Польска-беларускі слоўнік: тэрміны, паняцці і назвы з гісторыі і грамадазнаўства




старонка1/7
Дата канвертавання18.03.2016
Памер0.66 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7
Польска-беларускі слоўнік: тэрміны, паняцці і назвы з гісторыі і грамадазнаўства
(каля 3 000 адзінак)
Склаў Лявон Баршчэўскі

Пад рэдакцыяй Валянціна Голубева і Алега Трусава



Abdykacja

Адрачэнне

Ablegaci (pl)

Дэлегаты на сейм / сойм (ад каралеў-скіх гарадоў)

Abolicja podatko-wa

Падатковая амні-стыя

Absencja wyborcza

Нізкі працэнт яўкі на выбары

Act of Settlement (англ.)

“Акт пра ўладка-ванне Ірландыі” (прыняты англій-скім парламентам у 1652 г.)

Administracja pu-bliczna

Публічнае кіраван-не

AK (Armia Krajo-wa)

Армія Краёва

Akcesja do Unii Europejskiej

Правілы (нормы) ўступлення ў Еў-расаюз

Akowiec

Воін Арміі Краё-вай

Aksjologia

Аксіялогія (тэо-рыя каштоўна-сцяў)

Akt abolicji

Акт скасавання нявольніцтва нег-раў (ЗША, 1862 г.)

Akt o supremacji

“Акт аб супрэма-тыі” (абвяшчэнне англійскага караля кіраўніком царквы ў 1534 г.)

Aktywizm

Актыўная пазіцыя

Akulturacja

Узаемапранікнен-не культур

Akwizgran

А(а)хен

Alamanowie (pl)

Алеманы

Alanowie (pl)

Аланы

Albigensi (pl)

Альбігойцы

Aliant

Саюзнік

Alienacja

Адасобленасць ад супольнасці

Allodium

Алодый, фальва-рак

Alzacja

Эльзас

Ambasada

Пасольства, амба-сада

Amnesty Interna-tional (англ.)

“Міжнародная амністыя” (аргані-зацыя, заснаваная ў 1961 г.)

Amunicja

Боепрыпасы; аму-ніцыя

Anachoreta

Пустэльнік, ана-харэт

Analfabetyzm

Непісьменнасць

Anarchizm

Анархісцкая дакт-рына

Andegawenowie (pl)

Анжуйская дынас-тыя

Anglowie (pl)

Англы

Anglosaski

Англасаксонскі

Anschluss (нямецк.)

Аншлюс (паліты-ка далучэння Аўс-трыі да Германіі, 1930-я гг.)

Antwerpia

Антверпен

Antyrządowy

Антыўрадавы

Apanaże (pl)

Буйныя землеўла-данні феадалаў (у Заходняй Еўропе)

Apatryda (m)

Асоба без грама-дзянства, апатрыд

Appeasement (англ.)

Палітыка “пры-мірэння”

Apollo program

Касмічная прагра-ма “Апалон” (у ЗША, 1968—1975 гг.)

Archanioł

Архангел

Architekt

Архітэктар, дойлід

Archiwalia

Архіўныя даку-менты

Archiwalny

Архіўны

Archiwum

Архіў

Arcybiskup

Архіепіскап, ар-цыбіскуп

Arcyksiążę

Эрцгерцаг

Arendarz

Арандатар

Arianizm

Арыянства

Ariowie (pl)

Арыі, індаеўрапей-цы

Arka Przymierza

Каўчэг Запавету

Armata

Гармата

Armia Ludowa (AL)

Армія Людова, Народная армія (створаная ў СССР у 1943 г.)

Armia Nowego Wzoru

“Армія новай ма-дэлі” (створаная ў Англіі А.Кромве-лем, 1645 г.)

Artykuły gallikań-skie (pl)

“Галіканскія арты-кулы” (Францыя, 1682 г.)

Artykuły henry-kowskie (pl)

Генрыкавы арты-кулы (1573 г.)

Aryman

Ахрыман (божыш-ча ў зораастры-зме)

Asceza

Аскетызм

Aspiracja

Памкненне

Ateny (pl)

Афіны

Atrium

Атрый (закрыты ўнутраны двор жытла старажы-тнага рымляніна)

Augsburgskie Wyznanie Wiary

“Аўгсбургскае спа-вяданне / вызнанне веры” (1530 г.)

Auschwitz (нямецк.)

Асвенцім

Auspicje (pl)

Гаданні жраца па палёце птушак (у Старажытным Рыме)

Autochtoni (pl)

Карэннае насель-ніцтва, аўтахтоны

Autorament

Вайсковы набор; наёмнікі

Autoteliczny

Самакаштоўнасны

Aztekowie (pl)

Ацтэкі

Azyl

Прытулак

BAAS

БААС (Партыя Арабскага сацыя-лістычнага адра-джэння, заснава-ная ў 1943 г.)

Badenia

Бадэн

Bagnet

Штык

Bagno

“Балота” (харак-тарыстыка гру-поўкі Канвента)

Bailif

Бейліф (англійскі судовы чыноўнік)

Bałtowie (pl)

Балты

Bałwan

Стод, ідал

Bałwochwalca

Ідалапаклоннік; язычнік

Bałwochwalstwo

Язычніцтва; ідала-паклонніцтва

Banicja

Выгнанне

Banita (m)

Ізгой; выгнаннік

Barbakan

Барбакан, перад-брамныя ўмаца-ванні

Bataliony Chłop-skie

Сялянскія баталь-ёны (пад эгідай Польскай сялян-скай партыі, пад-час ІІ Сусветнай вайны)

Bazylea

Базель

Bazyliszek

Васіліск

Bednarz

Бондар

Benedyktyn

Манах-бенедыкты-янец

Beneficjent

Асоба, якая мае выгоды з пэўнай дзейнасці

Beneficjent netto

Краіна, датаваная з бюджэту Еўрасаю-за

Beneficjum

Бенефіцый; даход-ная царкоўная па-сада

Benelux

Бенілюкс (саюзныя дачыненні паміж Бельгіяй, Нідэрлан-дамі і Люксембур-гам, з 1944 г.)

Berło

Скіпетр

Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem (BBWR)

Беспартыйны блок супрацоўніцтва з урадам (заснаваны санацыйным лаге-рам у Польшчы ў 1928 г.)

Bezrobocie fryk-cyjne

Фрыкцыённае бес-працоўе

Bezrolny

Беззямельны

Biali (pl)

“Белыя” (як кан-серватыўная палі-тычная плынь)

Białoruska Repu-blika Ludowa

Беларуская Народ-ная Рэспубліка

Biczownicy (pl)

Флагеланты (ся-рэднявечны рэлі-гійны рух)

Bieda

Галеча

Bierne prawo wy-borcze

Пасіўнае выбарчае права

Bill of Rights (англ.)

“Біль аб правах” (Англія, 1689 г.)

Biskup

Біскуп, епіскап

Bitynia

Віфінія

Bizancjum

Візантыя

Bizantyjski

Візантыйскі

Bizonia

Англа-амерыкан-ская зона акупацыі (1945—1949 гг.)

Błąd statystyczny

Статыстычная памылка / пагрэш-насць

Błękitne hełmy”

“Блакітныя каскі”

Bogacić się

Узбагачацца

Boh

Паўднёвы Буг (ра-ка)

Bojar

Баярын

Borykać się

Змагацца

Brabancja

Брабант

Branka

Набор рэкрутаў, рэкрутчына

Bratniak

“братняк” (студэн-цкая арганізацыя дапамогі)

Brema

Брэмен

Brytowie (pl)

Брыты

Brytyjska Wspól-nota Narodów

Брытанская Садру-жнасць Нацый

Budżet unijny

Бюджэт Еўрасаюза

Burowie (pl)

Буры

Carat

Царызм

CDU (нямецк. Christlich-Demo-kratische Union)

ХДС (Хрысціян-ска-дэмакратыч-ны саюз Германіі)

CEFTA (англ. Central European Free Trade Associ-ation)

Цэнтральнаеўра-пейская зона сва-боднага гандлю (заснаваная ў 1992 г. у Кракаве )

Cella

Галоўнае памяш-канне антычнай святыні, цэла

Celtowie (pl)

Кельты

Centaury (pl)

Кентаўры

Centralny Okręg Przemysłowy (СОР)

Цэнтральная пра-мысловая акруга (у міжваеннай Поль-шчы)

Centuria

Цэнтурыя; сотня

Cesarz

Імператар

Cesarstwo

Імперыя; царства

Cesarstwo Łaciń-skie

Лацінская імпе-рыя, Раманія

Cesarstwo Nicej-skie

Нікейская імперыя

Cesarstwo Niemie-ckie

Германская імпе-рыя

Cesarstwo Trebi-zondy

Трапезундская імперыя

Chadecja

Хрысціянская дэ-макратыя

Chanat

Ханства

Chiny (pl)

Кітай

Chińska Republika Ludowa (ChRL)

Кітайская Народ-ная Рэспубліка (КНР)

Chiński

Кітайскі

Chjeno-Piast

Хрысціянска-на-цыянальна-сялян-ская кааліцыя (у Польшчы, 1923, 1926 гг.)

Chronić

Ахоўваць

Chrzest

Хрышчэнне / хрост

СІА (англ. Central Intelligence Agen-cy)

ЦРУ (Цэнтральнае разведвальнае ўпраўленне ў ЗША)

Ciągła (pl)

Цягла

Cło

Мыта

Chile

Чылі

Chłop średniorolny

Селянін-серадняк

Chorągiew

Харугва

Cieśnina Kaletań-ska

Па-дэ-Кале

Comes

Кіраўнік адмініст-рацыйнай акругі ў Франкскай дзяр-жаве

Cylicja

Кілікія

Cynicy (pl)

Кінікі

Cypr

Кіпр

Cyrkuł

Адміністрацыйная акруга (у Галіцыі да 1846 г.)

Cystersi (pl)

Цыстэрцыяне

Czarnogóra

Чарнагорыя

Cześnik

Чашнік; падчашы

Człowiek wypro-stowany

Чалавек выпрас-таваны / прамахо-дзячы

Człowiek zręczny

Чалавек умелы

Czołg

Танк

Czynne prawo wy-borcze

Актыўнае выбар-чае права

Czynności prawne

Праўныя / права-выя захады

Dacja

Дакія

Dagome iudex

«Дагомэ юдэкс» (лацінамоўны да-кумент, 990-992 г., вядомы ў спісах ХI-XII ст.)

Danegeld (ст.-англ.)

“Дацкія грошы” (падатак у англа-саксонскай Англіі)

Danelaw (англ.)

Англійскія тэрыто-рыі пад уладай датчан (ІХ ст.)

Danina sprzężajna

Цяглавая павін-насць

Defenestracje praskie (pl)

Пражскія “дэфене-страцыі” (эпізод антыгабсбургска-га паўстання 1618 г.)

Defensywa

Дэфензіва (ахоў-ная паліцыя ў міжваеннай Поль-шчы)

Delegatura

Прадстаўніцтва

Delegatura Rządu RP na Kraj

Прадстаўніцтва Урада Польшчы ў краіне (1940—1945 гг.)

Delfin

Дафін

Delfinat

Дафінэ (гістарыч-ны рэгіён Фран-цыі)

Derelikcja

Адмова дзяржавы ад часткі юрыс-дыкцыі над пэўнай часткай сваёй тэ-рыторыі
  1   2   3   4   5   6   7


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка