Lista e akronimeve




старонка19/33
Дата канвертавання24.04.2016
Памер1.42 Mb.
1   ...   15   16   17   18   19   20   21   22   ...   33

4.5.2.4 Formulimi dhe zbatimi një strategjie të integruar për ruajtjen ex situ të biodiversitetit

Koleksionet e llojeve shqiptare ex-situ të cilat janë krijuar me materiale gjenetike përfaqësohen nga: a) kultivuesit vendorë, popullatat dhe ekotipet që janë krijuar, ruajtur dhe përdorur përmes brezave të popullit shqiptar; b) futja e materialeve gjenetike; c) linjat dhe kultivues e krijuar brenda vendit, d) flora spontane e vendit që është identifikuar, hulumtuar, mbledhur dhe ruajtur nga institucionet kërkimore. Shqipëria merr pjesë gjithashtu në disa nisma ndërkombëtare me qëllim bashkëpunimin në fushën e ruajtjes ex situ përfshirë Traktatitn Ndërkombëtar mbi Burimet e Bimëve Gjenetike për Ushqimin dhe Bujqësinë. Kohët e fundit, me anë të një programi për mbledhjen dhe vlerësimin e diversitetit të 11, të bimëve aromatike dhe/ose të bimëve medicinale, dhe familjes së grurit, financuar nga Banka Botërore për projektin e Shërbimeve Bujqësore (ASP), janë mbledhur rreth 480 mostra, të cilat përfaqësojnë një numër të konsiderueshëm dhe tregojnë diversitetin e gjerë brenda specieve.

Formulimi i një strategjie të integruar do të ndihmojë për të lidhur iniciativat ekzistuese lidhur me ish ruajtjen in situ, për të identifikuar boshllëqet, ku iniciativa të reja janë të nevojshme dhe për të promovuar mobilizimin e burimeve të nevojshme. Strategjia e integruar duhet të parashikojë, ndër të tjera, rritjen e hulumtimit dhe menaxhimit të aftësive medicinale, ruajtjes së objekteve ex situ.



4.5.2.5 Identifikimi i llojeve të huaja invazive mënyrat dhe menaxhimi i rrugëve për të parandaluar krijimin dhe futjen e tyre

Llojet e huaja invazive janë lloje, futja e të cilave dhe/ose përhapja përtej të kaluarës së tyre natyrore ose të shpërndarjes aktuale, kërcënojnë diversitetin biologjik. Llojet e huaja invazive ndodhin në të gjitha grupet taksonomike, duke përfshirë edhe kafshët, bimët, kërpudhat, mikroorganizmat dhe mund të ndikojnë në të gjitha llojet e ekosistemeve. Karakteristikat e përbashkëta të këtyre llojeve janë riprodhimi i shpejtë, aftësi të larta të shpërndarjes dhe plasticiteti fenotipik. Edhe pse nuk është shumë e studiuar në Shqipëri, kur bëhen invazive, ato mund të shkaktojnë dëme në mjedis dhe mund të kenë një ndikim të dëmshëm mbi shëndetin, ekonominë dhe sigurinë. Ky objektiv është në përputhje me nenin 8h të KDB-së (1992) dhe plotësohet nga Objektivi 9 i Aichi (2010).

Strategjia për llojet e huaja invazive duhet të japë rekomandime për formulimin, hartimin dhe zbatimin e strategjive kombëtare për këto lloje. Për shkak të ndërlikimit të trajtimit të saj përsa i përket kuadrit institucional me çështjen e llojeve të huaja invazive do të jetë një sfidë e vërtetë për Shqipërinë. Disa sugjerime se si të merren me llojet e huaja invazive, me qëllim adresimin e këtij problemi dhe për të përmbushur angazhimet e ndryshme në lidhje me llojet e huaja për traktate ndërkombëtare në të cilat Shqipëria është palë, janë dhënë më poshtë:

1. Krijimi i një strukture udhëheqëse për koordinimin dhe sigurimin e qëndrueshmërisë së zbatimit të politikave për speciet e huaja në fushat përkatëse.

2. Kryerja e procedurave të plota dhe të pranuara gjerësisht për vlerësimin e rrezikut, për futjen e qëllimshme të specieve të huaja më të egra.

3. Hartimi i planeve të veprimit që adresojnë rrugët kryesore të hyrjes, për të ndihmuar në parandalimin e prezantimeve të qëllimshme dhe të paqëllimshme për të gjithë sektorët përkatës.

4. Ndërgjegjësimi i të gjithë sektorëve përkatës për të siguruar një kuptim të plotë të çështjeve të llojeve invazive, duke përfshirë rrugët hyrëse, ndikimet ekonomike dhe ekologjike.



4.5.3. Objektivi 7 i Biodiversitetit: Rritja e pjesëmarrjes së komunitetit nëpërmjet komunikimit, edukimit, ndërgjegjësimit publik dhe trajnimit

Ruajtja e biodiversitetit varet nga bashkëpunimi i një shumëllojshmërie të gjerë të njerëzve dhe organizatave, veprimet e të cilëve ndikojnë në një farë mënyre në biodiversitetit. Këto përfshijnë pronarët e tokës, vizitorët e zonave të mbrojtura, agjencitë qeveritare dhe organizatat jo-qeveritare (OJQ), bizneset dhe industritë, shkencëtarët dhe grupet me bazë komunitare. Arritja ka të bëjë me bashkëpunimin dhe kultivimin e ndjenjës së përgjegjësisë për mjedisin, kërkon përdorimin strategjik të komunikimit, edukimit, ndërgjegjësimit publik dhe pjesëmarrjen e tij. Komunikimi, edukimi dhe ndërgjegjësimi publik (KENP) janë instrumente të rëndësishme për ruajtjen dhe përdorimin e qëndrueshëm të biodiversitetit.

Disa iniciativa tashmë janë ndërmarrë nga organizatat e ndryshme të përfshira në aktivitete arsimore për natyrën. Programet e arsimit fillor dhe të mesëm kanë përfshirë disa njohuri bazë mbi çështjet e natyrës. Disa iniciativa janë marrë gjithashtu në nivelin e arsimit të lartë. OJQ-të e ndryshme janë të përfshirë në edukimin natyror dhe mjedisor. Megjithatë, komunikimi në mënyrë efektive për biodiversitetin është një sfidë. Është e rëndësishme të dihet jo vetëm se çfarë duhet të komunikohet, por edhe se si të arrihet kjo në formën më të mirë.

Palët e interesuara të përfshira në zbatimin e këtij objektivi janë: autoritetet kombëtare dhe lokale, organizatat e medias, organizatat rinore, institucionet arsimore dhe muzetë, institucionet kërkimore, agjencitë qeveritare, OJQ-të si dhe publiku në përgjithësi.

Objektivat specifike

4.5.3.1. Futja e biodiversitetit dhe shërbimeve të ekosistemit në programet arsimore

Një mënyrë shumë efikase për të ruajtur dhe për të mbrojtur biodiversitetin dhe për të krijuar vetëdije dhe mirëkuptim për biodiversitetin është edukimi në lidhje me biodiversitetin dhe rëndësinë e tij për mbijetesën dhe ekzistencën e njeriut. Arsimi gjithashtu, mund të çojë në ndryshime në modelet e sjelljes, mund të sigurojë aftësitë dhe njohuritë në lidhje me biodiversitetin dhe ruajtjen dhe mund të frymëzojë një ndjenjë të llogaridhënies, përgjegjësisë në administrimin e tokës dhe sistemet e saj biologjike.

Në sistemin formal të arsimit në Shqipëri, sidomos në nivelin e shkollës fillore janë të pranishëm disa prej programeve të edukimit mjedisor dhe të qëndrueshëm. Megjithatë, ruajtja e biodiversitetit dhe shërbimet e ekosistemit duhet të përfshihen në mënyrë sistematike në të gjitha programet shkollore në shkolla të ndryshme dhe nivelet e arsimit të lartë.

1   ...   15   16   17   18   19   20   21   22   ...   33


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка