Rozdział V historia rodziny horodyńskich




старонка4/4
Дата канвертавання24.04.2016
Памер161.2 Kb.
1   2   3   4
Wykaz nieruchomości ziemskich należących do Horodyńskich z dnia 26.10.1944
Obszar dworski w Zbydniowie – własność spadkobierców po Zbigniewie Horodyńskim

Ogólny obszar –893 ha 23 a

Pod zabudowaniami 7 ha

Ogrody –8 ha

Orne –341 ha

Łąki -98 ha 08 a

Pastwiska –30 ha 8 a

Lasy 341 ha

Drogi 14 ha 39 a

Ilość zabudowań –21 budynków mieszkalnych i gospodarczych

Gospodarstwo jest prowadzone przez pełnomocnika Tadeusza Myszkowskiego, gdyż nieznane jest miejsce pobytu spadkobierców.” 55

W 1946 roku część budynków gospodarczych sprzedano, a następnie zostały rozebrane. 06.08.1948 r. resztówkę Dwór w Kotowej Woli,


tzw. Popielówkę, przekazano Polskiemu Czerwonemu Krzyżowi,
a później opiece społecznej w celu zorganizowania tam domu dla starców.
W rezultacie mieszkali w niej jednak ludzie z rodzin ubogich lub tacy,
którzy w czasie wojny stracili swoje domy. Na początku lat pięćdziesiątych
w budynku dworskim została zorganizowana szkoła, a następnie przedszkole. Po wybudowaniu nowej szkoły tzw. „Tysiąclatki” opuszczony „resztówka” zaczęła popadać w ruinę. W krótkim czasie została doszczętnie zdewastowana
i zapomniana.

15 listopada 1954 r. we dworze Horodyńskich w Zbydniowie został założony ośrodek zdrowia. Oprócz standardowej obsługi lekarskiej była tam również izba porodowa. W budynku znajdował się również urząd pocztowy


oraz mieszkanie lekarskie. W budynku dawnej oranżerii w dalszym ciągu istniała kaplica dla lokalnej społeczności.

Opuszczony i zdewastowany budynek popadał w ruinę. Obecnie powraca do dawnej świetności dzięki zaangażowaniu nowego właściciela - Mieczysława Paterka. W odrestaurowanym dworze zamierza on otworzyć ośrodek szkolenia wraz z hotelem.

Zakątkiem, którego nie zniszczyła wojna ani upływ czasu,
jest niewątpliwie przydworski park. Jego atrakcja to aleja 27 czarnych orzechów, dwa blisko 30-metrowe jesiony, rosnące w sąsiedztwie dworskiej kaplicy, dęby, sosny, buki oraz rzadka topola biała. Otoczenie dworu jest również miejsce kontrastów - sąsiadują tu ze sobą: zbiorowa mogiła Horodyńskich, zabytkowa figurka Matki Boskiej, pomnik żołnierzy radzieckich i znajdujący się po przeciwnej stronie drogi - pomnik ofiar II wojny światowej.

Gdy wojska radzieckie przekraczały linię Wisły w 1944 r., ostatni z rodu Horodyńskich – Dominik - przebywał w Krakowie. Schronienia udzieliła mu rodzina Lubomirskich. W styczniu 1945 roku przyjaciele z AK pomogli Dominikowi przedostać się do Stalowej Woli. Wystarał się wtedy o nowe dokumenty, tym razem na prawdziwe nazwisko. Do tej pory posługiwał się bowiem fałszywymi, umożliwiającymi działalność konspiracyjną. Przyjechał również do Zbydniowa. Pobyt w nim był bardzo krótki i pod osłoną nocy. Odwiedził grób zamordowanych rodziców i siostry oraz pozostałych członków rodziny. Pomocy udzielił mu wtedy Adolf Hauben, administrator Państwowego Ośrodka Szkoleniowego w Zbydniowie.

Kiedy tylko Dominik Horodyński uzyskał nowe dokumenty, udał się
do Warszawy. Po wojnie zajął się pracą redakcyjną. Był jednym
ze współpracowników Bolesława Piaseckego, który w 1945 roku założył Stowarzyszenie Pax,. Horodyński dodatkowo pisał różne teksty
m.in. do tygodnika „Kultura”.

W styczniu 1953 r. Dominik ożenił się z Teresą Ledóchowską. Niedługo potem urodziły się dwie córki. Starsza, Olga Małgorzata obecnie Garstecka – Horodyńska, jest fotografikiem. Olga ma córkę również Olgę, drugą córkę Jacqueline (urodziła się w Nowym Jorku) oraz syna Dominika.

Młodsza córka Dominika – Anna, ma syna Krzysztofa i od 25 lat mieszka
w Paryżu.

Pod koniec lat sześćdziesiątych zastał korespondentem Polskiej Agencji Prasowej w Rzymie. Po powrocie w 1973 roku redaktorem naczelnym warszawskiej „Kultury”. Był to tygodnik społeczno-kulturalny wydawany


w Warszawie w latach 1963-81. Dla tygodnika pisali m.in. R. Kapuściński,
T. Torańska, J. Snopkiewicz, K.T. Toeplitz, A. Małachowski, B. Tomaszewski, J. Głowacki. Pracował tam do momentu likwidacji gazety.

Teresa i Dominik Horodyńscy mieszkają obecnie w Warszawie. Teresa


w dalszym ciągu jest aktywna zawodowo.

Pamiętając o Rodzinie Horodyńskich, która odegrała tak ogromną rolę w historii Zbydniowa i w życiu lokalnej społeczności, kierujmy się słowami, napisanymi przez Zbigniewa Horodyńskiego (seniora) do swoich dzieci:


Pamiętajcie Dzieci kochane, że siła tak narodu jak i rodziny, leży w zgodzie i jedności.”

1 J.Jamiołkowski, Herbarz szlachty polskiej, t.14, Warszawa 1917, s. 266.

2 A.Boniecki, Herbarz Polski, cz. I, t. VIII, Warszawa 1904, s. 354.

3 morga – 0,53 ha.

4 Lustracja województwa sandomierskiego 1660-1664, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1977, s. 147.

5 Tamże, s.144.

6 Tamże, str. 147.

7 Z. Horodyński, Mój pamiętnik. Opowiadania o rzeczach przeżytych od 20 lutego 1851r., Zbydniów[mps], s. 1.


8 Z. Horodyński, op. cit., s. 1

9 „Kościuszko”, red. Tomasz B. Otrębski, Kraków 1994, s 128.

10 Z. Horodyński, op. cit., s. 1

11Z. Horodyński, op. cit., s.2.


12 Z. Horodyński, op. cit., s.3.

13 Cyt. za: H.Dudzińska, Wincenty hr. Tyszkiewicz z Kolbuszowej, bojownik o niepodległość Polski, współorganizator partyzantki Józefa Zaliwskiego, „Rocznik Kolbuszowski”, rok 1986, Kolbuszowa 1986.


14 Michał Budzyński, Wspomnienia z mojego życia, Poznań 1880, s. 104.

15 Z. Horodyński, op. cit., s. 4.

16 http://www.pk.org.pl , sierpień 2007r.

17 Z. Horodyński, op. cit., s.4.

18 Z. Horodyński, op. cit., s.4-5.

19 Tamże, s.5-6.

20 Tamże, s.9.

21 Z. Horodyński, op. cit., s. 7.

22 Tamże, s. 9.

23 Archiwum Państwowe w Kielcach Oddział w Tarnobrzegu, Rejestr Przemysłowy Powiatu Tarnobrzeskiego z 07.02.1877.


24 Z. Horodyński, op. cit., s. 10.

25 Z. Horodyński, op. cit., s. 13-14.

26 Archiwum Państwowe w Kielcach Oddział w Tarnobrzegu, Rejestr Przemysłowy Powiatu Tarnobrzeskiego z 1897 r.

27 Słomka, Pamiętniki włościanina, Warszawa 1983, s. 195.

28 kolator - dawniej fundator kościoła. Miał prawo do umieszczenia w kościele kolateralnych tablic nagrobkowych i dysponował własną ławką.

29 szambelan papieski - początkowo dworzanin papieski mający dostęp do prywatnych pomieszczeń papieża, pełniący służbę przy jego osobie, później tytuł honorowy.

30 J. Słomka, op. cit., s.198.

31 Inio – Zbigniew Horodyński, syn ówczesnego właściciela Zbydniowa.

32 J.Woźniakowski, Ze wspomnień o przyjacielu, „Tygodnik Powszechny”, 1947r., nr 9, s.8.

33 J.Woźniakowski,op. cit., s.8.

34 Tamże, s. 8.

35 Relacja Dominika Horodyńskiego.

36 D.Horodyński, Wspomnienia, Warszawa 2003 [mps], s.8.

37 D.Horodyński, Wspomnienia, op. cit., s.18.


38 D. Horodyński, op. cit. , s. 32.

39 J.Woźniakowski, op. cit., s. 8.

40 Tamże, s. 8.

41 D. Horodyński, op. cit., s.20.

42 Tamże, s. 22.

43 W.Bartoszewski, Tragiczna noc „Osjana” na cmentarzu Powązkowskim, „Stolica”,1958 r.,
nr 30, s. 19.

44 D.Horodyński, Wspomnienia o bracie Andrzeju [w]: Szkoła Rolnicza w Czernichowie – Wychowankowie – Andrzej Horodyński, s. 279.

45Tamże, s. 280.

46 Wyjątki ze wspomnień pamiętnikarskich Józefa Horocha [mps], s.2.

47 D.Horodyński, Wspomnienia o bracie Andrzeju, op. cit., s.280

48 J.Woźniakowski, op. cit., s.8.

49Zbrodnia w Zbydniowie, „Tygodnik Polski”, Warszawa 14.04.1985 r., rok IV nr15(127), s.13.

50 E. Łazowski, Prywatna wojna, Stalowa Wola 2000, s.215.

51 E. Łazowski,op. cit., s.215-216.

52 Tamże, s.215-216.

53 Tamże, s.215-216.

54 Relacja ustna p. Michaliny Tyban.

55 Archiwum Państwowe w Kielcach Oddział w Sandomierzu, Akta – Gmina Zbydniów.



1   2   3   4


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка