W poszukiwaniu Salix myrtilloides




Дата канвертавання26.04.2016
Памер17.51 Kb.
W poszukiwaniu Salix myrtilloides na torfowisku koło Oporówka...

(Rekonesans terenowy KNP – 09.05.2008)

Torfowisko obok Oporówka wyróżnia się obecnością przeżytku glacjalnego wierzby borówkolistnej. Wg Kępczyńskiego (1968), gatunek ten nie występuje w żadnym innym miejscu na obszarze województwa kuj-pom. w tak znacznym zagęszczeniu. Aktualnie stanowisko to wymaga monitoringu oraz aktualizacji badań sprzed 30 lat.

Salix myrtilloides jest gatunkiem zagrożonym, widnieje na Czerwonej liście roślin zagrożonych, wpisany jest do czerwonej Księgi Roślin, znajduje się pod ochrona ścisłą. Jest reliktem glacjalnym, co oznacza, iż jest pozostałością z okresu lodowcowego. W tym okresie pewne gatunki dokonywały ekspansji na tereny położone bardziej na południe od ich zwykłego miejsca występowania. Niektóre z nich mimo ocieplenia się klimatu nie wyginęły i przetrwały oddzielone barierą geograficzną od pierwotnego obszaru w refugiach o sprzyjających warunkach klimatycznych, np. na terenach górskich, na torfowiskach (http://pl.wikipedia.org/wiki). Obszar występowania wierzby borówkolistnej obejmuje Europę środkową, północną, wschodnią, całą Syberię, sporadycznie Alpy Szwajcarskie, Sudety, Tatry, Karpaty. Polska stanowi zachodni kraniec zasięgu jej występowania. Obecnie chroniona jest w PPN, BPN, w regionie Mazur, obszarze dolnej Wisły, w Borach Tucholskich. Wiele stanowisk wymaga potwierdzenia, a większość z podawanych wcześniej – wyginęło.

Roślina ta dorasta do 0,5 metra, w optymalnych warunkach do 1 metra. Jest to krzewinka o pełzających pędach. Młode liście są owalne i przypominają liście borówki bagiennej, natomiast starsze są ostro zakończone. Rośnie w skupieniach, bądź w kępach. Zajmuje siedliska nizinnych i podgórskich, podtopionych i mało zakrzewionych torfowisk przejściowych, rzadziej torfowisk niskich, brzezin bagiennych.


Głównym zagrożeniem dla tego gatunku są odwodnienia torfowisk, ich osuszanie. Dawniej intensywnie stosowany wypas i zagospodarowywanie torfowisk. Obecnie stanowiska nie podlegające ochronie czynnej są zarastane.

Charakterystyka terenu


Omawiane torfowisko znajduje się w województwie kujawsko-pomorskim, w gminie Łabiszyn. Trafić doń można kierując się trasą z Łabiszyna w kierunku Barcina. Leży ono w śródpolnym zagłębieniu z prawej strony szosy (Ryc. 1, 2).

.

Ryc. 1 Położenie terenu badań.

Ryc. 2 Zdjęcie satelitarne

Należy tu podkreślić, iż torfowisko przepenetrowano od strony południowo-wschodnio- północnej. Najlepiej zaś zachowane otwarte pło torfowiska znajduje się w jego środkowej części, po prawej stronie stawu.

Charakterystyka florystyczna


Na podstawie pracy Kępczyńskiego (1968) została spisana flora z zaznaczeniem aktualnie występujących gatunków (w obrębie fragmentu pd-wch-pn ).

W środkowych partiach torfowiska dominują rośliny torfowisk przejściowych, a w brzeżnych - torfowisk niskich. W części leżącej najbliżej szosy, występuje niewielki, zarośnięty zbiornik wodny, na brzegach którego spotkać można wierzbę szarą i uszatą oraz olszę czarną. Pośrodku, znajduje się większy, również zarastający staw z grążelem żółtym. Wierzba borówkolistna rośnie wyłącznie wśród roślinności torfowiska przejściowego, w środkowej i południowo-zachodniej części torfowiska.

W obrębie wyznaczonej trasy siedliska, odnotowaliśmy występowanie tylko jednego osobnika Salix myrtilloides. Potwierdza to fakt braku jej występowania w części zachodniej, aczkolwiek rekonesans terenowy odbył się w porze, gdzie wspomniany gatunek jest jeszcze niepozorny i trudny do wypatrzenia. Licznie odnotowaliśmy natomiast występowanie: Salix aurita, S. cinerea, Betula pendula, B. pubescens, Comarum palustre, Hydrocharis morsus-ranae, Equisetum fluviatile oraz z edyfikatorów torfowiska: Oxycoccus palustris, Andromeda polifolia, okazale kwitnąca Eriophorum vaginatum czy Menyanthes trifoliata.





Oxycoccus palustris



Andromeda polifolia

U podnóża Eriophorum vaginatum


Miejsca, które Kępczyński opisywał jako brzeżne partie, zalewane wodą, stanowiły obecnie suche podłoże, gdzie licznie występujący Sphagnum sp. można było pokonać nie maczając butów. Spośród 204 gatunków roślin naczyniowych odnotowanych przez Kępczyńskiego (1968), zaobserwowaliśmy 69 gatunków. Wszystkie gatunki pokrywały się z listą sprzed 30 lat. Z ciekawszych roślin nie zaobserwowaliśmy: Drosera rotundifolia, Utricularia minor, Ophioglossum vulgatum.

Wnioski:
Torfowisko w Oporówku winno być poddane ochronie rezerwatowej, tudzież użytku ekologicznego. Teren jest proponowany do ochrony Natura 2000, jeśli wniosek zostanie pozytywnie rozpatrzony, można będzie uratować stanowisko wierzby borówkolistnej, gdyż znacznie wysychające torfowisko i wysoko posunięta sukcesja drzewiasta powoduje wymieranie populacji. Należy również, prócz wycinki drzew, rozpatrzyć możliwość zatamowania rowów odwadniających aby podnieść poziom lustra wody.



Niezwłoczne jest powtórzenie wyjazdu w opisane stanowisko w celu inwentaryzacji zachodniej części torfowiska.


Autor: Ewa Wachowiak


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка