Крымінальнае права І працэс




Дата канвертавання17.03.2016
Памер72.85 Kb.
КРЫМІНАЛЬНАЕ ПРАВА І ПРАЦЭС

Дзеянні Данілеўскага варта кваліфікаваць па ч. 1 арт. 147 Крымінальнага кодэкса Рэспублікі Беларусь (далей КК). У дзеяннях Фаткуліна каманда не ўгледжвае процізаконных дзеянняў.

У адпаведнасці з умовай казуса Данілеўскі, узброены фінскім нажом, нанес Фаткуліну ўдар у брушную паражніну, наступствамі якога сталі пашкоджанне дыяфрагмы, печані, брушны крывацёк і шок трэцяй ступені. У паказаным дзеянні Данілеўскага ўгледжваюцца прыкметы складу наўмыснага прычынення цяжкага цялеснага пакалечання.



Суб'ектам ч. 1 арт. 147 КК можа быць фізічная асоба пры свядомасці, якая дасягнула 14-гадовага узросту. Ва ўмове казуса дакладна не абазначаны звесткі адносна ўзросту Данілеўскага, аднак каманда лічыць неабходным зыходзіць з таго, што Данілеўскі дасягнуў узросту крымінальнай адказнасці, прадугледжанай арт. 147 КК.

Непасрэдным аб'ектам целавых пашкоджанняў можа быць толькі здароўе іншага чалавека. Як адзначалася раней, Данілеўскі прычыняе Фаткуліну фізічную шкоду ў выглядзе пашкоджанняў дыяфрагмы, печані, брушнога крывацёку і шоку трэцяй ступені, якія ўсталяваны вынікамі судова-медыцынскай экспертызы. У адпаведнасці з Правіламі судова-медыцынскай экспертызы характару і цяжару целавых пашкоджанняў у Рэспубліке Беларусь, зацверджанымі Загадам Беларускай дзяржаўнай службы судова-медыцынскай экспертызы ад 1 ліпеня 1999 г. №38-з (далей Правілы), сярод прыкмет целавых пашкоджанняў, якія адносяць іх да катэгорыі цяжкіх, прысутнічае прыкмета небяспекі для жыцця.

Так, паводле пп.пп. «н», «о» п. 6 Правіл такія пашкоджанні як раненні грудной клеткі, пранікальныя ў плеўральную паражніну, у тым ліку і без пашкоджання ўнутраных органаў, раненні жывата, пранікальныя ў паражніну брушыны, у тым ліку і без пашкоджання ўнутраных органаў, адкрытыя пашкоджанні органаў забрушыннай прасторы адносяцца да цяжкіх целавых пашкоджанняў.

Прымаючы да ўвагі, што ўдар, накіраваны ў брушную паражніну, быў нанесены фінскім нажом (даўжыня ляза 8 см), каманда лічыць неабходным прызнаць пашкоджанні, пералічаныя ў выніках судова-медыцынскай экспертызы, адпавядаючымі пашкоджанням, адзначаным у Правілах і што адносяцца да цяжкіх целавых пашкоджанняў.

З аб'ектыўнага боку целавае пашкоджанне выяўляецца ў супрацьпраўным прычыненні шкоды здароўю іншага чалавека. Такая шкода можа быць прычынны шляхам як дзеяння, так і бяздзейнасці. Данілеўскі прычыніў Фаткуліну цяжкія цялесныя пакалечанні шляхам фізічнага механічнага ўздзеяння на цэласнасць арганізма, выкарыстоўваючы для гэтага фінскі нож. Па сваіх аб'ектыўных прыкметах цялесныя пакалечанні ставяцца да матэрыяльных складаў, бо прадугледжваюць не толькі наяўнасць грамадска небяспечнага дзеяння, але і надыход пэўных наступстваў, якімі з'яўляецца прычыненая здароўю пацярпелага шкода. Такім чынам, Данілеўскі выканаў аб'ектыўны бок злачынства, прадугледжанага ч. 1 арт. 147 КК у поўным аб'ёме.

Пры рашэнні пытання аб складзе віны Данілеўскага неабходна зыходзіць з сукупнасці ўсіх абставін злачынства і ўлічваць, у прыватнасці, спосаб і прылада злачынства, колькасць, характар, лакалізацыю раненняў і іншых целавых пашкоджанняў, прычыны спынення злачынных дзеянняў, а таксама паводзіны віноўнага да і пасля здзяйснення злачынства.

На наш погляд, Данілеўскі наносячы ўдар нажом усведамляў, што замахваецца на жыццё і здароўе Фаткуліна насуперак волі апошняга. Прадбачанне Данілеўскім надыходу грамадска небяспечных наступстваў угледжваецца ў магчымасці і непазбежнасці самога наступу целавых пашкоджанняў, а менавіта ў тым, што ўдар фінскім нажом быў нанесены ў брушную паражніну, дзе размешчаны жыццёва важныя органы чалавека (варта падкрэсліць, што даўжыня ляза фінскага нажа складала 8 см, тым часам, напрыклад, печань знаходзіцца ў 2-3 см ад паверхневага пласта эпідэрмісу) і жадаў надыходу грамадска небяспечнага выніку. Апошняе пацвярджаецца тым фактам, што Данілеўскі, які западозрыў нідзе непрацуючага Фаткуліна ў крадзяжы сцерлядзі, пры сустрэчы з ім абвінаваціў яго ў здзяйсненні крадзяжу і пагражаў расправай над ім. Тэрмін «расправа» у тлумачальным слоўніку С.І. Ожэгава раскрываецца, у прыватнасці, як гвалт над кім-небудзь з мэтай адпомсціць. Пад гвалтам у крымінальным праве прынята разумець любое супрацьпраўнае наўмыснае (усвядомленае) уздзеянне на пацярпеўшага, ажыццяўлянае супраць або акрамя яго волі і накіраванае на парушэнне целавай недатыкальнасці. Такім чынам, Данілеўскі яшчэ на пачатковым этапе канфлікту заявіў аб намеры прычынення целавых пашкоджанняў (выяўленне намеру - авт.), якое пасля і было рэалізавана ў момант правядзення двубоя.

Улічваючы вышэйсказанае, лічым, што Данилеўскі дзейнічаў з прамым намерам, а прычыненне цяжкіх целавых пашкоджанняў варта разглядаць як свядомы валявы акт.

Адзначым, што для правільнай кваліфікацыі дзеянняў Данілеўскага неабходна высвятліць, наколькі сапраўды ён прадбачыў наступ магчымых грамадска небяспечных наступстваў. Наносячы Фаткуліну ўдар фінскім нажом у брушную паражніну, Данілеўскі меў магчымасць прадставіць, што прычыненыя пашкоджанні будуць небяспечныя для жыцця, а, такім чынам, ён усведамляў і прадбачыў надыход альбо цяжкіх целавых пашкоджанняў альбо смерці. Такім чынам, Данілеўскі дзейнічаў з прамым альтэрнатыўным намерам, які кваліфікуецца ў залежнасці ад фактычна надыйшоўшых наступстваў. У нашым выпадку - гэта ч. 1 арт. 147 КК.

Пакіданне жа Данілеўскім параненага Фаткуліна на беразе сажалкі не патрабуе дадатковай кваліфікацыі па ч. 3 арт. 159 КК. Такая выснова выцякае з зместу віны Данілеўскага, які прадбачыў, што ставіць Фаткуліна ў небяспечнае для жыцця стан і жадае такім чынам дзейнічаць, г.з. у дзеяннях Данілеўскага мы ўгледжваем прыкметы больш цяжкага злачынства - ч. 1 арт. 147 КК.

Ва ўмове казуса паказаны факт публічнага абвінавачвання Данілеўскім Фаткуліна ў крадзяжы 95 кілаграмаў сцерлядзі. Дадзеная выснова Данілеўскі зрабіў, засноўваючыся толькі на тым факце, што грамадзянін Фаткулін нідзе не працаваў і пры гэтым часта прыходзіў у госці да працаўніка сферы абслугоўвання Старовойценкава, хата якога знаходзілася бліжэй усіх да сажалкі. Аднак, у адпаведнасці з ч. 2 арт. 9 Крымінальна-працэсуальнага кодэкса Рэспублікі Беларусь (далей КПК) «ніхто не можа быць прызнаны вінаватым у здзяйсненні злачынства, а гэтак жа падвергнуты крымінальнаму пакаранню інакш як па прысудзе суду і ў адпаведнасці з законам». Акрамя гэтага, паводле ч. 1 арт. 16 КПК «асоба, абвінавачваемая ў здзяйсненні злачынства, лічыцца невінаватай, пакуль яе вінаватасць у здзяйсненні злачынства не будзе даказаная ў прадугледжаным сапраўдным Кодэксам парадку…». На падставе вышэйпададзенага і з прычыны адсутнасці ва ўмове казуса якіх-небудзь звестак адносна вінаватасці Фаткуліна ў крадзяжы 95 кілаграмаў сцерлядзі, названая асоба крымінальнай адказнасці не падлягае.

Кодэкс аб адміністрацыйных правапарушэннях Рэспублікі Беларусь (далей КаАП) усталёўвае адказнасць за распаўсюджванне заведама ілжывых, ганебных выдумак у адносінах да іншай асобы (арт. 9.2 КаАП), а ў выпадку наяўнасці адміністрацыйнай прэюдыцыі на працягу года адказнасць надыходзіць па ч. 1 арт. 188 КК. Калі жа паклёп утрымоўваецца ў публічным выступе - па ч. 2 арт. 188 КК. У дзеяннях Данілеўскага прыкмета заведамасці не ўгледжваецца, бо ён на падставе ўласных здагадак лічыў, што інфармацыя адпавядае рэчаіснасці.

Неабходна звярнуць увагу, што Данілеўскі у якасці зброі выкарыстаў фінскі нож. Арт. 23.47 КаАП прадугледжвае адказнасць за незаконнае нашэнне або перавозку халоднай зброі (у выпадку паўторнага здзяйснення названых дзеянняў на працягу года адказнасць надыходзіць па арт. 296 КК). У адпаведнасці з арт. 1 Закона Рэспублікі Беларусь ад 13 лістапада 2001 г. № 61-З «Аб зброі» (далей Закон «Аб зброі») да халоднай зброі ставіцца зброя, прызначаная для паразы мэты пры дапамозе мускульнай сілы чалавека пры непасрэдным кантакце гэтай зброі з аб'ектам паразы. У адпаведнасці з арт. 8 Закона «Аб зброі» на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь забараняецца нашэнне грамадзянамі ў мэтах самаабароны халоднай зброі, за выключэннем выпадкаў перавозкі або транспартоўкі паказанай зброі. У Рэспубліцы Беларусь існуе СТБ ДАСТ Р 51215-2002 «Зброя халодная. Тэрміны і вызначэнні», аднак, у ім не ўтрымоўваецца выразных крытэрыяў аднясення зброі да халоднай. Вырашэнне пытання аб прыналежнасць зброі да халоднага ў кожным пэўным выпадку вызначаецца шляхам правядзення спецыяльнай крыміналістычнай экспертызы. У Расійскай Федэрацыі існуюць Дзяржаўны стандарт Расійскай Федэрацыі ДАСТ Р 51215-98 «Зброя халодная. Тэрміны і вызначэнні» і «Методыка экспертнага рашэння пытання пра прыналежнасць прадмета да халоднай зброі», якая зацверджана Федэральнай міжведамаснай кардынацыйна-метадычным саветам па праблемах экспертных даследаванняў і рэкамендавана для выкарыстання ў экспертных установах Расійскай Федэрацыі (пратакол № 5 ад 18.11.1999 г.) у якіх выразна распісаны адметныя прыкметы халоднай зброі:

1. даўжыня клінка - больш за 90 мм;

2. таўшчыня клінка - больш за 2,4 мм;

3. вугал сыходжання ляза і абуха - не больш за 70 градусаў;

4. цвёрдасць сталі - мінімум 25 роквелл;

5. нахіл клінка - не больш за 9 мм;

6. глыбіня пранікнення клінка на імітатары цягліцавай тканіны- не менш за 20 мм.

Толькі пры наяўнасці ўсіх гэтых прыкмет паводле расійскага заканадаўства нож належыць да халоднай зброі.

Што у адносінах да нашага казуса, то павінна быць прызначана экспертыза і на падставе вынікаў эксперта будзе вырашацца пытанне аб прыцягненні Данілеўскага да адміністрацыйнай адказнасці (аналагічна пытанне аб адказнасці павінна вырашацца і ў адносінах да Фаткуліна).



Дзеянні Фаткуліна, накіраваныя на прычыненне шкоды Данілеўскаму, але не даведзеныя да канца па незалежным ад яго акалічнасцям (нож быў выбіты Данілеўскім) павінны ацэньвацца як замах на прычыненне целавых пашкоджанняў. Варта ўлічваць той факт, што Фаткулін дзейнічае з прамым неканкрэтызаваным намерам (аб яго намеры прычыніць фізічную шкоду Данілеўскаму сведчыць дамоўленасць аб правілах двубоя - "да першай крыві"). Так як шкода не прычынны, то дзеянні Фаткуліна павінны кваліфікавацца як замах на прычыненне шкоды найменшага цяжару. Адказнасць за такоеправапарушэнне прадугледжана арт. 9.1 КаАП, аднак, у адпаведнасці з ч. 2 арт. 2.3 КаАП адміністрацыйная адказнасць за замах на адміністрацыйнае правапарушэнне надыходзіць у выпадках, прама прадугледжаных артыкуламі Асаблівай часткі КаАП. Такім чынам, Фаткулін не панясе адміністрацыйнай адказнасці.





База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка