Joanna Piórkowska-Flieger, Krzysztof Wala




Дата канвертавання30.04.2016
Памер35.02 Kb.

Międzynarodowa konferencja pt. „Aktualne problemy nauki…”

Joanna Piórkowska-Flieger, Krzysztof Wala

Międzynarodowa konferencja pt. „Aktualne problemy nauki o przestępstwie w prawie karnym Polski i Ukrainy”
(Kazimierz Dolny, 20–21 maja 2013 r.)

W dniach 20–21 maja 2013 r. w Kazimierzu Dolnym odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa pt. „Aktualne problemy nauki o przestępstwie w prawie karnym Polski i Ukrainy”. Konferencję zorganizowały Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie oraz Instytut Wymiaru Sprawiedliwości w Warszawie. Patronat honorowy nad konferencją objął Minister Sprawiedliwości, a patronem medialnym zostało Wydawnictwo Wolters Kluwer. Celem spotkania była prezentacja wybranych zagadnień polskiego i ukraińskiego prawa karnego. Wśród zaproszonych gości znaleźli się wybitni przedstawiciele polskiej i ukraińskiej nauki prawa karnego. Przyjęto regułę, że po referacie wygłoszonym przez referenta z Polski prezentowany był referat dotyczący analogicznej materii przez przedstawiciela strony ukraińskiej.

Konferencję otworzyła Dziekan Wydziału Prawa i Administracji UMCS, prof. dr hab. Anna Przyborowska-Klimczak, a Przewodniczący Rady Naukowej Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości, prof. dr hab. Marek Mozgawa, powitał przybyłych gości.

Pierwszą sesję konferencji rozpoczął prof. dr hab. Marek Mozgawa. W referacie pt. „Obrona konieczna jako okoliczność wyłączająca bezprawność w polskim prawie karnym (zagadnienia podstawowe)” przedstawił najistotniejsze kwestie dotyczące analizowanego kontratypu. Główne rozważania autor poprzedził informacjami natury historycznej. Przedstawił bowiem ujęcie obrony koniecznej w prawodawstwach karnych obowiązujących na ziemiach polskich w okresie zaborów, a następnie scharakteryzował regulacje dotyczące obrony koniecznej zawarte w kodeksach karnych z 1932 r. i 1969 r. Przechodząc do analizy instytucji obrony koniecznej na gruncie obowiązujących przepisów prelegent na wstępie, przedstawił warunki, których zaistnienie, zgodnie z art. 25 k.k. z 1997 r., sprawia, że czyn realizujący znamiona czynu zabronionego pozbawiony jest cechy bezprawności. Prof. M. Mozgawa zwrócił szczególną uwagę na kwestie, które ze względu na fakt, że nie są expressis verbis uregulowane w ustawie karnej, budzą wątpliwości interpretacyjne. Wśród nich wskazał na rozbieżności dotyczące uznania podejmowania środków obronnych przeciw przyszłym zamachom, polegających np. na instalowaniu takich zabezpieczeń, jak pułapki na złodziei w postaci samostrzałów albo podłączaniu prądu do drzwi lub okien, za działania mieszczące się w ramach obrony koniecznej. Referent odniósł się również do problemu dopuszczalności tzw. pomocy koniecznej w sytuacji, gdy osoba zaatakowana nie wyraża zgody na podejmowanie działań obronnych, a także kontrowersyjnej kwestii samoistnego lub subsydiarnego charakteru obrony koniecznej oraz występowania w przypadku tego kontratypu zasady proporcjonalności dóbr. Nawiązując do problematyki pomocy koniecznej, prof. M. Mozgawa krytycznie ocenił ustanowienie instytucji tzw. obrony koniecznej interwencyjnej. Interesującym uzupełnieniem warstwy teoretycznej referatu było przedstawienie badań empirycznych pozwalających m.in. na ukazanie obrazu przeciętnego napastnika i osoby odpierającej zamach.

Rozważania na temat obrony koniecznej w ukraińskim prawie karnym zaprezentował dr Taras Sozanskyy. W referacie pt. „Obrona konieczna jako okoliczność wyłączająca bezprawność w prawie karnym Ukrainy”, którego autorami byli: prof. dr hab. Yuriy Baulin, doc. Nataliya Lashchuk, doc. Oksana Bronevytska i dr Taras Sozanskyy poruszono wiele różnorodnych kwestii dotyczących tej problematyki. Na wstępie dr T. Sozanskyy zaznaczył, że przepisy odnoszące się do instytucji obrony koniecznej zawarte są zarówno w części ogólnej, jak i szczególnej kodeksu karnego Ukrainy. Jak podkreślił autor, zgodnie z art. 36 ust. 3 ukraińskiego k.k. za przekroczenie granic obrony koniecznej uważa się umyślne wyrządzenie osobie dopuszczającej się zamachu ciężkiej szkody, która wyraźnie nie odpowiada niebezpieczeństwu zamachu w razie obrony. Przekroczenie granic obrony koniecznej pociąga za sobą odpowiedzialność karną tylko w przypadkach przewidzianych w art. 118 i art. 124 ukraińskiego k.k., sankcjonujących umyślne zabójstwo i spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w wyniku przekroczenia granic obrony koniecznej lub wskutek nadmiaru środków niezbędnych do ujęcia sprawcy. Referent podkreślił ponadto, że w ukraińskiej nauce prawa karnego istnieje spór w kwestii uznania, czy obrona konieczna wyłącza także społeczną szkodliwość czynu. Dr T. Sozanskyy poddał analizie warunki dopuszczalności obrony koniecznej. Odniósł się także do kwestii, która podobnie jak w doktrynie polskiej, tak i w doktrynie ukraińskiej powoduje różne oceny, a mianowicie dopuszczalności traktowania stosowania technicznego sprzętu obronnego, działającego samoczynnie jako czynu podejmowanego w obronie koniecznej.

Autorem kolejnego referatu pt. „Zbieg przestępstw i kara łączna w polskim prawie karnym” był prof. dr hab. Piotr Kardas. Prelegent podkreślił, że w polskim systemie prawa karnego występują aż cztery instytucje określające zasady dokonywania prawnokarnej oceny wielu czynów popełnionych przez tego samego sprawcę. Realny zbieg przestępstw i stanowiąca jego konsekwencję kara łączna mogą więc być zastosowane tylko wtedy, gdy wobec sprawcy wielu czynów nie znajdą zastosowania konstrukcja czynu ciągłego, ciągu przestępstw lub konstrukcja pomijalnego zbiegu przestępstw. Biorąc to pod uwagę, autor uznał, że instytucje zbiegu przestępstw i kary łącznej mają stosunkowo wąski zakres zastosowania. Odnosząc się do regulacji zbiegu przestępstw i kary łącznej w polskim prawie karnym, autor skupił swoją uwagę m.in. na konsekwencjach prawnych zawartego w art. 85 k.k. formalnego warunku zbiegu przestępstw, a mianowicie braku chociażby nieprawomocnego wyroku dotyczącego któregokolwiek z przestępstw. Referent podkreślił, że w wyniku takiego rozwiązania ustawowego w zależności od tego, w jakim momencie dochodzi do wydania chociażby nieprawomocnego wyroku, możliwe jest takie rozdzielenie wyrokiem popełnionych przez tego samego sprawcę czynów, że będą one tworzyć dwa lub więcej realnych zbiegów. Dojdzie zatem do wymiaru kary łącznej za każdy ze zbiegów przestępstw, a następnie sekwencyjnego wykonania wymierzonych kar łącznych. Prof. P. Kardas wiele uwagi poświęcił także dyrektywom wymiaru kary łącznej.

Zapatrywania na zagadnienie zbiegu przestępstw z ukraińskiego punktu widzenia przedstawiła doc. Olena Kharytonova w referacie pod tytułem „Zbieg przestępstw w prawie karnym Ukrainy”, którego autorami byli – oprócz referentki – doc. Oksana Gorpyniuk, dr Volodymyr Kovalenko, doc. Yuriy Ponomarenko i dr Volodymyr Tiutiugin. Na wstępie doc. O. Kharytonova podkreśliła, że instytucja wielości przestępstw uzyskała swoją podstawę prawną dopiero na gruncie uchwalonego w 2001 r. ukraińskiego k.k. Pojęcie wielości przestępstw nie występuje w tym akcie prawnym, ale jak stwierdziła, na podstawie analizy przewidzianych w nim przepisów należy uznać, że wielość przestępstw oznacza popełnienie przez jedną osobę (samodzielnie lub we współdziałaniu) dwu lub więcej przestępstw, z których każde jest określone w części szczególnej kodeksu karnego jako samodzielny typ. Referentka zaznaczyła, że w części ogólnej ukraińskiego kodeksu karnego przewidziano wielość przestępstw, która obejmuje: powtórność przestępstw, zbieg przestępstw i recydywę przestępstw, a następnie omówiła przesłanki zaistnienia wyszczególnionych przykładów wielości przestępstw. Podsumowując swoje rozważania, doc. O. Kharytonova poddała krytycznej ocenie stan praktyki stosowania przepisów ukraińskiego kodeksu karnego dotyczących wielości przestępstw i przedstawiła postulaty de lege ferenda.

Pierwszy dzień obrad zakończono przedstawieniem zagadnień związanych ze zbiegiem przepisów. Stronę polską reprezentował prof. dr hab. Andrzej Zoll. Na wstępie referatu pt. „Zbieg przepisów ustawy w polskim prawie karnym” prelegent podkreślił, że w nauce prawa karnego występują problemy w precyzyjnym określeniu jedności (tożsamości) czynu. Odnosząc się do zagadnienia zbiegu przepisów, prof. A. Zoll wskazał na różnice zdań przedstawicieli nauki prawa karnego w kwestii oceny stosunku zachodzącego pomiędzy zawartymi w konkurujących do jednego czynu przepisach – opisami typów czynu zabronionego (stosunku krzyżowania, stosunku zawierania i relacji ogólności–szczególności). Scharakteryzował ponadto zasady pozwalające na redukcję wielości ocen prawnych odnoszonych do jednego czynu, a więc zasadę subsydiarności (milczącej i ustawowej) oraz zasadę konsumpcji. Analizując problem rzeczywistego zbiegu przepisów, prof. A. Zoll przedstawił i poddał wnikliwej ocenie trzy funkcjonujące na gruncie szeroko rozumianego prawa karnego rozwiązania modelowe, tj. konstrukcję idealnego zbiegu przestępstw, zbiegu eliminacyjnego i kumulatywnego zbiegu przepisów. Wypowiadając się w kwestii przyjętej na gruncie obowiązującego kodeksu karnego konstrukcji kumulatywnego zbiegu przepisów ustawy, referent stwierdził, że w razie spowodowania tym samym (jednym) czynem różnorodnych skutków kwalifikacja kumulatywna czynu w pełni oddaje jego kryminalną zawartość. Ułomność tej konstrukcji polega natomiast na niemożności oddania w kwalifikacji prawnej czynu spowodowania tym samym czynem kilku jednorodnych skutków. Jedynie w odniesieniu do zabójstwa tym samym czynem kilku osób ustawodawca usunął tę ułomność, ustanawiając dla takich przypadków odrębną kwalifikację prawną w części szczególnej kodeksu karnego (art. 148 § 3 k.k.).

Zapatrywania ukraińskiej doktryny prawniczej dotyczące tego zagadnienia przedstawił prof. dr hab. Vyacheslav Navrotskyy, który wygłosił referat pt. „Zbieg przepisów w prawie karnym Ukrainy”. Opracowanie to było wspólnym przedsięwzięciem wskazanego referenta, a także doc. Oleksandra Marina, dr. Tarasa Maritchaka i prof. dr. hab. Ievgena Streltsova. Na wstępie referent podkreślił występujące w doktrynie ukraińskiego prawa karnego różnice zdań w zakresie rozumienia pojęcia konkurencji norm prawa karnego i charakteru tej instytucji. Następnie prof. V. Navrotskyy wskazał na cechy i rodzaje konkurencji norm prawa karnego, wyszczególniając konkurencję normy ogólnej i specjalnej, konkurencję części i całości oraz konkurencję norm specjalnych ze sobą. W dalszej części referatu prelegent przedstawił zasady rozwiązywania konkurencji norm prawa karnego. Odnosząc się do konkurencji części i całości, a więc przypadku, gdy popełniony czyn wypełnia znamiona dwóch lub więcej norm prawa karnego, a zatem jeżeli jedna norma opisuje popełniony czyn w całości, zaś druga (inne) – częściowo, prof. V. Navrotskyy stwierdził, że nie ma podstaw do przyjęcia konkurencji norm prawa karnego, ponieważ w takiej sytuacji nie występują ogólne cechy konkurencji.

Drugi dzień konferencji rozpoczął się od wystąpienia prof. dr. hab. Lecha Gardockiego. Referent przedstawił problematykę dotyczącą pojęcia przestępstwa, wygłaszając referat pt. „Pojęcie przestępstwa i podziały przestępstw w polskim prawie karnym”. Autor zwrócił uwagę, że w polskim ustawodawstwie brak jest definicji ustawowej pojęcia przestępstwa. Pomimo tego, definicja taka może zostać sformułowana na podstawie poszczególnych przepisów części ogólnej Kodeksu karnego. Po określeniu pojęcia przestępstwa jako „czynu (działania lub zaniechania) człowieka, zabronionego przez ustawę pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, zawinionego umyślnie lub nieumyślnie, oraz społecznie szkodliwego w stopniu wyższym niż znikomy”, autor w skrócie omówił poszczególne elementy tej definicji. Kolejnym ważnym punktem wystąpienia prof. L. Gardockiego była kwestia dotycząca klasyfikacji przestępstw. Autor wskazał najważniejsze kryteria tego podziału, a następnie przystąpił do krótkiej charakterystyki każdego z nich. Ze względu na ograniczenia czasowe, a przede wszystkim z powodu złożoności omawianej problematyki, prelegent ograniczył się do zaprezentowania jedynie zarysu tej materii.

Zapatrywania ukraińskiej myśli prawniczej na temat pojęcia przestępstwa zostały przedstawione w referacie pt. „Definicja przestępstwa i podziały przestępstw w prawie karnym Ukrainy”, którego autorami byli: prof. dr hab. Viktor Hryshchuk, doc. Nelia Makovetska, dr Ivan Krasnytskyi i głoszący go na konferencji prof. dr hab. Mykola Khavronyuk. Na początku swojego wystąpienia prelegent przedstawił pokrótce etapy rozwoju nauki o przestępstwie w prawie karnym Ukrainy. Następnie prof. M. Khavronyuk skupił się na aktualnym ujmowaniu pojęcia przestępstwa. Wskazał, że zgodnie z ust. 1 art. 11 ukraińskiego k.k.: „Przestępstwem jest określony w tym Kodeksie czyn społecznie szkodliwy, zawiniony (polegający na działaniu lub zaniechaniu), dokonany przez podmiot przestępstwa”. Następnie przystąpił do omawiania poszczególnych elementów tej definicji. Ważnym elementem tej części wystąpienia było wskazanie na cechy, które odróżniają przestępstwa od innych naruszeń prawa. Kolejnym tematem poruszonym przez autorów prezentowanego referatu była kwestia dotycząca podziału przestępstw przy uwzględnieniu różnych kryteriów. Na zakończenie krótko przedstawiono statystyki skazań za przestępstwa i zwrócono uwagę na problem dotyczący tzw. ciemnej liczby przestępstw na Ukrainie.

Druga sesja ostatniego dnia konferencji poświęcona była formom stadialnym popełnienia czynu zabronionego. Autorem polskiego referatu pt. „Formy stadialne popełnienia czynu zabronionego w polskim prawie karnym” był prof. dr hab. Jacek Giezek. Ze względu na nieobecność autora, referat został przedstawiony przez dr Patrycję Kozłowską-Kalisz z Katedry Prawa Karnego i Kryminologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. W punkcie pierwszym referatu zaprezentowano pokrótce istotę wyodrębnienia form stadialnych. Punkt drugi poświęcony był przygotowaniu przestępstwa. Autor w swoich rozważaniach przedstawił istotę tego etapu, a następnie zwrócił szczególną uwagę na stronę podmiotową tej formy stadialnej jako przesądzającej o jej ujemnej zawartości. Na zakończenie tej części referatu skrótowo scharakteryzowano karalność przygotowania czynu zabronionego. Kolejnym punktem referatu było przybliżenie problematyki dotyczącej usiłowania. W prezentowanych rozważaniach zwrócono m.in. uwagę na trudności w rozumieniu jednej z części składowych tej formy stadialnej, jaką jest bezpośredniość („zachowanie zmierzające bezpośrednio do dokonania czynu zabronionego”). Następnie poruszona została interesująca tematyka dotycząca usiłowania nieudolnego oraz uzasadnienia jego karalności. Pojawiły się także kwestie odnoszące się do wymiaru kary za usiłowanie oraz okoliczności mających na niego wpływ. Ostatni punkt referatu poświęcony został relacji, jaka zachodzi pomiędzy usiłowaniem jako formą stadialną popełnienia czynu zabronionego a narażeniem na niebezpieczeństwo konkretne rozumiane jako skutek typu czynu zabronionego.

Po zaprezentowaniu polskiego referatu głos zabrali przedstawiciele ukraińskiej myśli prawniczej. Prof. dr Bohdan Telefanko przedstawił opracowanie pt. „Stadialne formy popełnienia czynu zabronionego w prawie karnym Ukrainy”, którego współautorami byli: doc. Nataliya Parasyuk, dr Oleksiy Avramenko i dr Sergii Diachuk. W referacie zwrócono uwagę na istotność poruszanej problematyki i na kontrowersje, jakie występują wokół tej materii. Następnie przedstawiono istniejące w ukraińskiej doktrynie definicje terminów: etapy przestępstwa i przestępstwo niedokonane. Kolejną poruszoną przez referenta kwestią była charakterystyka przygotowania do przestępstwa jako forma stadialna popełnienia czynu zabronionego. W punkcie tym zwrócono m.in. uwagę na to, czy przygotowanie może polegać również na zaniechaniu, oraz na kwestię społecznej szkodliwości tej formy stadialnej. Na zakończenie tej części referatu wskazano na istniejące w doktrynie tendencje do ograniczania karalności przygotowania przestępstwa, co oczywiście wywołuje dyskusje, choć jak zauważono, sam model odpowiedzialności za ten etap przestępstwa wymaga modyfikacji. Kolejnym punktem wystąpienia była problematyka dotycząca usiłowania. Na wstępie wskazano na definicję tego terminu oraz przedstawiono podział usiłowania na ukończone i nieukończone. Następnie poruszono kwestię dotyczącą usiłowania nieudolnego i katalogu przestępstw, w przypadku których usiłowanie jest niemożliwe. Przedstawiono także interesującą problematykę dotyczącą sytuacji, w których sprawca, usiłując dokonać przestępstwa, niejako przy okazji faktycznie dopuszcza się jakiegoś innego typu przestępstwa określonego w ukraińskim prawie karnym. W tym kontekście wskazano m.in. na problem w kwalifikacji prawnej stanów faktycznych polegających na zamiarze zabójstwa dwóch osób i faktycznym pozbawieniu życia tylko jednej z nich. Na zakończenie referent krótko podsumował poruszoną problematykę.

Ostatnia sesja poświęcona została formom zjawiskowym popełnienia czynu zabronionego. Stronę polską reprezentował dr Marek Kulik, który wygłosił referat pt. „Formy zjawiskowe popełnienia przestępstwa w polskim prawie karnym”. Prelegent rozpoczął swoje wystąpienie od krótkiego przedstawienia znaczenia istnienia form zjawiskowych. Następnie przedstawił różne koncepcje sprawstwa oraz podkreślił odmienność polskiego rozwiązania dotyczącego tej materii. Kolejnym poruszonym zagadnieniem była charakterystyka postaci sprawstwa przewidzianych w polskim kodeksie karnym. Autor podkreślił, że pierwsza z nich – jednosprawstwo budzi najmniej kontrowersji. Przedstawiono ponadto istotę współsprawstwa, sprawstwa kierowniczego oraz sprawstwa przez polecenie. W kontekście tych zagadnień, prelegent zwrócił uwagę na rozwiązanie ustanowione w art. 21 § 2 k.k., według którego: „Jeżeli okoliczność osobista dotycząca sprawcy, wpływająca chociażby tylko na wyższą karalność, stanowi znamię czynu zabronionego, współdziałający podlega odpowiedzialności karnej przewidzianej za ten czyn zabroniony, gdy o tej okoliczności wiedział, chociażby go nie dotyczyła”, wskazując jednocześnie na wyjątki od tej reguły. Następnie dr Marek Kulik zwrócił uwagę na problematykę dotyczącą podżegania jako jednej z niesprawczych form zjawiskowych. Autor poruszył m.in. problematykę dotyczącą podżegania do przestępstw nieumyślnych, a także kwestię związaną z możliwością usiłowania lub przygotowania podżegania, wskazując na trwający spór dotyczący tego, czy podżeganie ma charakter skutkowy, czy też bezskutkowy. Referent opowiedział się za pierwszym stanowiskiem, wyjaśniając jednocześnie, czym dla niego w tym kontekście jest skutek. Następnie autor przeszedł do krótkiej charakterystyki pomocnictwa. W tym miejscu zwrócił szczególną uwagę na problematykę związaną z odróżnianiem pomocnictwa od współsprawstwa. Wskazując na istniejące w doktrynie teorie na ten temat, prelegent opowiedział się za teorią materialno-obiektywną. Na zakończenie swojego wystąpienia dr M. Kulik poruszył kwestię dotyczącą zasad wymiaru kary za współdziałanie w popełnieniu przestępstwa.

Ostatnim referatem na konferencji było opracowanie pt. „Zjawiskowe formy popełnienia czynu zabronionego w prawie karnym Ukrainy”, którego autorami byli: dr Mykola Senko, dr Roman Maksymovych, doc. Vira Navrotska, doc. Nataliya Ustrytska i mgr Vasyl Franchuk. Dr Mykola Senko przedstawił referat w imieniu pozostałych współautorów. Prelegent wskazał, że problematyka dotycząca współdziałania w dokonaniu przestępstwa jest w ukraińskim prawie karnym bardzo złożona, a co za tym idzie dyskusyjna. Referent wspomniał także o pracach badawczych poświęconych tym zagadnieniom. Następnie wskazał na definicję współdziałania, a także na koncepcje prawnej natury tego terminu. W kolejnym punkcie swojego wystąpienia prelegent zwrócił uwagę na ustawowe rozumienie takich pojęć, jak: sprawca (współsprawca), organizator, podżegacz i pomocnik, a następnie na zagadnienia dotyczącego form współdziałania. Dr M. Senko wskazał i opisał takie konstrukcje, jak: dokonanie przestępstwa przez grupę ludzi, dokonanie przestępstwa przez grupę ludzi po uprzednim porozumieniu, dokonanie przestępstwa przez zorganizowaną grupę, dokonanie przestępstwa przez przestępczą organizację. W referacie przedstawiono także problem odpowiedzialności karnej za przestępstwa dokonane we współdziałaniu i konsekwencje prawnokarne dobrowolnego odstąpienia jednego ze współuczestników. Następnie referent przeszedł do omawiania zagadnień dotyczących współdziałania w przestępstwie. W tym miejscu zwrócono m.in. uwagę na konieczność zmiany tytułu IV k.k. Ukrainy z obecnego „Współdziałanie w przestępstwie” na „Współdziałanie w przestępstwie i przyczynienie się do przestępstwa”. Jak wskazał referent, terminy te uważane są za przeciwstawne, a co za tym idzie, w przypadku ich regulacji w jednym rozdziale, jak ma to miejsce w k.k. Ukrainy, należy podkreślić ową odrębność również w samym tytule rozdziału. Dr M. Senko zauważył ponadto, że aktualnie w ukraińskim kodeksie karnym ustawodawca nie rozgranicza pojęcia sprawcy i współsprawcy, stąd też należy doprecyzować to drugie pojęcie na gruncie ukraińskiej ustawy karnej. W dalszej części swojego wystąpienia prelegent wskazał również na problematykę nakładania się na siebie różnych ról poszczególnych współuczestników, a także poddał analizie niezbyt klarowne, według autorów opracowania, ustawowe określenie następujących terminów: „grupa osób, które zawarły uprzednio porozumienie”, „zorganizowana grupa”, „przestępcza organizacja”. Na zakończenie przedstawiono wywołującą pewne problemy tematykę dotyczącą karnoprawnej oceny czynów popełnionych w składach organów kolegialnych.

Dodać należy również, że każda sesja była zakończona ożywioną dyskusją, która umożliwiała doprecyzowanie niektórych poruszonych zagadnień, a także mogła stanowić inspirację dla dalszych badań poszczególnych problemów.

Na zakończenie ostatniego dnia konferencji zabrał głos Prof. dr hab. Marek Mozgawa i podziękował serdecznie przybyłym gościom oraz wyraził nadzieję na organizację takich konferencji w przyszłości.

Konkludując, wydaje się, że konferencja ta zasługuje na miano bardzo interesującego przedsięwzięcia. Należy podkreślić, że wzięło w niej udział wielu znamienitych gości, będących przedstawicielami zarówno polskiej, jak i ukraińskiej myśli prawniczej. Na uwagę zasługuje również wysoki poziom merytoryczny referatów i dyskusji, serdeczna atmosfera oraz szerokie spektrum poruszanych zagadnień. Okoliczności te skłaniają do stwierdzenia, że przedsięwzięcie to może stanowić pewien kanon dla przyszłych konferencji. Dodatkowo, międzynarodowy charakter spotkania umożliwił to, co zawsze było i będzie cenne – wymianę pewnych myśli, spostrzeżeń czy też postulatów dotyczących prawa karnego. Należy wyrazić nadzieję, że tego rodzaju współpraca międzynarodowa będzie się nadal rozwijać.



Prokuratura

i Prawo 12, 2013


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка