Сучасная моладзь и двухмоуе




Дата канвертавання01.05.2016
Памер81.87 Kb.
Дворянская О.С., Врублевская Е.В.

(г. Ошмяны, СШ№2)

СУЧАСНАЯ МОЛАДЗЬ И ДВУХМОУЕ
У Беларусі сёння існуе дзяржаўнае двухмоўе.Гэта вельмі дэмакратычная заканадаўчае вырашэнне пытання.Абедзвюм мовам у адпведнасці з Канстытуцыяй краіны гарантаваны роўныя правы. Але ў рэальнасці атрымліваецца, што пераважная мова зносін – руская.

Сярод вучняў 9-ых класаў было праведзена анкеціраванне, у ходзе якога было высветлена, што 72% апытаных станоўча ставяцца да дзяржаўнага двухмоўя, 18% - адмоўна. У наступным годзе пры паступленні ў навучальныя ўстановы цэнтралізаванае тэсціраванне па беларускай мове будуць здаваць 80% выпускнікоў, толькі 20% - цэнтралізаванае тэсціраванне па рускай мове. Пасля знаёмства са звесткамі па пярэдніх гадах, было высветлена, што такая ж сітуацыя назіралася і ў папярэднія ўступныя кампаніі.Вучням была дадзена магчымасць унесці свае прапановы для таго , каб наша родная мова заняла сваё пачэснае места. Сярод самых слушных і практычных былі наступныя:



  • Неабходна, каб увага да праблем моўнага жыцця нашай краіны была пастаянннай;

  • Неабходна актыўна размаўляць на беларускай мове ва ўсіх камунікатыўных сітуацыях;

  • Патрэбна вялікая растлумачальная работа па прапагандзе рэальнай каштоўнасці двухмоўнай асобы, якая можа найбольш поўна рэалізаваць свае творчыя і прафесійныя магчымасці ў сучасным шматмоўным і шматкультурным грамадстве;

  • Неабходна рэалізаваць цэлы комплекс практычных мер, якія б аб’ектыўна забяспечылі выкарыставанне беларускай мовы ў важнейшых сверах ужытку ў той ступені, як гэта належыць дзяржаўнай мове.

Такім чынам, нягледзячы на тое, што беларуская мова застаецца на другарадных пазіцыях у многіх сверах грамадскіх зносін, яе праблемы хвалююць сучасную молодзь. Значыць, перспектывы яе дальнейшага развіцця і функцыянавання ў грамадстве ў многім будуць залежыць менавіта ад маладых.

6)Культура фармуецца на грунце каштоўнасных усталёвак молодзі і выступае ў якасці індыкатара агульнай культуры грамадства.Як жыццё ва ўмовах двухмоўя гэтаму спрыяе? Якія новыя распрацоўкі і формы Вы ўжываеце ў гэтым кірунку?

Сёння менавіта школа з’яўляецца асноўным дзяржаўным інстытутам, які падтрымлівае беларускамоўную кампетэнцыю грамадства. Наша моладзь набывае першапачатковыя веды менавіта праз школу. Праграмы пабудаваны так, што кожны вучань са звычайнымі здольнасцямі і стараннасцю прв заканчэнні школы можа авалодаць абедзвюмя дзяржаўнымі мовамі ў такой ступені, каб паспяхова выкарыстоўваць іх ў любой сверы дзейнасці. Словам, роля школы ў гэтым працэсе вельмі істотная. Іншая справа, што на практычнае выкарыстанне мовы моцна ўплывае асяроддзе. І калі яно будзе становіцца ўсё больш беларускамоўным, то грамадзяне лягчэй будуць пераходзіць на родную мову ў сваёй паўсяднеўнай дзейнасці.

Варта звярнуць увагу на наступны істотны момант. Калі раней асноўнай крыніцай падтрымання беларускай мовы была сельская мясцовасць, то зарас яе прэстыж фарміруецца найперш гарадскім насельніцтвам, менавіта прадстаўнікамі інтэлегентнай эліты і моладзі. Сёння ўжо лічыцца правілам добрага тону, калі чалавек валодае і беларускай мовай, якая актыўна пранікае ў новыя сферы ўжытку: набажэнства, інтэрнэт, СМІ і г.д.

Зараз у нашай краіне такая сітуацыя, што ні адна з існуючых моў не можа цалкам задаволіць камунікатыўныя патрэбны грамадства. Чалавек, які, напрыклад, заўсёды размаўляе па-руску, усё роўна пастаянна сутыкаецца і з інфармацыяй на беларускай мове. Наша родная мова з’яўляецца неабходным элементам моўнай сітуацыі і займае пэўнае месца ў камунікатыўнай прасторы. Але сёння гэта месца не адпавядае яе статусу як дзяржаўнай мовы і мовы нацыянальнай большасці.

Акрамя таго, у сучаснай моўнай сітуацыі беларуская мова страціла функцыю фактару моўнай інтэграцыі ў межах краіны. Гэтая функцыя замацавалася за рускай мовай, якая таксама мае статус дзяржаўнай і ў колькасных адносінах дамінуе ў большасці грамадскіх сфер ужытку. Выхад- пашыраць рэальнае выкарыстанне беларускай мовы ў найбольш запатрабаваных і прэстыжных сферах ужытку.

Што тычыцца непасрэдна нашай школы, то з наступнага навучальнага года яна будзе працаваць у якасці раённай пляцоўкі па выкарыстанню беларускай мовы, сёлета ўжо адкрыты 1-ы клас з беларускай мовай навучання. А ў рамках інавацыйнага праекта “Укараненне мадэлі фарміравання камунікатыўнай культуры вучняў у кантэксце беларускага менталітэту” будзе створаны цэнтр культурна-духоўнага развіцця мікрараёна “Мінулае дзеля будачага”

Па словах начальніка аддзела адукацыі Ашмянскага райваканкама Н.Г. Кучынскай, з наступнага года з мэтай папулярызацыі беларускай мовы запланавана ўсе мерапрыемствы ў школах і дзіцячых садах праводзіць на роднай мове.

3)Двухмоўе ў сучасных умовах. Прывядзіце прыклады з жыцця вашага рэгіёна.

Сучасная моўная сітуацыя ў нашым рэгіёне характарызуецца пераважна суіснаваннем і выкарыстаннем беларускай і рускай моў і можа быць вызначана як беларуска-рускае двухмоўе.Нацыянальнае беларуска-рускае двухмоўе прадстаўлена:



  • Індывідуальным беларуска-рускім двухмоўем,калі побач з роднай беларускай мовах двухмоўны індывід выкарыстоўвае і рускую мову;

  • Руска-беларускім двухмоўем, калі побач з рускай мовай мовах двухмоўны індывід выкарыстоўвае беларускаю мову;

  • Індывідуальным беларускім ці рускім аднамоўем.

Побач з беларускім двухмоўем на тэрыторыі рэгіёна ў месцах сумеснага пражывання беларусаў з палякамі, літоўцамі, латышамі, існуе беларуска-польскае, беларуска-літоўскае, беларуска-латышскае двухмоўе. Для небеларускага насельніцтва яно мае характар польска-беларускага, літоўска-беларуская, латышска-беларускага і г.д. Паколькі ў гэтых раёнах функцыянуе і руская мова, можна гаварыць,напрыклад, пра мясцовае беларуска-польска-рускае і г.д. шматкоўе.

5. Ці спрыяе двухмоўе развіццю камунікатыўных навыкаў? Прывядзіце прыклады.

Усе больш распаўсюджаныя мовы мовы, у тым ліку і афіцыйная мова ААН – руская,з`яўляюцца нашчадкам вялікіх імперый. Дзякуючы гэтым імперскім мовам рэзка ўзраслі камунікатыўныя магчымасці на вялікіх частках планеты.

Валоданне дзвюма мовамі- рускай і беларускай- дае, на наш погляд,вялікую паравагу ў вывучэнні іншых славянскіх моў(польскай, украінскай, балгарскай) і робіць больш лёгкім працэс разумення, зносін,г. зн. камунікацый. Успамінаюцца студэнцкія гады, калі будучыя настаўнікі-філолагі мелі магчымасць вывучыць яшчэ адну са славянскіх моў(балгарскую, чэшскую, сербска-харвацкую, польскую). І веданне рускай і беларускай моў у значнай ступені спрыяла больш паспяховаму працэсу набыцця новых ведаў.

Пацверджаннем таму, што двухмоўе спрыяе развіццю камунікатыўных навыкаў, з`яўляецца натупны прыклад. На працягу пяці гадоў наш рэгіён мае магчымасць дэлегіраваць у адзін з гарадоў Маскоўскай вобласці (г. Паўночнае Тушына) прадстаўнікоў з ліку школьнікаў нашага горада з мэтай наладжвання культурных сувязей. Практыка паказвае, што ніякіх цяжкасцей у працэсе зносін не сустракалася, дзеці з лёгкасцю разумелі адзін аднаго.

Дваранская Вольга Сцяпанаўна, настаўнік беларускай мовы і літаратуры.Урублеўская Алена Вацлаваўна, настаўнік рускай мовы і літаратуры.

Інструментарый


Анкета для учителей

по выявлению их отношения к билингвизму (двуязычию)

в нашем государстве

1. Как Вы считаете: существование двух государственных языков на территории одного государства – это повышение общего культурного уровня населения или наоборот?

  1. да, это повысит культурный уровень;

  2. нет, не будем знать ни одного языка на достаточном уровне;

  3. в государстве должен быть один государственным.

2. Какой язык Вы считаете более близким для себя:

  1. белорусский;

  2. русский;

  3. близки в одинаковой степени.

3. На каком языке Вы разговариваете в семье?

  1. белорусском;

  2. русском;

  3. на обоих.

4. На каком языке общаются Ваши дети со своими сверстниками?

  1. белорусском;

  2. русском;

  3. «трасянка».

5.Сегодня, когда одним из главных средств коммуникации становится английский язык, когда современная молодёжь осваивает несколько языков, не повлияет ли это на судьбу нашего родного белорусского языка (если да, то, как и если нет, то почему). Ваши прогнозы

  1. да;

  2. нет;

  3. затрудняюсь ответить.

6. Как давно Вы читали книгу белорусского автора?

  1. недавно;

  2. давно;

  3. не помню.

7. Помогает ли в вашей работе знание белорусского языка?

  1. да;

  2. нет;

  3. затрудняюсь ответить.

8. Для популяризации белорусского языка необходимо:

  1. открыть классы с белорусским языком обучения;

  2. вести делопроизводство и на белорусском языке;

  3. организовать проверку знаний белорусского языка госаппарата.

9. Как Вы относитесь к новым правилам белорусской орфографии?

  1. положительно;

  2. считаю эту реформу ненужной;

  3. затрудняюсь ответить.

Анкета для учащихся

1. Какой язык Вы считаете более близким для себя:

  1. белорусский;

  2. русский;

  3. близки в одинаковой степени.

2. На каком языке Вы разговариваете в семье?

  1. на белорусском;

  2. на русском;

  3. на обоих.

3. На каком языке общаетесь Вы со своими сверстниками?

  1. на белорусском;

  2. на русском;

  3. на обоих.

4. Как часто Вы читаете книги белорусских авторов на белорусском языке?

  1. часто;

  2. редко;

  3. совсем не читаю;

  4. только программную литературу.

5. Как Вы считаете, где бы Вам пригодились практические знания белорусского языка?

  1. в повседневной жизни;

  2. при сдаче централизованного тестирования;

  3. нигде.

Анкета для родителей

по выявлению их отношения к билингвизму (двуязычию)

в нашем государстве

1. Как Вы считаете: существование двух государственных языков на территории одного государства – это повышение общего культурного уровня населения или наоборот?

А) да, это повысит культурный уровень;

Б) нет, не будем знать ни одного языка на достаточном уровне;

В) в государстве должен быть один государственный язык.

2. Какой язык Вы считаете более близким для себя:

А) белорусский;

Б) русский;

В) близки в одинаковой степени.

3. На каком языке Вы разговариваете в семье?

А) на белорусскрм;

Б) на русском;

В) на смешанном.

4. На каком языке общаются Ваши дети со своими сверстниками?

А) на белорусскрм;

Б) на русском;

В) на смешанном.

5. Сегодня, когда одним из главных средств коммуникации становится английский язык, когда современная молодёжь осваивает несколько языков, не повлияет ли это на судьбу нашего родного белорусского языка?

А)да;

Б)нет;

В) затрудняюсь ответить.

6. Как часто Ваш ребёнок читает книги белорусских авторов на белорусском языке?

А) часто;

Б) редко;

В) совсем не читает.

7. Как давно Вы читали книгу белорусского автора?

А) давно;

Б) недавно;

В) затрудняюсь ответить.


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка