Роля чацвёртага запавета ў гістарычным услаўленні Суботы цэрквамі Божымі [170]




старонка9/9
Дата канвертавання15.03.2016
Памер0.62 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9

Хрысціянскія Цэрквы Божыя

Хрысціянскія Цэрквы Божыя прадстаўляюць царкву, якая адносіць сябе да Суботы і выконвае ўсе аспекты сістэм ранняй царквы, уключаючы і унітарную біблейскую дактрыну Бога. Гэтая Хрысціянская Царква Божая мае адросткі ў асяроддзі народаў, якія размаўляюць на англійскай мове і маюць назвы, пераведзеныя з англійскіх абазначэнняў.



Сведкі іегавы

Сведкі іегавы прадстаўляюць сабой унітарскую царкву, якая ўсё ж не правіць Суботу, Новыя Месяцы і Святы. Пагэтаму яны не маюць тых крытэрыяльных прыкмет выбраных, якія ўпамянуты ў гэтай рабоце.



Заключэнне





Субота з’яўляецца прыкметаю Царквы Божай. Яна не выступае характэрным знаменнем. Першы і галоўны знак прадстаўляе сабою Бог. Ён дэтэрмініруе біблейска-унітарскую структуру. Хрышчэнне рэпрэзентуецца як другі знак, а квітанцыяй Святога Духа выступае ўнутраная пячатка. Знешнімі прыкметамі з’яўляюцца Субота і прычашчэнне – Вялікадне, якія з’яўляюцца знакам законаў Божых. Гэтаму следуюць Новыя Месяцы і Свяшчэнныя Дні. Субота адмаўляе чалавечае з-за ідалапаклонства.
Кніга прарока Іезекііля 20:16-20 “16 За тое, што яны адверглі пастановы Мае і не паступалі па запаветах Маіх і парушалі суботы Мае; бо сэрца іхняе імкнулася да ідалаў іх. 17 Але вока маё пашкадавала пагубіць іх; Я не знішчыў іх у пустыні. 18 І гаварыў Я сынам іхнім у пустыне: не хадзіце па правілах бацькоў вашых і не саблюдайце ўстанаўленняў іх і не паганьце сябе ідаламі іх. 19 Я – Гасподзь Бог ваш: па Маіх запаведзях паступайце, і Мае статуты саблюдайце і выконвайце іх. 20 І свяціце суботы Мае, каб яны былі знакамі паміж Мною і вамі, дабы вы ведалі, што Я – Гасподзь Бог ваш”. (KJV).
Парушэнне Субот узнікае ў выніку ідалапаклонства. Суботы ўключаюць усё з тых дзён, якія Бог адмяніў у адносінах богаслужэння згодна Свайму Календару, які апіраецца на карэктнае падпарадкаванне Новым Месяцам. Бог карае народ за недастатковую пачцівасць у адносінах Яго і ў адносінах падпарадкавання Яго законам.
Кніга прарока Іезекііля 20:21–24 “21 Але і сыны абурыліся супраць Мяне: па запаветах Маіх не паступалі і статутаў Маіх не саблюдалі, не выконвалі таго, што, выконваючы, чалавек быў бы жывы, парушалі суботы Мае; і Я сказаў: вылью на іх гнеў Мой, апустошу над імі лютасць маю ў пустыні; 22 Але Я адхіліў руку Маю і паступіў дзеля імя Майго, каб яно не зняслаўлялася перад народамі, перад вачамі каторых Я вывеў іх. 23 Так жа падняўшы руку Маю ў пустыні, я пакляўся рассеяць іх па народах і развеяць іх па землях. 24 За тое, што яны пастаноў Маіх не выконвалі і запаведзі Мае адверглі, і парушалі суботы Мае, і вочы іх зварочваліся да ідалаў бацькоў іх”. (KJV).
Суботы не аддзялімы ад першай запаведзі і ад Закона. Народ караецца з-за недастатковага саблюдзення любога аспекта закона. Выбраныя паслядоўна саблюдалі веру амаль да дзевятнаццатага і дваццатага стагоддзяў, калі раўненне на пакланенне Адзінаму Ісцінаму Богу і разуменне Бога пачаў аспрэчваць пратэстантызм.





ТАБЛІЦА ДАКТРЫН ЦАРКВЫ БОЖАЙ



Царква дактрына

Вучэнне пра Бога

Арганізацыйная структура

Хрышчэнне

Субота

Новыя месяцы

Свяшчэнныя дні

Прычашчэнне – Вялікадне

Законы яды

Паўла-Ефессянская (пачынаючы з 30 СЕ)

Біблейска-унітарскае

Прэсвітэрыянская і квазі-епіскапальная

Хрышчэнне дарослых

Трымалі Суботы

Саблюдалі Новыя Месяцы

Саблюдалі Свяшчэнныя Дні

Кварта-дэцыманскія

Але

Смірнска-Ліёнская (2–9 ст.)

Біблейска-унітарскае

Прэсвітэрыянская і квазі-епіскапальная

Хрышчэнне дарослых

Трымалі Суботы

Саблюдалі Новыя Месяцы

Саблюдалі Свяшчэнныя Дні

Кварта-дэцыманскія

Але

Паўліканская (4–10 ст.)

Біблейска-унітарскае

Квазі-мілітарыйская

Хрышчэнне дарослых

Трымалі Суботы

Цяжка пераканацца

Саблюдалі Свяшчэнныя Дні

Кварта-дэцыманскія

Але

Французска-іспанска-валленсіянская або Саббататская (Альбігойцы 9–15 ст.)

Біблейска-унітарскае

Французская: епіскапальная нон-іерархічная іспанская: прэсвітэрыянская

Хрышчэнне дарослых

Трымалі Суботы

У час праследавання – богаслужэнні ў тайне

Саблюдалі Свяшчэнныя Дні

Кварта-дэцыманскія

Але

Цэнтральна-прэрэфармісцка-вальдэнсіянска-саббататская

Біблейска-унітарскае

Прэсвітэрыянская. Савет прафанаў, сінод роўных лідэраў

Хрышчэнне дарослых

Трымалі Суботы

У час праследавання – богаслужэнні ў тайне

Саблюдалі Свяшчэнныя Дні

Кварта-дэцыманскія

Але

Цэнтральна-пострэфармісцкая вальдэнсіянская (16 ст. і далей)

Квазі-трынітарскае

Змешаная да фактычнага знікнення

Хрышчэнне дарослых

Сумесна з Рэфармацыяй трымалі Нядзельныя богаслужэнні

Не

Не

Вялікадне (ў пятніцу – распяцце на крыжы; у нядзелю – уваскрэшанне)

Не

Усходне-Еўрапейская саббататская (пачынаючы з 11 Ст.)

Біблейска-унітарскае

Прэсвітэрыянская, на аснове рэгіёнаў

Хрышчэнне дарослых

Трымалі Суботы (Нядзельныя адкалоліся ў 1579 годзе)

Саблюдалі Новыя Месяцы

Але

Кварта-дэцыманскія

Але

Прэ-рэфармісцкая анабаптысцкая/лоллардская

Біблейска-унітарскае

Прэсвітэрыянская. Група раскалолася ў 15 ст.

Хрышчэнне дарослых

Трымалі Суботы (Нядзельныя адкалоліся ў 1579 годзе)

Не пратакаліравана

У адносінах прэ-рэфармацыі альбігойцаў

Кварта-дэцыманскія

Але

Пост-рэфармісцкая баптысцкая

Змешанае (ранне-унітарыйскія баптысты сёмага дня)

Змешаная

Хрышчэнне дарослых

Змешаны падыход

Не (сёння некаторыя БСД трымаюць святы)

Не пратакаліравана

Многія прынялі Вялікадне

Сумесь

Амерыканская баптысцкая (пачынаючы з 17 ст.)

Змешанае

Змешанае

Хрышчэнне дарослых

Змешаны падыход

Не

Не пратакаліравана

Многія прынялі Вялікадне

Сумесь



Унітарыйскае да часу





















Адвентысты Сёмага Дня (19 ст. і далей)

Калі ў 1931–58 гг. пасля Юрыяха Сміта прынялі Тройцу

Канстытуцыянальна-прэсвітэрыянская

Хрышчэнне дарослых

Трымалі Суботы

Не

Згадзіліся, але не саблюдалі

Вялікадне (у пятніцу – распяцце на крыжы), пасля SD раскол

Але

Царква Божая (SD)

Унітарыйскае

Канстытуцыянальна-прэсвітэрыянская

Хрышчэнне дарослых

Трымалі Суботы

Не

У некаторых акругах

Кварта-дэцыманскія

Але

Сусветная Царква Божая (раней – Радыё Царква Божая)

Унітарыйскае сумесна СД на працягу раскола і да 1955 года. Слаба абазначаная ўнітарыйская-дытэічная бінітарыянская сумесь да 1994 г. Шмат дзяленняў

Канстытуцыянальна-прэсвітэрыянская ад раскола СD. Канстытуцыя і выбары незаконна спынены. Сёння – карпаратыўная іерархія з мноствам пабегаў

Хрышчэнне дарослых

Трымалі Суботы да 1996 года. Займаюцца нядзельным богаслужэннем. Парасткі выступаюць трымацелямі Суботы

Не. Некаторыя кароткачасовыя біблейскія студыі ноччу Новага Месяца, накіраваныя на злыя дні

Але. Не заўсёды трымаюць Waxe Sheaf

Квазі-кварта-дэцыманскія на аснове іудзейскага календара, сумесна з няправільнай структурай. У 1996 годзе не трымаюць у некаторых акругах

Але

Хрысціянскія Цэрквы Божыя

Біблейска-унітарскае

Канстытуцыянальна-прэсвітэрыянская

Хрышчэнне дарослых

Трымаюць Суботы

Саблюдаюць Новыя Месяцы

Трымаюць Свяшчэнныя дні

Кварта-дэцыманскія

Але

Прылажэнне



Традыцыянальная інтэрпрэтацыя ранніх трынітарыяў і ўнітарызма



У 150-м раздзеле другога тома Шафф характарызуе катэгорыі антытрынітарыяў і ў рамках першай вылучае Алогія, Теадоція, Арцемона і Паўла Самастацкага. На старонцы 572 ён гаворыць, што
“Гэтыя трынітарыі звычайна называюцца манархіянамі (ад слова monarchia) або унітарыямі, маючы на ўвазе той акцэнт, які рабіўся на колькаснае, асабістае яднанне Бога.
Аднак мы павінны быць асцярожнымі, каб у гэтым асяроддзі заўважыць факт існавання двух супрацьлеглых катэгорый: рацыяналістычных або дынамічных манархістаў, якія адмаўлялі набожнасць Хрыста або інтэрпрэтыравалі гэта толькі выключна як “сілу” (dunamis); і патрыпасіянаў ці модалістычных манархіянаў, якія, у сваю чаргу, ідэнтыфіцыравалі Сына і Айца, і, самае вялікае, прызналі толькі мадальную троіцу, якая прадстаўляе сабою трохгранную форму адкравення, але не троістасць асобы.
Першая форма данай ерасі была змешана ў рамках абстрактнага манатэізма іудзеяў і дэістычна змешвала божаскае і чалавечае. Яна падымалася крыху вышай эбіянізма. Пасля паражэння ў прэдзелах царквы гэтая ерась у грандыёзных маштабах расла зне яе. Яна прэтэндавала на адкравенне, маючы здзіўляючыя поспехі ў асяроддзі махамеданізма, які можна назваць псеўдаіўдаізмам і псеўдахрысціянскім унітарызмам Усхода.
Другая форма зыходзіла з найбольш высокай канцэпцыі божаснасці Хрыста, аднак часткова ўсё ж з пантэістычных прадстаўленняў, якія стварылі глебу для докетызма гносцікаў.
Адна форма займаецца ўтварэннем забабонаў у мэтах услаўлення Сына; другая форма – для ўшанавання Айца; тым не менш апошняя была найбольш глыбокай і хрысціянскай, і таму на яе долю выпадаў самы вялікі поспех”.
Неабходна ўспомніць і тое, што Шафф быў трынітарыем, і ў гэтай якасці ён аргументуе супраць тых ва ўсіх адносінах тэалагічных поглядаў, якія супрацьлеглы ўласцівай яму пазіцыі. Як мы яшчэ ўбачым, яго пункт погляду ўсё ж з’яўляецца недасканалым. Шафф, напрыклад, сцвярджае (с. 573), што ўсе манархісты першай катэгорыі разгледзелі ў Хрыста чыстага чалавека, які напоўнены божаскай сілай; аднак ён уяўляў гэту сілу ў ролі актыўнасці, якая мае месца не толькі выключна з-за хрышчэння (згодна поглядам эбіяністаў), а як уласцівай яму з самых пачаткаў. Шафф прызнаваў зверхчалавечнае сатварэнне Яго пры дапамозе Святога Духа. Потым ён зафіксуе катэгорыі гэтых сект, а таксама Алогія (Alogi) і Тэадоція (Theodotus). Тэадоцій малодшы паставіў Мелхісерка зверх Хрыста ў якасці пасрэдніка паміж Богам і ангеламі, а таксама ў ролі пасрэдніка паміж Богам і людзьмі. (Шафф, 574). Яго паслядоўнікі так і былі названы мелхіседэкіянамі. Пасля гэтага Шафф зафіксуе Артэманіта (Artemonites), які адмаўляў божаскасць Хрыста і ссылаўся на Эўкліда і Арыстотэля, каб не прызнаваць таінства. Ён таксама супраціўляўся таму, каб выкарыстоўваць платанізм пры тлумачэнні евангеліяў.
Шафф таксама зарэгістраваў епіскапа Антыохіі з 260 года Паўла Самастацкага ў якасці найбольш вядомага сярод унітарыяў рацыянальнага напрамку.
“Ён адмоўна ставіўся да асобы Логаса і Святога Духа і лічыў іх толькі як сілы Божыя, падобна рассудку і розуму ў свядомасці чалавека. Ён усё ж дапускаў, што Логас ва ўнутры Хрыста жыве ў найбольшай меры ў параўнанні з усімі другімі папярэднімі прадвеснікамі Бога. Ён, падобна соцыяністам пазнейшых часоў, вучыў аб паступовым павышэнні Хрыста, якога дэтэрмініруе Яму ўласцівае маральнае развіццё ў напрамку божаскага тытула. Ён прызнаў, што Хрыстос, змагаючыся з грахамі нашых продкаў, сам застаўся свабодным ад грахоў і зрабіўся выратавальнікам расы чалавечай (ibid.).
Шафф лічыць, што тыпы хрысціян рэпрэзінтуюцца таксама, як самастацыяне (Samostaxians), паўліканне і сабелліяне (Sabellians). Аднак тут ён дапускае пагрэшнасць, абагульняючы пад трэмінам “манархіяне” розныя групы. Аб факце такой памылкі папярэджвае ERE (глядзіце артыкул Monarchianism), паколькі гэта змешвае пытанні тэматыкі.
Да другой катэгорыі антытрынітарыяў Шафф прылічвае Праксія (Prakxeas), Ноэція (Noetus), Калліста (Callistus) і Берыля (Berullus). У даным выпадку мы даходзім да спрэчнага пытання, звязанага з адносінамі паміж Hugh Pope і кампліятарамі ERE, з аднаго боку, і Шаффам – з другога. У сваім класічным значэнні манархіянізм ад патрыпассіянаў (Patripassians), праходзячы праз Ноэія, і сабелліяне выступаюць у ролі іх патомкаў. Аднак у главе 152 сабелліяне зафіксаваны Шаффам асобна. Такі падыход неабходны для таго, каб раскрыць заблуджэнне манархіянізма і пазіцыі Іппаліта (Hippolytus), якая цытуецца ў The Early Theology of the Godhead (№ 127). Яны вучылі, што Адзіны Усявышні Бог па Сваёй уласнай свабоднай волі і ў выніку акта самаабмежавання стаў чалавекам. Такім чынам, Сын ў цялеснай абалонцы з’яўляецца скрытым Айцом (Шафф, с. 576). Даволі дзіўна, але спасылка на манархію сёння заўважаецца толькі ў адным трынітарызме, дзе дактрыны манархіі і абмежавання (Circamincession) абазначаны імманентнымі адносінамі ва ўнутры трынітарнага Бога.
У сувязі з філасофіяй стоікаў сабеліянізм служыў прадметам даследвання для Афанасія. Ён часта звяртаўся да гэтага пытання. Сабелій пераканаў, што ва ўнутры божаскай сутнасці маюцца адрозненні паміж манадай і трыадай. З гэтага, у сваю чаргу, вынікае, што адкравенне Айца пачынаецца не сатварэннем, якое акцэнтуе трынітарскае адкравенне, але іменна прадастаўленнем закона. Адкравенне Сына пачалося ў інкарнацыі і закончылася ўзнясеннем на неба. Адкравенне Святога Духа пачалося інспірырваннем і працягваецца ў працэсе адраджэння і пры дапамозе свяшчэнства. Трынітарныя адносіны ён ілюструе, прыраўніваючы Айца дыску Сонца, Сына – асвятляючай сіле яго, а Духа – саграваючаму ўплыву яго (глядзіце таксама аналогію свечкі ў сучасным трынітарызме).
Ён адхіляе пастаянства і працягласць у выразах Айца, а таксама Сына і Святога Духа. Ён лічыць, што існуюць тры, мінуючыя, кароткачасовыя фенамены, якія выконваюць місію і вяртаюцца ў сферы абстрактнай манады (глядзіце Шафф, оп. цыт., стар. 581–583 пра дактрыну). Даная сістэма косіць ураджай у руху Новага Пакалення (New Age), дзе яна пададзена ў выглядзе працэсуальнай, дынамічнай тэалогіі. Гэта ёсць супрацьлегласць таму субардынацыянісцкаму вучэнню хрысціянскіх унітарыяў у адносінах апосталаў (а таксама як супрацьлегласць вучэння ранняй царквы), якое вучылі рэфармісцкія унітарыі і мы.
Шафф пры разглядзе ранніх нетрынітарных дактрын быў значна больш несумленным, чым сумленным. Тэрмінам “анты-трынітарскі” ён карыстаецца, як быццам бы ўскосна ўказаць на тое, што дактрыны троіцы ў даным выпадку існуюць там, дзе яны зусім не маюць месца. Троіца не была сформулявана ажно амаль да Канстанцінопальскага Усяленскага Сабора 381 года і не была замацавана нават да Халкідонскага Сабора 451 года, калі многія знакамітыя цэрквы страцілі агульнасць з трынітарыямі. Ён нават не ўпамінае ні гэтыя цэрквы, не ўпамінае таксама тэалогію ранніх апалагетаў, якія былі субардынацыянісцкімі ўнітарыямі. Ірэней з’яўляецца вельмі значымым па той прычыне, што ён быў найбольш блізкім, абапіраючыся на каторага, мы з дапамогаю інтэрпрэтацыі можам падыйсці да арыгінальнай тэалогіі Іаана і Палікарпа. Гісторыя трынітарыяў, нягледзячы на тое, з’яўляюцца яны каталіцкімі ці пратэстанцкімі, вельмі рэдка прызнаюць тэалогіі, якія аправяргаюць іх пазіцыі. Тэрмін “унітарызм” Шафф, як гэта прынята ў асяроддзі трынітарыяў, ужывае ў найбольш шырокім і ўсеагульным значэнні. Мэта такога падыхода – зацямніць рэальныя дыспуты паміж двума партыямі пятнаццатага стагоддзя. Пад абагульняючым камплектам “унітарыі” трынітарыяне імкнуцца змясціць абагульняючы амалгам, які складаецца з модалістаў або монарыянаў і іх папярэднікаў-патрыпасіянаў сумесна з адапцыяністамі, мелхіседэкцыянамі, а таксама іудзеямі і мусульманамі. Сумесна з хрысціянскімі ўнітарыямі, якія абаснавалі гэты тэрмін. Усё гэта зацямняе арыгінальны сэнс тэрміна. Было б карэктней разглядваць гэтыя групіроўкі ў якасці монатэістаў і ўнітарыяў, у якасці субкамплекта монатэізма. Аднак гэта зусім ясна, што такі падыход выключае трынітарыяў. І таму такая пазіцыя не рэалізуецца.




1   2   3   4   5   6   7   8   9


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка