Зацвярджаю першы намеснік Міністра адукацыі Рэспублікі Беларусь А. І. Жук




старонка6/8
Дата канвертавання15.03.2016
Памер0.73 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8

5.4. Заходняя Беларусь у складзе
Польскай дзяржавы (1921—1939)


Літаратура па тэме і агляд гістарычных крыніц.

Заходняя Беларусь пад уладай Польшчы. Тэрыторыя Заходняй Беларусi, яе адмiнiстрацыйны падзел. Вiленскi канфлiкт, яго прычыны. Сярэдняя Лiтва. Органы кiравання, сацыяльны i нацыянальны склад насельнiцтва i канфесii. Спецыфіка царкоўнага жыцця. Неаунія. Палiтыка польскiх улад у Заходняй Беларусi. Нацыянальны прыгнёт. Закрыццё беларускiх школ. Прымусовая паланiзацыя беларусаў.

Адметныя рысы эканомiкi Заходняй Беларусi. Прамысловасць i асноўныя яе галiны. Сусветны эканамiчны крызiс 1929—1933 гг. i яго ўплыў на народную гаспадарку Заходняй Беларусi. Становiшча рабочага класа. Умовы працы i жыцця. Рост беспрацоўя.

Сельская гаспадарка Заходняй Беларусi, яе стан i развiццё. Аграрная палiтыка польскiх улад. Зямельныя рэформы i iх вынiкi. Парцэляцыя, камасацыя, лiквiдацыя сервiтутаў. Землеўладанне. Падатковая палiтыка. Збядненне вясковага насельнiцтва, эканамiчная эмiграцыя.

Рэвалюцыйна-вызваленчы рух. Асноўныя палiтычныя партыi i арганiзацыi ў Заходняй Беларусi. Выбары ў польскi сейм 1922 г. Стварэнне i дзейнасць Беларускага пасольскага клуба. Беларускi нацыянальна-вызваленчы рух. Дзейнасць партыi беларускiх эсэраў. Утварэнне Беларускай рэвалюцыйнай арганiзацыi (БРА). Партызанскi рух. Беларуская сацыял-дэмакратычная партыя (БСДП), Беларуская хрысцiянская дэмакратыя (БХД), Беларускi сялянскi саюз (БСС). Дзейнасць польскiх, яўрэйскiх i iншых партый i арганiзацый.

Утварэнне Камунiстычнай партыi Заходняй Беларусi (КПЗБ) i Камунiстычнага Саюза моладзi Заходняй Беларусi (КСМЗБ). Праграмныя мэты i задачы КПЗБ, яе дзейнасць.

Арганiзацыя Беларускай сялянска-работнiцкай Грамады (БСРГ), яе праграма i дзейнасць. Прычыны забароны БСРГ польскiмi ўладамi i яе разгром.

Выбары ў сейм Польшчы ў 1928 г. у Заходняй Беларусi. Стварэнне Беларускага сялянска-рабочага пасольскага клуба «Змаганне». Уздым рабочага i сялянскага руху ў пачатку 1930-х гг. Косаўскае (1927) i Асташынскае (1932) выступленнi сялян, Кобрынскае ўзброенае выступленне сялян (1933), выступленнi нарачанскiх рыбакоў (1935). Узмацненне палiтычных рэпрэсiй польскiх улад. Спробы стварэння дэмакратычнага антыфашысцкага народнага фронту. Беларускае народнае аб’яднанне (БНА). Прычыны роспуску КПЗБ. Рэпрэсii ў адносiнах да яе кiраўнiкоў i членаў.



Культура Заходняй Беларусі. Умовы развiцця культуры. Барацьба за асвету на роднай мове. Таварыства беларускай школы (ТБШ), Беларускi iнстытут гаспадаркi i культуры (БIГiК), Беларускае навуковае таварыства (БНТ). Лiтаратура, друк i мастацтва. Творы М. Васiлька, В. Таўлая, М. Танка, I. Дварчанiна, Б. Тарашкевiча i iнш. Я. Драздовiч, Р. Шырма. Народная творчасць.

6. БЕЛАРУСЬ З 1939 Г. ДА ПАЧАТКУ XXI СТ.

6.1. Беларусь у гадыДругой сусветнай вайны (1939—1945)

Гістарыяграфія праблемы і агляд апублікаваных крыніц.



Беларусь у пачатку Другой сусветнай вайны. Заходняя Беларусь у геапалiтычных планах Германii i Савецкага Саюза. Германа-савецкi дагавор аб ненападзе 23 жнiўня 1939 г., сакрэтныя пратаколы да яго. Пачатак Другой сусветнай вайны. Ваенныя дзеяннi германскiх войскаў на беларускай тэрыторыi. Бежанства.

Паход Чырвонай Армii ў Заходнюю Беларусь. Асобныя баявыя аперацыi савецкiх войскаў супраць польскай армii. Адносiны беларускага насельнiцтва да Чырвонай Армii, дапамога насельніцтва ва ўстанаўленнi савецкай улады. Савецка-германскi дагавор аб дружбе i гранiцах ад 28 верасня 1939 г.

Арганiзацыя часовых органаў кiравання, iх дзейнасць. Перадача Вiльнi i Вiленшчыны Лiтве. Народны сход Заходняй Беларусi i яго рашэннi. Прыняцце Заходняй Беларусi ў склад СССР i ўз’яднанне яе з БССР. Стварэнне органаў савецкай улады, iх дзейнасць. Выбары ў Вярхоўныя Саветы СССР i БССР.

Сацыяльна-эканамiчныя i культурныя пераўтварэннi ў заходнiх абласцях БССР. Пачатак стварэння калгасаў i МТС. Накiраванне ў заходнiя вобласцi БССР партыйных, савецкiх i гаспадарчых работнiкаў з усходнiх раёнаў рэспублiкi. Змены ў культурным жыццi.

Польскi падпольны рух Супрацiўлення. Дэпартацыi з заходнiх раёнаў БССР асаднiкаў, служачых лясной аховы i iнш.

Уз’яднанне беларускага народа ў адзiнай дзяржаве — акт гiстарычнай справядлiвасцi.



Вынікі развіцця БССР у канцы 30-х — пачатку 40-х гг. Трэцi пяцiгадовы план развiцця народнай гаспадаркi. Асноўныя накiрункi i вынiкi развiцця прамысловасцi i сельскай гаспадаркi ў 1938—1941 гг. Узмацненне працоўнай дысцыплiны. Грамадска-палiтычнае i культурнае жыццё рэспублiкi напярэдаднi вайны. Новы адмiнiстрацыйны падзел БССР. Удзел Беларусi ў мерапрыемствах па ўзмацненні абараназдольнасцi СССР. Заходняя Асобая вайсковая акруга, пераўзбраенне яе войскаў. Стварэнне ўмацаваных раёнаў. Удзел беларускага насельнiцтва ў абарончых мерапрыемствах.

Беларусь на пачатку Вялікай Айчыннай вайны. Абарончыя баі летам 1941 г. Напад фашысцкай Германii на СССР. Прыгранiчныя баi на тэрыторыi БССР. Абарона Брэсцкай крэпасцi. Навагрудскi кацёл. Мерапрыемствы КП(б)Б i ўрада рэспублiкi па мабiлiзацыi насельнiцтва на адпор ворагу. Эвакуацыя прамысловых прадпрыемстваў, дзяржаўнай i калгаснай маёмасцi ў савецкi тыл. Будаўнiцтва абарончых аб’ектаў. Баi пад Мiнскам, Барысавам, Бабруйскам i Вiцебскам. Абарона Магiлёва i Гомеля. Прычыны паражэння савецкiх войскаў у першы перыяд вайны.

Акупацыйны рэжым фашысцкіх захопнікаў на тэрыторыі Беларусі. Захоп тэрыторыi Беларусi германскiмi войскамi. Устанаўленне акупацыйнага рэжыму, яго мэты. Адмiнiстрацыйна-тэрытарыяльны падзел Беларусi. Сiстэма акупацыйнай улады i яе органаў. Рабаванне гiтлераўцамi гаспадарчых i культурных каштоўнасцяў рэспублiкi. Стварэнне канцлагераў. Яўрэйскiя гета. Масавае знiшчэнне ваеннапалонных i насельнiцтва, угон яго на прымусовыя работы ў Германiю. Карныя экспедыцыi. Калабаранцкiя арганiзацыi i iх дзейнасць: Беларуская народная самапомач (БНС), Беларуская самаахова, Саюз беларускай моладзi (СБМ), Беларуская цэнтральная рада (БЦР), Беларуская краёвая абарона (БКА). Другi «Усебеларускi кангрэс». Беларуская Аўтакефальная Праваслаўная царква. Каталіцкая царква і спробы актывізацыі місіянерства. Рэпрэсіі супраць святароў.

Разгортванне ўсенароднай барацьбы супраць фашысцкіх захопнікаў на акупіраванай тэрыторыі Беларусі. Стварэнне падпольных партыйных i камсамольскiх арганiзацый i партызанскiх атрадаў. Мiнскае партыйнае падполле. Барацьба падпольных арганiзацый з акупантамi ў Вiцебску, Магiлёве, Оршы i iншых гарадах i раёнах Беларусi. Дзейнасць антыфашысцкiх арганiзацый у заходнiх абласцях Беларусi. Антыфашысцкiя выступленнi ў гета.

Узмацненне партызанскага руху пасля разгрому нямецка-фашысцкiх войскаў пад Масквой. Баявая дзейнасць партызан. Арганiзацыйная структура савецкага партызанскага руху. Стварэнне Цэнтральнага штаба партызанскага руху (ЦШПР) i Беларускага штаба партызанскага руху (БШПР).

Партызанскiя зоны. Партызанскiя рэйды. Узаемаадносiны партызан i мiрнага насельнiцтва. Супрацiўленне насельнiцтва акупантам, зрыў iх палiтычных i эканамiчных мерапрыемстваў. «Рэйкавая вайна» i яе этапы.

Дзейнасць фармiраванняў Армii Краёвай на тэрыторыi Беларусi, яе мэты i тактыка, узаемаадносiны з савецкiмi партызанамi.



Вызваленне Беларусi ад нямецка-фашысцкiх захопнiкаў. Пачатак вызвалення Беларусi ў канцы 1943 г. Аперацыя «Канцэрт». Беларуская наступальная аперацыя «Баграцiён». Сумесныя дзеяннi партызан з часцямi Чырвонай Армii. Акружэнне i разгром фашысцкiх войскаў пад Вiцебскам, Бабруйскам, Мiнскам. Вызваленне сталiцы Савецкай Беларусi. Парад савецкiх партызан. Брэсцка-Люблiнская наступальная аперацыя. Завяршэнне вызвалення Беларусi ад нямецка-фашысцкiх захопнiкаў.

Пачатак аднаўлення народнай гаспадаркi, устаноў адукацыi i культуры на вызваленай тэрыторыi, актыўная дапамога ў гэтым народаў Савецкага Саюза.

Перамога над фашысцкай Германiяй. Завяршэнне Вялiкай Айчыннай i Другой сусветнай войнаў. Уклад беларускага народа ў разгром фашысцкай Германii i мiлiтарысцкай Японii. Праца эвакуiраванага насельнiцтва Беларусi ў савецкiм тыле. Удзел беларусаў у еўрапейскiм руху Супрацiўлення. Людскiя, матэрыяльныя i культурныя страты Беларусi ў гады Другой сусветнай вайны.

1   2   3   4   5   6   7   8


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка