Moja kolekcja pająKÓw ptaszników z rodziny theraposidae większość ludzi negatywnie reaguje na brzmienie słowa „pająk




Дата канвертавання27.04.2016
Памер33.21 Kb.
Damjan Knafeljc - „Moja zbirka ptičjih pajkov”
MOJA KOLEKCJA PAJĄKÓW PTASZNIKÓW Z RODZINY THERAPOSIDAE
Większość ludzi negatywnie reaguje na brzmienie słowa „pająk”, nie myśląc o nich jak o interesujących zwierzętach. Moja przygoda z nimi zaczęła się w 1997 roku. Wszystkie moje „ośmionogi” należą do rodziny Theraposidae i wśród hodowców znane są jako pająki ptaszniki.
Pająki z tej rodziny są nagminnie nazywane TARANTULAMI. Zostały tak nazwane przez Amerykanów, jednak ta nazwa jest niewłaściwa jeśli spojrzymy na to z naukowego punktu widzenia biorąc pod uwagę systematykę rzędu Araneae. Ja zacząłem hodować ptaszniki przez przypadek. Od tamtej chwili aż do obecnej zebrałem w swojej hodowli ponad 100 gatunków, z takich części świata jak:

Ameryka Północna (stany takie jak: Arizona, Teksas), Ameryka Środkowa i Karaiby (Belize, Republika Dominikańska, Gwadelupa, Haiti, Honduras, Kostaryka, Kuba, Martynika, Meksyk, Panama, Portoryko, wyspy: św. Łucji, św. Wincentego, św. Tomasza, ), Ameryka Południowa (Argentyna, Boliwia, Brazylia, Ekwador, Gujana, Chile, Kolumbia, Paragwaj, Peru, Surinam, Trynidad, Tobago, Urugwaj, Wenezuela), Afryka (Ghana, RPA, Kamerun, Kenia, Liberia, Mozambik, Namibia, Niger, Nigeria, Sierra Leone, Tanzania, Togo, Uganda, Zair, Zambia, Zimbabwe), Azja (Indie, Indonezja, Malezja, Sri Lanka, Tajlandia), Australia, Nowa Zelandia.


W Europie mozna znaleźć około 20 gatunków reprezentujących rodzaj Ischnocolus, który należy do rodziny Theraposidae. Możemy znaleźć te pająki we Włoszech, Hiszpanii i Portugalii. W mojej kolekcji znajdują się najpiękniejsze gatunki ptaszników w różnych kolorach i różnej wielkości. Pośród nich znajduje się 3-4 centymetrowa Avicularia minatrix, a także największy na świecie, pochodzący z Południowej Ameryki gatunek ptasznika Theraphosa blondi (Ptasznik goliat), który może osiągać 12 cm długości samego ciała i aż 30 cm rozpiętości odnóży. W mojej kolekcji znajdują się także nowo odkryte gatunki, takie jak:

Brachypelma ruhnaui,1997., Nhandu coloratovillosus 1998., Avicularia geroldi 1999., Grammostola aureostriata 2001., Bonnetina rudolffi 2001., Poecilotheria pederseni 2001., Nhandu vulpinus 1999., Avicularia braunshauseni 1999, Nhandu chromatus 2004.

Przez pewien czas hodowałem i sukcesywnie rozmnażałem jeden z najbardziej jadowtych gatunkówna świecie- Latrodectus tredecimguttatus, znany także jako Czarna wdowa. Ukąszenie tego gatunku jest bardzo niebezpieczne, gdyż jego jad zaburza funkcje czerwonych krwinek i uszkadza system nerwowy.


Z powodzeniem rozmnożyłem także niektóre gatunki należące do rodziny Theraposidae, taki jak np. Kolumbijski Megaphobema robusta, który to rzadko udaje się rozmnożyć w prywatnych hodowlach. Ten ptasznik jest bardzo wrażliwy i wymaga szczególnej troski gdy hodowany jest w niewoli. Największy problem jaki musimy rozwiązać jeszcze zanim weźmiemy się za rozmnażanie to: co zrobimy z tak wielką ilością małych ptaszników (W przypadku Megaphobemy robustum w kokonie jest około 50 pajączków, w przypadku Lasiodory parahybany może ich być nawet 2000!) ? Włożyłem dużo pracy i pieniędzy w moją hodowlę pająków, kładąc niezwykły nacisk na estetykę mojego pomieszczenia hodowlanego.
Zdobyłem mnóstwo wiedzy o hodowli tych zwierząt na podstawie własnych doświadczeń. Wszystkie moje terraria są wystrojone naturalnym podłożem, drewnem i żywymi roślinami – takimi jak filodendron, scindapsus czy bluszcz). Temperatura powietrza- 22-27 stopni Celsjusza i wilgotność powietrza- w granicach 60-70 % są najważniejszymi czynnikami przy hodowli. Jednakże wraz z dużą liczbą terrariów pojawia się problem- podnosi się wilgotnośc powietrza w całym pomieszczeniu hodowlanym. Ja kontroluję to za pomocą nawilżacza. Wszystkie terraria mają żarówki sterowane włącznikiem czasowym ( pracują od 8 rano do 8 wieczorem) i są wyposażone w termostaty wyłączające ogrzewanie przy przekroczeniu określonej temperatury. Ptaszniki karmię jedynie pokarmem wyhodowanym przez siebie, tj. karaczanami, drewnojadami, świerszczami. W naturalnych warunkach zjadają one zazwyczaj ofiary mniejsze od siebie, ale zdarza się, że polują także na węże czy jaszczurki; niektóre nadrzewne gatunki napadaja na ptasie gniazda i polują na ptaki, np. kolibry.

Ciągle ktoś pyta mnie o siłe jadu ptaszników. Trudno jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie, faktem jednak jest, że wszystkie pająki posiadają gruczoły jadowe i trzeba uważac, by nie zostać ukąszonym. (zwłaszcza przy kontakcie z azjatyckimi pająkami z rodzajów Cyriopagopus, Haplopelma, Chilobrachys, Chilocosmia, Lampropelma, Ornithoctonus, Phlogiellus, Phormingochilus, Poecilotheria, Selenocosmia, Selenopelma, i afrykańskie gatunki jak: Ceratogyrus, Citharischius Coelogenium, Eucratoscelus, Eumenophorus, Harpactira, Heteroscodra, Hysterocrates, Phoneyusa, Pterinochilus i Stromatopelma).

Ukąszenie żadnego z tych gatunków nie jest śmiertelne, jednak jest bardzo bolesne i nieprzyjemne. Jad ptaszników jest bardzo trwały i może pozostawać we krwi do 4-8 tygodni po ukąszeniu. Ma bardzo szczególną budowę dzięki której szybko przenika przez tkanki niszcząc takie organy wewnętrzne jak serce czy wątroba. Trzeba pamiętać, że zwierzęta te potrafią byc bardzo szybkie i niezwykle agresywne!

Inną reakcją obronną u ptaszników jest wyczesywanie włosków z odwłoka przy użyciu ostatniej pary odnóży. Drażnią one skórę, układ oddechowy i oczy. Ich jad jest efektywny i śmiertelny dla zwierząt o masie ciała do 0,5 kg. Mimo, że większośc pająków z rodziny Theraposidae nie posiada silnego jadu, zawsze jest ryzyko wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego. To znaczy, że skutki ugryzienia są nieprzewidywalne.

Nazywa się to reakcją anafilaktyczną i jest to ostra, często śmiertelna, reakcja organizmu spowodowana uczuleniem na składniki zawarte w jadzie danego gatunku ptasznika.

Reakcja anafilaktyczna ma 4 etapy, podczas pierwszego z nich pojawia się opuchlizna, podczas drugiego paraliż, podczas trzeciego osoba ukąszona zaczyna się dusić. Czwartym i najgorszym w skutkach etapem jest szok anafilaktyczny. W tej formie szoku anafilaktycznego klinicznymi objawami są skurcze, nieprzytomnośc (omdlenie), niedociśnienie i zatrzymanie pracy serca.


Moja kolekcja była często prezentowana w różnych mediach [lista pominięta, ogółem 11 wywiadów, programów i artykułów o hodowli].

Moje hobby dużo dla mnie znaczy, więc napisalem kilka artykułów do gazety “Moj mali svet” (Mój mały świat) oraz urządzam prezentacje dla dzieci mające na celu zapoznanie ich z pająkami w ich otoczeniu. Ważną sprawą dla kolekcjonerów i hodowców pająków jest uchronienie zagrożonych gatunków przed wyginięciem, ich liczba bowiem w ich naturalnym środowisku jest bardzo mała. To dlatego rozmnażanie ptaszników i ich krewnych w niewoli jest tak ważne. Na mojej stronie możecie zobaczyć zdjęcia moich ptaszników, ale także mnóstwo innych zdjęć. Jest tam też kilka notatek o pajęczym świecie, który w tym przypadku znajduje się w mojej sypialni!


PAJĄKI STAREGO ŚWIATA
Pająki należą do typu stawonogów razem z owadami (Insecta), krabami (Crustacea) i stonogami (Chilopoda). Pojawiły się już w Dewonie- 390 milionów lat temu.

Proces ich rozwoju zaczął się 350 milionów lat temu w okresie karbonu i wciąż trwa.

Jeśli ludzie by wyginęli- stawonogi nadal by trwały! Stawonogi są bardzo zróżnicowane pod względem kształtu, koloru, wielkości i środowiska życia- są znajdowane pod ziemią, w wodzie, w lesie deszczowym czy na pustyni- prawie wszędzie, gdzie życie jest ledwie możliwe. Obecnie stawonogi reprezentują 85% wszystkich zwierząt.

Rząd Araneae składa się z 2 podrzędów: pierwszy to Mygalomorphae. Mają pionowe kły, podobne do tych u węży. Są nazywane “starymi pająkami” gdyż w zasadzie nie zmieniły się od czasu swojego powstania (300 mln lat temu). Niektórzy naukowcy nazywają je żywymi skamielinami.


Inny rząd to Araneomorphae. To współcześnie żyjące pająki które zmieniły się trochę od czasu swojego powstania. Reprezentant starych pająków, należący do podrzędu Atypidae, żyje w Słowenii. Są to tylko 3 gatunki: Attypus piceus, Attypus effinis i Attypus muralis. Są to małe, 12-20 mm ziwerzęta które żyją w głeboko w swoich podziemnych norach i są rzadko widywane, zwłaszcza przez amatorów.
W Słowenii występowały kiedyś pająki z rodzaju Ctenizidae, obecnie gatunki te już wymarły. Były to Nemesia caementarija i Nemesia pannonica.
W systematyce podrząd Mygalomorphae dzieli się na 15 rodzin:

  • Mecicobothriidae Holmberg, 1882;

  • Microstigmatidae Roower, 1942;

  • Hexathelidae Simon, 1892;

  • Dipluridae Simon, 1892;

  • Nemesiidae Simon, 1892;

  • Barychelidae Simon, 1889;

  • Theraphosidae Thorell, 1869;

  • Paratropididae Simon, 1889;

  • Atypidae Thorell, 1870;

  • Antrodiaetidae Gertsch, 1940;

  • Cyrtaucheniidae Simon, 1889;

  • Idiopidae Simon, 1889;

  • Ctenizida Thorell, 1887;

  • Actinopodidae Simon, 1892;

  • Migidae Simon, 1889 .

Wspomniany powyżej podrząd Mygalomorphae zawiera w sobie rodzinę Theraposidae, która dzieli się na 13 podrodzin:



  • Ischnocolinae Ausserer, 1871;

  • Selenogyrinae Smith, 1990;

  • Acanthopelminae Smith, 1994;

  • Spelopelminae Thorell, 1896;

  • Theraphosinae Thorell, 1869;

  • Avicularinae Simon, 1874;

  • Eumenophorinae Pocock, 1897;

  • Stromatopelminae Schmidt, 1993;

  • Harpactirinae Pocock, 1895;

  • Ornithoctoninae Pocock, 1895;

  • Selenocosmiinae Simon, 1889;

  • Poecilotherinae Simon, 1892;

  • Thrigmopoeinae Pocock, 1900.



THERAPOSIDAE- PAJĄKI PTASZNIKI
Gatunki należące do rodziny Theraposidae reprezentują największe i najstarsze pająki świata. Ta rodzina składa się z 850 sklasyfikowanych i poznanych gatunków jednak prawie codziennie odkrywany jest jakiś nowy. Naukowcy są zadziwieni pięknymi, nowymi wzorami i kolorami ciał tych zwierząt. Pierwszy ptasznik został sklasyfikowany w 1758 roku przez szwedziekog badacza Karola Linneusza (1707-1788) który jest także autorem wspólczesnego układu systematyki. Nazwał ten gatunek Aranea avicularia, dziś nazywa się on Avicularia avicularia. Zrobił to kiedy zobaczył kolorowy obrazek przedstawiający dużego pająka pożywiającego się martwym ptakiem (Łacińskie “Avis” znaczy “ptak”). Autorem obrazu była Sybilla Merian, badacz kwiatów i owadów, która podróżowała po Surinamie w roku 1699. W czasie tej podróży zobaczyła ptasznika trzymającego swą ofiarę, co było źródłem jej inspiracji twórczej.
PIERWSZE PTASZNIKI W EUROPIE

Pierwsze ptaszniki pojawiły się w Europie przez przypadek, przywędrowały w latach 50, ukryte w skrzynkach tropikalnych owoców z Ameryki Południowej i Ameryki Środkowej. Nie używano wtedy pestycydów, więc większość pająków przeżyła podróż i znalazła się na sklepowych półkach razem z owocami. To prowadziło do wyolbrzymionych opowiadań o ogromnych pająkach-zabójcach. Wielki, tropikalny “potwór” był wtedy natychmiast zabijany- nauka się nie liczyła. Poważne w skutkach spotkanie z jednym z nich było rzadkością, ponieważ ich jad nie był śmiertelny. To właśnie przez ignorantów, szerzących straszne historie o ich śmiercionośności, ptaszniki są stawiane w złym świetle. Od czasu do czasu bardzo niebezpieczny pająk, Phoneutria nigriventer, nadal pojawia się w Europie, przebywając podróż w skrzyniach z bananami. Ale ten stawonóg należy do zupełnie odmiennej od Mygalomorphae gałęzi systematycznej. Żyje na bananowych plantacjach w południowej i środkowej części Ameryki. Jest bardzo agresywny, jest również jednym z najbardziej jadowitych pająków na świecie. Jego ofiarami padają najczęściej osoby zbierające banany- takie wypadki zdarzają się często. Pająk ten, czując się zagrożony, może zaatakować ofiarę znajdującą się w odległości nawet metra od siebie. Ukąszona osoba traci równowagę, widoczne są zaburzenia funkcji zmysłów, ofiara porusza się jak w transie. Jad tego pięciocentymetrowego zwierzzęcia jest bardzo silną neurologiczną trucizną która powoduje pocenie się, skurcze mięśni, silny ból w okolicy ugryzienia i szybki wzrost temperatury ciała. Ostatnim stadium jest śpiączka. Po kilku godzinach brak pomocy medycznej prowadzi do zatrzymania oddechu i śmierci. W starym świecie żyło wiele gatunków ptaszników i żyje nadal. Codziennie naukowcy odkrywają jakiś nowy gatunek.


ŻYCIE PTASZNIKÓW W NATURZE
Większość gatunków ptaszników żyje w lasach deszczowych Ameryki południowej.

Chowają się w norach czekając na ofiarę. Kopią własne tunele, dochodzące do metra głebokości lub zajmują podziemne nory rozmaitych małych ssaków. Oblepiają teren wokół nory grubym, jedwabnym dywanem z pajęczyny który służy im za wykrywacz ruchu na powierzchni. Dzięki temu pająk wie, czy na zewnątrz jest jego przyszła ofiara czy niebezpieczny dla niego drapieżnik. W ten sposób kontroluje ponad pół metra kwadratowego terenu na powierchni.


Nadrzewne gatunki prowadzą całkiem odmienny tryb życia od naziemnych. Niektóre z nich budują swe gniazda tylko z pajęczyny połaczonej z liśćmi etc. W swoich zupełnie zamaskowanych kryjówkach wyczekują na ofiarę. Większość partii drzew powyżej 30-40 metrów nie została dokładnie zbadana przez naukowców. Nowe, żyjące tam gatunki są wciąż odkrywane.
Bromelie, ananasy, tworzą duże kępy roślinne na drzewach, które są idealnym środowiskiem dla wielu nadrzewnych gatunków (np. dla Avicularii minatrix ).
Nadrzewne ptaszniki potrafią wykonywac niewielkie skoki. Nietrafione skoki zazwyczaj kończą się lądowaniem na ziemi lub w wodzie, co nie jest problemem gdyż większość z nich potrafi dobrze pływać. Wiedzą, jak dostosować się do otoczenia.

Pająki są bardziej aktywne w nocy i większość z nich porusza się po ciemku. Tylko dorosłe samce są aktywne przez cały dzień- są nieustannie zajęte poszukiwaniem jak największej liczby partnerek do kopulacji. Samce żyją o wiele krócej niż samice, które dożywają wieku 12-18 lat. Głodny ptasznik czuje każde drgnięcie podłoża czy powietrza, może więc z łatwością ocenić odległość dzielącą go od ofiary. Często jego pokarmem zostają karaczany lub małe jaszczurki. Pająki są żywymi radarami- ciągle kontrolują swoje terytorium.


Ptaszniki atakują swoją ofiarę bardzo agresywnie, nabijają ją na swoje masywne zęby jadowe i wstrzykują jad. Ofiara jest zawijana w pajęczynę, która zachowuje rozpuszczoną od środka ofiarę w całości. Badania naukowe wykazują, że ssaki są bardziej odporne na działanie jadu niż np. jaszczurki. Z własnego doświadczenia wiem, że afrykański gatunek Pterinochilus murinus potrafi uśmiercic w pełni dorosłą mysz w 4 minuty. Enzymy, które są wstrzykiwane w ofiarę zamieniają ją w pełen wartości odżywczych płyn, który jest następnie wysysane przez łowcę.
Czasami ofiarą ptaszników padają południowoamerykańskie jadowite węże Bothrops atrox, które zabijają wiele osób co roku. Po takim posiłku dany osobnik potrafi pościć nawet przez wiele miesięcy. Wszelkie resztki pożywienia usuwa ze swego terytorium by zapobiec rozwojowi bakterii oraz inwazji mrówek.

Wszystkie pająki bardzo o siebie dbają. Czyszczą swoje nogi i miniaturowe haczyki na ich powierzchni za pomocą szczękoczułek, by zapobiec groźnym infekcjom charakterystycznym dla ciepłego i wilgotnego środowiska, które zamieszkiwane jest także przez rodowite plemiona.


Wenezuelskie plemię “Piroe” czci ptaszniki, a także je zjada. W porze deszczowej pająki opuszczają swe kryjówki w celu uzupełnienia zapasów wody. Część tych zapasów uzyskują z ciał swoich ofiar. Pająki potrzebują jej by produkować truciznę czy limfę. Często piją wodę przed procesem wylinki. Podczas wylinki pozostaja w wilgotnych i bezpiecznych miejscach, zwykle w swoich kryjówkach. Samproces wylinki trwa około godziny. Pająk obraca się na plecy i wychodzi stopniowo ze swojego starego pancerza zbudowanego z białek i węglowodanów. “Płaszcz” ten jest wodoszczelny. Jedynie dzięki wylince ptasznik rośnie i regeneruje utracone części ciała, jako że posiada umiejętność regeneracji. W pełni dorosłe samice linieją mniej więcej raz na rok. Samce po osiągnięciu dojrzałości juz wcale nie linieją. Kiedy pająk wydostanie się już ze swojego zewnętrznego szkieletu, po jakimś czasie rozprostowuje nogi i odwraca się do normalnej pozycji, jednak jest jeszcze bardzo wyczerpany. Proces linienia wymaga od niego ogromnej ilosci energii, co oznacza, że osobnik który przed wylinką nie zjadł dość pożywienia podczas tego procesu może zginąć z wycieńczenia. Po szczęśliwie zakończonym linieniu pająk zaczyna polować po około tygodniu.
Dorosłe samce przez całe życie poszukują samic, z którymi mogły by kopulować. Nie są zainteresowane jedzeniem w takim stopniu jak wcześniej. Pożywiając się upolowaną ofiarą uzupełniają jedynie zapasy wody i straconej energii. Jeśli jadły by dużo, ciężki odwłok tylko przeszkadzałby im w wędrówkach- przemierzają bowiem znaczne odległości w poszukiwaniu samic. Po znalezieniu samicy rozpoczynają się gody, które mogą być fatalne w skutkach dla samca- głodna partnerka może go pożreć. Nie jest w takim przypadku rzadkością śmierć pajęczycy z powodu ran zadanych jej przez broniącego się samca. Jeśli samica nie jest głodna i pozwala samcowi dojść do siebie wszystko może skończyć się w ciągu kilku minut- kopulacja trwa bardzo krótko.

Po około 2 miesiącach od kopulacji- zależy to od gatunku, niektóre potrafią czekać z tym ponad rok- samica składa jaja do kokonu. W tym samym czasie samica korzysta z nasienia samca (które dotychczas było przechowywane w specjalnym organie wewnętrznym samicy) i zapładnia nim jaja. Organ, w którym przechowuje ona nasienie, znajduje się w jej odwłoku. To dzięki niemu ptasznik zaraz po złożeniu jednego kokonu może złożyć drugi. Samice potrafią czekać na odpowiedni moment do złożenia kokonu bardzo długo. Liczba jaj w składanych przez samicę zależy od gatunku- waha się od 1-2 tuzinów do znacznie ponad tysiąca. Otacza je ona oprzędem z pajęczyny który chroni jaja przed niekorzystnymi warunkami zewnętrznymi. Niektóre gatunki takie jak Megaphobema mesomelas nawet obkładają kokony trującymi włoskami z odwłoka, by ochronić go przed drapieżnikami. Pajęczynowy kokon przypomina z wygładu kulkę paiperu i jest okrągły. Samica dobrze go pilnuje i opiekuje się nim. Po około 6 tygodniach embriony w jajach zaczynają dojrzewać i krótko po tym w kokonie pojawiają się małe ptaszniki. Ciągle żywią się zapasem żółtka ze swoich odwłoków. Ich wygląd zmienia się gdy przechodzą pierwszą wylinkę. Dopiero wtedy są w stanie samodzielnie opuscić kokon po otworzeniu go przez samicę. Niektóre gatunki potrzebują nawet aż do 7 lat by dojrzeć. W ciągu kilku pierwszych wyodniu mnóstwo małych pajączków ginie w żołądkach drapieżników w charakterze pożywienia. Takie jest prawo natury. Ptaszniki często padają ofiarami swoich krewnych. Tropikalne wije żyją w tym samym środowisku co one. Wije te osiągają do 25 cm długości. Mimo swej wielkości bez problemu poruszają się i szukają jedzenia. Są jednymi z najstarszych form życia. Te pierwotne organizmy istnieją od 400 milionów lat, niekóre z nich są silnie jadowite. Pająki mogą szybko stać się ich ofiarami. Innym naturalnym wrogiem ptaszników są osy z rodziny Pepsis, wielkości dłoni dorosłego mężczyzny. Paraliżują one te zwierzęta i składają w ich ciele jaja. Potem zakopują ciało, a wylęgające się z jaj larwy powoli je zjadają. Na rozległych suchych terenach również można znaleźć wiele gatunków pająków, jednak nieporównywalnie mniej niz w lasach tropikalnych. Powodem tego są trudne warunki do życia na pustyni. Największym problemem jest gorąco połaczone z palącym słońcem. To dlatego występujące na pustyni gatunki odpoczywają w swoich kryjówkach w dzień i aktywne są wyłącznie w nocy.



Następny wróg ptaszników zamieszkuje sawanny Ameryki Południowej i A. Środkowej. To koati- mały niedźwiedź należący do rodziny szopów. Żyje również w lasach deszczowych i potrafi zjeść stawonoga w całości.
Najważniejszy jest los gatunku, a nie pojedynczego osobnika- to prawo rządzi światem pająków od czasu, gdy powstały.
Tłumaczenie: Jakub Sałata (Saurus)

Saurus8@gmail.com


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка