Тэма. Займеннік як часціна мовы: агульнае значэнне, марфалагічныя прыметы, сінтаксічная роля. Мэты




Дата канвертавання24.03.2016
Памер141.16 Kb.
Сярод самастойных часцін мовы займенніку належыць асаблівае месца, што тлумачыцца спецыфікай яго лексічнага значэння і вялікай разнастайнасцю яго граматычных прымет. Лексічнаму значэнню гэтай часціны мовы ўласцівая высокая ступень абагульненасці. І толькі ў кантэксце займеннік набывае канкрэтны сэнс.

Займеннікі не вызначаюцца багаццем лексем, але частотнасць ужывання, іх структурная, семантычная і стылістычная роля ў мове вельмі высокая. Таму вывучэнне гэтай часціны мовы мае вялікае значэнне для фарміравання маўленчых навыкаў.

Пры вывучэнні тэмы неабходна: а) раскрыць паняцце аб займенніку як асобым лексіка-граматычным класе слоў; б) пазнаёміць вучняў з разрадамі займеннікаў, іх лексіка-граматычнымі значэннямі, сістэмай скланення; в) выпрацаваць навыкі правапісу займеннікаў; г) сфармаваць першапачатковыя навыкі пабудовы складаных сказаў і звязных тэкстаў розных стыляў, у якіх сродкамі сувязі з’яўляюцца займеннікі.

Урокі беларускай мовы і літаратуры, безумоўна, спрыяюць фармаванню асобы чалавека, выпрацоўцы грамадзянскай пазіцыі. Яны закліканыя развіваць і ўзбагачаць інтэлект. Вывучэнне ж тэмы “Займеннік” прыпадае па часе на вывучэнне твораў беларускай літаратуры, прысвечаных славутым людзям Бацькаўшчыны, таму на ўроках выкарыстаны матэрыял пра вядомых людзей, што нарадзіліся на Глыбоччыне. А іх у нас шмат. Гэта Язэп Драздовіч, Вацлаў Ластоўскі, Ігнат Буйніцкі, К. Дуж-Душэўскі і інш.


Тэма. Займеннік як часціна мовы: агульнае значэнне, марфалагічныя прыметы, сінтаксічная роля.

Мэты:

  • Дапамагчы вучням асэнсаваць асаблівасці займенніка як часціны мовы (агульнае значэнне ўказальнасці, адсутнасць здольнасці называць прадмет або прымету), засвоіць іх граматычныя прыметы, сінтаксічную ролю ў сказе і тэксце; забяспечыць практычнае засваенне стылістычнай своеасаблівасці ўжывання некаторых займеннікаў у маўленні. Выпрацоўваць уменні даваць азначэнне займенніка, бачыць займеннікі ў тэксце, вызначаць пачатковую форму, устанаўліваць іх марфалагічныя прыметы і сінтаксічную ролю ў простым і складаным сказах, функцыю ў тэксце.

  • Садзейнічаць развіццю ўмення ўжываць займеннікі ва ўласным вусным і пісьмовым маўленні.

  • Садзейнічаць выхаванню пачуцця любові да роднага краю, павагі да яго мінулага, гонару за яго славутых людзей.

Тып урока – засваенне новага матэрыялу.

Абсталяванне: Беларуская мова: падруч. для 5-га кл. агульнаадукац. шк. з бел. мовай навучання / В. П. Красней, Я. М. Лаўрэль/, раздатачны матэрыял, кнігі пра Язэпа Драздовіча, мультымедыйная ўстаноўка для дэманстрацыі слайдаў, дыск з запісам музыкі для суправаджэння дэманстрацыі слайдаў і для фізкультхвілінкі, малюнкі для правядзення рэфлексіі.
Ход урока

I. А р г а н і з а ц ы й н ы э т а п.


Для пачатку ўрока настаўнік выкарыстоўвае метад “Вітанне”. Робячы адпаведны жэст рукой, ён кажа:

  • Я вітаю тых, хто сёння з задавальненнем ішоў у школу;

  • хто трывожыўся з розных прычын;

  • тых, у каго добры настрой;

  • тых, хто любіць вучыцца;

  • хто хоча атрымаць на ўроку добрую адзнаку;

  • тых, хто ведае, што такое марфалогія;

  • тых, хто ведае, што такое займеннік і можа зараз сказаць.

1. М а т ы в а ц ы й н ы э т а п.


Н а с т а ў н і к. Сёння мы з вамі пазнаёмімся з займеннікам як часцінай мовы, яго агульным значэннем, марфалагічнымі прыметамі, сінтаксічнай роляй. Давайце сфармулюем мэты нашага ўрока. Вы ўжо ведаеце, што мэта павінна існаваць. Чым яна дакладнейшая, тым лепш. Як карабель плыве з аднаго порта ў другі, так і чалавек павінны ставіць перад сабой мэты і дасягаць іх. Калі не ведаеш, куды ідзеш, невядома куды трапіш.

(На дошцы напісаны словы даведацца, зразумець, навучыцца. Вучні фармулюць мэту, абапіраючыся на гэтыя словы.)

Пачынаем падарожжа па акіяне, які называецца Займеннік. На кожным уроку мы будзем рабіць прыпынак на адным з астравоў. А дапаможа нам у гэтым звычайны аркуш сіняй паперы і наша фантазія.

(Інфармацыя для настаўніка.

Метад “Акіян” дазваляе тлумачэнне вучням праграмы навучання на пэўны перыяд.

Матэрыяльнае забеспячэнне: аркуш сіняй паперы фармату А1, маркеры альбо фламастэры, каляровая ці белая папера, фарбы, клей.

Падрыхтоўка і правядзенне. На аркуш паперы сіняга колеру наклейваюцца выспы, выразаныя з каляровай ці белай паперы. Кожная выспа адпавядае аднаму са змястоўных аспектаў матэрыялу, які вывучаецца. На выспе пішацца назва тэмы.

Далей, каб вучні маглі лепш уявіць логіку вывучэння новага матэрыялу, паміж выспамі наносіцца маршрут, які паказвае паслядоўнасць вывучэння матэрыялу.

Гатовы плакат вывешваецца на сцяне ў класе. Падчас вывучэння матэрыялу пройдзены параграф ці тэму адзначаюць, прымацоўваючы побач з адпаведнай выспай выразаны з каляровае паперы караблік.)

2. Э т а п п а д р ы х т о ў к і в у ч н я ў д а з а с в а е н н я н о в ы х в е д а ў.

На дошцы запісаны ў адвольным парадку займеннікі (яны, ты, такі, чый, нехта, абы-які, я, кожны, гэтакі, столькі, ён, яно...). Настаўнік просіць выбраць сярод іх тыя, якія абазначаюць асобу, прадмет, прымету, колькасць і абгрунтаваць свой выбар.

3. Э т а п з а с в а е н н я н о в ы х в е д а ў.

Н а с т а ў н і к.

- Такім чынам, скончыце, калі ласка, сказ: “Займеннік – гэта …”

- Якое агульнае граматычнае значэнне займенніка як часціны мовы? (Гэтым пытаннем настаўнік звяртае ўвагу вучняў на мовазнаўчае паняцце граматычнага значэння часціны мовы.)

- Акрамя таго, кожная часціна мовы мае яшчэ свае марфалагічныя прыметы і сінтаксічную ролю. Скажыце, калі ласка, як змяняецца займеннік, чым можа з’яўляцца ў сказе?

- Праверым слушнасць таго, што сказана, па падручніку. Прачытайце ўважліва правіла і скажыце, ці ўсё правільна мы сказалі пра займеннік?

- Звернемся яшчэ раз да моманту пастаноўкі мэты ўрока. Чаго мы здолелі дасягнуць на гэты час. (Даведацца, што такое займеннік;зразумець, якія яго марфалагічныя прыметы і сінтаксічная роля.)

- Для таго, каб лепш запомніць правіла, раскажыце, калі ласка, яго адзін аднаму; па жаданні пастаўце адзнакі ў ацэначныя лісты. (Вучні працуюць у парах, расказваючы адзін аднаму правіла. Ацэначныя лісты – звычайны невялікі аркуш паперы з прозвішчам, у які дзеці выстаўляюць адзнакі за розныя віды работы. Настаўнік у канцы ўрока збірае іх, аналізуе адзнакі і выстаўляе ў журнал выніковую. )

Ф і з к у л ь х в і л і н к а. Настаўнік прапануе вучням гульню “Малекулы”.



Апісанне гульні. Іграе музыка, удзельнікі свабодна рухаюцца па класным пакоі. У той момант, калі музыка змаўкае, настаўнік гаворыць, якім чынам павінны рухацца малекулы да наступнай паўзы: “Малекулы рухаюцца па тры (дзве, чатары, пяць, адной…)”.

4. Э т а п з а м а ц а в а н н я н о в ы х в е д а ў

Н а с т а ў н і к. Займеннікі, як і іншыя часціны мовы, не існуюць самі па сабе, яны набываюць значэнне, сэнс толькі ў сказе, тэксце, і наша з вамі задача – навучыцца іх распазнаваць у тэксце, вызначаць ролю. Мы зараз з вамі на ўроках літаратуры вядзём гутарку пра славутых людзей нашай Бацькаўшчыны, тых, хто стварыў славу беларускаму народу ў свеце. Кастусь Тарасаў у кнізе “Памяць пра легенды сцвярджае”: ”Любоў да Радзімы мае перадумовай веданне мінулага свайго свайго народа – яго перамог і паражэнняў, здабыткаў і страт, яго герояў, мысліцеляў, вялікіх майстроў, помнікаў духоўнай і матэрыяльнай культуры.”

Хто можа прывесці прыклады, якія даказваюць, што Глыбоччына багатая на таленты?

Віталь Рыгоравіч Гарановіч так пісаў у сваім вершы:
Хто даў табе імя такое?

Не скажа час, маўчыць панура.

Струхнеў каўчэг разбіты Ноя,

Вякоў пранеслася віхура.

Сівым здаецца час далёкі,

З якога стаўся ты Глыбокім.

…Ды прыгадаю светлы ранак,

Русавалосых глыбачанак

З карзінамі суніц барвовых,

Заўсёды вострымі на слова.

Кахання першага вандроўкі

Па ціхіх вуліцах Мядзёлкі,

І светлы час тае сустрэчы

Ля белых гмахаў Беразвечы.

Драздовіч, Корсак і Буйніцкі

Пілі душой з тваёй крыніцы.

А ля ваколіц сіні лён,

І ўсюды дух наш беларускі,

Дзе колісь з арміяй французскай

Кастры паліў Напалеон.

Відны, як вочы, азяркі

З палёту вышыні Сухога.

Крыжамі ўзносіш ты да Бога

Усе пражытыя вякі.

Даўжэйшы твой паўночны цень.

Ды гронкай здзівіш вінаграду.

Цябе, заснежаны ў Каляды,

Вітаю светла кожны дзень.


- Чые яшчэ прозвішчы згадваюцца ў гэтым вершы?

- Што вы ведаеце пра гэтых людзей?

- Сёння мы пагаворым пра Язэпа Драздовіча, нашага земляка, адметную асобу ў беларускай культуры першай паловы ХХ стагоддзя.

Таленавіты жывапісец і графік, адмысловы майстра дэкаратыўна-ўжытковага мастацтва, пісьменнік, настаўнік, этнограф і фалькларыст - ён сваім лёсам і творчасцю адлюстраваў высокі і горкі шлях чалавечага духу праз церні да зорак.



Вучням прапануецца прэзентацыя “Язэп Драздовіч. Жыццё і творчасць”. Пасля прагляду – заданне:1)Скласці план аповеду на аснове ўбачанага і пачутага.

Н а с т а ў н і к. Звернемся да тэксту. Заданні: прачытайце выразна тэкст, устаўце прапушчаныя літары, адшукайце займеннікі і пастаўце іх у пачатковай форме. Вызначце іх граматычнае значэнне, марфалагічныя прыметы і сінтаксічную ролю. Абмяркуйце вынікі працы з суседам па парце.

Арсень Ліс у кнізе “Вечны вандроўнік”, прысвечанай жы…ёваму і творчаму шляху Я. Драздовіча пісаў: ”Драздовічаў жы…ёвы ідэал мастака і чалавека заключае…а ў ісціне: калі табе дад..ены дар, чулая душа, жывая творчая фантазія, то паслужы народу верай і праўдай, усёй сваёй працай. Культурная ніва твайго народа стагод…ямі д..ірванела, і толькі цудамі прабіваліся на ёй асобныя парасткі. Цяпер думка абудзілася. Наро.. шукае свайго права. Працоўная грамада пачула сілу сваіх згуртаваных радоў. Кол…кі хара…ства ў парыве яе да новага жыцця”.

( Вучні працуюць індывідуальна, потым у парах, затым правільнасць выканання задання правяраецца ўголас. )

Н а с т а ў н і к. А зараз – заданне па варыянтах:



  • 1 варыянт адшукае ў параграфе падручніка самае лёгкае практыкаванне;

  • 2 варыянт адшукае самае цікавае практыкаванне;

  • 3 варыянт – самае цяжкае;

  • 4 варыянт – самае карыснае.

Абгрунтаваць сваё меркаванне.

(Вучні спачатку працуюць індывідуальна, потым абмяркоўваюць свой выбар у групах, а пасля прадстаўляюць вынікі сваёй працы ўсяму класу.)

5. Р э ф л е к с і я.

Узровень дасягнення пастаўленай мэты.

Ацэнка ступені свайго ўдзелу ў працы на ўроку пры дапамозе малюнка і тлумачэнне выбару.




6. Э т а п і н ф а р м а в а н н я в у ч н я ў п р а д а м а ш н я е з а -д а н н е і к а м е н т а р п а р а д к у я г о в ы к а н а н н я.

Усе вучні атрымліваюць дамашняе заданне, прадугледжанае праграмай. Тыя, што рыхтуюцца да алімпіяды і спрабуюць свае сілы ў даследчай дзейнасці – індывідуальныя:

падрыхтаваць паведамленні пра І. Буйніцкага і В. Ластоўскага, абапіраючыся на матэрыялы кнігі “Памяць. Глыбоцкі раён.”

Тэма. Групы займеннікаў па значэнні. Асабовыя займеннікі.

Мэты:


  • Спрыяць знаёмству вучняў з падзелам займеннікаў на групы паводле значэння і граматычных функцый; аднавіць і паглыбіць веды пра асабовыя займеннікі, удакладніць іх семантыку; асаблівасці склонавых формаў і іх ужывання ў дыялагічным і маналагічным маўленні.

  • Удасканальваць уменні вылучаць займеннікі з тэксту, вызначаць іх разрад (з апорай на падручнік), устанаўліваць семантыку асабовых займеннікаў, дарэчна ўжываць у вусным і пісьмовым маўленні. Садзейнічаць развіццю кругагляду вучняў, іх цікавасці да гісторыі роднага краю.

  • Садзейнічаць выхаванню культуры маўлення праз знаёмства з некаторымі правіламі маўленчага этыкету: няветліва гаварыць “ён”, “яна” пра асобу, што прысутнічае пры размове; выпадкі ўжывання займенніка Вы пры ветлівай форме звароту да аднаго суразмоўніка ў вуснай і пісьмовай формах. Садзейнічаць выхаванню пачуцця патрыятызму.

Абсталяванне: Беларуская мова: падруч. для 5-га кл. агульнаадукац. шк. з бел. мовай навучання / В. П. Красней, Я. М. Лаўрэль, лісты з тэкстам для працы над засваеннем матэрыялу, малюнкі для правядзення рэфлексіі, аркуш сіняй паперы для прадаўжэння працы над тэмай “Займеннік” ( Метад “Акіян”),ацэначныя лісты, мультымедыйная ўстаноўка для дэманстрацыі слайдаў.

Афармленне дошкі. Тэма ўрока запісаная на дошцы. На бакавых частках (ад сцяны) пад нумарамі запісаныя займеннікі і іх разрады, якія трэба будзе суаднесці падчас вывучэння тэмы.

Тып урока. Камбінаваны.

Ход урока

I. А р г а н і з а ц ы й н ы э т а п.

Н а с т а ў н і к пачынае ўрок вершам Мар’яна Дуксы “Ранішняя малітва”:

О, дзень вясёлы, шматгалосы,

Ідзеш ты шпаркаю хадой.

Пашлі мне ясныя нябёсы

І рэчку з цёплаю вадой.

Пашлі мне, новы дзень, удачу –

Шчаслівым быць зусім не грэх,

І не даводзь мяне да плачу,

І прынясі сягоння смех.

Хачу, каб сон мой добры збыўся,

Каб я блінцоў наеўся ўсмак,

Ні з кім не біўся, не сварыўся,

Не пудзіў кошак і сабак.

Хай будзе ў нас навокал згода,

Усцешыцца мая радня,

Хай будзе між людзьмі лагода

І запануе дабрыня.

І цэлы дзень са мной таксама

Хай дзень шчаслівы пражыве.

Настаўнік прапануе вучням выказаць добрыя пажаданні адзін аднаму на ўрок і на ўвесь дзень.

ІІ. Э т а п п р а в е р к і д а м а ш н я г а з а д а н н я.

Вучні правяраюць у парах веданне правіла “Займеннік як часціна мовы”. Выстаўляюць адзнакі ў ацэначныя лісты.

Ля дошкі два вучні выконваюць наступныя заданні: запісаць сказ, уставіць прапушчаныя літары,выканаць сінтаксічны разбор:


  1. Ігнат Цярэнц..евіч Буйніцкі нарад..іўся ў вёсц.. Палевачы (Г,г)л..боцкага раёна.

  2. У 1910 год..е тал..навіты акцёр і р..жысёр Ігнат Буйніцкі стварыў (Б,б)еларускі нацы..нальны тэатр.

  3. Вучні, якія рыхтуюцца да алімпіяды, атрымліваюць індывідуальныя заданні: 1) з дадзенага тэксту выпісаць словы, у якіх літара і абазначае адзін гук; 2) выпісаць займеннікі, у якіх колькасць літар і колькасць гукаў не супадае; 3) выпісаць словы, марфемны склад якіх адпавядае схеме: прыстаўка, корань, суфікс, канчатак; 4) вызначыць стыль і тып тэксту.

Тэкст для працы: Беларускаму адраджэнню спрыяла тэатральнае мастацтва.

У 1910 годзе таленавіты акцёр і рэжысёр Ігнат Буйніцкі стварыў беларускі нацыянальны тэатр. У ягоным тэатры былі не толькі акцёры, якія выконвалі п’есы, але таксама хор і танцоры. Разам са сваімі артыстамі Буйніцкі аб’ездзіў амаль усе беларускія гарады і шмат якія мястэчкі. Гледачы паўсюль сустракалі свой тэатр з радасцю.

Справу Ігната Буйніцкага працягваў яшчэ адзін адданы тэатру творца – Алесь Бурбіс. Ён кіраваў “Беларускім музычна-драматычным гуртком” у Вільні. Акторы гэтага гуртка ўпершыню паставілі п’есу Янкі Купалы “Паўлінка”. (Паводле У. Арлова)

ІІІ. П а д р ы х т о ў к а в у ч н я ў д а ў с п р ы м а н н я н о в а г а м а т э р ы я л у.

Паведамленне тэмы ўрока. Гутарка.


  • Успомніце, калі ласка, якія часціны мовы маюць разрады па значэнні? (Назоўнікі: агульныя, уласныя, канкрэтныя, абстрактныя, адушаўлёныя, неадушаўлёныя, асабовыя, неасабовыя, зборныя, рэчыўныя. Прыметнікі: якасныя, адносныя, прыналежныя).

  • Навошта патрэбна такая інфармацыя? Можа, гэтыя веды з’яўляюцца залішнімі? (Веданне лексіка-граматычных разрадаў назоўнікаў неабходна для правільнага напісання канчаткаў назоўнікаў, ужывання вялікай і малой літары; прыметнікаў – для правільнага ўтварэння ступеней параўнання прыметнікаў і г. д.)

  • Дзе мы можам выкарыстаць веданне тэмы сённяшняга ўрока? ( Вучні яшчэ не могуць дакладна адказаць на гэтае пытанне, адсюль – адна з мэтаў урока)

Фармулёўка мэтаў урока. Працяг працы над тэмай пры дапамозе метаду”Акіян” (нанясенне схемы далейшага маршруту, напісанне тэмы на адным з намаляваных астравоў).

ІV. З а с в а е н н е н о в ы х в е д а ў.

1. Звяртаемся да запісаных на дошцы займеннікаў і іх разрадаў. Спрабуем суаднесці правы і левы слупок.

1. Асабовыя 1. Сам, самы, увесь, усякі, кожны, іншы

2. Зваротны 2. Мой, твой, наш, ваш, свой

3. Указальныя 3. Нехта, нешта, некаторы, нейкі, нечый, хтосьці, 4. Азначальныя 4. Хто, што, які, чый, каторы,колькі

5. Пытальныя 5. Хто? Што? Які? Каторы? Чый? Колькі?

6. Адносныя 6. Я, мы, ты, вы, ён, яна, яно, яны

7. Няпэўныя 7. Ніхто, нішто, ніякі, нічый, некага, нечага

8. Адмоўныя 8. Сябе

2. Парадак выканання задання наступны: спачатку кожны самастойна выконвае заданне, потым вучні аб’ядноўваюцца ў групы па чатыры. Затым правяраюць правільнасць выканання па падручніку. Тыя, у каго заданне выканана без памылак, адзначаюць гэта ў ацэначным лісце.

3. Н а с т а ў н і к. Успомнім тэму і мэту нашага ўрока.

- Якая частка матэрыялу засталася пакуль што без належнай увагі? (Асабовыя займеннікі).

- Што абазначаюць асабовыя займеннікі? ( Асобу або ўказваюць на яе).

- Каго мы называем асобай? ( Тлумачальны слоўнік так падае значэнне гэтага слова: “ АСОБА,- бы. 1. Асобны чалавек як член грамадства. Група асоб. Прыватная асоба. 2. Чалавек як носьбіт пэўных якасцей, уласцівасцей. Усебакова развітая асоба. 3. іран. Чалавек, які трымае сябе ганарліва. Важная асоба.4. лінгв. Граматычная катэгорыя, якая паказвае на таго, хто гаворыць, з кім гавораць, пра кага гавораць. Асобы дзеяслова.)

- Пра якіх знакамітых асоб нашай Радзімы, што нарадзіліся на Глыбоччыне, мы гаварылі на мінулым уроку? (Язэп Драздовіч).

- Чые прозвішчы вы яшчэ можаце згадаць?

- А зараз паслухаем паведамленні, падрыхтаваныя вамі дома пра І. Буйніцкага і В. Ластоўскага. (Адначасова з паведамленнямі вучняў дэманструюцца слайды, якія ілюструюць сказанае).

V. З а м а ц а в а н н е н о в ы х в е д а ў.

Н а с т а ў н і к. З ліку асабовых займеннікаў вылучыце, калі ласка, тыя, што ўжываюцца для абазначэння асоб адзіночнага ліку, і тыя, што ўжываюцца для абазначэння асоб у множным ліку.

- Праскланяйце, калі ласка, асабовыя займеннікі адзіночнага ліку (1 варыянт) і множнага ліку (2 варыянт). (Пасля праверкі вучні ў ацэначных лістах выстаўляюць сабе адзнаку за гэты від работы).

Фізкультхвілінка. У якасці яе выкарыстоўваецца гульня “Джунглі”.

Апісанне гульні. Удзельнікі дзеляцца на чатыры групы: “змеі”, “ільвы”, “малпы” і “паляўнічыя”. Кожнай з іх адпавядаюць пэўныя жэсты і гукі. Вядучым можа быць як настаўнік, так і вучань. Ён просіць:

- “змей” пашыпець і адной рукой адначасова зрабіць хвалепадобны рух наперад;

- “ільвоў” рыкнуць і дзвюма рукамі паказаць пашчу звера;

- “малпаў” пракрычаць “о! о! о! о!” і пацерабіць макаўку галавы;

- “паляўнічых” паказаць рукамі стрэльбу і вымавіць гукі, падобныя да стрэлаў.

Вучні ўважліва сочаць за вядучым, які ў любым парадку выклікае групу, і выконваюць адпаведнае дзеянне.

У канцы гульні вядучы можа папрасіць, каб усе групы адначасова паказалі свае жэсты і прамовілі адпаведныя гукі. (Калі вучні прызвычаіліся да фізкультхвілінак і рэлаксацыйных паўз рознага тыпу, ніякіх праблем з дысцыплінай, безумоўна, няма.)

Н а с т ў н і к.

- Прачытайце тэкст. Вызначце яго стыль. Скажыце, у якім значэнні ўжыты асабовыя займеннікі?

Ты называеш сябе “Я”, калі гаворыш пра сябе. Гэта Тваё імя. Твой свет. Ты існуеш.

Ты належыш віду, які безраздзельна ўладарыць на Зямлі, які здольны стварыць шмат цудоўнага і адначасова здзяйсняць жахлівыя злачынствы. Ты з’яўляешся паўнапраўным гаспадаром свайго лёсу, і тваё жыццё належыць табе. Толькі ад цябе залежыць, як будзе ўладкавана тваё жыццё, каго ты з сябе створыш. Толькі ў алфавіце “Я” апошняя літара. У свеце ж ты асоба. І той, хто побач з табой, таксама асоба, якая заслугоўвае павагі.

- Напішыце міні-сачыненне на тэму “Я”. (Пасля выканання задання вучні чытаюць свае сачыненні ўголас ).

1. Праслухайце, калі ласка, верш Эдзі Агняцвет “Вельмі “ветлівы” Мікіта”, выпішыце займеннікі і вызначце іх разрад паводле значэння.

У спякоту або студзень,

Між палёў і гарадоў,

Усе людзі ідуць як людзі:

- Добры дзень!

- Салют!


- Здароў!

Усміхнецца той другому –

І абодвум весялей.

Толькі ён выходзіць з дому –

Як гусак ці Бармалей.
І надзьмуты, і сярдзіты

Вельмі “ветлівы” Мікіта!

Ён паклаў свій “добры дзень”

У партфель або ў кішэнь?


І каго ён пераймае?..

У дрымучых джунглях слон

Галавой слану ківае –

Аддае і слон паклон.


А як звонка ў пушчы нашай!

Берасцянка:

- Цінь-цінь-цінь!

- Добры дзень! - шчыгол адкажа.

Праўда, пень маўчыць, як пень.
І надзьмуты, і сярдзіты

Вельмі “ветлівы” Мікіта!

Ён паклаў свой “добры дзень”

У партфель або ў кішэнь?

VI. З а к л ю ч н ы э т а п


  1. Падвядзенне вынікаў урока: што даведаліся на ўроку? Чаму навучыліся?

  2. Ацаніць узровень разумення тэмы пры дапамозе малюнкаў.

VІІ. І н ф а р м а в а н н е в у ч н я ў п р а п а р а д а к в ы к а н а н н я д а м а ш н я г а з а д а н н я.







База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка