Гіпотэза фінансавай нестабільнасці Хаймана Мінскага




Дата канвертавання01.05.2016
Памер84.55 Kb.
Гіпотэза фінансавай нестабільнасці

Хаймана Мінскага*


Працоўны дакумент № 74

Травень 1992

*Эканамічны інстытут Джэрома Леві Бардаўскага каледжа

Падрыхтаваны для Дапаможніка па радыкальнай палітычнай эканоміцы, рэд. Піліп Арэсціс і Малкальм Соер, Эдвард Элгар: Алдэршот, 1993.
Гіпотэза фінансавай нестабільнасці мае як эмпірычны, так і тэарэтычны аспекты. Відавочны эмпірычны аспект палягае ў тым, што час ад часу капіталістычныя эканомікі дэманструюць інфляцыі ды даўгавыя дэфляцыі (debt deflations), якія, як падаецца, патэнцыйна могуць выйсці з-пад кантролю. У такіх працэсах рэакцыі эканамічнай сістэмы на эканамічны зрух узмацняюць гэты зрух – інфляцыя падсілкоўваецца інфляцыяй, а даўгавая дэфляцыя – даўгавой дэфляцыяй. Выглядае нібыта ўмяшальніцтвы ўрада, скіраваныя на стрымліванне гэткіх пагаршэнняў, былі несастаяльнымі падчас некаторых гістарычных крызісаў. Гэтыя гістарычныя эпізоды выступаюць доказам, які падцверджвае погляд адноста таго, што эканоміка не заўсёды падпарадкоўваецца класічным прынцыпам Сміта ды Вальраса: яны меркавалі, што эканоміку можна лепей зразумець прыпускаючы, што гэта сістэма, якая нязменна шукае і падтрымлівае раўнавагу.

Клясычнае апісанне даўгавой дэфляцыі прапанаваў Ірвінг Фішэр (1993), а апісанне самападтрымліваючых працэсаў страты раўнавагі – Чарльз Кіндлебергер (1978). Марцін Вульфсан (1986) ня толькі прэзентуе збор дадзеных па з’яўленні фінансавых адносін, што вядуць да фінансавай няўстойлівасці, але і дасьледуе разнастайныя тэорыі дзелавых цыклаў на падставе фінансавых крызісаў.

У якасці эканамічнай тэорыі гіпотэза фінансавай нестабільнасці выступае як адна з інтэрпрэтацый сутнасці “Агульнай тэорыі” Кейнса. Гэтая інтэрпрэтацыя змяшчае “Агульную тэорыю” ў гістарычным часе. Бо “Агульная тэорыя” была напісаная ў раннія 1930-ыя, вялікае фінансавае і рэальнае сцісканне эканомік Злучаных Штатаў і іншых капіталістычных краін зрабілася часткаю сведчанняў, якія гэтая тэорыя мелася патлумачыць. Гіпотэза фінансавай нестабільнасці таксама наследуе крэдытнаму бачанню грошай і фінансаў Ёзэфа Шумпетэра (1934, гл.3). Ключавымі працамі па гіпотэзе фінансавай няўстойлівасці ў вузкім сэнсе з’яўляюцца, безумоўна, працы Хаймана П. Мінскага (1975, 1986).

Тэарэтычнае выкладанне гіпотэзы фінансавай няўстойлівасці бярэ пачатак з вызначэння эканомікі як капіталістычнай эканомікі з дарагімі капітальнымі актывамі і шматбаковай, складанай фінансавай сістэмай. Наследуючы Кейнсу, гэтая эканамічная праблема вызначаецца як “развіццё эканомікі праз нарошчванне капіталу”, замест Кнайціянскага “размеркавання дадзеных рэсурсаў сярод розных варыянтаў выкарыстання.” Увага канцэнтруецца на акумулюючай капіталістычнай эканоміцы, што разьвіваецца ў рэальным каляндарным часе.



Развіццё эканомікі праз нарошчванне капіталу суправаджаецца абменам сённяшніх грошай на грошы ў будучыні. Сённяшнія грошы аплачваюць рэсурсы, што ідуць на вытворчасць інвестыцынай прадукцыі, у той час як будучыя грошы – гэта “прыбыткі”, што прыпадаюць на асноўны капітал, якім валодаюць фірмы (бо асноўны капітал выкарыстоўваецца ў вытворчасці). Як вынік працэсу, праз які інвеставанне фінансуецца, кантроль над складам асноўнага капіталу вытворчых адзінак ажыццяўляецца праз змяненне пасіваў – гэта зн. абавязальніцтваў плаціць грошы па прызначаных датах ці пры зьяўленні адпаведных абставін. Для кожнай эканамічнай адзінкі пасівы на яе бухгалтарскім балансе вызначаюць часавую паслядоўнасць першасных плацежных абавязальніцтваў, нават пры тым, што актывы спараджаюць часавыя паслядоўнасці прадбачаных грашовых паступленняў.
Гэта структура добра сфармулявана Кейнсам (1972):

У свеце існуе мноства рэальных актываў, якія ёсць капітальным складнікам нашага дабрабыту – будынкі і збудаванні, запас сыравіны і тавараў у ходзе вытворчасці, транспартыроўкі і г.д. Фармальныя ўласнікі гэтых актываў, аднак, рэдка пазычалі грошы (вылучана Кейнсам) дзеля таго, каб стаць уласінікамі гэтых актываў. У той жа ж ступені, сённяшнія ўласнікі багацця маюць патрабаванні не да рэальных актывах, а да грошай. Значная частка гэтага фінансавання адбываецца праз банкаўскую сістэму, якая змяшчае свае гарантыі паміж сваімі ўкладчыкамі, якія далі ёй грошы ў пазыку, і сваімі пазычальнікамі, якім яна дае грошы, за кошт чаго тыя фінансуюць набыццё рэальных актываў. Пасярэдніцтва гэтага “покрыва грошай” паміж рэальным актывам і уласнікам багацця і ёсць надзвычай выразнай характарыстыкай сучаснага свету.


Гэтае “покрыва грошай” Кейнса адрознае ад “покрыва грошай” Колькаснай Тэорыі Грошай. “Покрыва грошай” Колькаснай Тэорыі мае гандлёвы абмен на таварным рынку тавараў за грошы, і грошай за тавары: такім чынам, насамрэч, адбываецца абмен тавараў на тавары. З “покрыва” Кейнса вынікае, што грошы звязаныя з фінансаваннем у часе. Бо частка фінансавання эканомікі можа быць структураваная як зафіксаваныя ў часе абавязальніцтвы аплаты, у якіх банкі – галоўныя гульцы. Грошы пераносяцца спярша ад укладчыкаў да банкаў і ад банкаў да фірмаў: затым крыху пазней ад фірмаў у банкі і ад банкаў да сваіх укладчыкаў. Спярша абмен дзеля фінансавання інвестыцый, потым абмен абслугоўвае першасныя абавязальніцтвы, сфармуляваныя ў кантракце на фінансаванне.

У свеце кейнсавага “покрыва грошай”, струмень грошай да фірм ёсць рэакцыяй на чаканыя будучыя прыбыткі, і струмень грошай ад фірм фінансуецца атрыманымі прыбыткамі. У апісанні Кейнса, галоўныя аперацыі эканамічнага абмену ёсць вынікам перамоваў паміж тыповымі банкірамі і бізнэсоўцамі. Дакументы “на стале перамоваў” ў падобных выпадках падрабязна апісваюць выдаткі і чаканняў бізнэсоўцаў стасоўна прыбыткаў: бізнэсоўцы тлумачаць лічбы і чаканні як энтузіясты, банкіры - як скептыкі.

Такім чынам, у капіталістычнай эканоміцы мінулае, сённяшні дзень і будучыня звязаныя не толькі праз асноўны капітал і характарыстыкі працоўнай сілы, але таксама і праз фінансавыя стасункі. Ключавыя фінансавыя сувязі злучаюць тварэнне і валоданне асноўнымі актывамі са структурай фінансавых зносін і зменамі у гэтай структуры. Інстытуцыянальная заблытанасць можа прыводзіць да некалькіх узроўняў пасрэдніцтва паміж канчатковымі ўласнікамі грамадскага багацця і ўзламі, якія канралююць і кіруюць грамадскім багаццем.

Чаканыя бізнэс-прыбыткі вызначаюць і струмень фінансавых кантрактаў для бізнэса, і рынкавы кошт наяўных фінансавых кантрактаў. Атрыманы прыбытак паказвае ці ж фінансавыя актывы паводзяць сябе так як было зафіксавана па выніках перамоў.

У сучасным свеце аналіз фінансавых адносінаў ды іх вынікаў для паводзінаў сістэмы не можа быць зведзены ад аналізу структуры абавязацельстваў бізнесу ды грашовых плыняў, якія тыя выклікаюць. Хатнія гаспадаркі (з пунту гледжання іх магчымасці займаць па крэдытнай картцы для набыцця дарагіх спажывецкіх тавараў накшаталт аўтамабіляў, дамоў, ды валодаць фінансавымі актывамі), улады (з іх вялікімі даўгамі ў вольным звароце і забяспечанымі даўгамі), ды міжнародныя інстытуты (у выніку інтэрнацыяналізацыі фінансаў) маюць структуру абавязацельстваў, якія бягучы стан эканомікі робіць альбо абгрунтаванымі, альбо неабгрунтаванымі.

Усё большае ускладненне фінансавай структуры, у сувязі з узрастаючым удзелам уладаў у якасці агентаў па рэфінансаванні як фінансавых інстытутаў, так і звычайных прадпрыемстваў (абедзве ролі з’яўляюцца адметнымі паказальнікамі сучаснага свету), можа прымусіць сістэму паводзіць іначай за тое, як гэта адбывалася раней. У прыватнасці, значна большы ўдзел уладаў у гарантаванні таго, што заняпад фінансавай сферы як гэта адбывалася ў перыяд 1929-1933 гг., не адбудзецца, азначае, што ўразлівасць плыняў прыбыткаў да значных падзенняў кан’юнктуры значна знізілася. Тым не меньш, тыя ж самыя інтэрвенцыі могуць добра стымуляваць большую імавернасць пазітыўных (гэта значыць інфляцыйных) зрухаў у эканоміцы.

Не гледзячы на значную складанасць фінансавых адносінаў, галоўным, што вызначае поводзіны сістэмы, застаецца узровень прыбыткаў. Гіпотэза фінансавай нестабільнасці ўключаюць погляды Калецкага (1965) і Леві (1983) на прыбыткі, паводле якіх структура агульнага попыту вызначае прыбыткі. У касцяку мадэлі (са значна спрошчаным дапушчэннем поводзінаў атрымальнікаў прыбыткаў ды заробкаў) у кожным дадзеным перыядзе агульныя прыбыткі роўныя агульным інвестыцыям. У болей складанай (але ўсё ж вельмі абстрактнай) структуры агульныя прыбыткі роўныя агульным інвестыцыям плюс дэфіцыт дзяржаўнага бюджэту. Чаканне прыбыткаў залежыць ад будучых інвестыцый і атрыманыя прыбыткі вызначаюцца інвестыцыямі: такім чынам, з’яўляюцца абавязацельствы абгрунтаванымі ці не залежыць ад інвестыцый. Інвестыцыі адбываюцца зараз таму, што бізнэсоўцы ды іх банкіры чакаюць, што інвестіыцыі адбудуцца ў будучыні.

Такім чынам гіпотэза фінансавай нестабільнасці – гэта тэорыі ўплыва доўга на паводзіны сістэмы, якая таксама ўключае спосаб абгрунтавання доўга. У супрацьлегласць да артадаксальнай Колькаснай Тэорыі грошаў, гіпотэза фінансавай нестабільнасці сур’ёзна ставіцца да банкаўскай сістэмы і разглядае яе як дзейнасць па пошуку прыбытку. Банкі шукаюць прыбыткаў шляхам фінансавай ды банкаўскай дзейнасці. Як усе прадпрымальнікі ў капіталістычнай эканоміцы, банкіры ўпэўнены, што інавацыі гарантуюць прыбыткі. Такім чынам банкіры (выкарыстоўваючы гэты тэрмін агульна для ўсіх пасрэднікаў у фінансах), будзь яны брокеры ці дылеры – гэта гандляры доўгам, якія намагаюцца ўносіць інавацыі ў свае стратэгіі па набыццю актываў ды ў абавязальніцтвы, якімі яны гандлююць. Гэтая інавацыйная характэрыстыка банкаўскай справы ды фінансаў пазбаўляе сілы фундаментальнае меркаванне артадаксальнай Колькаснай Тэорыі грошаў аб тым, што ёсць нязменная рэч “грошы”, хуткасць абарачэння якой набліжаецца да таго, каб быць канстантай: значыць, змены ў прапанове грошаў маюць лінейныя прапарцыйныя адносіны да ўзроўню цен, які добра вызначаны.

Тры розныя тыпы суадносінаў “даход-доўг” для эканамічных адзінак, назавем іх: “хеджавыя”, “спекуляцыйныя” ды “фінансаванне Понцы”.

Хеджавыя фінансавыя адзінкі – гэта тыя, якія здолеюць выканаць усе свае плацёжныя абавязальніцтва па кантрактах за кошт уласных грашовых плыняў: чым болей вага фінансавання за кошт акцыянернага капіталу ў структуры абавязацельстваў, тым болей верагоднасць, што адзінка з’яўляецца хеджавай фінансавай адзінкай. Спекуляцыйныя фінансавыя адзінкі – гэта адзінкі, якія здольныя абслугоўваць свае абавязацельствы за кошт рахунку даходаў, аднак не здолеюць аплаціць асноўны доўг за кошт грашовых паступленняў. Такія адзінкі маюць патрэбу рэфінансаваня сваіх абавязацельстваў: (напрыклад, стварэнне новай запазычанасці, каб выканаць абавязкі па існуючаму доўгу). Дзяржава з даўгавымі абавязальніцтвамі ў вольным абарачэнні, карпарацыі з выпускам каштоўных папер на пакрыццё бягучых патрэбаў ды банкі, звычайна, з’яўляюцца хэджавымі адзінкамі.



У Понцы-адзінк грашовых паступленняў ад бягучых аперацый недастаткова нават для выканання як абавязкаў па уплаце асноўнага доўгу, так і працэнтаў па непагашанаму доўгу. Такія адзінкі здолныя прадаваць актывы ці пазычаць. Пазычанне дзеля уплаты працэнтаў ці продаж актываў дзеля уплаты працэнтаў (і нават дывідэндаў) па звычайных акцыях зніжае акцыянерны капітал адзінкі, не гледзячы на тое што яна павышае абавязальніцтва ды першачарговыя абавязкі па будучых даходах. Понцы-адзінка, зніжае парог бяспекі, які яна прапаноўвае трымальнікам яе запазычанасцяў.

Можна паказаць, што калі хэджавае фінансаванне дамінуе, то эканоміка цалкам можа быць сістэмай, якая шукае ды утрымлівае раўнвагу. У супрацьлегласць, чым болей вага спекуляцыйных ды Понцы-фінансістаў, тым болей верагоднасць таго, што эканоміка будзе сістэмай з узрастаючымі адхіленнямі. Першая тэарэма гіпотэзы фінансавай нестабільнасці зводзіцца да таго, што эканоміка мае фінансавыя рэжымы, пры якіх яна стабільная, ды фінансавыя рэжымы, пры якіх яна нестабільная. Другая тэарэма гіпотэзы фінансавай нестабільнасці гэта: падчас перыядаў доўгатэрміновага росквіту эканоміка пераходзіць ад фінансавых адносінаў, якія ствараюць стабільную сістэму, да адносінаў, якія ствараюць нестабільную сістэму.



У прыватнасці, падчас доўгатэрміновага перыяду добрых часоў капіталістычная эканоміка мае тэндэнцыю рухацца ад фінансавай структуры, у якой дамінуюць хеджавыя фінансавыя адзінкі, да структуры, у якой вялікая вага адзінак, удзельнічаючых у спекулятыўных ды Понцы-фінансах. Больш за тое, калі эканоміка з вялікай часткай спекулятыўных фінансавых адзінкаў знаходзіца ў стане інфляцыі, ды улады спрабуюць выгнаць інфляцыю манетарнымі абмежаваннямі, спекулятыўныя адзінкі ператворацца ў Понцы-адзінкі, і чыстыя актывы папярэдніх Понцы-адзінак хутка рассыплюцца. З гэтага вынікае, што адзінкі, якім нехапае грашовых паступленняў, будуць вымушаны захоўваць пазіцыю праз продаж пазіцыі. Гэта хутчэй за ўсё прывядзе да калапса вартасці актываў.

Гіпотэза фінансавай нестабільнасці – гэта мадэль капіталістычнай эканомікі, якая не залежыць ад знешніх шокаў для генеравання бізнэс-цыклаў рознай ступені сур’ёзнасці. Гіпотэза кажа, што гістарычна бізнэс-цыклы складаюцца з (1) унутранай дынамікі капіталістычнай эканомікі і (2) сістэмы інтэрвенцый ды нормаў, якія накіраваныя на тое, каб стрымліваць функцыянаванне эканомікі ў разумных межах.


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка