Заданні да кантрольных работ па гістарычнай граматыцы для студэнтаў завочнага факультэта




старонка5/8
Дата канвертавання17.03.2016
Памер0.6 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8

І


ІІ

Марфемнае

Порах – порохъ

Вяроўка – вьрвъка

Палажэнне

Заданне 6. Запоўніць табліцу. Успомніць паходжанне і лёс рэдукаваных Ы, И. У словах з некалькімі Ы, И падкрэсліць адпаведны і пры неабходнасці запісаць у два слупкі.




Словы са спрадвечнымі Ы, И

Словы з рэдукаванымі Ы, И


у моцным становішчы

у слабым становішчы









Свhтлыи, синии, скорыи, страшьныи, судии, сыръ, тълстыи, тылъ.


Заданне 7. Растлумачыць семантыку выдзеленых слоў у старажытнарускай і старабеларускай мовах. Ці сталі гэтыя словы здабыткам сучаснай беларускай мовы? Як змянілася іх значэнне гэтых слоў.
Аже ударить мечемъ, а не утнеть на смерть, то 3 гривны, а самому гривна за рану, оже лЂчебное; потьнеть ли смерть, то вира (РП).

Сынове … Иакововы … сплендровали место на помсту згвалчен а овцы ихъ и рогатыи статки, и ослы (Бельск.) Статками на весне сами господари свое збоже травили (БЛ).


Варыянт 7
Заданне 1. Вызначыць пазіцыю (слабая –, моцная +) рэдукаваных Ъ, Ь. Абгрунтаваць вызначэнне.
Мълчати, юньць, съзьдати, къзнь, къжьдо, кърмьчии, кратъкъ, крьстъ, инъгда, льгъкъ.
Узор выканання: льнъ – моцная пазіцыя Ь пад націскам, слабая пазіцыя Ъ на канцы слова.
Заданне 2. Устанавіць, на месцы якіх праславянскіх гукаў у словах старажытнарускай мовы ўзніклі выдзеленыя зычныя. Чым абумоўлены гэтыя змены? Да кожнага слова падабраць роднасную пару як доказ паходжання зычнага.
Овьчь, искоушєни є, лицедhи, источьникъ, лишатися, лъжьнъ, мънози, мьрцати, блажєнъ.
Узор выканання: наоучити – Ч узнік на месцы праславянскага *К перад галосным пярэднага рада И (І палаталізацыя) – наоука.
Заданне 3. Растлумачыць гістарычную прыроду чаргаванняў у старажытнарускай мове.
Ликъ – личина, дроугъ – дроужина, наректи – нарицати, отрокъ –отроцh, текоу – прhдтеча.
Узор выканання: cъвhтъсъвhщание. У стараславянскай мове гук Щ узнік на месцы праславянскага спалучэння *tj. У старажытнарускую мову слова съвещание запазычана са стараславянскай мовы.
Заданне 4. Параўнаць старажытнарускія словы з іх адпаведнікамі ў сучаснай беларускай мове. Прасачыць лёс гука Л.
Замълчати, пыталъ, жилъ, горhлъка, палъка, тълстъ.
Узор выканання: мhрилъмерыў – старажытнарускае спалучэнне ЛЪ змянілася на Ў у беларускай мове марфалагічным шляхам: формы тыпу мhрилъ па паходжанні – дзеепрыметнікі, па аналогіі з іншымі дзеепрыметнікавымі формамі з суфіксам -ВЪ, у якіх ВЪ змянілася на Ў па фанетычных заканамернасцях, і ў дзеепрыметніках на -ЛЪ на месцы –ЛЪ узнік Ў.
Заданне 5. У словах сучаснай беларускай мовы размежаваць І, ІІ і ўяўнае (на стыку марфем) поўнагалоссе. Запоўніць табліцу. Для слоў з І і ІІ поўнагалоссем узнавіць старажытнарускія формы. У словах з поўнагалоссем на стыку марфем абазначыць марфемы.
Карона, абараняць, маланка, перарабіць, малаціць.
Узор выканання:

І


ІІ

Марфемнае

Порах – порохъ

Дзёран – дьрнъ

Палажэнне

Заданне 6. Запоўніць табліцу. Успомніць паходжанне і лёс рэдукаваных Ы, И. У словах з некалькімі Ы, И падкрэсліць адпаведны і пры неабходнасці запісаць у два слупкі.




Словы са спрадвечнымі Ы, И

Словы з рэдукаванымі Ы, И


у моцным становішчы

у слабым становішчы









1   2   3   4   5   6   7   8


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка