§10 Правапіс галосных у складаных словах Напiсанне о, а



Дата13.06.2016
Памер34 Kb.
#52370
§10 Правапіс галосных у складаных словах

Напiсанне о, а ў першай частцы складаных слоў залежыць ад месца нацiску ў другой частцы: калi нацiск падае на першы склад другой часткi, то ў першай частцы складанага слова пiшам лiтару а, калi нацiск падае на другi, трэцi I iнш. – пiшам очарнабровы, чорнавалосы, дабрабыт, добрасумленны.  

Правапiс галосных у складаных словах залежыць ад вымаўлення слоў з адным цi двума нацiскамi.

      Напiсанне о, а ў першай частцы складаных слоў залежыць ад месца нацiску ў другой частцы: калi нацiск падае на першы склад другой часткi, то ў першай частцы складанага слова пiшам лiтару а, калi нацiск падае на другi, трэцi i iнш. – пiшам очарнабровы, чорнавалосы, дабрабыт, добрасумленны.   



 У складаных словах часткi фота-, мота-, вела, свое-, процi-, радыё-, што-, дзевяноста-, грос-, контр-, кiна-, кантра-, газа-, пара-, паў- перадаюцца нязменна: фотаконкурс, мотакрос, своечасовы, процiлеглы, радыёхваля, штогод, дзевяностагоддзе, гросмайстар, контрудар, кiнатэатр, кантрамарка, газаправод, параварка, паўгорада. Алефатограф,фатаграфiя, фатаграфаваць, матацыкліст, матацыкл, матавоз, манаполія, матадор, поўнач, поўдзень.

      Лiтара э ў першай частцы складаных слоў пiшацца незалежна ад месца нацiску: рэдказубы, шэсцьсот. Алешасцiсот.

 Замест е ў першым складзе перад нацiскам пiшацца лiтара яаленявод, сталявар. Але:семсот.

 У складаных словах з першай часткай полi-(палi-) лiтара а пiшацца, калi нацiск падае на першы склад другой часткi, а лiтара о – калi на iншыя склады: палiклiнiка, полiтэхнiчны. Але: паліграфічны, паліграфіст, паліграфія, манаграфія, каліграфія.

 У некаторых словах пабочны нацiск праяўляецца i тады, калiасноўны нацiск падае на першы склад другой часткi: малочнакiслы, азотнакіслы,  мовазнаўства, усходазнаўства, крокамер, вокарухальны, збожжаздача, збожжасховішча, сямігодка, свабодалюбства, фондасховішча, позняспелы, словаформа, работадавец, пляскатаносы, вокамгненны.

 Адрознівайце словы з часткай радыё - радыёмачта ад слоў з часткай радыяцыя –радыелагічны, радыевугляродны, радыялогія, радыяхімія
Каталог: 2015
2015 -> Конкурсу "Скарбы мовы: просты сказ"
2015 -> «Свабода пачуцця» да 70-годдзя з дня нараджэння беларускай пісьменніцы і перакладчыцы Таісы Бондар
2015 -> Тема недели: Декрет о привлечении денежных средств во вклады 4
2015 -> Г прапанова адарацыі найсвяцейшага сакрамэнту для яе правядзення сужэнцамі
2015 -> Намеснік Міністра адукацыі Рэспублікі Беларусь
2015 -> Метадычныя рэкамендацыі па правядзенні 1 верасня першага ўрока І мерапрыемстваў, прысвечаных Дню ведаў
2015 -> Расклад работы аб’яднанняў па інтарэсах І спартыўных секцый дуа “Шаняўская сярэдняя школа імя Міколы Засіма” на канікулы з 25. 10 па 01. 11. 2015 года
2015 -> Прыкладнае каляндарна-тэматычнае планаванне па вучэбным прадмеце «Беларуская мова»


Поделитесь с Вашими друзьями:




База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2022
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка