Закона Рэспублікі Беларусь ад 10 лістапада 2008 г. №455-3 "Аб інфармацыі, аб інфарматызацыі і абароне інфармацыі"




Дата канвертавання29.03.2016
Памер89.31 Kb.
ПРАВА ЯК ІНФАРМАЦЫЙНА-СІМВАЛЬНАЯ СІСТЭМА

Паводле Закона Рэспублікі Беларусь ад 10 лістапада 2008 г. №455-3 "Аб інфармацыі, аб інфарматызацыі і абароне інфармацыі" "інфармацыйная сістэма – гэта сукупнасць банкаў даных, інфармацыйных тэхналогій і комплекса (комплексаў) праграмна-тэхнічных сродкаў". У адпаведнасці з дадзеным становішчам права, як інфармацыйны масіў, з'яўляецца некаторым аб'ёмам нарматыўна-прававой інфармацыі, што ўтрымлівае змест нормаў правілаў паводзін удзельнікаў даных праваадносін, які ўстанаўліваецца ўладным органам. Такім чынам, можна сцвярджаць тое, што падобнае ўспрыманне прадвызначаецца крыніцай – уладным органам. Толькі суб'екты, надзеленыя ўладай, могуць распараджацца ёю ў дачыненні да астатніх, што значыць спараджаць, змяняць і спыняць дзеянне тых або іншых правілаў паводзін. Такім чынам, крыніца далей прадвызначае і аб'ём дадзенага масіва інфармацыі, працэс занясення дадаткаў, змен, стварэння і спынення дзеяння нормаў права. Спецыфіка прававой інфармацыі змяшчае тое, што, незалежна ад свайго зместу, яна заўсёды валодае пэўнай сацыяльнай значнасцю. Прававая інфармацыя рэгулюе асобныя бакі гаспадарчай і сацыяльна-культурнай дзейнасці грамадства, што і вызначае яе асобны, прагматычны характар. Сярод прававых задач адзначым задачы, якія вырашаюцца пры ажыццяўленні праватворчай, праваўжывальнай і праваахоўнай дзейнасці. Інфармацыя, якая знаходзіцца ў тэксце прававога акта і змяшчае прававыя нормы, называецца нарматыўнай. Заканадаўства – найбольш значны від прававой інфармацыі, аснову якога складаюць: нарматыўныя прававыя акты Рэспублікі Беларусь і спадарожныя ім дакументы – афіцыйныя тлумачэнні прававых актаў, суправаджальныя дакументы, распараджэнні органаў дзяржаўнай улады і службовых асоб і некаторыя іншыя, а таксама акты міжнароднага права, якія дзейнічаюць на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь.

Іншая прававая інфармацыя называецца ненарматыўнай. Найбольш вядомы наступныя віды ненарматыўнай прававой інфармацыі:

-- эканамічная прававая інфармацыя – інфармацыя, якая вызначае або закранае пытанні эканамічнай дзейнасці і статусу суб'ектаў у гэтай вобласці. У прыватнасці, сюды ўваходзяць кансультацыйныя матэрыялы па пытаннях падаткаабкладання, бухгалтарскага ўліку, банкаўскай, інвестыцыйнай, знешнеэканамічнай дзейнасці, неабходныя формы фінансавых дакументаў, бланкі для складання дагавораў, праводкі, каментарыі і кансультацыі, матэрыялы судовай практыкі, устаноўчыя, арганізацыйныя дакументы, тыпавыя кантракты і дагаворы, формы справаздачнасці прадпрыемстваў і інш.;

-- крыміналагічная прававая інфармацыя;

-- крыміналістычная прававая інфармацыя;

-- статыстычная прававая інфармацыя (прававая статыстыка);

-- судова-экспертная прававая інфармацыя;

-- аператыўна-вышуковая прававая інфармацыя ўключае: па-першае, пошук даных, што маюць дачыненне да кантрольнага пераліку запатрабаванняў у інфармацыі аператыўна-вышуковага характару; па-другое, вызначэнне кола крыніц; па-трэцяе, спецыфічную інтэлектуальную працу па вывучэнні здабытай інфармацыі ў мэтах устанаўлення прыкмет і накірункаў злачынных дзеянняў, асоб, якія іх падрыхтоўваюць, здзяйсняюць ці ўжо здзяйснілі, фармулёўкі вынікаў гэтай працы для выпрацоўцы адэкватных аператыўна-вышуковых і прафілактычных мераў;

-- прававая інфармацыя, якая змяшчаецца ў крымінальных, грамадзянскіх і арбітражных справах – тэкставая, таблічная і графічная інфармацыя, што змяшчаецца ў крымінальных, грамадзянскіх і арбітражных справах. Судовая і іншая праваўжывальная практыка складаецца з: рашэнняў судовых органаў і спадарожных ім дакументаў (іскавыя заявы, водгукі на іскавыя заявы, прыкладзеныя да рашэння матэрыялы); адміністрацыйных актаў органаў дзяржаўнай улады і службовых асоб;

-- індывідуальна-прававыя акты;

-- нарматывы і стандарты;

-- інфармацыя аб грамадзянска-прававых адносінах, дагаворных і іншых абавязках (дагаворы, пагадненні і інш. дакументы);

-- інфармацыя аб стане законнасці і правапарадку, эфектыўнасці пракурорскага нагляду, якая змяшчаецца ў публікацыях сродкаў масавай інфармацыі, у перыядычных выданнях праваахоўных і праваўжывальных органаў;

-- інфармацыя аб формах і спосабах абароны правоў грамадзян;

-- навукова-юрыдычная прававая інфармацыя.

Інфармацыйныя адносіны ўяўляюць сабой адасобленую аднастайную групу грамадскіх адносін, якія ўзнікаюць пры абарачэнні інфармацыі ў выніку ажыццяўленні інфармацыйных працэсаў.

Інфармацыйна-прававое стаўленне – гэта такое ўрэгуляванае правам стаўленне, калі адзін суб'ект (фізічная або юрыдычная асоба) мае права патрабаваць ад другога суб'екта атрымання пэўнай інфармацыі, а другі абавязаны перадаць першаму пэўны від інфармацыі. Аб'ектамі інфармацыйных адносін выступаюць інфармацыя і інфармацыйныя рэсурсы. Суб'ектамі інфармацыйных адносін з'яўляюцца грамадскія і дзяржаўныя структуры, фізічныя і юрыдычныя асобы, прадпрыемствы, фірмы, аб'яднанні грамадзян, дзяржава ў цэлым.

Уменне ацэньваць і выкарыстоўваць разнастайную прававую інфармацыю для матывацыі прымаемых рашэнняў з'яўляецца адным з аспектаў прававой культуры. Прававая культура – надзвычай ёмістая з'ява. Яе грамадская значнасць шмат у чым пераўзыходзіць межы нарматыўнага ўздзеяння права на сацыяльныя адносіны, бо, з'яўляючыся складанай часткай агульначалавечай культуры, прававая культура прама і ўскосна ўплывае на фармаванне свядомасці і дзейнасць асобы ў самых розных сферах жыцця грамадства. Пры гэтым прававая культура разумеецца як сістэма прававых каштоўнасцяў, што развіваецца (правасвядомасць, прававая навука, заканадаўства, правапарадак, прававая дзейнасць), стварала і стварае іх падчас развіцця грамадства, убірае ў сябе перадавыя дасягненні юрыдычнай культуры чалавецтва.

Сімвалы ў праве падаюць сігналы да выканання патрабаваных правам дзеянняў. Такім чынам, ужыванне сімвалаў у праве мае дваякае значэнне: па-першае, яно палягчае ўніфікацыю права, па-другое, яно садзейнічае эканоміі сіл, спрашчаючы і тыпізуючы юрыдычна значныя паводзіны. Уніфікацыя паводзінаў пры дапамозе прававых сімвалаў дасягаецца тым, што звычка да адных і тых жа знешніх знакаў адразу вызначае сутнасць і парадак дзейнасці. Напрыклад, узняцце сцяга на караблі, вымаўленне статутных воінскіх камандаў кіруюць жыццём усяго экіпажа.

Неабходнасць выкарыстання ў праве сімвалічных формаў абумоўлена тым, што традыцыйныя славесныя сродкі іх выражэння становяцца недастатковымі. Яны не могуць кампактна і наглядна адлюстраваць змест шматлікіх тэхніка-юрыдычных і арганізацыйна-эканамічных нормаў. Найбольш сапраўдна і дакладна адлюстраваць спецыфіку зместу даных прававых нормаў здольныя моўныя сродкі, якія спецыяльна выпрацаваныя для скарочанага пазначэння навуковых паняццяў і меркаванняў: умоўныя і графічныя знакі, знакі матэматычных вылічэнняў.

Так, праблема прававых сімвалаў цесна звязана з развіццём правасвядомасці індывіда, сацыяльнай групы, грамадства. У адрозненні ад тэксту нарматыўна-прававога акту прававы сімвал аказвае на чалавека не толькі рацыянальнае, але і эмацыйнае ўздзеянне, г.зн. уплывае на паводзіны людзей на падсвядомым, рэфлекторным узроўнях. Як правіла, гэты эфект дасягаецца праз прыцягненне розных мастацкіх, выяўленчых, музычных і іншых формаў для выражэння зместу якіх-небудзь юрыдычна значных дзеянняў, падзей, адносін. Аднак гэты эфект можа мець як станоўчы, так і адмоўны характар, што патрабуе дадатковага спецыяльнага вывучэння.

Праблемным застаецца пытанне аб узаемасувязі зместу тэксту нарматыўнага акта і юрыдычнага сімвала. Прававыя сімвалы значна павялічваюць фармальную пэўнасць права і дакладнасць выкладання спецыяльнага юрыдычнага тэкста. Разам з тым, яны часцяком патрабуюць для свайго ўразумення спецыяльных ведаў, а таму зніжаюць даступнасць такіх тэкстаў для суб'ектаў, якія не валодаюць спецыяльнымі спазнаннямі ў гэтай вобласці. Тут у наяўнасці ўзнікненне супярэчнасці паміж неабходнасцю дамагацца максімальнай пэўнасці формы права і забяспечваць у той жа час яе найбольшую даступнасць. Для паспяховага пераадолення гэтай супярэчнасці неабходна распрацаваць навукова абгрунтаваныя падыходы да правільнага спалучэння пэўнасці і даступнасці будучага акта ці суправаджаць такія акты адпаведнымі актамі тлумачэння прававых сімвалаў. У сувязі з гэтым асобнага даследавання заслугоўвае тэхніка не толькі афіцыйнага, але і ўсіх відаў неафіцыйнага тлумачэння юрыдычных сімвалаў.

Спіс выкарыстанай літаратуры:

1. Закон Рэспублікі Беларусь ад 10 лістапада 2008 г. №455-3 "Аб інфармацыі, аб інфарматызацыі і абароне інфармацыі"

2. Інтэрв'ю "Што такое прававая інфармацыя?" А.А. Шмялеў

КАНЦЭПЦЫЯ АДМІНІСТРАЦЫЙНАЙ РЭФОРМЫ У РЭСПУБЛІЦЫ БЕЛАРУСЬ

Эфектыўнае і празрыстае кіраванне грамадскімі рэсурсамі з'яўляецца адным з асноўных абавязкаў і адначасова адной з асноўных праблем для ўрадаў ва ўсім свеце, асабліва гэта тычыцца краін, якія развіваюцца, і краін з пераходнай эканомікай. У дзяржавах, што перажываюць значныя змены ў сувязі з глабалізацыяй або іншымі працэсамі, пабудова эфектыўнай сістэмы дзяржаўнага кіравання дае неабходную празрыстасць і паслядоўнасць у дасягненні нацыянальных прыярытэтаў. Таму неабходна арганізаваць адміністрацыйныя працэдуры такім чынам, каб яны не патрабавалі значных выдаткаў, былі арыентаваныя на дасягненне пэўных вынікаў, засноўваліся на прынцыпах адказнасці, падсправаздачнасці, празрыстасці, адпаведнасці запатрабаванням грамадзян. Развіццё дзяржаўнага кіравання -- гэта не толькі мадэрнізацыя органаў улады. Гэта таксама наданне сацыяльнай адказнасці, забеспячэнне больш шырокага ўдзелу грамадзян у прыняцці рашэнняў, стварэнне партнёрстваў з грамадзянскім грамадствам і прыватным сектарам з мэтай паляпшэння якасці аказваемых паслуг. Эфектыўнае развіццё дзяржаўнага кіравання ўключае каштоўнасці, рашэнні і мерапрыемствы, накіраваныя на грамадзян, г.зн. права на ўдзел у кіраванні, недыскрымінацыі, адказнасці ўладных структур і палягчэння доступу да адміністрацыйных органаў.

Нягледзячы на тое, што барацьба з карупцыяй і бюракратыяй на працягу доўгага часу з'яўляецца адным з дзяржаўных прыярытэтаў, Рэспубліка Беларусь усё яшчэ з'яўляецца дзяржавай з дастаткова высокім узроўнем бюракратызацыі. Спробы барацьбы з гэтымі з'явамі засноўваліся на павелічэнні кантролю і мерах прымусу ў дачыненні да адказных чыноўнікаў, але не падахвочвалі іх змяніць працэдуры для павелічэння эфектыўнасці. Прапанаваўшы інавацыйны падыход у барацьбе з бюракратызмам і цяганінай на аснове абароны законных правоў і інтарэсаў грамадзян, спрашчэння механізмаў іх рэалізацыі, праект з'явіцца важным крокам на шляху да дэбюракратызацыі дзяржаўнага кіравання ў Беларусі.

У Рэспубліцы Беларусь адміністрацыйныя працэдуры з'яўляюцца механізмам для ўзаемадзеяння паміж органамі дзяржаўнай улады і грамадзянамі. Рэгуляванне данага ўзаемадзеяння з'яўляецца задачай урада. Аднак у цяперашні час даны працэс не ажыццяўляецца ва ўзгодненых дзяржаўных рамках адміністрацыйных працэдур, якія дазволяць зрабіць кіраванне эфектыўным і празрыстым. Таму Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь паставіў задачу стварэння дзяржавы для народа, канцэнтруючы ўвагу на рэформе адміністрацыйных працэдур. Указ Прэзідэнта №432 ад 13 верасня 2005г. "Аб некаторых мерах па ўдасканаленні арганізацыі работы з грамадзянамі ў дзяржаўных органах, іншых дзяржаўных арганізацыях" змяшчае асноўныя патрабаванні да адміністрацыйных працэдур, у развіцці якіх мяркуецца падрыхтоўка праекта Закона Рэспублікі Беларусь "Аб асновах адміністрацыйных працэдур". Даны закон усталюе комплексны падыход для рэгулявання агульных прынцыпаў узаемадзеяння паміж прадстаўнікамі дзяржаўнай улады і грамадзянамі, падрабязна пазначыць іх узаемныя правы і абавязкі, вызначыць шляхі рашэння канфліктных сітуацый і створыць неабходную аснову для распрацоўцы нарматыўна-прававых актаў на мясцовым узроўні і ў розных сферах дзейнасці адміністрацыйных працэдур у Беларусі. Сапраўдны праект вельмі своечасовы, паколькі прапаноўвае паслядоўны падыход да адміністрацыйных працэдур на аснове гарантыі законных правоў грамадзян, прыцягнення міжнароднага вопыту, павышэння магчымасцяў дзяржаўных органаў, прыцягнутых да распрацоўцы і ўвасаблення адміністрацыйных працэдур, павышэнне інфармаванасці грамадзян аб правах, гарантаваных законам.

Гарантыя законных правоў і інтарэсаў грамадзян мае асобнае значэнне для ўдасканалення адміністрацыйных працэдур, таму што яна:

дае магчымасць грамадзянам ацэньваць ступеню эфектыўнасці рэалізацыі сваіх правоў пасродкам адміністрацыйных працэдур, прапаноўваць меры па іх спрашчэнні;

патрабуе ад органаў улады паслядоўнай барацьбы з бюракратызацыяй;

пацвярджае абавязак органаў улады абараняць законныя правы грамадзян;

падкрэслівае "узаемазалежнасць правоў (напрыклад, эканамічныя і сацыяльныя правы не могуць быць забяспечанымі поўнасцю, калі права на інфармацыю і свабоду слова парушанае)".

Такім чынам, трэба адзначыць, што адміністрацыйная рэформа павінна быць накіраванай на садзейнічанне паслядоўнаму і эфектыўнаму ўдасканаленню адміністрацыйных працэдур у мэтах поўнага забеспячэння канстытуцыйных правоў грамадзян, а таксама для прасоўвання прынцыпаў адказнасці і транспарэнтнасці ў рабоце дзяржаўных службаў.



Спіс выкарыстанай літаратуры:
1. Аналітычная справаздача Міжнароднай фінансавай карпарацыі (IFC) "Дзелавое асяроддзе ў Беларусі - 2006". - Мінск, 2006.

2. Прэс-рэліз Праекта ПРААН у Рэспубліцы Беларусь "Адміністрацыйную рэформу ў Беларусі праводзім разам" ад 15 лістапада 2007г.


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка