Выпускная работа па «Асновам інфармацыйных тэхналогій»




старонка2/2
Дата канвертавання17.03.2016
Памер388.71 Kb.
1   2

Глава 2
ВЫКАРЫСТАННЕ СІНТЭЗАТАРАЎ МАЎЛЕННЯ ПА ТЭКСЦЕ

2.1 Прымяненне тэхналогій СМТ увогуле


Да адказу на пытанне пра ўжыванне СМТ можна падыйсці з некалькіх бакоў. Па-першае, з пункту гледжання практычнай значнасці:

  • агучванне электронных кніг,

  • агучванне субтытраў да фільмаў,

  • спеў пад музыку,

  • агучванне выказванняў людзей з пашкоджаным голасам (пасля інсульту, напрыклад);

Сацыяльная значнасць заключаецца ў наступным:

  • пабудова прыстасаванняў, абсталяваных

  • голасам, што павышае камфортнасць працы карыстальніка камп'ютэра, мабільнага тэлефона;

  • ажыццяўленне паслуг аўтаматычнага збору адказаў насельніцтва на любыя пытанні;

  • стварэнне ўмоў для зручнага жыцця і працы ў соцыуме людзей, якія маюць хваробы зроку, голасу і слыху;

  • захаванне эталоннага маўлення дзяржаўных моў.

Таксама можна з упэўненасцю казаць пра эканамічную значнасць.

  • уключэнне ў працу дадатковых спецыялістаў з ліку людзей з абмежаваннямі па зроку;

  • у сферы народнай гаспадаркі (праз вызваленне загружанасці працы дыктараў на вакзалах і іншых грамадскіх месцах);

  • скарачэнне грашовых выдаткаў у сферы адукацыі

  • (праз стварэнне аўдыяверсій кніг для асобаў са слабым зрокам замест кніг Брайля, праз стварэнне новых тэхналогій для хуткага вывучэння беларускай і рускай мовы замежнікамі).

Як вядома, лінгвадыдатыка ўяўляе сабою тэорыю навучання мовам, інтэграцыю лінгвістыкі і дыдактыкі. Што ж атрымаецца, калі дадзеную дысцыпліну сумясціць яшчэ з тэхнічнымі навукамі?

У лінгвадыдактыцы сістэмы СМТ могуць прымяняцца:



  • Як інструмент для стварэння неабходных дыдактычных рэсурсаў у выглядзе агучаных слоўнікаў на базе кам’ютараў ці/і мабільных тэлефонаў;

  • Як самастойны дыдактычны сродак (матрычны метад навучання мовам);

  • Як кампанент у складзе іншых дыдактычных сродкаў.

Дамінаванне вуснага маўлення над чытаннем ці пісаннем выводзіць на першы план пры навучэнні мовам сродкі слыхавой навочнасці, асноўнай разнавіднасцю якіх з'яўляецца гукапіс (фанаграма).

Праца над гукавым бокам маўлення асабліва эфектыўная, калі яна ажыццяўляецца ў лінгафонным кабінеце, абсталяваным спецыяльнай апаратурай. Яна ўключае пульт кіравання выкладчыка, злучаны з працоўнымі месцамі студэнтаў, магнітафоны, прайгравальнік і адкрывае магчымасць:



  • кожнаму студэнту працаваць самастойна ў індывідуальным тэмпе, але пры сталым кантролі з боку выкладчыка, праслухоўваць уласнае маўленне, ухіляючы недахопы фанетычнага ўзроўня пры супастаўленні з эталонным маўленнем;

  • выкладчыку арганізаваць працу па некалькіх праграмах адначасова для ўсіх прысутных, увесь час кантралюючы ўзровень іх навучальных дасягненняў.

ЗаключЭННЕ


На змену традыцыйным візуальна-слыхавым сродкам прыйшоў камп’ютар. Для ўдзельнікаў адукацыйнага працэсу відавочна: электронныя варыянты навучальнага прызначэння маюць шэраг пераваг (выгода і надзейнасць захоўвання інфармацыі, мабільнасць, магчымасць лёгка капіяваць, перасылаць па электроннай пошце). Праграмнае забеспячэнне навучальнай дысцыпліны, якое ўключае інфармацыйна-даведкавы, дыдактычны і метадычны складнікі, дазваляе студэнтам самастойна атрымліваць лінгвістычныя веды, развіваць навучальна-моўныя і маўленчыя ўменні і навыкі, а выкладчыкам – ажыццяўляць эфектыўны кантроль над навучальнымі дасягненнямі студэнтаў.

Тэхналогія сінтэзу маўлення па тэксце мае сацыяльную,эканамічную і практычную значнасці.



Спецыфіка выкарыстання сістэм СМТ абумоўлена наступнымі фактарамі:

  • Прынцып вуснага апярэджання (першаснасць вуснай формы маўлення, гістарычна яна з’явілася раней за пісьмовую форму зносін паміж людзьмі);

  • Магчымасць працаваць самастойна і ў індывідуальным тэмпе для кожнага;

  • Танна з эканамічнага пункту гледжання;

  • Дыдактычны працэс можа адбывацца ў любым месцы і, як вынік, у любы час (ва ўстановах адукацыі як кампанент абсталявання лінгвафонных кабінетаў ці пасярод ночы ў кватэры).

БІблІЯграфІчНЫ спІС


  1. Brailcom, o.p.s.. "Singing Computer". Free(b)soft. [Electronic resource]. – Mode of access: http://www.freebsoft.org/singing-computer. – Date of access: 21.12.2012.

  2. Речевые технологии. Программы : синтез речи [Электронный ресурс]. – Режим доступа: http://speech-soft.ru/index.php?a=inf&inf=view&id_razdel=1181017375 . – Дата доступа: 21.12.2012.

  3. JAWS for Windows Screen Reading Software [Electronic resource]. – Mode of access: http://www.freedomscientific.com/products/fs/jaws-product-page.asp. – Date of access: 21.12.2012.

  4. Uvarova, L.A Mathematical Modeling. Problems. Methods. Applications / L.A. Uvarova, A.V. Latyshev // New York: Kluwer Academic/Plenum Publishers. P. – 123.

  5. Sproat, R. (Ed.). Multilingual text-to-speech synthesis : The Bell Labs approach / R. Sproat (ed.) – Dordrecht: Kluwer Academic Publishers, 1998. – 300 p.

  6. Dutoit, T. An Introduction to text-to-speech synthesis / T. Dutoit. – Kluwer Academic Publishers, 1997. – 286 p.

  7. Рассел, С. Искусственный интеллект: современный подход / С. Рассел, П. Норвиг, 2-е изд..: Пер. с англ. — М. : Издательский дом "Вильяме", 2006. — 1408 с.: ил. — Парал. тит. англ.

  8. Лобанов, Б.М. Компьютерный синтез и клонирование речи / Б.М. Лобанов, Л.И. Цирульник // Минск: Белорусская наука, 2008. – 344 с.: ил.

  9. Sproat, R. (Ed.). Multilingual text-to-speech synthesis : The Bell Labs approach / R. Sproat (ed.) – Dordrecht: Kluwer Academic Publishers, 1998. – 300 p.

  10. Лобанов, Б.М. Синтезатор персонализированной речи по тексту «ЛобаноФон-2000»/ Б.М. Лобанов // Тр. Междунар. конф., посвященной 100-летию российской экспериментальной фонетики, СПб., 1 – 4 февраля 2001 г. – С. 101 – 104.

  11. Fundamentals of speech synthesis and speech recognition: Basic concepts, state of the art and future challenges / editor E. Keller. – John Wiley & Sons Ltd., 1994. – 379 p.

  12. Пашкевіч, М.І. Праблемы транслінгвістыкі. Тэорыі і практыка : вучэб.-метад. Дапам. / М.І. Пашкевіч ; Брэсцкі дзярж. ун-т імя А.С. Пушкіна. – Брэст : БрДУ, 2010. – 147 с.

  13. Сцяцко П.У. Слоўнік лінгвістычных тэрмінаў / П.У. Сцяцко, М.Ф. Гуліцкі, Л.А. Антанюк. – Мінск: Выш. шк., 1990. – 222 с. – С. 152.

  14. Ахманова, О.С. Словарь лингвистических терминов. Изд. 4-е, стереотипное. /О.С. Ахманова – М.: КомКнига, 2007. – 576 с.

  15. Лобанов, Б.М. «ИНТОКЛОНАТОР» – компьютерная система клонирования просодических характеристик речи / Б.М. Лобанов, Л.И. Цирульник, О.Г. Сизонов // Труды Международной конференции «Компьютерная лингвистика и интеллектуальные технологии» (Диалог’2008). – М.: Наука, 2008. – С. 330-338.

  16. Lobanov, B. Development of multi-voice and multi-language TTS synthe­sizer (languages: Belarussian, Polish, Russian) / B. Lobanov, L. Tsirulnik // Speech and Computer: proceedings of the 11-th International conference SPECOM’2006, St. Petersburg, Russia, 25-29 June, 2006 / Institute of In­formatics and Automation of RAS, Speech Informatics Group. – St.-Peters­burg: Anatolia, 2006. – P. 274-283.

  17. Document Object Model FAQ // W3C Architecture domain [Electronic resourse]. – Mode of access : http://www.w3.org/DOM/faq.html#SAXandDOM. – Date of access : 16.03.2012.

  18. Автоматическая Обработка Текста – АОТ [Электронный ресурс]. – 2003. – Режим доступа : http://aot.ru/. – Дата доступа : 21.12.2012.

  19. User’s Guide for British English // RealSpeak Telecom Software Development Kit [Electronic resourse]. – Mode of access : http://dl.dropbox.com/u/9326790/realspeak/RS_User_Guide_eng_V4.pdf. – Date of access : 21.12.2012.

  20. User’s Guide VTML (VoiceText™ Markup Language) Tag Set. Software Version 3.9. // NEOSPEECH [Electronic resourse]. – 2011 . – Mode of access : https://ondemand.neospeech.com/vt_eng-Engine-VTML-v3.9.0-3.pdf. – Date of access : 21.12.2012.

  21. Acapela Group [Electronic resource]. – 2012. – Mode of access : http://www.acapela-group.com/. – Date of access : 21.12.2012.

  22. Language Manual British English Roger and Kate [Eletronic resource]. – 2011. – Mode of access : http://tts-alenka.narod.ru/pdf/british-ivx.pdf. – Date of access : 21.12.2012.

  23. Синтез и распознавание речи – Sakrament [Электронный ресурс]. – 2006. – Режим доступа : http://www.sakrament.com. – Дата доступа : 21.12.2012.



дадатак А

Прадметны паказальнік да рэферата


А

Апрацоўка тэксту лінгвістычная – 7


М

Мова натуральная – 6, 7, 8


С

Сінтэзатар маўлення па тэксце (СМТ) – 3, 5, 6, 10, 11


Т

Такенізацыя – 8

Тэкст – 6, 7

дадатак Б

Інтэрнэт рэсурсы ў прадметнай вобласці даследавання


http://www.bipm.org/ – Сайт Міжнароднага бюро мер і вагаў. Змяшчае ўсю неабходную інфармацыю пра адзінкі вымярэння (адзін з аб’ектаў даследавання) класіфікацыйнага характару.

http://www.nooj4nlp.net/pages/nooj.html – Сайт распрацоўшчыка лінгвістычна-камп’ютарнага сродку NooJ, які выкарыстоўваецца аўтарам рэферата для стварэння заяўленых алгарытмаў ідэнтыфікацыі.

http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%B7_%D1%80%D0%B5%D1%87%D0%B8 – Старонка ў «Вікіпедыі», прысвечаная сінтэзу маўлення па тэксце. Мае агульны інфарматыўны характар.

http://dialog-21.ru/ – Сайт адной з самых вядомых канферэнцый па камп’ютэрай лінгвістыцы «Дыялог» з магчымасцю карыстання матэрыяламі гэтай канферэнцыі.

http://www.twirpx.com – Дадзены сайт уяўляе сабою электронную бібліятэку файлаў (звыш 600000 асобнікаў) рознага фармату (Word, PDF, MP3 і інш.) самай разнастайнай тэматыкі. Для спампоўкі файлаў неабходна прайсці электронную рэгістрацыю, у выніку кожнаму новаму карыстачу налічаецца 100 балаў, на якія, у сярэднім, можна запампаваць 8-10 файлаў у залежнасці ад іх «кошту». Аднак адсутнічае магчымасць папярэдняга прагляду файлаў.

ДАДАТАК В

Дзейсны асабісты сайт



дадатак Г


Граф научных интересов

магистрантки филологического факультета

специальности «Прикладная и математическая лингвистика»

Скопиновой Елены Николаевны




Смежные
специальности


Основная
специальность


Сопутствующие
специальности





10.02.21 – белорусский язык

6. Даследаванні па сучаснай і гістарычнай фанетыцы, фаналогіі, графіцы, арфаграфіі, лексіцы, фразеалогіі, лексікаграфіі, граматыцы і словаўтварэнню сучаснай беларускай мовы.

7. Беларуская анамастыка. Спецыфіка анамастычнай семантыкі. Тыпалогія ўласных імён. Функцыянаванне ўласных імён у тэксце. Прыкладная анамастыка.

13. Сучасныя напрамкі лінгвістыкі. Корпусная лінгвістыка.  Кагнітыўная лінгвістыка. Камунікатыўная лінгвістыка.


10.02.22 – русский язык

5. Фонетическая система русского языка. Фонологическая теория. Графика и орфография. Фонетика общая, описательная, историческая, сопоставительная, эксперимен­тальная. Акцентология русского языка в ее историческом развитии. Проблемы реформирования русской орфографии.

6. Лексикология. Семасиология. Фразеология. Парадигматические и синтагматические связи в лексико-семантической и фразеологической системах русского языка. Слово и фразеологизм в национальной языковой картине мира. Функциональная лексикология. Когнитивная лексикология и фразеология.

7. Ономастика. Принципы индивидуализирующей номинации объектов в русском языке. Специфика ономастической семантики. Типология имен собственных. Функционирование имен собственных в тексте.

8. Грамматика. Описательная, функциональная и ономасиологическая грамматика. Грамматика слова и коммуникативная грамматика. Сопоставительная грамматика.

9. Синтаксис. Формальный, коммуникативный и семантический синтаксис. Пунктуация и синтаксическая система русского языка. Новые явления в синтаксисе и пунктуации. Синтаксис текста. Тенденции развития синтаксической системы русского языка.

12. Лексикография. Теория и практика создания лингвистических словарей. Принципы отбора информации для объяснения лексического значения в толковых словарях. Ассоциативные словари и тезаурусы. Этнолингвистические словари. Словари языка писателей.





10.02.24 – германские языки

4. Фонетические системы германских языков. Фонологическая теория. Фонетика общая, описательная, историческая, экспериментальная.

5. Лексикология. Семасиология. Фразеология. Парадигматические и синтагматические связи в лексико-семантических и фразеологических системах германских языков. Этимологические исследования.

6. Грамматика. Описательная и функциональная морфология. Формальный, коммуникативный и семантический синтаксис. Синтаксис текста.

7. Социальные и функциональные варианты речи. Литературная форма общенародного языка (языковой стандарт). Субстандартные варианты языка (арго, сленг, просторечие). Стилистика и лингвистика текста. Язык художественной литературы. Язык средств массовой коммуникации.



10.02.19 – теория языка

4. Общелингвистические закономерности уровневого строения языков и системной организации плана выражения и плана содержания языков, включая следующие системы, относящиеся к различным языковым уровням: фонетико-фонологическая, морфофонологическая, просодическая, акцентологическая, интонационная, морфологическая, синтаксическая, словообразовательная, лексико-фразеологическая, а также системы средств письменной фиксации речи (графическая, орфографическая, пунктуационная).

5. Закономерности реализации структуры языка в вариантах речи и связанное с этим наличие ряда форм существования языка (территориальные, социальные, функциональные варианты (стили); литературная (нормированная) форма общенародного языка (языковой стандарт); язык художественной литературы и язык СМИ; субстандартные варианты языка (диалекты, арго, сленг, просторечие)).

8. Психолингвистические закономерности порождения и восприятия речи (текста) в норме, в условиях билингвизма и при речевых расстройствах. Онтогенез речи, а также закономерности овладения неродным языком. Методы психолингвистического исследования языка. Закономерности речевого поведения и актов речевой коммуникации; структура коммуникативной деятельности (речевые стратегии, тактики, речевые действия, речевые акты); иерархия речеповеденческих ролей человека. Процесс коммуникации (взаимодействия говорящего /пишущего и слушающего /читающего), его слагаемые и детерминанты, а также условия эффективного общения и причины коммуникативных неудач.






1-21 06 01-01 03 –
Современные иностранные языки
(компьютерная лингвистика)


1-21 80 07 –
Прикладная и математическая лингвистика

10.02.21 – прикладная и математическая лингвистика

1. Статические, статистико-комбинаторные и вероятностные модели языка и речи.

2. Моделирование процессов восприятия, хранения, преобразования и передачи информации на естественных языках.

3. Моделирование искусственного интеллекта.

4. Компьютерная лексикография и терминография.

5. Компьютерная лингводидактика и оптимизация преподавания языков.



05.13.01 – системный анализ, управление и обработка информации, физ.-мат., техн.

1. Методы общей теории систем, математического описания, моделирования, оптимизации, обработки результатов испытаний систем управления и обработки информации, систем поддержки принятия решений, а также их функциональных узлов и устройств.

2. Формализация и постановка задач системного анализа, оптимизации, управления, принятия решений и обработки информации.

3. Критерии, модели описания и оценки эффективности решения задач системного анализа, оптимизации, управления, принятия решений и обработки информации.

4. Методы и алгоритмы решения задач системного анализа, оптимизации, управления, принятия решений и обработки информации.

5. Специальное математическое и программное обеспечение систем анализа, оптимизации, управления, принятия решений и обработки информации.

6. Методы идентификации систем управления на основе ретроспективной, текущей и экспертной информации.

7. Методы и алгоритмы структурно-параметрического синтеза и идентификации сложных систем.

8. Теоретико-множественный и теоретико-информационный анализ сложных систем.

9. Проблемно-ориентированные системы управления, принятия решений и оптимизации технических, социально-экономических объектов.

10. Методы и алгоритмы интеллектуальной поддержки при принятии управленческих решений в технических, экономических и социальных системах.



11. Методы и алгоритмы прогнозирования и оценки эффективности, качества и надежности сложных систем.





дадатак E

Прэзентацыя магістарскай дысертацыі










1   2


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка