Гісторыя дзяржавы І права беларусі вучэбная праграма для спецыяльнасці




старонка3/9
Дата канвертавання17.03.2016
Памер1.02 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9

Тэма 5.  Судовая сістэма Вялікага княства Літоўскага. Судаводства

Судовыя органы Вялікага княства Літоўскага ў ХIV – першай палове ХVI ст.

Вышэйшыя (цэнтральныя) суды дзяржавы. Гаспадарскi (Вялiкакняжацкi) суд, яго склад, кампетэнцыя і парадак дзейнасцi. Суд паноў-рады. Камісарскі суд. Соймавы суд. Падсуднасць спраў.

Судовая рэформа ХVI ст. Новыя прынцыпы судовага ладу і судаводства. Утварэнне інстытута адвакатуры. Узнікненне інстытута следчых і судовых выканаўцаў. Возныя і інстыгатары.

Галоўны суд (Трыбунал): узнікненне, парадак фармiравання i дзейнасць. Кампетэнцыя суда. Заканадаўчая рэгламентацыя яго дзейнасці (у законе аб утварэнні суда – «Способ прав трыбунальских» 1581 г., у Статуце 1588 г.)

Мясцовыя суды: замкавы (гродскi), земскi, падкаморскi, каптуровы, копны, войтаўска-лаўнiцкі. Перыяд утварэння, склад, парадак фарміравання i дзейнасцi. Падсуднасць спраў.

Сялянскія суды. Вотчынны суд феадала над залежнымі людзьмi.

Судова-працэсуальнае права. Змены ў судаводстве ў ХVI ст. Судовыя пастановы і судовыя кнігі.



Мэты і задачы вывучэння дадзенай тэмы - фарміраванне тэарэтычных ведаў і ўяўленняў пра развіцце дзяржаўнасці на Беларусі ў перыяд ВКЛ, развіцце судовай сістымы дзяржавы.

Тэма 6.  Прававая сістэма Вялікага княства Літоўскага

Агульная характарыстыка і асноўныя этапы развіцця прававой сістэмы.

Асноўныя крынiцы права ў перыяд фарміравання Вялікага княства Літоўскага. Звычаёвае права і абмежаванне яго дзейнасці.

Граматы (прывілеі) – важнейшыя крыніцы права ХV – пачатку ХVI ст.

Агульназемскiя прывiлеi: Ягайлы, Гарадзельскiя, Гродзенскія, Казiмiра, Аляксандра і інш.

Соймавыя пастановы. Пастановы павятовых соймікаў.

Абласныя прывiлеi (граматы). Агульная характарыстыка абласных грамат: Вiцебскiх 1503, 1509, 1561 гг.; Полацкiх 1511, 1547, 1580 гг.; Смаленскай 1505 г.; Бельскiх 1501, 1547 гг.; Драгiчынскiх 1511, 1547 гг.; Мсцiслаўскай 1551 г. і інш. Правы і абавязкі насельніцтва па граматах.

Валасныя граматы. Характарыстыка Магілеўскай 1536 г., Свіслацкай 1534 г., Бабруйскіх 1532, 1553 гг., Чачэрскіх 1547, 1554, 1560, 1561 гг., Маркаўскай 1530 г. і іншых валасных грамат. Рэгламентацыя ў граматах правоў і абавязкаў сялян.

Гарадскiя граматы на магдэбургскае права. Правы і абавязкі гараджан адпаведна гарадскіх грамат: Брэсту 1390 г., Гродне 1391 г., Полацку 1498 г., Менску 1499 г., Навагрудку 1511 г. і інш.

Спробы кадыфікацыі заканадаўства ў Вялікім княстве Літоўскім.

Судзебнік Казіміра 1468 г.

Прычыны і падставы правядзення першай агульнай кадыфікацыі заканадаўства ў Вялікім княстве Літоўскім. Статут 1529 г.

Рэформа грамадска-палітычнага ладу ў XVI ст. у Вялікім княстве Літоўскім і адлюстраванне яе ў Статуце 1566 г. Асноўныя палажэнні Статута 1566 г.

Агульная характарыстыка Статута 1588 г. Змены ў канстытуцыйным, грамадзянскім, крымінальным, працэсуальным і іншых галінах права.

Зямельная рэформа XVI ст. Устава на валокi 1557 г.

Воінскія ўставы. Фарміраванне воінскага права.

Праблема выкарыстання субсідыярных крыніц права: рымскага, нямецкага, кананічнага і інш.

Міжнародныя дагаворы – важныя крыніцы права Вялікага княства Літоўскага XV–XVIII ст.

Працэс фарміравання важнейшых інстытутаў і галінаў феадальнага права ў XIV–XVI ст.

Асноўныя палажэннi галiновага права (канстытуцыйнага, грамадзян­скага, адмiнiстрацыйнага, вайсковага, зямельнага, крымiнальнага, судова-працэсуальнага i iнш.).

Станаўленне канстытуцыйнага заканадаўства ў XVI ст.

Злачынства і пакаранне. Змены ў крымінальным і крымінальна-працэсуальным праве ў XV–XVI ст.

Развіццё асноўных інстытутаў грамадзянскага права ў XV–XVI ст.

Характэрныя асаблівасці і тэндэнцыі ў развіцці апякунскага, шлюбна-сямейнага, залогавага, прыродаахоўчага права ў XVI ст.

Палітыка-прававая думка.

Палiтычныя, прававыя i царкоўна-рэфармацыйныя iдэi ў XVI–XVII ст. Феадальная iдэалогiя (М. Радзiвiл. А. Валовiч. Л. Сапега і інш.).

Царкоўная iдэалогiя (праваслаўная, каталiцкая, пратэстанцкая).

Прагрэсiўныя iдэi дробнай шляхты i гараджан (Ф. Скарына. М. Гусоўскi, М. Лiтвiн С. Будны. А. Волан. В. Цяпiнскi і інш.).

Прававая культура Беларусі XIV–XVI ст.

Юрыдычная адукацыя.



Мэты і задачы вывучэння дадзенай тэмы - фарміраванне тэарэтычных ведаў і ўяўленняў пра развіцце дзяржаўнасці на Беларусі ў перыяд ВКЛ, развіцце прававых інстытутаў, іх абумоўленасці эканамічнымі і палітычнымі прычынамі.


Тэма 7.  Грамадска-палітычны лад і права Беларусі ў складзе Рэчы Паспалітай абодвух народаў (ХVII–ХVIII ст.)

Дзяржаўна-прававое становiшча Вялiкага княства Лiтоўскага ў складзе Рэчы Паспалiтай.

Форма дзяржаўнага ўладкавання Рэчы Паспалiтай ў XVII–XVIII ст. Вышэйшыя органы дзяржаўнай улады.

Кароль Рэчы Паспалітай, яго прававое становішча і паўнамоцтвы. «Генрыкавы артыкулы» і «Пакта канвента».

Сойм Рэчы Паспалiтай. Яго склад i парадак дзейнасцi. Сенат Рэчы Паспалiтай. Пасольская ізба.

Соймавыя пастановы.

Павятовыя соймiкi, іх дзейнасць і пастановы.

Спробы правядзення рэформаў дзяржаўнага ладу ў сярэдзiне ХVIII ст. Змены ў дзейнасці сойма і павятовых соймікаў. Утварэнне скарбавай і вайсковай камісій. Заснаванне адукацыйнай камісіі.

Пастаянная Рада і яе дэпартаменты.

Слуцкая i Барская канфедэрацыi. Прыняцце закона аб ўраўнаванні ў правах праваслаўных і пратэстантаў з католікамі.

Першы падзел Рэчы Паспалiтай.

Заканадаўчая дзейнасць Чатырохгадовага сойма Рэчы Паспалiтай. Новыя тэндэнцыі ў развіцці права.

Канстытуцыя («Закон аб урадзе») Рэчы Паспалiтай 1791 г. Змены ў дзяржаўным ладзе i ў сістэме вышэйшых органаў улады. Утварэнне і склад «Аховы законаў» Рэчы Паспалiтай. Вялікія камісіі: паліцыі, войска, скарбу, адукацыі.

Таргавiцкая канфедэрацыя i замежная iнтэрвенцыя. Другi падзел Рэчы Паспалiтай. Гродзенскi сойм i яго канстытуцыя. Паўстанне 1794 г. пад кiраўнiцтвам А. Т. Касцюшкi. Органы паўстання. Паланецкі ўніверсал.

Трэцi падзел Рэчы Паспалiтай. Далучэнне Беларусi да Расiйскай iмперыi.

Крынiцы права Рэчы Паспалітай абодвух народаў. Новыя выданнi Статута 1588 г. Кардынальныя правы 1768, 1775, 1791 гг. Заканадаўства чатырохгадовага сойма.

Volumina legum. Праекты новых законаў.

Развiццё гарадскога права.

Міжнародныя дагаворы Рэчы Паспалітай з Швецыяй, Турцыяй, Расіяй і інш.

Змены ў судовым ладзе Вялікага княства Літоўскага ў ХVII–ХVIII ст.

Развіццё грамадска-палiтычных i прававых iдэй на Беларусі ў ХVII–ХVIII ст. Палітыка-прававыя погляды Т. Астроўскага, А. Алiзароўскага, А.Т. Касцюшкі, I. Капiевiча, Г. Калантая, К. Нарбута, А. Нарушэвiча, I. Страйноўскага, I. Храптовiча i iнш.

Юрыдычная адукацыя. Юрыдычны факультэт Вiленскай акадэмii.



Мэты і задачы вывучэння дадзенай тэмы - фарміраванне тэарэтычных ведаў і ўяўленняў пра развіцце дзяржаўнасці на Беларусі ў складзе Рэчы Паспалітай, развіцце дзяржаўных і прававых інстытутаў, іх абумоўленасці эканамічнымі і палітычнымі прычынамі.
Тэма 8.  Грамадска-палітычны лад і права на Беларусі ў складзе Расійскай імперыі
Адмiнiстрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусi ў першай палавiне ХIХ ст. Тыльзіцкі мірны дагавор 1807 г. і далучэнне Беластоцкай акругi да Расiйскай iмперыi.

Праекты аднаўлення Вялiкага княства Лiтоўскага (1811 г. і інш.).

Грамадска-палiтычны лад. Змены ў сацыяльнай структуры насельніцтва.

Органы расійскага мясцовага кiравання на тэрыторыi Беларусi. Генерал-губернатар, яго паўнамоцтвы. Губернатар i губернскае праўленне. Казённая палата i iншыя губернскiя ўстановы. Павятовыя органы дзяржаўнага кiравання.

Губернскiя i павятовыя дваранскiя (шляхецкiя) сходы як органы саслоўнага самакiравання.

Судовыя ўстановы ў беларускіх губернях i паветах.

Полацкi царкоўны сабор i лiквiдацыя унiяцкай царквы на Беларусi.

Палiтычныя i прававыя iдэi на Беларусі ў XIX ст. Віленскі ўніверсітэт. Фiламаты i фiларэты.

Палітыка-прававыя погляды Я. Чачота, I. Данiловiча, I. Лялевеля, А. Мiцкевiча, Я. Баршчэўскага, Т. Нарбута, В. Дунiна-Марцiнкевiча і інш.

Права. Кадыфiкацыя мясцовага права. Праект зводу законаў заходнiх губерняў. Увядзенне ў дзеянне законаў Расiйскай імперыi. Адмена дзеяння Статута 1588 г.

Сацыяльна-эканамiчная і палітычная сiтуацыя на Беларусi ў сярэдзiне XIX ст. Скасаванне прыгоннага права. Манiфест ад 19 лютага 1861 г. Агульнае Палажэнне аб сялянах, якiя выйшлi з прыгоннай залежнасцi. Палажэнне аб губернскiх i павятовых установах па сялянскiх справах. Мясцовыя палажэннi. Асаблiвасцi сялянскай рэформы на Беларусi. Прававое становiшча сялян пасля рэформы.

Рэформа мясцовых органаў. Мiравыя пасрэднiкi. Сялянскiя сходы. Валасное праўленне. Валасны суд.

Судовая рэформа 1864 г. і яе асаблівасці на Беларусі. Мiравыя суды. Агульныя суды: акруговыя суды, судовыя палаты. Сенат. Інстытут прысяжных павераных.

Рэарганiзацыя гарадскiх органаў кiравання ў 1870 г. i 1892 г.

Земская рэформа і асаблівасці яе правядзення на Беларусi. Земскiя сходы i iх управы.

Ваенная і іншыя рэформы. Контррэформы.

Рэвалюцыйны i нацыянальна-вызваленчы рух на Беларусi ў пачатку ХХ ст. Царскi Манiфест ад 6 жніўня 1905 г. аб утварэннi Дзяржаўнай Думы Расіі. Іншыя законы. Манiфест ад 17 кастрычнiка 1905 г. «Аб удасканаленнi дзяржаўнага парадку». Канстытуцыйны характар «Звода асноўных дзяржаўных законаў» (красавік 1906 г.). Дзяржаўны Савет і яго дзейнасць.

Сталыпiнская аграрная рэформа.

Беларусь падчас першай сусветнай вайны. Дзейнасць земстваў на Беларусі.

Развіццё права ў канцы ХIХ – пачатку ХХ ст. Змены ў цывiльным, крымiнальным i працэсуальным праве. Крымiнальнае Ўлажэнне 1903 г.

Актывізацыя нацыянальна-вызваленчага руху ў пачатку ХХ ст. Палiтыка-прававыя погляды Я. Коласа, Я. Купалы, Iвана i Антона Луцкевiчаў, В. Ластоўскага і інш.

Мэты і задачы вывучэння дадзенай тэмы - фарміраванне тэарэтычных ведаў і ўяўленняў пра развіцце дзяржаўнасці на Беларусі ў перыяд уваходжання ў склад Расійскай імперыі, развіцце дзяржаўных і прававых інстытутаў, іх абумоўленасці эканамічнымі і палітычнымі прычынамі.


1   2   3   4   5   6   7   8   9


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка