Настаўніца англійскай мовы сш №2 г. Паставы, выкладчыца нядзельнай школы пры храме Св. Мікалая Цудатворцы ў г. Паставы




старонка2/9
Дата канвертавання17.03.2016
Памер1.23 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9

ТЭМА 2. ТЫ ЯК АСОБА
1. Твае адметныя прыкметы і ролі. Кожны чалавек – адзіны і непаўторны на планеце Зямля. Ён мае шэраг вонкавых і ўнутраных прыкмет, якімі адрозніваецца ад іншых людзей. Гэта рост, вага, пульс, крывяны ціск, колер валасоў, колер і форма вачэй, форма вушэй, радзімыя плямкі, памер адзення і абутку, характар, тэмперамент, а таксама імя і прозвішча.

Некаторыя прыкметы чалавек мае з часу нараджэння, іншыя набывае на працягу жыцця. (Прывядзі прыклады прыкмет, якія чалавек набывае ад нараджэння, а якія - на працягу жыцця).

Акрамя гэтага кожны жыхар планеты Зямля выконвае шмат розных абавязкаў, або роляў, якія ўплываюць і на яго знешні воблік, і на паводзіны. Напрыклад, вучань можа быць матэматыкам (калі добра вывучае гэты прадмет), турыстам (калі ўдзельнічае ў паходах), музыкантам (калі добра іграе на музычным інструменце), спеваком (калі спявае у школьным хоры) і да т. п.

З усіх гэтых прыкмет і асаблівасцяў складаецца ўласнае “Я”.

На працягу жыцця ролі чалавека не застаюцца пастаяннымі, бо ён расце, сталее, атрымлівае адукацыю, прафесію. Таму паступова ў кожнага чалавека мяняюцца яго ролі ў сям’і і ў грамадстве. (Прывядзі прыклады змены роляў чалавека на працягу жыцця ў сям’і і ў грамадстве).

2. Таямніцы твайго імя. Адным з самых дарагіх і любімых слоў для чалавека з’яўляецца ўласнае імя. Яго выбіраюць бацькі пасля нараджэння дзіцяці і яно ідзе з чалавекам па жыцці да скону. Па імёнах мы запамінаем людзей, па імёнах мы звяртаемся да іх. А які сэнс маюць нашы імёны і як яны ўтварыліся? У даўнія дахрысціянскія часы імёны не толькі служылі для абазначэння асобы і вылучэння яе з ліку іншых, але і павінны былі абараняць чалавека ад злых сіл. Старажытныя людзі верылі ў магічную сілу слова і былі ўпэўнены, што жывёлы, дрэвы, розныя з’явы прыроды, назвы якіх узяты ў якасці імён, становяцца апекунамі, абаронцамі іх носьбітаў. У тыя часы ўжываліся такія імёны, як Воўк, Ліс, Заяц, Гром, Лебедзь, Бабёр, Траццяк, Рабы, Крывы і ім падобныя. Многія з тых старажытных імёнаў сталі асновай сучасных прозвішчаў (Прывядзі прыклады). Некаторыя імёны адлюстроўвалі пачуцці і жаданні людзей: Надзея, Любоў, Уладзімір, Уладзіслаў, Яраслаў, Любамір, Багалеп, Радаслаў, Багдан, Яраполк, Барыслаў, Святаполк. (Паспрабуй растлумачыць сэнс гэтых імёнаў). Такія славянскія імёны былі распаўсюджаны ў ХІ-ХVІІІ стагоддзях, але зараз яны сустракаюцца рэдка.

З хрысціянствам на Беларусь прыйшлі каталіцкія і праваслаўныя імёны, як уласна грэчаскія, так і старажытнарымскія, старажытнаяўрэйскія, сірыйскія, егіпецкія. Кожнаму хрысціяніну Бог дае пры хрышчэнні Анёла-ахоўніка, які нябачна ахоўвае чалавека ва ўсё яго зямное жыццё ад бед і напасцеў, перасцерагае ад грахоў, засцерагае ў страшную гадзіну смерці, не пакідае і па смерці.

У дзень хрышчэння дзіця звычайна атрымлівала імя, якое запісана ў святцах – царкоўных кнігах, дзе пералічваліся ўсе святыя і царкоўныя святы ў каляндарным парадку. Прычым, па форме імя можна было даведацца, да якой хрысціянскай канфесіі належыць чалавек. Калі ў католікаў сустракаліся імёны Базыль, Ян, Барбара, Тодар, Юзаф, Стэфан, Гелена, то ў праваслаўных адпаведна Васіль, Іван, Варвара, Фёдар, Іосіф, Сцяпан, Алена. У вёсках, калі некалькі чалавек мела адно імя, то ўжываліся розныя яго формы, напрыклад, Ян-Янка-Янук-Івась; або Пётра-Пятрусь-Пятрук.

Калі мы не памятаем дату свайго хрышчэння, але жадаем ведаць, якому ж нябеснаму заступніку маліцца, то трэба знайсці Святога, імем якога мы названы. Завуць вас Мікалай, пагледзіце ў календары, спытаеце ў святара, памяць якога Мікалая найбліжэйшая да дня вашага нараджэння і ідзе ўслед за ім - гэта і ёсць ваш Святы. А калі вы ўжо духам далучыліся да Свяціцеля Мікалая Цудатворцы, не бянтэжцеся – ён ваш Святы. У небе ўсё спалучана з любоўю. Зразумела, трэба ведаць жыццё свайго Святога.

Кожнае імя хавае таямніцу асобы. Таму трэба ўнікаць у імя, якое мы носім. Калі цябе завуць Таццяна - заснавальніца, распарадчыца, гэта значыць, што хата твая і гаспадарка павінна быць у поўным парадку, ўсё ляжаць на сваім месцы. А калі цябе завуць Андрэй - мужны, то значыць баязлівасць табе зусім не да твару. Калі ты названы ў гонар Сергія - імкніся да сардэчнай малітвы, калі твая Святая праведная Іуліянія - умей быць з людзьмі ветлівай, а калі ты Міхаіл, то ваюй супраць усяго злога.

Кожнае імя нясе ў сабе нейкі сэнс, які можна вызначыць, калі перакласці яго на беларускую мову. Напрыклад, Васіль – “царскі”, Генадзь – “радавіты, высакародны”, Марына – “марская”, Алег – “святы”, Мікіта – “пераможца”, Алена – “сонечная, светлая”. (Сэнс некаторых найбольш распаўсюджаных імён можна знайсці ў царкоўным календары).



Цікавыя факты. 1. Адно і тое ж імя ў розных народаў гучыць па-рознаму. Рускае Іван прыйшло з грэцкага Іаанн, якое ў сваю чаргу патрапіла са стараяўрэйскай мовы, дзе мела форму Іоханан, што значыць, “той, каго мілуе Бог”. Цёзкамі Івана з’яўляюцца імёны Джон (англійскае), Ёханес, Ёган (нямецкае), Жан (французскае), Джавані (італьянскае), Юхан (шведскае), Енс (датскае), Хуан (іспанскае), Юханна (арабскае).

2. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі ў 20-30-я гады ХХ стагоддзя некаторыя бацькі давалі сваім дзецям штучна утвораныя імёны: Рэм – ад “рэвалюцыя міравая (сусветная)”, Кім – ад “камуністычны інтэрнацыянал”, Акцябрына – народжаная Акцябром (Кастрычнікам), Гіпатэнуза, Гімалай, Турбіна, Трактар, Дызель, Рэўдзіт (рэвалюцыйнае дзіця.

3. Таямніцы твайго прозвішча. Каб адрозніць людзей з аднолькавымі імёнамі або ахарактарызаваць асобу ў старажытныя часы ўзнікла патрэба ў дадатковых сродках для абазначэння таго ці іншага чалавека. Такімі сродкамі і сталі другое імя, імя па бацьку, мянушка, назва мясцовасці, якія далі пачатак прозвішчам.

Прозвішчы ўтвараліся рознымі шляхамі і прыйшлі на нашу тэрыторыю з розных моў. Найбольш пашыранымі былі наступныя спосабы: а) ад дахрысціянскіх імён і мянушак ( Рысь, Воўк, Зайцаў, Бабровіч, Собаль); б) ад прафесіі чалавека (Каваль, Лавец, Шапавал, Кравец, Бондар); в) ад паселішча, дзе чалавек нарадзіўся (Палачанін, Віцьбіч, Свірскі, Тураўскі); г) ад мясціны, дзе знаходзіўся фальварак, маёнтак, зямельны надзел (Падгайскі, Залескі, Падліпскі, Падлужны, Лесавік); д) ад характэрнай прыкметы знешнасці, характару, звычкі (Маўчан, Піскуновіч, Бяспалы, Таўкач, Крывенькі, Весялоўскі); е) ад назваў старажытных багоў, міфалагічных істот (Гром, Бажок, Лель, Марозаў, Пярун); ё) ад хрысціянскіх імён (Іваноўскі, Александровіч, Барысюк, Амбразевіч, Паўлоўскі); ж) ад назваў народаў або этнічных груп (Кацапаў, Палячок, Лях, Мазуркевіч, Прус, Чаховіч, Швед, Шваб, Маскалёў, Жамойдзь, Турак, Татарэнка).

Многія беларусы маюць тыпова рускія, польскія, нямецкія, татарскія, літоўскія прозвішчы: Іваноў, Пятроў, Дзянісаў, Трафімаў, Дзёмін, Козыраў; Альшэўскі, Зелянкоўскі, Стахоўскі, Янкоўскі, Станкевіч, Шпілеўскі, Панятоўскі; Фурман, Цандзер, Шанц, Фунт, Хільман, Кошман; Кардаш, Бесан, Бут-Гусаім, Баслык, Султан, Кучук; Каўрус, Мальдзіс, Тумас, Мажэйка, Кудрыс, Пунтус.

4. Твой тэмперамент. Характэрнай рысай кожнага чалавека з’яўляецца яго тэмперамент. Гэта асаблівасць унутранай яго сутнасці, якая перадаецца пры нараджэнні ад бацькоў, і ад якой залежыць характар.

Існуюць чатыры тыпы тэмпераменту. Прачытай пра кожны з іх і паспрабуй вызначыць, да якога тыпу належаш ты.



Халерык. Гэта чалавек успыльчывы, рухавы, але задужа самаўпэўнены. Ён часта прыдумляе штосці новае і цікавае, але, звычайна, не даводзіць задуманае да канца. Ён нецярплівы і калі захопіцца, яго цяжка спыніць. Такі чалавек не любіць чакаць. Рухаецца ён хутка, мае добрую памяць, лёгка і хутка запамінае.

Такі тэмперамент быў у А. С. Пушкіна, цара Пятра І, у героя вядомага мультфільма Карлсана.



Сангвінік. Чалавек гэтага тыпу ўраўнаважаны і рухомы, добра валодае сабой, упэўнены ў сваіх сілах. Ён часта прыдумляе нешта новае і робіць так, як задумаў. Лёгка прыстасоўваецца да новых абставін, лёгка ўваходзіць у новыя кампаніі. Гаворка ў яго хуткая, гучная, з жывой інтанацыяй і мімікай. Але густы і інтарэсы ў такога чалавека непастаянныя. Калі яму нецікава, то ён адкрыта сумуе, але калі захоплены чымсці, то абавязкова давядзе справу да канца. Ён валодае добрымі арганізатарскімі здольнасцямі.

Такі тэмперамент мелі Напалеон, Сувораў, герой казкі Бураціна.



Флегматык. Гэта спакойны ўраўнаважаны чалавек. Гаворыць у асноўным па справе, не любіць пустых слоў і абяцанняў. Ён прапануе новыя ідэі толькі пасля таго, як усё добра вывучыць і разлічыць. Можа доўга і спакойна працаваць, умее чакаць. Гаворка яго спакойная, без эмоцый. Да новых абставін прыстасоўваецца марудна. У залежнасці ад выхавання з яго можа вырасці або вялікі лянотнік, або напорысты баец.

Флегматыкамі былі: Кутузаў, Крылоў, кот Матроскін.



Меланхолік. Для такога чалавека характэрны нерашучасць, няўпэўненасць, яму цяжка зрабіць выбар. Ён не любіць ісці на кантакты з незнаёмымі людзьмі. Часта крыўдзіцца. Голас у яго ціхі, гаворка замаруджаная. Вельмі хвалюецца перад важнымі падзеямі. Калі сутыкаецца з цяжкасцямі, то яго агортвае адчай. Але меланхолік – выдатны працаўнік, калі трэба ўсё выконваць па правілах і яго будуць падтрымліваць.

Меланхолікамі былі Гогаль, Чайкоўскі, П’еро, ослік Іа.

Вельмі часта ў чалавеку спалучаюцца рысы ўсіх тэмпераментаў. Нельга лічыць адзін тэмперамент добрым, а другі – дрэнным, бо каштоўнасць чалавека вызначаюць яго паводзіны і справы.

Вызначыўшы свой тэмперамент, ты зможаш паглядзець на сябе як бы з боку, падумаць, што можна паправіць у сваім характары, якія яго рысы змяніць да лепшага.



5. Твае антрапаметрычныя паказчыкі. Акрамя імя і прозвішча кожны чалавек адрозніваецца ад іншых сваімі знешнімі і ўнутранымі прыкметамі, якія можна назваць антрапаметрычнымі паказчыкамі. Іх існуе шмат, але да найбольш адметных можна аднесці рост, вагу, пульс, крывяны ціск, колер валасоў, колер вачэй, форму твару, форму носу, размер адзення і абутку. (Вызнач свае антрапаметрычныя паказчыкі, запісаўшы іх у табліцу ў сшытку).
Пытанні і заданні:

1. Па якіх прыкметах адрозніваюцца людзі паміж сабой?

2. Як утварыліся імёны і прозвішчы?

3. Як падзяляюць людзей па тыпах тэмпераменту?
Дадатковы матэрыял

АНКЕТА

Святы-пакравіцель. Дзень Анёла




Любімае выказванне ці прыпавесць з Бібліі




Знак Задыяка




Стыхія




Любімы дзень тыдня




Любімыя кветкі




Любімыя колеры




Любімая лічба




Любімыя расліны, кветкі




Любімыя жывёлы




Любімая беларуская кніга




Любімая беларуская казка




Любімы беларускі пісьменнік




Любімы верш на беларускай мове




Любімы беларускі кампазітар




Любімы беларускі мастак




Любімая беларуская песня




Кім бы ты хацеў (хацела) стаць




У якой краіне хацеў (хацела) б пабываць




Найлепшы сябар (сяброўка)




Захапленні





ТЭМА 3. ТВОЙ АРГАНІЗМ І ТВАЯ ДУША
1. Твой арганізм. Усе органы складаюцца з клетак. У розных органах яны розныя, ды і ў кожным органе сустракаюцца розныя разнавіднасці клетак. Жыццядзейнасць кожнай клеткі нашага арганізма патрабуе падводу паветра, іншых патрэбных рэчываў і выдалення вуглякіслага газу і адпрацаваных рэчываў. Усю гэту працу здзяйсняе кроў. Кроў рухаецца сэрцам.

Каб наша цела падтрымлівала форму і ўсе органы размяшчаліся на сваіх месцах, усярэдзіне створаны адмысловы каркас - шкілет. Ён складаецца з костак. Узгадненнем працы ўсіх органаў цела і органаў пачуццяў, а таксама разумовай дзейнасцю займаецца мозг. Мозг з адыходзячымі нервамі называецца нервовай сістэмай. Без яе немагчымая праца ніводнага органа.

Галоўны орган пачуццяў - зрок. Орган зроку - вочы. Акрамя зроку, які дае чалавеку больш за ўсё паведамленняў пра навакольны свет, Бог даў чалавеку слых, каб слухаць гаворку і розныя гукі. Вонкавы орган слыху - вуха. Важныя органы для чалавека - нос, які адрознівае пахі, і язык, які адрознівае салодкае, горкае, кіслае і салёнае, скура, якая дазваляе чалавеку адчуваць гарачае і халоднае, сухое і мокрае,

2. Твая душа. Органы пачуццяў - вароты душы. Нажаль, яны самі сабою няздольныя разбіраць, што карысна мозгу, а што шкодна. Нясуць яны сігналы ў мозг аб усім запар, таму нам трэба берагчыся ад шкодных уражанняў.

Твая душа і цела жывуць неразлучна да самай смерці. Разам цешацца і смуткуюць, разам грашаць і разам выпраўляюцца. У "Прыпавесці пра чалавечую душу і пра цела" Кірыла Тураўскі ў сімвалічна-алегарычнай форме раскрывае перад чытачамі сутнасць ўзаемаадносін цела і душы.

Сутнасць прыпавесці такая. Нейкі гаспадарлівы чалавек, уладкаваўшы вінаграднік, пасадзіў ахоўваць яго сляпога і храмога, паспадзяваўшыся на тое, што гэтыя ўбогія людзі не змогуць пракрасціся за агароджу. За выкананне працы ён паабяцаў ім плату, за крадзеж - пакаранне. І ўсё ж вартаўнікі спакусіліся лёгкай здабычай, храмы сеў на сляпога, яны ўдваіх увайшлі ў вінаграднік і абакралі яго, за што і былі пакараныя.

У тлумачэнні Кірылы Тураўскага сэнс прыпавесці ў тым, што Бог, стварыўшы свет і зямлю, абяцаў падарыць яе ў свой час чалавеку, але чалавек, пераступіўшы закон Божы, вырашыў сам узяць абяцанае.

Цікава, што ў інтэрпрэтацыі Кірылы Тураўскага ініцыятарам злачынства становіцца сляпы (г.зн. душа), бо ён нясе на сабе храмога. Аднак вінаваты і храмы (г.зн. цела), можа, нават больш вінаваты, чым сляпы. Бо гэта ён распісвае хароство вінаградніку і спакушае ім сляпога, перад чым сляпы не можа выстаяць. Інакш кажучы, цела - гэты непасільны цяжар для душы, якая не можа выстаяць перад спакусамі і пачынае грашыць. Але ў выніку вінаватыя абодва. А асноўная прычына граху - забыццё страху перад Богам.

Важна, каб душа была гаспадыняй, а цела слугою, а не наадварот. Смерць будзе толькі часовым разлучэннем душы і цела. Надыдзе час Другога Прышэсця Хрыстова і ўваскрэсення мёртвых. Тады зноў злучацца душа і цела. Толькі гэта будуць ужо зусім не цяперашнія целы.

Светлая багалюбівая душа, якая рабіла справы добрыя, а грахі абмыла пакаяннем, атрымае і цела такое ж светлае, з якім убачыць і вечнае, радаснае жыццё з Богам. Душа змрочная, самалюбная і адданая граху, атрымае цёмнае, змрочнае цела і будзе мучыцца вечна.

Нават цяпер парой нашы грахі адлюстроўваюцца на нашым целе, на здароўі, на настроі, на адносінах з блізкімі, на ўсім нашым жыцці. А тады і грэх і дабрадзейнасць напішуцца на целе і на твары зусім відавочна.



3. Правілы як захаваць душу і цела здаровымі. Існуе некалькі простых правіл, якіх варта прытрымлівацца, каб захаваць здароўе цела і душы. Вось яны.

1. Замяні фільмы, тэлеперадачы і кампутарныя цацкі чытаннем добрай кнігі і жывой гульнёй. Сярод гульняў ёсць і падобныя кампутару - дурныя і шкодныя: даміно, карты, іншыя рызыкоўныя забаўкі, дзе ўсё залежыць ад выпадку. Такія гульні таксама трэба выключыць, не гуляць у іх і не глядзець, як іншыя гуляюць.

2 Беражы душу ад відовішчаў грахоўных, беражы і самі вочы. Не чытай лежучы і не чытай у транспарце. Не чытай і не пішы пры цьмяным святле. Настольная лямпа павінна мець магутнасць не меней 60 Вт. Яна не павінна свяціць прама ў вочы, павінна мець адпаведны каўпак зверху. Не паднасі блізка да вачэй вострыя прадметы і ні ў якім разе не гуляй з імі, накіроўваючы на сваіх прыяцеляў. Вока вельмі лёгка пашкодзіць і зусім страціць, і яго нічым не заменіш.

3. Беражы і слых свой ад слухання ўсяго шкоднага і грахоўнага: брудных анекдотаў, плётак, паклёпу, брыдкаслоўя. Засцерагаючы душу, беражы і самі вушы. Пазбягай гучных рэзкіх гукаў. Не калупай у вушах цвёрдымі прадметамі. Пры захворванні вуха своечасова звярніся да лекара.

4. Узбройся супраць граху. Адчуваеш, што ганарышся, лянуешся, скнарнічаеш, злуешся - не давай выйсця крыўднаму слову, грахоўнаму жаданню, своечасова спыніся і павініся. Бог уціхамірыць грэх - звера, які прачнуўся ў табе.

У нашы дні часта прапаведуецца, што, маўляў, трэба берагчы сябе, сваё сэрца і свае нервы ад любых напружанняў, стрэсаў. Некаторыя нават выкладаюць гэты прынцып у грубай форме: плюнь на ўсё і беражы здароўе. Але здаровым, спакойным такі чалавек не будзе. Гнеў на таго, хто яму перашкодзіў, зайздрасць, незадаволенасць і прагнасць - усе гэтыя грахі нікуды ад яго не сыдуць. Яны вось і з'ядуць яго ўсякімі стрэсамі.

Насупраць, жадаеш, каб сэрца тваё было здаровым, - рабі яго чыстым. Блажэнныя чыстыя сэрцам - таму што яны Бога ўгледзяць. Не ўтойвай крыўду, прабач і сябру, і ворагу. Не лічы сябе лепшым за іншых - і не стане грызці цябе зайздрасць. Дапамажы бліжняму, іншы раз ахвяраваўшы сваім спакоем - і сам убачыш, як сэрца тваё будзе радасным.

Цяжка ўсё гэта? Не сумуй! З табою Бог і ўсе святыя. Заступнікаў у цябе шмат. А каму з верных Богу ў гэтым жыцці было лёгка?

5. Курэнне, п'янства і наркотыкі - цяжкі грэх. Святы Апостал Павел вучыць нас услаўляць Бога і душой, і целам нашым, ён кажа, што і целы нашы - не свае, не наша ўласнасць. Бо не чалавек жа стварыў чалавека. Целы нашы - храм Святога Духу. Таму проста злачынна так паганіць гэты храм Божы - наша цела, пасяляючы ў ім нячыстага. Яды тытунёвыя і наркатычныя выклікаюць у чалавека мноства хвароб.

6. Больш рухайся. Сам арганізм патрабуе руху. Залішняя нерухомасць - першая памылка. Звычка наперакос сядзець за партай ці горбіцца – другая. Калі ты жывеш у вёсцы, то не пазбягай звычайных сельскіх прац. Калі ж жывеш у горадзе і фізічная праца сустракаецца табе не часта, даводзіцца вынаходзіць замену - фізкультуру і спорт. Гэта, вядома, горш, чым натуральная праца. Спаць пажадана на цвёрдым ложку, з невялікай не занадта мяккай падушкай. Усім гэтым умацуеш сваё цела і душу прызвычаіш да цярпення.

7. Харчуйся правільна. Не забывай маліцца перад ежай і пасля ежы. Дзякаваць Богу за хлеб надзённы - гэта наш прамы абавязак. І ўсё, што робіцца, з малітваю і падзякай, абавязкова пойдзе на карысць і душы, і целу. Чалавеку па прыродзе ўласцівая раслінная ежа. Мясная была дазволена людзям толькі пасля патопу. Таму раслінная ежа і павінна складаць аснову нашага харчавання. Гародніна і садавіна, асабліва свежыя, утрымоўваюць жыццёва неабходныя рэчывы - вітаміны. Таму без расліннай ежы доўга не пражывеш, а без жывёльнай шматлікія манахі абыходзіліся ўсё жыццё. Не еш на хаду. Такая звычка безумоўна шкодная для здароўя, паколькі не дае адпачынку страўніку. Абед і вячэра павінны быць па магчымасці ў адзін і той жа час. Імкніся выхоўваць і ўтаймоўваць сваю волю. Не прывыкай да вытанчанай і салодкай ежы. Такія ж парады даюць і свецкія дыетолагі.
Пытанні і заданні:

1. Як захаваць душу і цела здаровымі?

2. Намалюй піраміду рацыянальнага харчавання.


ТЭМА 4. ТВАЕ ТАЛЕНТЫ
1. Прыпавесць пра таленты. Францішак Багушэвіч пісаў: “Бог ня роўна дзеле”. Людзі сапраўды неаднолькавыя і абсалютнай роўнасьці ва ўсім не бывае. Аднак, калі мы скардзімся на тое, што камусьці дадзена больш, варта падумаць, што ў першую чаргу трэба добра скарыстаць тое, што дадзена нам.

Адабраць у беднага і даць багатаму ўспрымаецца як відавочная несправялівасць, зь якой цяжка прымірыцца. Аднак успомнім прыпавесць пра таленты. Чалавек, адпраўляючыся ў чужую краіну, паклікаў рабоў сваіх і даручыў ім свой маёнтак. Аднаму ён даў пяць талентаў, другому - два, а трэцяму адзін талент: кожнаму - па сіле. (Дарэчы талент – гэта 24 кг срэбра).



Той, што атрымаў пяць талентаў, уклаў іх у справу і набыў яшчэ пяць талентаў. Таксама той, што атрымаў два таленты, набыў яшчэ два. Той жа, што атрымаў адзін талент, не захацеў працаваць, пайшоў і закапаў срэбра ў зямлю.

Пасля доўгага часу, вярнуўся гаспадар і пахваліў двух рабоў, ад якіх атрымаў сваё срэбра з прыбыткам. А ў хітрага і гультаяватага раба загадаў забраць талент і аддаць рабу, у якога было дзесяць талентаў.

Рэакцыя прысутных на загад евангельскага гаспадара: „Вазьміце ў яго талент і дайце таму, у каго іх дзесяць” была спакойная, бо трэці слуга ня быў працавіты. Атрыманы дар схаваў і нічога не прыдбаў, а кожны сам, на ўласную адказнасьць і ўласнымі сіламі, павінен развіваць дадзеныя яму здольнасці і магчымасці.

Таленты — якія б яны не былі — атрымаў ад Бога кожны з нас. Гэта фізычныя і інтэлектуальныя здольнасьці, магчымасці прыродныя або атрыманыя ў спадчыну. Кожны талент не дадзены выпадкова і ён з’яўляецца заданнем. Каму дадзены прыгожы голас — хай сьпявае добрыя песні, у каго дар аратарства — хай прамаўляе і заклікае да добрага. Не зрабіць нешта добрае, маючы дзеля гэтага магчымасці, гэта ня проста лянота, але злачынства.

Да атрыманага дару можна паставіцца дваяка: або дар не прыняць, адкінуць, або яго развіваць, каб ён даваў плён у нашым жыцці і — цераз нас — у жыцці нашых бліжніх. Плён павінны прынесці ў першую чаргу боскія цноты: вера, надзея і любоў, але таксама такія дабрадзейнасці, як цярплівасць, стрыманасць, лагоднасць, паслужлівасць, вернасць ды іншыя станоўчыя рысы. І калі мы шмат працуем не на сваю карысць, а на карысць іншых людзей, са светлымі намерамі, нашы прыродныя таленты і здольнасці памнажаюцца. Такім чынам адбываецца тое, аб чым гаворыцца ў Дабравесці (Евангеллі): “Кожнаму, хто мае, дададзена будзе”. Вы, напэўна, заўважылі, што таленавітыя людзі маюць рознабаковыя таленты.

Так, Еўфрасіння Полацкая была і асветніцай, і перакладчыцай, і карысталася вялікім аўтарытэтам як асоба духоўная. Яна збірала вакол сябе таленавітых людзей, напрыклад, дойлід Іаан, які пабудаваў Спаса-Еўфрасіннеўскую царкву і ювелір Лазар Богша, якому Еўфрассіння заказала крыж. Крыж Еўфрассінні Полацкай – наш неацэнны агульнанародны скарб. Цяпер Беларусь шукае яго. Цікава, што па адной з версій у Другую сусветную вайну немцы закапалі крыж Еўфрасінні Полацкай разам з іншымі каштоўнымі рэчамі на тэтыторыі Пастаўскага раёна, бо не змаглі вывесці па нейкай прычыне ў Літву і далей у Германію. Да Еўфрасінні звярталіся за парадамі гараджане і магнаты. Яна выконвала і дыпламатычныя місіі, прыміраючы князёў у міжусобіцах.

Беларускі пісьменнік Уладзімір Караткевіч набыў вядомасць перш за ўсё як празаік, аўтар папулярных гістарычных раманаў і аповесцяў, але ж ён быў і выдатным паэтам, і вельмі добра маляваў.

Вы, напэўна, заўважылі, што многія дзеці паспяваюць добра вучыцца ў школе, наведваць музычную і мастацкую школы, удзельнічаць у розных мерапрыемствах. Яны старанна развіваюць свае таленты. Але трэба памятаць, што галоўныя таленты чалавека – гэта уменне любіць, спачуваць, быць добрым да ўсіх людзей, жывёл, птушак і другіх жывых істот, што насяляюць нашу Зямлю.

1   2   3   4   5   6   7   8   9


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка