Настаўніца англійскай мовы сш №2 г. Паставы, выкладчыца нядзельнай школы пры храме Св. Мікалая Цудатворцы ў г. Паставы




старонка3/9
Дата канвертавання17.03.2016
Памер1.23 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9

2. Прыпавесць пра сейбіта. Каб развіць свой талент, трэба быць добрым вучнем, бо зярняты ведаў, якія сеюць настаўнікі, па-рознаму ўспрымаюцца. Таму трэба ўнікаць у словы настаўнікаў і кожны можа стаць добрай зямлёй для зерня. Давайце прааналізуем прыпавесць пра сейбіта.

Выйшаў сейбіт сеяць насеньне сваё; і калі ён сеяў, іншае ўпала пры дарозе і было патаптана, і птушкі нябесныя падзяўблі яго; а іншае ўпала на камень і, узыйшоўшы, засохла, бо ня мела вільгаці; а іншае ўпала паміж цернямі, і вырасла церне і заглушыла яго; а іншае ўпала на добрую зямлю і, узышоўшы, урадзіла плод стократны. Сказаўшы гэта, Ісус абвясціў: хто мае вушы, каб чуць, няхай чуе! А вучні Ягоныя спыталіся ў Яго: што азначала прыпавесць гэтая? Вось што яна азначае: насенне ёсць слова Божае; а што ўпала пры дарозе, гэта ёсць слухачы, да якіх пасля прыходзіць д'ябал і забірае слова з сэрца іхняга, каб яны ня ўверавалі і не ўратаваліся, а што ўпала на камень, гэта тыя, якія, пачуўшы слова, прымаюць з радасцю, але якія ня маюць кораня і часова веруюць, а ў час спакушэння адпадаюцць; а што ўпала ў церне, гэта тыя, якія слухаюць слова, але, адыходзячы, турботамі, багацьцем і асалодамі жыццёвымі заглушаюцца і плоду ня родзяць; а што ўпала на добрую зямлю, гэта тыя, якія, пачуўшы слова, пасяляюць яго ў добрым і чыстым сэрцы і родзяць плод у цярплівасці”.



Пытанні і заданні:

  1. Што ты умееш рабіць добра?

  2. Складзі спіс сваіх талентаў.


ТЭМА 5. ДАБРО І ЗЛО
1. Дзівосны сад сэрца. Ці зазіраў хто-небудзь з вас у глыбіню сэрца свайго? Там хаваецца цэлы свет, не менш цікавы і загадкавы, чым свет бачны. Калі мы кажам: "На душы радасна і светла!" - тады розум не думае ні пра што дрэннае, сумленне спакойнае і чыстае. Нібы белакрылая птушка, душа ўздымаецца і не жадае апускацца ўніз. У такія хвіліны ўсе здаюцца добрымі і мілымі, усім хочацца сказаць ласкавае слова, кожнага абняць, пашкадаваць, суцешыць. Тады Сам Бог і Збавіцель наш Ісус Хрыстос - Сонца праўды - ззяе ў сэрцы, заліваючы яго прамянямі Свайго жыватворнага святла.

Зазірнуўшы ў сябе, мы са здзіўленнем спасцігаем, што Бог пасадзіў у нашым сэрцы дзівосны сад. Чаго ў ім толькі няма! Дрэвы з зялёнай лістотай і сакавітымі пладамі і спеў райскіх птушак. Даўжэй бы падоўжыліся гэтыя хвіліны! Але, нажаль, вельмі часта "надвор'е псуецца". Раптам неба цямнее, з'яўляюцца хмары. На душы пахмурна і тужліва.

Такое здараецца, калі пакрыўдзішся на каго-небудзь (пацямненне неба) і не захочаш прабачыць (хмары). Затым пачнеш спрачацца (парывы ветра), скажаш непрыемнае, рэзкае слова (маланка), і ўспыхне сварка (гром). Звычайная зямная навальніца прыўносіць у прыроду супакой, ачышчэнне. а навальніца грахоўная ў душы пакідае толькі адчуванне цемры, бруду і пустэчы.

Таму трэба выявіць у сабе побач з добрымі якасцямі, укладзенымі ў нас Богам, і зусім іншыя - дрэнныя думкі, нядобрыя словы, заганныя ўчынкі, дрэнныя звычкі. І, вядома, не Бог, але мы самі вінаватыя ў тым, што райскі дзівосны сад апынуўся затоплены, а дрэвы, пазбаўленыя пладоў, сіратліва стаяць, звяртаючы да неба галіны свае ў маленні і чаканні нашага пакаяння і добрых спраў.

Добрыя справы - гэта тыя сакавітыя плады, што Самім Богам вырошчваюцца ў райскім садзе нашага сэрца. Пажадаем жа сабраць багаты ўраджай.


  1. Будзем любіць. Любоў - паняцце надзвычай ёмістае і шматзначнае. Любоў - гэта не шчаслівая выпадковасць ці мімалётны эпізод. Яна патрабуе ад чалавека самаўдасканалення, самаадданасці, гатоўнасці да ўчынку і самаахвяраванню. Любоў - гэта актыўная зацікаўленасць у жыцці і развіцці таго, каго мы любім. Галоўнае - любіць самому. Успомнім лацінскую прыказку: "Калі жадаеш быць любімым - любі". Чалавек, які любіць, адчувае такую ж адказнасць за сваіх блізкіх, як і за самога сябе.

Можна падзяліць любоў на некалькі відаў: братэрская, бацькоўская любоў, каханне паміж мужчынам і жанчынай, любоў да сябе, любоў да прыроды, да Айчыны і любоў да Бога. Любоў да Бога - аснова ўсіх відаў любові, здольных змясціцца ў чалавечай душы.

2. Будзем шчодрымі. Для таго, хто сумленна верыць у жыццё будучага веку, прагнасць - пачуццё не проста грахоўнае, але і вельмі вар'яцкае. Колькі ні збірай багацці на зямлі, з сабою на неба не панясеш ні капейкі. Як гэта проста, і як часта людзі пра гэта забываюць. Святое Пісанне шмат разоў нагадвае нам пра тое, што зямныя скарбы толькі замінаюць чалавеку багацець душою. Ніводнай рэчы на зямлі не лічы сваёю ўласнасцю. Усё дадзена нам Богам толькі на малы час, і мы павінны дзяліцца з бліжнімі.

"Дай капейку і вазьмі Неба, не таму што яно таннае, а таму што Бог шчодры, Ён чакае і ад цябе шчодрасці,"- пісаў Іаан Златавуст. Глядзі ж, як гэта проста і які вялікі кошт міластыні.


  1. Не будзем нікога крыўдзіць. Вось як смешна выглядаюць персанажы, якія б’юцца ў казках пісьменнікаў – нашых землякоў.

І. Пракаповіч “Казка пра ваяўнічага камара”

Жыў на свеце камар

ваяўнічы,

Меў вялікі ён інстынкт

паляўнічы.

Як дзе бойка - ён туды

мчыць адразу,

А яго не пабілі

ні разу.

Зноў па лесе пайшла

пагалоска:

Будзе бойка. Збіраеца

войска.

I канешне ж, камару



не сядзіцца,

Лапкі чэшуцца, так цягне

пабіцца.

3 камарыхаю камар

развітаўся,

Ды вясёленькі на бойку

падаўся.

Камарыха ж камара

праважала.

Камарыха ж камару

ўсё шаптала:

"Ах камарык мой, камарык

слабенькі,

Ну чаму ж ты мой камарык

дурненькі?

Хоць ня лез бы ты ўперад,

камарык,

Не пашкодзіў бы прыгожы

свой тварык."
Нездарма, відаць, сэрца

балела,


Дзень чакала, удалеч

глядзела.

А пад вечар і камарык

з'явіўся,

Ледзь дахаты прыйшоў,

прыпыліўся.

Не ляцеў, бо ляцець ня меў сілы, -

Пабіў ногі, паламаў свае крылы.

Камарыха ля яго

прычытала

I праз слёзы шаптала,

пытала:


"Ты скажы, што з табой

адбылося?

Чаму мала так цябе

засталося?"

Доўга рыльцам варочаў

камарык,

Але ж мусіў сказаць

пра ахвяры:


Т-там т-такую в-вайну

р-распачалі –

З-звяры ў лесе с-слана лупцавалі.

Ну і я там, канешне,

ўвязаўся,

Да слана таго ззаду

падкраўся.

Два разы як урэзаў

каленам,

Дык той мяккі зрабіўся,

як сена.

Трэцці раз я хацеў яму

даць,

Аж тым часам ён хобатам -



хрась!

Так балюча па шыі

папала,

Што і біцца жаданне

прапала.

Як пачаў па спіне

ратавацца,

Дык з хвастом яго мусіў

спаткацца.

Той удар быў страшэнны

бяз меры, -Паляцеў я далоў,

як паперы.

Дзякуй лёсу, мурашкі

пазналі, Адкачалі мяне,

падабралі.

Больш ніколі не буду я

біцца, -

Надта ж цяжка ляжаць

і лячыцца..."

(У дадатку прапануюцца электронныя варыянты кніг казак-размалёвак пастаўскіх аўтараў пад рэдакцыяй аўтара дадзенай праграмы).

4. Звяртаць увагу на лепшае. Узгадаем прыпавесць пра пчол і мух. Мухі назавуць ўсе сметніцы, але калі вы спытаеце муху, дзе ў наваколлях растуць кветкі, яна не зможа вам адказаць. Пчала ж распавядзе вам пра пахучыя кветкі, якія растуць у акрузе, але яна не ведае, дзе смецце. Нават на квітнеючым лужку муха знойдзе бруднае месца і сядзе на яго. А пчолка ў самым смярдзючым балоце знойдзе кветачку і збярэ з яго нектар. Так і людзі. Адны, як мухі, ў кожнай сітуацыі вышукваюць штосьці дрэннае і займаюцца толькі гэтым. І ні ў чым яны не бачаць ні кроплі добрага. Тыя ж, хто падобны на пчалу, знаходзяць добрае ва ўсім.

5. Давайце нават на зло адказываць дабром. У прыпавесці пра двух суседзяў расказваецца, як злы чалавек паставіў вядро з памыямі на ганак суседскай хаты, а добры гаспадар той хаты не пабег сварыцца, а памыў вядро, паклаў туды смачныя прыгожыя яблыкі, прынёс злому суседу і сказаў: “Хто чым багаты, тым і падзяліцца рады.”



Пытанне:

  1. Як быць добрым?


ТЭМА 6. РОДНАЯ МОВА

1. Дзень роднай мовы. Кожны год 21 лютага ў многіх краінах свету адзначаецца Дзень роднай мовы. Гэта свята было заснавана ў 1999 годзе рашэннем Генеральнай асамблеі ААН з мэтай абароны моўнай і культурнай разнастайнасці. Яно адзначаецца па прапанове краіны Бангладэш, у якой 21 лютага 1952 года адбыліся крывавыя падзеі: пакістанская паліцыя жорстка расправілася з прыхільнікамі прызнання бенгальскай мовы ў якасці афіцыйнай мовы краіны. У час гэтых падзей загінула пяць студэнтаў.

Арганізацыя ЮНЕСКА ўсе мовы свету па ступені захаванасці падзяліла на шэсць катэгорый. Да нашага сораму і жалю, беларуская мова ўключана ў групу “нестабільных моў”, якія ў бліжэйшы час патэнцыяльна могуць знікнуць. Разам з нашай тут апынуліся мовы далганская, чукоцкая, галісійская, фрызская, баскская, ідыш.

Сумныя факты. Трывожныя. А зусім нядаўна інстытут моў у Парыжы засведчыў, што беларуская мова па мілагучнасці саступае толькі італьянскай...

Чаму беларусы адцураюцца роднай мовы? Чаму саромецца размаўляць на ёй? Запытаемся – і мы пачуем у адказ мо з дзесятак прычын. І ўсе яны будуць важкія, аргументаваныя, доказныя. Але, здаецца, іх толькі дзве: неразуменне важнасці і каштоўнасці роднай мовы і нелюбоў, непавага да роднага народу. І калі гавораць пра народ, то, звычайна, маюць на ўвазе сучаснае насельніцтва краіны. Але ж народ – гэта не толькі мы, тыя, хто зараз жыве ў Беларусі, але і пакаленні нашых продкаў, якія сваёй працай і забавамі, песнямі і казкамі, легендамі і паданнямі сцвярджалі багацце і самабытнасць беларускай мовы. Гэта і пакаленні нашых нашчадкаў, якія будуць жыць на гэтай зямлі. Чыю спадчыну мы перадаём ім? Сваю ці чужую?

Вось такі цікавы факт: выпускнікі сярэдніх школ Даніі ведаюць тысячу народных песень. А колькі народных песень ведае выпускнік нашых школ? І колькі народных песень ведаем мы, жыхары Паставаў - сталіцы міжнароднага фестывалю народнай музыкі?

Мнагавата пытанняў. Але зразумела адно: у краіне Беларусь беларуская мова ўжо не толькі сродак зносін паміж людзьмі, але і адзнака гонару, годнасці, духоўнасці і адукаванасці.

Усміхнёмся адзін аднаму. Павітаемся па-беларуску. Пагаворым на мове. Спачатку адзін дзень. Потым – другі. Ну а потым – і ўсё жыццё...

2. Вершы пра родную мову.

Уладзімір Дубоўка

РОДНАЯ МОВА
Родная мова, цудоўная мова!

Ты нашых думак уток і аснова!

Матчын дарунак ад самай калыскі,-

Ты самацветаў яскравая нізка.

Кожны з іх барвы дзівосныя мае,

Вечным агнём зіхаціць – не згарае.

Ты мне заўсёды была дапамогай,

Дзе б і якой не хадзіў я дарогай.

Чую ў табе перазвоны крыніцы,

Чую ў табе і раскат навальніцы,

Чую павевы зялёнага бору,

Водгулле працы ў родным прасторы.

Кожнай драбнічкай ты варта пашаны,

Кожнае слова вякамі стварана.

І на вякі яно жыць застанецца,

Вечнае так, як народнае сэрца.


Міхась Чарняўскі.
Слова роднае –

Крыж над парогам,

Слова роднае –

Вечнасці след.

Слова роднае

Змалку –


Ад Бога,

Ад зямлі, што радзіла на свет.



Ігар Пракаповіч
Спачатку было Слова.

І Слова было ў Бога.

І Слова было Бог.
У цемры жылі людзі.

У іх не было свята.

У іх не было дня.
Аднойчы ўзышло сонца.

І стала навокал светла.

І стаў навакол свет.
На свеце жылі людзі.

Але не ведалі Слова,

Не зналі, што ёсць Бог.
Таму людзі толькі вылі,

І толькі таму брахалі,

Калі не маглі маўчыць.
І вось аднойчы збылося:

У сэрцы з’явілася Слова.

І ў Слове тым быў Бог.
А потым узнікла мова.

І мова жыве ў Слове.

А ў словах жыве Бог.
Калі пакідаем мову,

Калі пакідаем Слова,

То нас пакідае Бог.
Бо

Спачатку было Слова.

І Слова было ў Бога.

І Слова было Бог.



Уладзімір Караткевіч
Абяцаюць нам новы раскошны дом,

Але тут нам жыць і канаць,

Тут пад кожным навекі забытым бугром

Нашы продкі забітыя спяць.


Яны аддалі нам меч і касу,

Слова з вуснаў, цяпер нямых...

І нам немагчыма пайсці адсюль

І пакінуць са смерцю іх.



3. Беларуская мова і сучаснасць. Што такое патрыятызм? Адкрываем тлумачальны слоўнік, глядзім:”Патрыятызм – любоў да Радзімы, да свайго народа”. А што такое патрыятычнае выхаванне? Патрыятычнае выхаванне – гэты шэраг дзеянняў, накіраваных на выхаванне павагі да свайго народа, любові да сваёй радзімы. Чаму мяне зацікавіла гэта паняцце? Па роду сваёй работы я часта сутыкаюся з настаўнікамі, вучнямі, наогул, са школай. А працую я ў раённай дзіцячай бібліятэцы, і, калі прыходзяць дзеці і бацькі па кнігі, стараюся прапанаваць, менавіта, кнігу на беларускай мове. На гэта ад большасці бацькоў я чую ў адказ: “Яна (ён) яшчэ не разумеюць па-беларуску”. А ад дзяцей, якія, здавалася б, павінны разумець: “Я ненавіджу беларускую мову!” Спачатку мяне такія заявы прыводзілі ў “ступар”, потым я пачынала даказваць, што ты беларус, жывеш у Беларусі, павінен ведаць, любіць мову гэтай краіны, што, каб гэта заявіў які-небудзь англічанін, ці француз, яго палічылі б вар’ятам. Але ўсе мае палымяныя заклікі натыкаліся на глухую сцяну абыякавасці і раўнадушша. Чаму так? У чым прычына?

А прычына ў асяроддзі: дзе жыве чалавек, што чуе, што бачыць. Рускамоўнае тэлебачанне, радыё, школа... Беларускія артысты спяваюць і размаўляюць толькі па-руску. Ды і бацькі самі адказваюць на пытанне: “Яны яшчэ не разумеюць”. А калі яны пачнуць разумець? А з якога ўзросту маленькі беларус павінен разумець беларускую мову? А хто іх навучыць разумець? Мяркуючы па ўсім, не бацькі. Яны самі не ведаюць, не імкнуцца ведаць, лічаць, што гэта не патрэбна. Англійскай мове дзіця можна навучаць з трох гадоў – гэта патрэбна, а беларуская – непатрэбна. Адразу трэба адзначыць, што так мяркуюць не ўсе бацькі. Ёсць мамы і таты, якія вучаць сваіх дзяцей з маленства беларускай мове, самі штодзённа размаўляюць на ёй, але гэта хутчэй выключэнне з сумнага правіла.

А што школа? Чаму школа, дзіцячыя садкі не вучаць мове? У навучальных установах распрацаваны свае праграмы, планы, дзе беларускай мове адводзіцца няшмат часу. Наогул, калі яшчэ не так даўно гісторыя Беларусі і геаграфія Беларусі ў школах выкладаліся па-беларуску, то зараз - па-руску. А давайце спытаем сябе: для якой краіны мы гадуем грамадзян? Ці можа быць патрыётам чалавек, які ненавідзіць мову краіны, у якой жыве?

Патрыятычнае выхаванне ў школе амаль цалкам зводзіцца да падзей Вялікай Айчыннай вайны 1941-1945 гадоў. Безумоўна, у гэтай вайне беларускі народ праявіў і патрыятызм, і самаахвярнасць, і волю да перамогі. Мы павінны помніць герояў і ахвяр гэтай жахлівай вайны. Толькі чаму выхоўваць патрыятызм мы можам толькі на прыкладах і героях адной вайны 1941-1945? А да гэтага ў нас не было пераможных войнаў за незалежнасць нашай бацькаўшчыны? А росквіт беларускай дзяржаўнасці – Вялікае Княства Літоўскае. А постаці беларускай мінуўшчыны: князь Вітаўт, Рагнеда, Усяслаў Чарадзей, Ефрасіння Полацкая, Кірыла Тураўскі, Мікола Гусоўскі, Леў Сапега? Гэта скарб для патрыятычнага выхавання не толькі моладзі, але і ўсіх грамадзян Рэспублікі. Напрыклад, у Расіі на дзяржаўным узроўні святкуецца вызваленне Масквы народным апалчэннем на чале з Мініным і Пажарскім ад палякаў.

І ў нас, беларусаў, ёсць выдатны прыклад вялікай перамогі – Грунвальдская бітва 15 ліпеня 1410 года.

Патрыятычнае і нацыянальнае – гэта два бакі адной манеты. Патрыятычнае павінна выхоўваць любоў менавіта да сваёй краіны, да свайго беларускага народа, да гісторыі сваёй дзяржавы, да сваёй беларускай мовы.Усё, што ўзвялічвае нашу дзяржаву, надае ёй гонар, славу, робіць яе адметнай сярод іншых краін, трэба выкарыстоўваць у патрыятычным выхаванні.

Апошнім часам пачалі з’яўляцца выдатныя лозунгі: “За Беларусь!”, “За квітнеючую Беларусь!” Але калі паглядзець канцэрт па тэлебачанні пад назвай “За Беларусь!”, не пачуеш ніводнай песні па-беларуску. Гэта нагадвае прыгожы сасуд, які бычыць падарожнік у пустыні, а калі падыходзіць, каб напіцца, знаходзіць яго пустым. Толькі тады, калі патрыятычнае, а значыць, нацыянальнае выхаванне будзе пасутнасці, а не па форме, яно будзе мець дзеянне. Прыгожа, калі дзяўчаты ў нацыянальных строях дораць кветкі кіраўнікам, калі ў школах афармляюцца беларускія куткі (але экскурсіі па гэтых куточках праводзяцца па-руску), аднак усё гэта форма, душы ў гэтым целе няма.

Сёння наша Беларусь з’яўляецца суверэннай, незалежнай дзяржавай, і каб яна такой заставалася, трэба стварыць такі падмурак, які аб’яднае ўсіх грамадзян Беларусі. І тут без нацыянальнай ідэі не абысціся, а ролю мовы цяжка пераацаніць.

Калі ў свой час Акадэмія навук збірала матэрыялы пра Максіма Багдановіча, навукоўцы звярнуліся да яго бацькі, каб патлумачыў, адкуль у чалавека, які гадаваўся ў рускамоўным асяродку, раптам праявілася такая незвычайная здольнасць да роднай мовы. Той ў адказ прызнаўся, што сам не ведае, але лічыць, што гэта генетычная памяць. Асабіста я веру, што генетычная памяць беларусаў прачнецца, і наша Беларусь стане па-сапраўднаму беларускай. Гэта вельмі патрэбна як кожнаму грамадзяніну паасобку, так і дзяржаве ў цэлым.

Людміла Семенас

Пытанні:


  1. Чаму важна ведаць родную мову?

  2. Чаму трэба імкнуцца паўсюль размаўляць на роднай мове?


Дадатковы матэрыял:

Ігар Пракаповіч

МОВА

(п’еса)


Дзеючыя асобы:

Вялікі Разумнік – той, каго ніхто не бачыў, але ходзяць чуткі, што ён вельмі вялікі і вельмі-вельмі разумны.

Жаўнер - салдат, малады, вялёлы і бестурботны, як і ўсе служывыя людзі.

Начальнік работ – пузаты чалавек з чырвоным тварам у скуранцы, галіфэ і бліскучых ботах.

Жанчына

Паэт – сівы стары чалавек з доўгай барадой, апрануты ў белую світку.

Мова – маладая прыгожая дзяўчына ў цудоўным адзенні.

(тройка) – чорныя людзі – маюць адзенне з усяго чорнага: скуранка, кепка, рамяні, галіфэ, боты, пальчаткі.



Людзі – апранутыя ў аднолькавыя шэрыя робы (або колер хакі)

Шэф-повар

Акт 1.


Дзея 1.

(На сцэну выходзіць натоўп грамадзян. На ўсіх адзенне колеру хакі. Яна перасвістваюцца і жэстыкулююць між сабой. Гучыць павольная мызыка. У хуткім часе выходзіць Начальнік работ у галіфэ, бліскучых ботах, скуранцы, якая перацягнута рамянямі. Ён свісціць. Усе шыхтуюцца. Начальнік пералічвае прысутных, потым зноў свісціць. Пад бравую музыку грамадзяне ідуць на працу, першы з іх нясе сцяг незразумелага колеру.)

Дзея 2.

(На сцэне з'яўляецца маладая жанчына з дзіцём на руках. Садзіцца на лаўку, люляе сына і спявае калыханку.)



Люлі-люлі, спі маленькі

Люлі-люлі, закры вочкі

Не глядзі на свет бяленькі.

Бо аслепнеш, мой сыночку

Люлі-люлі, што за доля

Люлі-люлі ў нашай хаце

Люлі-люлі, няма волі

Люлі-люлі, няма шчасця.

(Уваходзяць трое (тройка). Апранутыя таксама як і Начальнік. Галоўны падае загад свістам. У жанчыны адбіраюць дзіця. Крык. Супраціўленне. Жанчына праклінае. Ёй затыкаюць рот кляпам. Звязваюць рукі і выводзяць.)

Дзея 3.


(Уваходзіць жаўнер. За плячамі паходны ранец. У руцэ стрэльба. Садзіцца на лаўку, здымае ранец, з якога вымае хлеб, кавалак каўбасы, яшчэ сёе-тое. Ён вясёлы, штосьці напявае.)

Жаўнер: Ну вось. Есці гатова, пан салдат. Дазвольце прыступіць, пан генерал? Дазваляю, пан салдат! От і добра. Ну што ж, пачнем….(Пачынае есці). Але ж і смачнай каўбаскі адваліла мне бабуся! А пах – аж галава кругам ідзе. Не іначай як пальцам пханая… Ну і бабуся-ягуся. Хітрая-хітрая….Сквапная-сквапная… Але ж і яна паверыла, што з сякеры можна суп згатаваць. Хе-хе. Ой і супец выйшаў! Казала на развітанне, што кожны дзень з сякеры будзе суп варыць…Ну-ну. Хай варыць. А я лепш каўбаску пакаштую.

…От хаджу я, хаджу па свеце, а такой дзіўнай краіны, як гэта, нідзе не бачыў. З кім ні загавару, дык тыя ад мяне, як чорт ад крыжа адскокваюць. Замахае рукамі чалавек, засвішчыць як птушка і ходу. Я яму: “Пастой, браток”. А у гэтага братка толькі пяткі блішчаць…Дзіўна.

Ну што ж, паеўшы, можна паляжаць ды і паспяваць.

(Салдат лажыцца на траву, пад галаву кладзе ранец)

Ой дарожка, ой дарожка

Колькі табе віцца

Колькі маім босым ножкам

Тут хадзіць, пыліцца.

(Па табе пыліцца)

(Яго голас паціху заціхае і пераходзіць ў храп)

(Да салдата падцікаюцца двое ў скуранках і забіраюць стрэльбу. Выходзіць начальнік. ( тройка.))

Дзея 4


(З работ вяртаюцца людзі. За плячыма - матыкі. Адзін з іх весела насвіствае. Начальнік работ падае каманду. Усе ставяць у кут матыкі, садзяцца на пол па-турэцку і выцягваюць хто адкуль лыжкі – чакаюць вячэры. Двое прыносяць стол са стравамі, але ніхто не рухаецца. Усе сквапна пазіраюць на ежу і чакаюць каманды. Чуецца свіст і ўсе людзі з крыкам і гвалтам падлятаюць да стала і пачынаюць хутка есці. Чуваць толькі чаўканне і дробны стук лыжак аб талеркі. Шэф-повар у скрываўленым пярэдніку з нажом-свінарэзам у руках і з “бабачкай” каля шыі здзекліва пазірае на людзей. Зноў чуецца свіст. Усе перастаюць есці, хаваюць лыжкі хто куды, разходзяцца ад стала, калупаючыся ў зубах, пагладжваючы жываты.

Двое выносяць стол. Нехта прыносіць і ўключае магнітафон. Спачатку павольна, а потым усё мацней гучыць рок. Людзі пачынаюць скакакць, дрыгацца ў канвульсіях. Тым часам праводзяць Жаўнера ў акружэнні (тройкі). Ён здзіўляецца: “Што гэта?” Яму затыкаюць рот кляпам і адводзяць. А оргія працягваецца, пакуль усе не падаюць на падлогу. Святло гасне.)

(Заслона)

Акт ІІ


(Турма. Краты. За кратамі знаходзіцца жанчына, у якой адабралі дзіця, і стары сівы барадаты чалавек – Паэт. Жанчына сядзіць на лаўцы, закрыўшы твар рукамі, плечы яе ўздрыгваюць – відаць, што яна плача. Паэт ходзіць па турэмным пакоі.)

Жанчына: Што ж гэта будзе? Што ж будзе? Вылюдкі… Пачвары… Роднае дзіця ў маці аднялі… Роднае дзіця… Што будзе з намі з усімі? Што будзе, Паэта?

Паэт: (Пасля паўзы) Што будзе? Што будзе? А будзе тое, што нас зробяць шчаслівымі. От скажы, за што ў цябе адабралі сына?

Жанчына: За што? Я спявала яму песню…

Паэт: А! Вось так! А хіба ж ты не ведаеш, што гаварыць і спяваць нельга? Хіба ты не ведаеш, што за гэта караюць, бо ты парушаеш закон, ідзеш супраць большасці, супраць тых, хто не ўмее ні спяваць, ні гаварыць. Ты ідзеш супраць шчаслівых.

Жанчына: Ведаю… Усё гэты я ведаю… Але ж, песня… Гэту песню я пачула ад сваёй бабкі. Даўно… Вельмі даўно… А вось мама ўжо мне не спявала…

Паэт: Так, цяпер і калыханку толькі насвістваюць…

(Раздаецца грукат у дзверы, яны расчыняюцца і ў турэмны пакой упіхваюць Жаўнера)



Жаўнер: (Махаючы кулаком) Ну-ну! Распіхаліся тут, свістуны! Дайце мне толькі выбрацца адгэтуль, я тады пакажу вам, дзе ракі зімуюць! Я вас усіх растрыбушу! Я вам свісцёлкі вашы выкручу! Я вам… (Заўважае Паэта і Жанчыну). О, дык я не адзін тут! Ба! Якія прыемныя людзі… Вы таксама таго…(круціць пальцам ля скроні і спрабуе свіснуць).

Паэт: Не, мы яшчэ не таго…

Жаўнер: Ого! Чую людскую гаворку! Вось гэта цуд! Ніколі не думаў, што каб пагаварыць варта трапіць у гэтыя апартаменты…

Паэт: Пан Жаўнер, твае жарты тут зусім недарэчныя…

Жаўнер: Наадварот! Насупраць! Толькі за кратамі можна адчуць сапраўдны смак Волі.
1   2   3   4   5   6   7   8   9


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка