Marcin Luter w 1517 roku mnich niemiecki Marcin Luter ogłosił 95 tez potępiających praktykę sprzedaży odpustów w kościele katolickim. Odpust avlat




Дата канвертавання22.04.2016
Памер29.77 Kb.
REFORMACJA

Reformacja to ruch religijno-społeczny zapoczątkowany w Europie przez Marcina Lutra w XVI wieku. Ruch ten krytykował ówczesny kościół katolicki i domagał się zdecydowanych reform tej instytucji.


Marcin Luter


Marcin Luter

W 1517 roku mnich niemiecki Marcin Luter ogłosił 95 tez potępiających praktykę sprzedaży odpustów w kościele katolickim. Odpust (avlat) w tym przypadku polegał na odkupieniu swoich win poprzez oddanie pieniędzy na kościół. Nie było więc mowy o żalu czy pokucie, gdyż wszystkie grzechy (synd) można było zadośćuczynić ofiarując pieniądze.

Luter krytykował również papieża (pave), który jego zdaniem wydawał za dużo pieniędzy m.in. na kościół św. Piotra w Rzymie. W rezultacie papież ekskomunikował Marcina Lutra, czyli wykluczył go z kościoła.

To był właśnie początek reformacji. Reformować (reformere) to znaczy zmienić, a Luter chciał zmienić kościół na lepszy. Miał on wielu wrogów, lecz książę (fyrste) w północnych Niemczech chronił go i dzięki temu Luter mógł dalej pisać na temat zmian w kościele. Ponieważ papież nie chciał o nich słyszeć, Luter stworzył własny porządek kościelny, który stał się popularny w północnych Niemczech.

Istniało wiele różnic między religią katolicką a nauką, którą głosił Marcin Luter. Twierdził on, między innymi, że wszyscy ludzie są grzeszni, więc wystarczy wiara w Jezusa, by dostać się do nieba. Zniósł również klasztory (kloster), czczenie świętych oraz relikwii, czyli szczątków ciała osoby uznawanej za świętą lub rzeczy do niej należących. Uważał, że ludzie powinni słuchać i czytać słów Boga w języku, którym władają. W kościele katolickim Biblia była napisana po łacinie (latin), języku, który rozumieli jedynie księża (prest) i niewielu innych ludzi. Luter twierdził, że władzę nad kościołem w danym kraju powinien sprawować król.

W kościele katolickim księża, zakonnice (nonne) i zakonnicy (munk) żyli w celibacie, to znaczy nie mogli żyć w związku małżeńskim. Luter uważał, że to niedorzeczne i sam ożenił się z byłą zakonnicą, Katarzyną von Bora, z którą miał sześcioro dzieci.

D
Marcin Luter przybija 95 tez na drzwiach kościoła w Wittemberdze


uże znaczenie w czasach reformacji miało wynalezienie druku przez złotnika Jana Gutenberga ok. 1450 roku. Luter i jego zwolennicy mogli drukować wiele „ulotek” propagującymi nowe tezy religijne. Sztuka drukarstwa dotarła do Danii w 1482 roku, ale dopiero w 1643 roku zostały wydrukowane pierwsze książki w Norwegii.

Zwolennicy Marcina Lutra nazywali się protestantami, gdyż protestowali przeciwko władzom, które chciały zatrzymać nurt reformacji.

Niemcy leżały niedaleko krajów północnych, dlatego wkrótce nauka Lutra dotarła do mieszkańców Danii i Norwegii oraz Szwecji.
Reformacja w Danii i Norwegii

Król Fryderyk I, który był królem Danii i Norwegii, zmarł w 1533 roku. W Danii zebrali się najważniejsi szlachcice, by wybrać króla, lecz nie byli w tej sprawie zgodni. Dlatego też doszło do wybuchu wojny domowej. Syn Fryderyka I zwyciężył i został wybrany na króla w 1536 roku. Nowy król nazywał się Krystian III i zdecydował, że nauka Lutra zostanie przyjęta w Danii.



G
Jan Gutenberg – twórca druku
dy w Danii wybuchła wojna domowa (borgerkrig), w Norwegii rządziła rada królewska riksrådet, która sprawowała władzę razem z królem w czasie późnego średniowiecza. Do rady należeli ważniejsi szlachcice oraz wszyscy biskupi. Arcybiskup Nidaros (teraz Trondheim) był przewodniczącym, a w tym czasie był nim Olav Engelbrektsson.

Arcybiskup Olav był zaniepokojony przyjęciem nauki Lutra w Danii. W przypadku, gdyby nauka została wprowadzona w Norwegii, kościół katolicki, którego był przywódcą, zostałby zniesiony. Dlatego zdecydował się walczyć. Jednak przegrał spór i musiał uciec z kraju w 1537 roku. Wkrótce duński król Krystian III wkroczył wraz z żołnierzami (soldat) do Norwegii i nowy król przyjął nauki Lutra.

W Norwegii większość księży mogło kontynuować swoją służbę, gdyż stali się luteranami, czyli zwolennikami Marcina Lutra i jego reformy w kościele katolickim. Jednak dla większości mieszkańców nowy porządek kościelny był obcy. Król zdecydował o usunięciu relikwii i obrazów świętych z kościołów, więc ludzie nie mieli prawa modlić się do Świętego Olafa albo Maryi. Relikwie Świętego Olafa i jego trumna została zniszczona i wysłana do Danii. Złoto i srebro z trumny zostało stopione na monety, które otrzymał król.

Król wzbogacił się też z innego powodu w czasie reformacji. Otrzymał mianowicie całą ziemię, którą posiadał kościół katolicki. Po reformacji król posiadał połowę ziemi w Norwegii.

Król Krystian III i duńska szlachta zadecydowała, że Norwegia nie będzie niezależnym państwem lecz tylko częścią Danii. Postanowili również, że norweska rada królewska zostanie zniesiona. Od tego czasu aż do 1814 roku w Norwegii rządził król duński i jego szlachta. Stolicą Danii-Norwegii została Kopenhaga. Norwedzy nazywają ten okres czasami duńskimi – dansketida.
Reformacja w Polsce

N
Jan Kalwin


auki Marcina Lutra dotarły również do Polski, głównie na północy i zachodzie kraju. Idee te popierali mieszczanie z tych terenów, a szczególnie entuzjastycznie zostały one przyjęte przez zamieszkałych w miastach Niemców. Przyczyny zainteresowania nowym ruchem były podobne, jak w reszcie Europy: niezadowolenie ze kościoła katolickiego i jego stanu moralnego.
W okresie reformacji, oprócz luteranizmu, popularne stały się także inne ruchy protestanckie. Pośród szlachty posłuch zyskał kalwinizm, który rozprzestrzenił sie głownie w Małopolsce i na Litwie (która w owym czase była w unii z Polską). Kalwinizm powstał w Szwajcarii, a jego inicjatorem był Jan Kalwin. Z kalwinizmu wyodrębniła się kolejna wspólnota, arianie (zwani także braćmi polskimi lub antytrynitarzami), którzy za swe poglądy zostali wygani z Polski.

Ruchom protestanckim w Polsce brakowało poparcia króla i możnowładców. Dlatego też protestantyzm nigdy nie rozprzestrzenił się na większą skalę w tym kraju. Dominującym wyznaniem aż do czasów wspólczesnych pozostał kościół katolicki.


Pytania:


  1. Co nazywamy reformacją?

...................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

  1. Kim był Marcin Luter?

.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................


  1. Co to są relikwie?

...................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

  1. Kim był Jan Gutenberg i czego dokonał?

..................................................................................................................................................................................................................................................................................................

5. Wymień trzy wyznania protestanckie popularne w czasie reformacji w Polsce.

..................................................................................................................................................................................................................................................................................................


Zadania:



  1. Polącz z właściwą definicją:

REFORMOWAĆ bezżenność duchownych


RELIKWIA wykluczyć z kościoła


CELIBAT szczątki lub rzeczy osoby

uznanej za świętą



EKSKOMUNIKOWAĆ odpuszczenie grzechów

ODPUST wprowadzać zmiany,

ulepszać



  1. Wstaw wyrazy w odpowiednie zdania:



CELIBAT LUTERANIE JAN GUTENBERG

KALWINIZM WOJNA DOMOWA PAPIEŻ PROTESTANCI

Głową kościoła katolickiego jest ............................................

................................................................... został zapoczątkowany przez Jana Kalwina.

Wojna między obywatelami tego samego kraju to ..........................................................

Księża katoliccy zobowiązani są przestrzegać ......................................................., czyli nie mogą się żenić.

Luteranie, kalwini i arianie to ......................................................

............................................................... to zwolennicy nauk Marcina Lutra.

..................................................................... wynalazł druk.




  1. Połącz wyrazy:


AVLAT grzech
FYRSTE ksiądz
PAVE klasztor
SYND łacina
KLOSTER odpust
MUNK książę
LATIN wojna domowa
BORGERKRIG papież
NONNE żołnież
SOLDAT zakonnica
PREST mnich

Źródło: Ivar Libæk, Øivind Stenersen, Globus: Historie 7, Cappelen, 1999

http://www.magazyn.ekumenizm.pl/content/article/20041209161417737.htm

http://historia.pgi.pl/w_polsce.html



http://portalwiedzy.onet.pl/34076,,,,reformacja,haslo.html


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка