Lista e akronimeve




старонка9/33
Дата канвертавання24.04.2016
Памер1.42 Mb.
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   33

2.3. Veprimet e ndërmarra për implementimin e Konventës dhe rezultatet e arritura nga këto veprime


  • Ruajtja In situ, rrit sipërfaqen dhe menaxhimin e rrjetit të zonave të mbrojtura;

  • Hulumtime dhe studime që lidhen me biodiversitetin, sidomos në disa zona të projektit dhe nëpërmjet programit të monitorimit;

  • Korniza ligjore, ku ligji për zonat e mbrojtura dhe ligji për mbrojtjen e biodiversitetit janë arritja kryesore;

  • Reformat institucionale, si krijimi i Ministrisë së Mjedisit dhe strukturave të saj;

  • Informimi dhe ndërgjegjësimi, duke përfshirë forcimin e organizatave të shoqërisë civile etj.

Republika e Shqipërisë ka aderuar në dy Protokollet e Konventave të Diversitetit Biologjik:

  • Protokolli i Nagojës për akses në burimet gjenetike dhe ndarjen e përfitimit, aderuar me ligjin nr. 113/2012 datë 22.11.2012;

  • Protokolli Nagoya-Kuala Lumpur, shtesë në Protokollin e Kartagjenës për Biosigurinë, aderuar me ligjin nr.112/2013, datë 22.11.2012;

Instrumentet e aderimit janë depozituar nga Ministria e Punëve të Jashtme në Sekretariatin e KDB-së më 29 Janar 2013.

Arritjet kryesore që vijnë nga zbatimi i SKBPV-së në Shqipëri janë:



  • Legjislacioni: Plotësimi i kuadrit ligjor nëpërmjet përcaktimit të hapave ligjorë për ligjin "Për mbrojtjen e biodiversitetit", dhe miratimin i ligjit "Për disa shtesa dhe ndryshime në ligjin" Për zonat e mbrojtura ", në vitin 2008. Miratimi i disa ligjeve të rëndësishme në fushën e mbrojtjes së mjedisit dhe zhvillimit të qëndrueshëm, dhe harmonizimi i tyre me direktivat përkatëse të BE-së.

  • Ruajtja In-situ: Rritja e sipërfaqes së zonave të mbrojtura nga 2005 deri më tani është rritur 15.58%, që është një shifër e cila përafrohet mjaft me mesataren e BE-së ku 17% e territorit janë zona të mbrojtura.

    • Plane veprimi për lloje dhe habitate të veçanta: janë elaboruar plane veprimi për 6 lloje të veçanta. Janë përgatitur dokumentet strategjikë të mëposhtëm si plane veprimi:

    • Plan Veprimi për Ruatjen e Ariut (Ursus arctos);

    • Plan Veprimi për Ruajtjen e Rrëqebullit (Lynx lynx);

    • Plan Veprimi për Ruajtjen e Phalacrocorax pygmeus

    • Plan Veprimi për Ruajtjen e Cetaceve;

    • Plan Veprimi për Ruajtjen e Livadheve oqeanike Posidonia;

    • Plan veprimi për Ruajtjen e breshkës së detit dhe habitatit të saj natyror (përgatitur në bashkëpunim me MEDASSET) miratuar në nëntor të vitit 2013;



  • Përgatitjet për Natura 2000: Hartimi i një projekti në kuadër të IPA 2013 për fillimin e procesit të Natura 2000 në Shqipëri. Projekti përfshin zbatimin e Planeve të Menaxhimit të Zonave të Mbrojtura në Shqipëri, ngritjen e kapaciteteve dhe përmirësimin e infrastrukturës ekzistuese të zonave të mbrojtura, që do të jetë baza për të ardhmen e Natura 2000 në vend.

  • Raportimi në CBD, Protokollet dhe programet e saj të punës:

    • Raporti i Pestë Kombëtar i Shqipërisë për CBD-në është përfunduar në qershor 2014;

    • Raporti i dytë Kombëtar i Shqipërisë në Protokollin e Kartagjenës për Biosigurinë u depozitua në nëntor 2011;

    • PoWWPA e dytë në KDB përfundoi në qershor 2012.

Kuadri institucional për mbrojtjen e natyrës në Shqipëri

Ministria e Mjedisit, nëpërmjet Drejtorisë së Biodiversitetit dhe Zonave të Mbrojtura në përbërje të Drejtorisë së Përgjithshme të Politikave Mjedisore dhe Jetësimit të Prioriteteve, është përgjegjëse për formulimin e politikave për mbrojtjen e natyrës dhe zhvillimin e dokumenteve strategjike në këtë fushë. Bashkëpunimi është zgjeruar me departamentet e tjera të Ministrisë dhe institucionet zbatuese si:

• Agjencia Kombëtare e Mjedisit;

• Drejtoritë Rajonale të Shërbimit Pyjor (të cilat në konteksin e reformës së zbatuar janë ristrukturuar), kanë dy departamente: Zonat e mbrojtura me seksione në secilin rajon si dhe një sektor të Zonave të Mbrojtura të Rajonit;

• Inspektorati Shtetëror i Mjedisit, Pyjeve dhe Ujërave.

Në fushën e mbrojtjes së natyrës, Ministria e Mjedisit bashkëpunon me Ministrinë e Bujqësisë, Zhvillimit Rural dhe Administrimit të Ujërave për biodiversitetin bujqësor; Ministrinë e Zhvillimit Urban dhe Turizmit lidhur me vendimmarrjen për shfrytëzimin e tokës; Ministrinë e Punëve të Brendshme për të koordinuar punën për menaxhimin e aktiviteteve sportive (ato rekreative dhe turistike); Ministrin e Shtetit për Qeverisje Vendore dhe Decentralizim në rast të menaxhimit lokal të burimeve natyrore në pronësi komunale, si dhe Drejtorinë e Përgjithshme të Doganave për kontrollin doganor ndërkombëtar për tregtinë e llojeve të rrezikuara të faunës dhe florës së egër.



2.3.1. Mbrojtja e llojeve dhe habitateve

Pas zbatimit të dispozitave ligjore janë hartuar aktet nënligjore, të cilat bazohen në një kuadër të plotë ligjor për elementet specifikë të natyrës. Midis këtyre dokumenteve është lista e florës dhe faunës që janë nën mbrojtje dhe janë të materializuara me botimin e Librit të kuq të florës shqiptare dhe Librit të kuq të faunës shqiptare.

Mbrojtja e llojeve me interes për ruajtje realizohet nëpërmjet dispozitave të veçanta të ligjit të biodiversitetit dhe ligjit për mbrojtjen e faunës së egër. Ligji i biodiversitetit në të njëjtën kohë përmban dispozita për speciet invazive dhe masat mbrojtëse për ruajtjen e specieve. Arritja e statusit të favorshëm të ruajtjes për speciet, synohet të arrihet përmes ligjit të biodiversitetit dhe ligjit për zonat e mbrojtura, që përmban dispozita për mbrojtjen e biodiversitetit brenda zonave të mbrojtura, si dhe jashtë tyre.

Mbrojtja e habitatit kryhet përmes dispozitave të ligjit për zonat e mbrojtura, në bazë të të cilit është vendosur rrjeti përfaqësues i zonave të mbrojtura që do të shërbejnë për të identifikuar dhe për të krijuar rrjetin ekologjik NATURA 2000. Ligji për mbrojtjen e faunës së egër parashikon dispozita mbrojtëse për habitate të rëndësishme për shpendët në përgjithësi dhe ato migratore në veçanti.



Figure 5. Struktura Organizative e Ministrisë së Mjedisit

straight connector 64straight connector 65straight connector 87straight connector 88straight connector 89


2.3.2. Zonat e mbrojtura


Ligji nr. 9868, datë 04.02.2008 “Për disa shtesa dhe ndryshime në ligjin nr. 8906, datë 06.06.2002 "Për zonat e mbrojtura"”, përcakton kriteret për shpalljen e zonave të mbrojtura, si dhe njeh zona të veçanta të mbrojtura me interes për Komunitetin Evropian, fillimisht duke siguruar mundësinë për vlerësimin e habitateve me interes për Komunitetin Evropian të përfshira në shtojcat e Direktivës për Habitatet dhe pastaj të propozojë këto fusha në bazë të kritereve të përcaktuara me ligj, në përputhje me Direktivën e Habitateve.

Gjithashtu, ligji përcakton nën-zonimin e brendshëm për çdo zonë të mbrojtur. Koncepti i ndarjes së territorit të zonës së mbrojtur në zona funksionale në bazë të karakteristikave të tyre, lehtëson kryerjen e aktiviteteve të komunitetit në territoret e zonave të mbrojtura, parashikon "tampon" ose efekte lehtësuese dhe karakterizon vetitë e zonave natyrore. Ligji përcakton procedurat për shpalljen e zonave të mbrojtura në lidhje me qeverisjen lokale dhe pronarët e tokave.

Numri i përgjithshëm i zonave të mbrojtura është 797, (duke përfshirë edhe monumentet e natyrës), dhe zë një sipërfaqe prej më shumë se 460.060 hektarë. Pra rreth 16, % të territorit të Shqipërisë, përfshirë edhe territoret bregdetare si dhe zonën detare Sazan- Karaburunit.

Rritja e sipërfaqes së zonave të mbrojtura është bërë në mënyrë të konsiderueshme që nga Strategjia e Parë Kombëtare e Biodiversitetit dhe Plani i Veprimit. Duke u nisur nga viti 2005 numri i zonave të mbrojtura është rritur më shumë se dy here, nga 5 % në 16 %. Harta dhe të dhënat kryesore për ZM-të janë paraqitur respektivisht në Anekset 8 dhe 9. Rrjeti aktual i Zonave të Mbrojtura shtrihet në pesëmbëdhjetë, 54% sipërfaqe tokësore, duke përfshirë 119.401 ha sipërfaqe bregdetare dhe në 13.261 ha sipërfaqe detare.

Zona e Parë Detare e Mbrojtur në Shqipëri është vendosur në prill të vitit 2010, "Gadishulli i Karaburunit- Ishulli Sazanit" - Park Kombëtar Detar.

Në listën Ramsar të ligatinave me rëndësi ndërkombëtare, si habitate ujore me rëndësi për shpendët e ujit janë, (1) Laguna e Karavastasë; (2) Kompleksi ligatinor i Butrintit; (3) Liqeni i Shkodrës dhe Kompleksi ligatinor i lumit Buna dhe (4) liqenet Zona e Prespës – e vendosur si zona e katërt Ramsar në Shqipëri me Vendim të Këshillit të Ministrave nr 489, datë 13.06.2013. Shtojca 10 tregon vendndodhjen e zonave Ramsar në hartën shqiptare. Konventa mbi ligatinat hyri në fuqi për Shqipërinë më 29 shkurt të vitit 1996. Shqipëria aktualisht ka 4 zona të përcaktuara si ligatina me rëndësi ndërkombëtare, me një sipërfaqe prej 98.181 hektarë.



Liqenet e Prespës – pjesë të territorit shqiptar (Zona Ramsar nr. 2151) Park Kombëtar. Një pjesë e Parkut trepalësh Ndërkombëtar të Prespës që zë një sipërfaqe prej 15.119 ha. Një pellg me thellësi maksimale (max. 2287m) që gjendet në Gadishullin Ballkanik juglindor dhe sa i përket biogjeografisë bën pjesë në rajonin e Mesdheut. Zona përfshin dy liqene të ndërlidhur me njëri tjetrin atë të Prespës së Madhe dhe Prespës së Vogël dhe karakterizohet nga pemë ku dominojnë ligatinat, këneta me ujëra të ëmbël sezonalë dhe tokat e përmbytura bujqësore, lumenj të përhershëm dhe të përkohshëm, kanale, kanale kulluese, burime të ujërave të ëmbël, shpella karstike nëntokësore dhe sisteme hidrologjike. Ekosistemi tokësor është i dominuar nga Mali i Thatë, masiv gëlqeror, që shtrihet në jug të kufirit shqiptaro-maqedonas. Kufiri i faqes së malit është i njëjtë me kufirin e Parkut Kombëtar të Prespës në aspektin e komponentit ujor. Fauna dhe flora karakterizohet jo vetëm nga një diversitet i lartë, por edhe me një nivel të lartë përsa sa i përket endemizmit. Zona është e rëndësishme ndërkombëtarisht për lloje të shpendëve të rrezikuara globalisht, si Pelikani Dalmat (Pelecanus Crispus) si dhe peshq të ndryshëm dhe endemikë, gjitarë dhe komunitete të amfibëve.

Butrinti, (Zona Ramsar nr. 1290) Park Kombëtar, Zonë e Trashëgimisë Botërore të UNESKO-s. Një kompleks ligatinor në pjesën jug-perëndimore të Shqipërisë, i njohur për monumentet e tij arkeologjike (port i lashtë i Buthrotum), me rëndësi historike dhe pasuri natyrore. Pjesa kryesore e zonës është e përbërë nga një lagunë tektonike 1600 ha, e njohur si Liqeni i Butrintit dhe është i rrethuar nga kodra dhe male të pyllëzuara të plotësuara nga deti, ujërat e ëmbla dhe kënetat. Butrinti është i pasur me një numër të madh të bimëve dhe kafshëve të cilat konsiderohen se kanë një status të pafavorshëm ruajtjeje qoftë kombëtar ose ndërkombëtar, si Tenuirostris Numenius, Caretta Caretta, Dermochelys Coriacea, dhe Monachus Monachus. Zona është gjithashtu një terren i rëndësishëm për hedhje vezësh, burim ushqimi dhe rrugë migrimi për peshqit.

Laguna e Karavastasë, (Zona Ramsar nr. 781), Park Kombëtar. Është një lagunë e njelmët, e mbyllur si dhe pylli i pishave (Pinus Pinea), një lloj karakteristik i rajonit të Mesdheut. Rreth 5% e popullatës së Pelecanues crispus (1,000 individë) dhe pjesë e rëndësishme e popullatave evropiane si Sterna Albifrons dhe Glareola Pratincola mbarështohen këtu. E njohur për aktivitete të tjera rekreative si gjuetia, peshkimi por edhe shfrytëzimi i lëndës drusore.

Liqeni i Shkodrës dhe kompleksi ligatinor i Lumit Buna, (Zona Ramsar nr. 1598) – Rezervë Natyrore e Menaxhuar dhe Peizazh i Mbrojtur. Ana lindore e liqenit më të madh në Gadishullin Ballkanik, pjesë e përbashkët me Malin e Zi (Skadarsko Jezero zona Ramsar), dhe lumi Buna me deltën e tij natyrore pranë bregut lindor të Adriatikut. Lidhja me lumin Drin siguron migrimin e llojeve të peshkut, kryesisht nga deti Adriatik nëpërmjet Liqenit të Shkodrës si dhe nga Liqeni i Ohrit dhe i Prespës, disa nga të cilat janë specie të rrezikuara si: Acipenser Stellatus dhe Salmothymus obtusirostris, si dhe specie të rrezikuara në formë kritike Acipenser sturio dhe Chondrostoma scodrensis. Zona vizitohet nga rreth 25.000 zogj uji që dimërojnë aty, në mesin e tyre ka dhe të rrezikuara si Oxyura leucocephala, dhe e rrezikuar në formë kritike është Numenius tenuirostris.

Deri në fund të vitit 2013 zona e liqenit te Prespës duke përfshirë dhe atë të Liqenit të Ohrit është propozuar të jetë Rezerva e Parë Biosferë për Shqipërinë. Këshilli Internacional i Koordinimi të Programit së UNESCO-s në një seancë të mbajtur në Jönköping- Suedi më 11.06.2014 (Biosfera dhe Njeriu) miratoi propozimin për të quajtur rajonin e Ohrit dhe të Prespës si një rezervë ndërkufitare biosferë.



Menaxhimi i zonave të mbrojtura

Edhe pse numri i zonave të mbrojtura është rritur, çështjet e menaxhimit janë ende shumë prapa. Menaxhimi i Zonave të Mbrojtura në përputhje me kuadrin ligjor kombëtar është i bazuar në planin e menaxhimit. Deri më sot progresi në përgatitjen e Planit të Menaxhimit është si vijon:

• Përgatitja dhe zbatimi i Planeve të Menaxhimit të Zonave të Mbrojtura ka pasur një ecuri si më poshtë:

• Përgatitja e Planit të Menaxhimit për Parkun Kombëtar të Prespës u përfundua në bashkëpunim me KfW gjermane dhe është miratuar me urdhër të Ministrave në qershor të vitit 2014.

• Zhvillimi i infrastrukturës dhe rehabilitimi i PK-së Divjakë-Karavasta, PK Dajt, PK Lurë, RNM Kune-Vain-Tale dhe PM Buna-Velipojë. Projektet me investime nga buxheti i shtetit kanë filluar zbatimin e tyre pas përfundimit të procedurave të prokurimit në fillim të qershorit dhe nënshkrimi i kontratave të punës me kompanitë e përzgjedhura është realizuar në fund të qershorit 2014. Punimet do të përfundojnë në fund të dhjetorit 2014.

• Planet e Menaxhimit për 6 zona të mbrojtura janë hartuar me asistencën e dhënë nga projekti SELEA, IPA 2010.

Planet e Menaxhimit për Zonat e Mbrojtura: Peizazhi i Mbrojtur Liqeni i Pogradecit, Parku Kombëtar Bredhi i Hotovë-Dangellisë, Parku Kombëtar Mali i Tomorrit, Parku Kombëtar Korab-Koritnik, Peizazhi i Mbrojtur Mali me Gropa –Bizë - Martanesh dhe Parku Kombëtar i propozuar për Alpet (i cili do të përfshijë Parkun Kombëtar ekzistues Theth dhe Valbonë dhe Reservën Strikte Natyrore Lumi i Gashit). Pesë planet e menaxhimit përveç Alpeve do të miratohen brenda 2014.

• Plani i Menaxhimit për Parkun Kombëtar Detar Karaburun-Sazan, është përgatitur në bashkëpunim me projektin e GEF-UNDP-së për Zonat e mbrojtura Detare dhe Bregdetare dhe është planifikuar të përfundojë në dhjetor 2014.

• Plani i Menaxhimit për Parkun Kombëtar Divjakë- Karavasta ka përfunduar në bashkëpunim me JICA-në japoneze në qershor 2014. Plani do të miratohet brenda vitit 2014.

• Plani i Menaxhimit për Peizazhin e Mbrojtur lumi Bunë-Velipojë si dhe Parkun Kombëtar të Shebenik-Jabllanicës janë në procesin e përgatitjes në kuadrin e një projekti të titulluar "Mbështetja institucionale për Ministrinë e Mjedisit të Shqipërisë, për ruajtjen e Biodiversitetit të Qëndrueshëm dhe Përdorimi dhe Menaxhimi i Mbetjeve në Zonat e Mbrojtura". Projekti është financuar përmes një granti nga qeveria e Italisë dhe aktualisht është duke u zbatuar nga IUCN – Rrjeti Botëror i Ruajtjes.

• Dy zona, Shebeniku dhe Lumi i Gashit me pyje ahu, janë emëruar si Trashëgimi Botërore të UNESKO-s;

Ndërkohë, Komitetetet për Menaxhimin e Zonave të Mbrojtura janë ngritur për shumicën e Zonave të Mbrojtura për të siguruar zbatimin e Planeve të Menaxhimit.



2.3.3. Rrjetet ekologjike

Rrjeti Ekologjik Pan-Evropian (PEEN) me origjinë nga Strategjia e Diversitetit Biologjik dhe atij Tokësor Pan- Evropian (PEBLDS) ka për qëllim që të lidhë zonat e ndryshme evropiane dhe kombëtare të mbrojtura dhe Rrjetet ekologjike me qëllimin kryesor për të siguruar një status ruajtjeje të favorshëm për ekosistemet kryesore, habitatet, llojet dhe peizazhet e Evropës.

Shqipëria mori pjesë në këtë projekt të zbatuar nga Qendra Evropiane për Ruajtjen e Natyrës (ECNC) që ka prodhuar për herë të parë hartën treguese të PEEN për Evropën jug-lindore që identifikoi fushat kryesore të natyrës me rëndësi evropiane, korridoret ekzistuese midis këtyre zonave dhe ku mund e duhet të jenë krijuar korridore. Megjithatë, ky proces është ende në fazat e para të zbatimit në Shqipëri. Rrjeti i Plotë Ekologjik Kombëtar (Alb-NEN) ende mungon.

1. Emerald, Rrjeti i Zonave me Interes të Veçantë të Ruajtjes (ASCI-s). Identifikimi i Zonave me Interes të Veçantë të Ruajtjes (ASCIs), është realizuar në periudhën 2002-2008 për Shqipërinë. Si rezultat janë identifikuar dhe studiuar 25 vende potenciale Emerald. Propozimet u vlerësuan nga ETC/BD dhe Këshilli i Evropës gjatë 2010-2012. Komiteti i Përhershëm i Konventës së Bernës në takimin e 32-të, në dhjetor 2012 miratoi 25 zonat e propozuara për Shqipërinë. Një listë e plotë e Rrjetit Emerald dhe harta e vendeve të rrjetit Emerald në Shqipëri jepen në Shtojcat 11 dhe 12.

2. Nisma e Brezit të Gjelbër – Shqipëria, ka marrë pjesë në procesin e iniciativës së Brezit të Gjelbër për identifikimin e zonave të rrjetit ekologjik në vendet ku e ashtuquajtura "perde e hekurt" ishte vendosur para vitit 1990.

3. Zonat e rëndësishme për Shpendët (IBA) në Shqipëri. Sipas studimit "Inventari i ligatinave në Shqipëri", i kryer nga ECAT Tirana në bashkëpunim me EKBY Greqi, një numër i këtyre zonave janë paraqitur në hartën bashkëngjitur në Aneksin 13. Hartat e Zonave të Rëndësishme të Shpendëve (IBA) në Shqipëri kanë qenë të identifikuar si IBA-s për Shqipërinë. Për më tepër, statusi i tyre drejt përcaktimit si ZM për shpendët, në përputhje me dispozitat e Direktivës për Shpendët, është përgatitur nga elaborimi i kuadrit ligjor kombëtar me miratimin e ligjit "Për mbrojtjen e faunës së egër", në fund të vitit 2008. IBA- s në Shqipëri janë caktuar zyrtarisht me urdhër ministror më 10.04.2013 "Për miratimin e zonave bregdetare që shërbejnë si habitate të rëndësishme për shpendët migratorë të ujit". Janë rreth 15 IBA në Shqipëri duke filluar nga 800 ha në 14000 ha. Zonat IBA më të mëdha janë në brendësi të liqeneve- Liqeni i Shkodrës, Liqeni i Ohrit dhe Liqeni i Prespës. Të gjithë të tjerat janë të vendosura në bregdetin e Adriatikut. Tabela 11 ofron të dhëna të hollësishme mbi gjendjen e IBA-s në Shqipëri.



Table 11. Zona të rëndësishme të shpendëve në Shqipëri (Burimi: http://www.birdlife.org/)

Numri total i ZMSH-së

15

Numri total i zonave ZMSH (ha)

90,309

Numri sipas kritereve individuale

Speciet e rrezikuara globalisht (A1)

9

Llojet biome - të rrezikuara (A3)

0

Shkallët e rrezikuara të llojeve (A2)

0

Lloje congregatory (A4)

7

Numri i zonave ZMGJ të identifikuara për shpendë

0






2.3.4. Monitorimi i ruajtjes, in situ dhe ex situ


Situata e monitorimit të statusit të bioidversitetit në Shqipëri mund të karaktarizohet si e pjesshme. Shkalla dhe cilësia e të dhënave nga monitorimet gjithashtu është e pa plotë. Një arsye tjetër është niveli i parametrave të monitorimit si dhe cilësia e të dhënave që dalin nga ky monitorim. Agjencia e Mjedisit dhe Pyjeve të Shqipërisë është krijuar në vitin 2006. Një nga misionet kryesore është të mbledhë të dhënat nga monitorimi i mjedisit, përfshirë dhe monitorimin e biodiversitetit, proceset, vlerësimin në nivel kombëtar dhe ndërkombëtar. Që nga janari i vitit 2013 me hyrjen në fuqi të ligjit të ri “Për mbrojtjen e Mjedisit” është transformuar në Agjencinë Kombëtare të Mjedisit (AKM), duke u pasuruar me më shumë kompetenca që lidhen me Lejet Mjedisore si dhe Vlerësimin e Ndikimit në Mjedis (VNM).

2.3.5. Mbrojtja e llojeve- Libri i kuq i florës dhe faunës shqiptare


Bazuar në ligjin për “Mbrojtjen e biodiversitetit” Lista e kuqe e florës dhe faunës shqiptare, rifreksohet çdo pesë vjet dhe miratohet me Urdhër të Ministrave, sipas ligjit në fuqi. Lista e parë e kuqe e florës dhe faunës shqiptare është përpiluar në vitin 2007 dhe Lista e dytë e rishikuar është aprovuar në dhjetor të vitit 2013.
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   33


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка