Шляхі Хрыстовы




старонка13/25
Дата канвертавання14.03.2016
Памер2.72 Mb.
1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   ...   25

Укрыжаваньне і пакладаньне ў труну.


Хрост і сьмерць Хрыста інтэрпрэтуюцца яшчэ больш разнастайна, чым іншыя этапы яго шляху. Па-першае, гэта зьвязанае з тым месцам, якое адводзіцца гэтым падзеям афіцыйнай царквой. Па-другое, тлумачальнікі імкнуцца дастасаваць іх да ўласнай сыстэмы сьветапогляду (гл. Ян. 19, 12-37).

Напрыклад, гностыкі, якія далучаліся да раньніх хрысьціянаў, з гатоўнасьцю разглядалі фэномэн Хрыста, але, знаходзячыся ў рамках старажытнагрэцкай культуры, яны не маглі сабе ўявіць, якім чынам такая вялікая сьветлая істота магла нарадзіцца ад звычайнай жанчыны і памерці. Яны рабілі выснову, што Ён, падобна анёлу ці вялікім настаўнікам Усходу, зьяўляўся толькі ў сваім псэўдацеле, якое, уласна кажучы, не было сьмяротным, а проста распусьцілася ў наступным. Іх вучэньне лічыла зямны сьвет і матэрыю спрадвечным злом, таму яны не маглі дапусьціць думкі, што падобная істота павінная была прайсьці ўсе этапы зямнога жыцьця і нават насыціць яе сваім сьвятлом. Тэрмін «гнастыцызм» выкарыстоўваецца тут у процівагу апостальскаму гнозісу. З такой розьніцай згодны нават крытык сэктанцтва Ф.В.Хаак. Аднак у падобных вучэньнях сустракаюцца якія заўгодна пераходы. Напрыклад, гнастычнае «Эвангельле ісьціны» прызнае факт, што Хрыста прыбілі да крыжа цьвікамі.

Людзі, якія стаяць на пазыцыях матэрыялізму ці адмаўленьня, распаўсюджваюць легенды, што Хрыстос нібыта быў пазашлюбным сынам рымскага салдата, хаця маральныя ўяўленьні таго часу не дапускалі нічога падобнага. Хадзілі таксама чуткі, што Хрыстос не памёр, але выжыў. Спробы адмаўленьня біблійных падзеяў прадпрымаюцца аж да нашых дзён, напрыклад, магілу старца па імені Ісус у Кашміры спрабуюць зьвязаць зь біблійным Ісусам. У сучаснай літаратуры фігуруе яшчэ адна магіла Хрыста ў Эўропе, якую пакуль не знайшлі. Трэба заўважыць, што імя Ісус, якое ў розных крыніцах гучыць як Егошуа, Ешуа і Есат, сустракалася даволі часта. У апокрыфах (ня ўключаных у біблійны «канон» тэкстах пісаньня) дзейнічала нямала іншых Ісусаў – Ісус Сірах, Ісус бэн Пандзіра, не кажучы ўжо пра тое, што, згодна з тлумачэньнем Р.Штайнера разыходжаньняў у генэалёгіі ў Мацьвея і Лукі, на самой справе было два хлопчыкі Ісусы, якія былі зьвязаныя адзін з адным.

На тле гэтых сьцьверджаньняў зьявіліся супярэчлівыя рэзультаты дасьледаваньняў Турынскай плашчаніцы Ісуса. То яна зьмяшчала пылок, датаваны часам і месцам, дзе жыў Хрыстом, то, высьвятляецца, была сатканая ў сярэднія вякі. Спачатку казалі, што адбітак на плашчаніцы мог быць пакінуты толькі ў выніку выпраменьваньня зь вялікім выкідам энэргіі, напрыклад, пры раптоўным распадзе матэрыі, пасьля казалі, што рагі крыві – гэта сьведчаньне таго, што Хрыстос яшчэ быў жывы, калі Яго зьнялі з крыжа. Самыя апошнія дасьледаваньні зноў пацьвердзілі сапраўднасьць тканіны і загадковасьць узьнікненьня выявы. Магчыма, усё гэта дапамагае людзям (гл. заўвагі аб шляху апостала Тамаша ў разьдзеле пра цуды) набліжацца сваім зямным розумам да разуменьня рэальнасьці таго, што адбывалася з Хрыстом. Лорбер лічыць несапраўднай толькі «Трырскую кашулю», але і тое толькі для таго, каб людзі не адхіляліся ад мэты – пошукаў веры ўсярэдзіне сябе і ня ставілі яе ў залежнасьць ад зьнешніх артэфактаў, суджэньняў і тэорыяў.

Але нават падобныя дасьледаваньні могуць заахвочваць да пазнаньня праз мэдытацыю, бо мы маем справу зь нейкай падзеяй, якая не ўкладаецца ні ў якія вядомыя схемы. (Гл. таксама «Ісус у Індыі – канец одной легенды» Грэнбольда і гектаграфаваны рукапіс «Памёр на крыжы» Маргарэты Экель, на нямецкай мове).

Як ужо казалася вышэй, сьведчаньні містыкаў нярэдка значна лепш дапамагаюць адказаць на пытаньне аб значэньні падзеяў мінулага для сёньняшняга разьвіцьця чалавецтва і аб іх характары. Чым больш у чалавека духоўнага досьведу ў гэтай вобласьці, тым лепш становіцца яго разуменьне. Здані хрысьціянскіх містыкаў і стыгматыкаў, г. зн. носьбітаў ранаў Хрыстовых, нягледзячы на адсутнасьць паміж імі кантактаў, шмат у чым падобныя. Яны зьмяшчаюць некаторыя падрабязнасьці перажываньняў Хрыста, што ня трапілі да Бібліі. Ад Францыска Асізскага да айца Піо і Тэрэзы Конерсройцкай яны падобныя ўжо гэтай дэтальлю. Усе яны прыходзілі да высновы, што ўкрыжаваньне і сьмерць Хрыста былі рэальнымі падзеямі і пакінулі глыбокі адбітак на нашым сьвеце. Нечакана ўзьніклая ці сьвядома наладжаная сувязь з гэтымі падзеямі прыносіць неверагодныя пакуты, але разам зь імі і неверагодную, не зьвяргаючую ніцма, але ўзвышаючую сілу. Канешне, жыцьцё такіх выдатных людзей стаіць да экзыстэнцыяльнага, усеахопліваючага характату ўкрыжаваньня бліжэй, чым падыход, які выкарыстоўвае толькі розум. Тэма жыцьця і сьмерці ў сваім вымярэньні больш за ўсе асобныя пляны сутнасьці разам узятыя, уключаючы «прычынны» плян распрацоўкі прынцыпаў і лёс. Людзі зь менш ярка выяўленай містычнай сувязьзю з Богам могуць мэдытаваць аб падзеях у жыцьці Хрыста, выкарыстоўваючы іх як масток у рэальнасьць, якім бы недасканалым ні быў гэты мэтад. Кажучы ўкрыжаванаму зь ім разбойніку, што той будзе з Хрыстом у раі, Ісус дае зразумець, што людзі вельмі хутка атрымаюць магчымасьць пачуцьцёвага паўтарэньня Яго шляху.

Сьвядомае пранікненьне думкай у самую глыбіню гэтых працэсаў чалавечага быцьця, зьвязаных з прыгнечанасьцю, пакутамі і прыніжэньнем, можа даць пэўную рэальную карысьць у сучасным жыцьці. Хаця гэтая карысьць не залежыць ад пары года і геаграфічнага месцазнаходжаньня таго, што адбываецца, вялікодны пэрыяд, падобна, найбольш спрыяльны. Хрыстос быццам дадаў новую «актаву» да старажытнага, абумоўленага порамі года і традыцыямі рытму згасаньня старога і нараджэньня новага жыцьця.

Ужо на прыкладзе Лазара відаць, што Ісус адмаўляецца прызнаваць ранейшы парадак рэчаў, калі лічылася, што фізычная матэрыя ставіць непераадольныя перашкоды на шляху духу. Апроч Бога, нішто існае, якім бы яно ні было інэртным і адмоўным, на Яго погляд, не павіннае заставацца нязьменным вечна. Пераўтварэньню паддаецца ўсё. Канешне, чым глыбей ці неўсьвядомленей тое, што мае патрэбу ў пераўтварэньні, тым цяжэй рабіць на яго ўплыў.

Падчас хросту, як і ў папярэдніх падзеях, разам зь сілай пераадоленьня праяўлялася ўнівэрсальная сьвядомасьць. Узяць хаця б словы на крыжы: «Збылося!» Аднолькава дапамагаючая ўсім «ахвярная любоў», якая гучыць у гэтым слове, недастаткова перадаецца старым багаслоўскім выразам «адкупленьне чалавецтва ахвярай Ісуса Хрыста», якое гучыць амаль як юрыдычная фармулёўка. У наш час ён можа разглядацца як спроба «узнаўленьня» гэтай любові чалавечай сьвядомасьцю, аднак першапачаткова гэты выраз мог адпавядаць уяўленьням старажытных ізраэлітаў аб тым, што Бога можна ўміласьцівіць рытуальнымі ахвярапрынашэньнямі (жывёлаў і інш.) – чаму сам Хрыстос ніколі не вучыў.

Іншыя тэалягічныя плыні, якія робяць упор на тое, што Ісус да самай сьмерці не здрадзіў сваім прынцыпам, таксама ня могуць растлумачыць фэномэн містычнага досьведу і спадарожнічаючыя яму фізычныя праявы кшталту стыгматаў, галаданьня і г. д. Гл. таксама «Пабочныя фізычныя зьявы містыкі» Тэрстана і «Ад Францыска да айца Піо і Тэрэзы Нойман» Хехта, а таксама наступны разьдзел.

Руперт Шэлдрэйк, біёляг, які стаў вядомы ў колах новых духоўных рухаў дзякуючы свайму цэласнаму мысьленьню, распрацаваў тэорыю «морфагенэтычнага поля». Калі ў малпаў на востраве зьяўляліся новыя звычкі, то ў малпаў такога ж віду, ня меўшых зь першымі ніякага кантакту, хутка таксама зьяўляліся тыя ж самыя звычкі. Такім чынам, павінны існаваць невыпадковы ўплыў энэргетычнага поля, якое зьвязвае ўсіх жывёлаў аднаго віду. Калі аўтар спытаўся ў Руперта Шэлдрэйка, ці магло разьвіцьцё Хрыста да ўкрыжаваньня і ўваскрашэньня перадавацца ўсяму чалавецтву праз аналягічнае энэргетычнае поле, Руперт, зьдзівіўшыся і падумаўшы, адказаў: «Так, але ў гэтым выпадку замест морфагенэтычнага павіннае было дзейнічаць духоўнае поле».

Гэта таксама яшчэ ня «доказ існаваньня Бога». Тым ня менш, некаторыя новыя напрамкі ў навуцы дазваляюць бліжэй падыйсьці да разуменьня гэтых складаных узаемасувязяў, чым тэалёгія, якая або дагматычна прытрымліваецца старых вучэньняў, або папросту не прымае да ўвагі тое, што цяжка для яе разуменьня.

Укрыжаваньне сугучнае, але не ідэнтычнае старажытным рытуалам прысьвячэньня. Крыж або дрэва, на якім падвешвалі чалавека, можна напаткаць, напрыклад, на поўначы ў міфах пра Одзіна, які правісеў на дрэве дзевяць дзён і спасьціг у гэты час узвышаныя ісьціны. Грабніца нярэдка выкарыстоўвалася як месца прысьвячэньня яшчэ ў эпоху мэгаліту і ў часы кельтаў, але асабліва яскрава гэта праявілася ў эгіпэцкай культуры пірамід. Няважна, ці зьяўляліся піраміды месцамі пахаваньня, – высечанае імя мала пра што гаворыць, а прамых доказаў няма, – але ў культавых мэтах, як і кельцкія курганы, яны выкарыстоўваліся. У нашыя дні гэта ўжо немагчыма праігнараваць па прычыне мноства фактаў. Р.Штайнер заўважыў, што абодва напрамкі духоўнага разьвіцьця, лінія крыжа і лінія грабніцы, зьліваюцца ў жыцьці Хрыста разам.

Пачуцьцёвае аднаўленьне хросту – «палунач душы», «містычная сьмерць», адарванасьць ад усяго, за што мог бы зачапіцца чалавек, якую ў той ці іншай форме адчулі ўсе вядомыя містыкі, мае пэўную роднасьць з вышэйшым адчуваньнем ёгі – нірвікалпа самадхі ці адчуваньнем пустаты ў «нірване». Хрысьціянская містыка дазваляе адчуць, што за гэтай пустатой стаіць «нешта», а менавіта Хрыстос ці Бог. Аўрабінда паказаў, што нірвану можна прайсьці і пранікнуць у сфэры, якія стаяць за ёй. На хрысьціянскім шляху частку гэтай паўнаты, якая ляжыць па-за межамі ўсяго існага, можна адчуць ужо на першым этапе, таму што мастком зьяўляецца сама істота Хрыста, якая ўжо прайшла зямны цыкль.

Калі хто-небудзь, як Аўрабінда, сутыкаецца з энэргіямі, якія суправаджалі разьвіцьцё Хрыста, не маючы апірышча, гэта выглядае як хаджэньне па канаце па-над безданьню. Падобны досьвед, аднак, цалкам магчымы. Дастаткова прыгадаць выпадак зь індыйскім хлопчыкам Саду Сундарам Сінгхам (Sadhu Sundar Singh), які нічога ня ведаў пра хрысьціянства, але, настойліва задаючы ў душы пытаньні пра Бога, раптам перажыў адчуваньні Хрыста і ў далейшым напісаў пра гэтае кнігу. Падчас індуісцкіх тантрычных практыкаваньняў людзям, якія разьлічвалі на зьяўленьне індыйскіх багоў, раптам зьяўляўся ў зданях Хрыстос. Кажучы словамі Бібліі: «Дух дыхае, дзе хоча».

Р. Штайнер бачыў у Хрысьце сонечную істоту, якая была добра вядомая некаторым вышэйшым мудрацам у дахрысьціянскую эпоху. Канешне, устаяўшаяся хрысьціянская рэлігія і яе богасловы наўрад ці ўбачаць у гэтыі нешта карыснае, але іншыя культурныя колы гэта можа зацікавіць. Гл. разьдзел «На пачатку было Слова...» у гэтай частцы, а таксама дадатковую старонку пра Стары Запавет и дахрысьціянскія рэлігіі.

У іншых крыніцах, у прыватнасьці, у Лорбера, гаворыцца, што пасьля сыходжаньня Яго на зямлю зьявілася магчымасьць пачуцьцёвага ўспрыманьня Еговы. Відавочна, гэтае ўспрыманьне, як часта бывае, у далейшым было скажонае людзьмі. Але гэта ня значыць, што кожную старазапаветную падзею можна ацэньваць паводле чалавечай лёгікі цяперашняга грамадзтва. Бог лепш за нас ведае што і чаму Ён робіць.

Яшчэ пазьней, 2000 год таму, адбылося зямное ўвасабленьне Хрыста, падзея, якая стала паваротным пунктам у разьвіцьці сьвету, ахапіла цалкам гэтае разьвіцьцё і ўсё чалавецтва, наладзіла ўнутраную сувязь паміж імі і жыцьцём Хрыста. Старыя культы расклаліся, у далейшым хрысьціянства таксама стала павярхоўным, але дасьледаваньні ў гэтай вобласьці ўсё роўна маюць значэньне. Хрыстос не падыходзіць на ролю гаранта ўлады якой-небудзь асобнай рэлігійнай суполкі. Яму было суджана стаць істотаю, якая ўвасабляе сабою ўсё чалавецтва, «новым Адамам» з Галгофы.

Багасловы апэруюць паняцьцем адпушчэньня грахоў. У рэальнасьці ж «адкупленьне» як зачаткавая магчымасьць мае патрэбу ў далейшай дзейнасьці і толькі тады можа рэальна праявіцца ў жыцьці. Рэальна і тое, што пры настроі на жыцьцё ў Богу, адкрытым для нас Хрыстом, гэтае жыцьцё здольнае быць арганічней, чым пры настроі на мэханічныя законы лёсу ці кармы. Хрыстос таксама гаворыць аб расплаце «да апошняга гроша», але нідзе не згадвае, што расплата будзе, як раней, ажыцьцяўляцца паводле прынцыпу «Вока за вока, зуб за зуб». На першы плян выходзіць новая задача чалавека. Калі ў яго здольнасьцях ёсьць нешта карыснае для яго і яго асяродзьдзя, яно бярэцца на ўзбраеньне. Пераадоленьне мінулага перастае быць самамэтай і штуршком да разьвіцьця. Калі сёньня ў чалавеку ўзаемадзейнічаюць розныя здольнасьці, гэтаму ўзаемадзеяньню робіцца дапамога «зьверху».

Хаця вывучэньне твораў Р. Штайнера па гэтай тэме можа выклікаць уяўленьне, што Хрыстос займаўся толькі лёсам чалавецтва, а індывідуўму заставалася зьмяняць свой лёс сваімі сіламі, многія хрысьціяне прыйшлі да адназначнай і ня раз праверанай высновы, што Хрыстос можа дапамагаць у пераўтварэньні лёсу асобнаму чалавеку. Такое пераўтварэньне не зьяўляецца стопрацэнтным выкарыстаньнем усіх закладзеных у чалавеку магчымасьцяў і бярэ пад увагу той факт, што ён абкружаны іншымі людзьмі. Энэргія дараваньня блізкім таксама вельмі рэальная рэч, характэрная для сапраўднага хрысьціяніна. Дараваньне парушае спрадвечны кругаабарот гвалту і гвалту ў адказ. Аднак яно не мае за мэту толькі вызваленьне ад зямных калізіяў ці адмежаваньне ад іх, у чым яно было б сугучна, напрыклад, будызму. Пры больш глыбокім настроі дараваньне – гэта сіла, якая дазваляе ліквідаваць канфлікты ўсярэдзіне, не адступаючы назад, але набываючы дадатковую энэргію для жыцьця ў сьвеце ў самым шырокім сэнсе слова, падобна «работніку на вінаградніку».



Нават на такім патрабавальным узроўні чалавек, відавочна, не губляецца як кропля ў акіяне. Эфэкт раптоўнага пакіданьня ззаду асобы, рассеянай на тысячы частак, у тым ліку псыхічных і мэнтальных частак, якім «укрыжаваньне» апісваюць у тэасофіі ці якім гэты эфэкт апісваў Кастанеда ў прымяненьні да шаманства, не выкарыстоўваючы паняцьця хросту, рэальна перажываўся і быў апісаны людзьмі неаднаразова.

Тут больш дарэчы параўнаць чалавека, «які ўзваліў на сябе свой крыж», чые папярэднія намаганьні па засваеньні экзыстэнцыяльнага боку жыцьця дасягнулі новай ступені канцэнтрацыі і глыбіні, з клеткай, якая нясе адказнасьць за ўсё тое, што зьвязанае з глябальным арганізмам.

Пры ўсіх намаганьнях высьветліць значэньне факту і сымболікі ўкрыжаваньня для духоўных мэтаў нашага часу не варта забывацца, што яно мае і іншыя аспэкты:

- Той факт, што Хрысту прыйшлося прайсьці праз усе стадыі чалавечага быцьця, ад нараджэньня да сьмерці, зьмяніў іх значэньне дзякуючы новым адносінам да іх;

- Укрыжаваньне, апроч іншай старажытнай сымболікі крыжа, было спосабам сьвецкага пакараньня сьмерцю таго часу, у якім праявіўся хлусьлівы, супрацьпраўны і матэрыялістычны падыход праціўнікаў Хрыста. Усё адбылося, як таму суджана было адбыцца, і ня варта выводзіць з гэтага нейкі крыжовы фэтышызм. Гэта была апошняя, сутаргавая рэакцыя косных, упаўшых у нэгатыў, несьвядома дзейнічаючых органаў улады таго часу, якія выглядалі карыкатурай побач з пераўтвараючай сьвядомасьцю Хрыста.


Спрыяльнае ўзьдзеяньне падзеяў, якія адбыліся, не залежала ад жорсткіх адносінаў да Хрыста; яго нельга аддзяляць ад уваскрашэньня. Гэта Божая справа.

-  Крыж уключае ў сябе кантэкст таго часу, хаця ў далейшым ён паўсюдна стаў сымбалем ахвярнай любові, у якім значэньні ён можа па сёньня выкарыстоўвацца як процівага абыякавасьці, нянавісьці і г. д.

- Менш прадузятая карціна таго, што адбывалася ў душы Хрыста па-за абумоўленым часам кантэкстам, складаецца зь Яго апошніх словаў на крыжы: «У рукі Твае аддаю дух Мой». Магіла, у адрозьненьне ад ранейшых уяўленьняў, не зьяўляецца асобнай «ступеньню», але ўтварае адзінства з укрыжаваньнем. Сэнс сьмерці Хрыста не ў самой сьмерці, а ў пераадоленьні праграмаў сьмерці ў чалавеку.

Асаблівая ўвага да апошніх падзеяў у жыцьці Хрыста у гэтай працы тлумачыцца тым, што духоўнае пранікненьне ў іх пакуль не такое вялікае, як у лёгкія для разуменьня папярэднія падзеі. Па гэтай прычыне яны абрасталі заблытанымі тэорыямі, і патрабавалася ўсё больш намаганьняў для іх разблытваньня і расчысткі шляху да непасрэдна перажытага. Некаторыя багаслоўскія плыні лічаць сьмерць Хрыста самай важнай падзеяй Яго быцьця, калі ўжо крыж, падобна, стаіць у цэнтры ўсіх рэчаў. Аднак такое меркаваньне памылковае.

Падобна да першых вучняў ісуса пасьля ўкрыжаваньня і ўваскрэсеньня, традыцыйныя тэолягі разумелі, што некалькі старазапаветных тэкстаў, да падрабязнасьцяў, можна чытаць як алюзіі на пазьнейшыя пакуты Ісуса і стаўшае іх вынікам збавеньне (Лк. 24:27, Пс. 21, Пс. 39:8 і далейПс. 68:23,Іс. 52:13-14 і 53, Зах. 12:10 і 13:1, Прам. 2:10-20 і г. д.) Зноў жа, у традыцыйных кнігах пра гады служэньня Ісуса было некалькі алюзіяў на пазьнейшае ўкрыжаваньне і ўваскрэсеньне, якія часткова даволі цяжка распазнаць і асабліва на гэтай падставе цяжка сьпісаць як пазьнейшыя дадаткі.Больш таго, дахрысьціянскі грэчаскі філёзаф Платон адчуў, што яго ідэальны вобраз поўнасьцю справядлівай асобы ў гэтым сьвеце быў бы ў канцы ўкрыжаваны (у“Дзяржаве” II). Можна заўважыць, што гэта напэўна стала прычынаю даволі глыбокага ўражаньня для рымлянаў (напр. Мк. 15:38).Нягледзячы на адчувальна вялікую значнасьць гэтай ахвяры ў вялікай біблійнай сыстэме, некаторыя крытычныя тэолягі былі ня надта ёю ўражаныя.З самых раньніх дзён хрысьціянства розныя групы бралі тое, што адчувалі члены гэтых групаў, ці тое, што яны маглі разумець, што прыводзіла да зьменлівасьці рэлігійнай увагі.

Пытаньне:


Ці трэба мне прасіць* Бога, каб Ён дапамагаў мне імкнуцца перамагаць старыя канцэпцыі старэньня, хваробы і сьмерці?

Вернуться к оглавлению.

 

Пытаньне пустой грабніцы, «сашэсьця ў пекла» і ўзьнясеньня ў рай».


Магчыма, варта закрануць некаторыя іншыя пытаньні, зьвязаныя з укрыжаваньнем. У першую чаргу гэта пытаньне пра пустую грабніцу Хрыста (Ян. 19, 38 - Ян. 20, 10). Раней прыгадвалася, што тут гаворка не магла ісьці пра нармальнае ацаленьне жывога з дапамогай траваў. Мікадым яўна выкарыстоўваў рэчывы да бальзамаваньня і муміфікаваньня. Аналіз «уваскрашэньня», прыведзены ў наступным разьдзеле, практычна выключае выкраданьне цела і яго перазахаваньне ў іншым месцы зь не абмежаванага матэрыялізмам разгляду. Далейшыя высновы можна зрабіць, працуючы над менш часта задаванымі пытаньнямі.

Напрыклад, можна паспрабаваць адказаць на пытаньне пра тое, што ўвогуле звычайна здараецца з чалавекам падчас і пасьля сьмерці і ці ёсьць тут якія-небудзь адрозьненьні. Спробы даць адказ неаднаразова рабіліся на падставе рэлігійных адкрыцьцяў і паданьняў, філясофскіх разважаньняў, з дапамогай парапсыхалягічных дасьледаваньняў, гуманістычнай і транспэрсанальнай псыхалёгпі, клінічнага і індывідуальнага досьведу (напрыклад, Элізабет Кюблер-Ром і іншымі).

Практычна ўсе рэлігіі сыходзяць з таго, што чалавек «працягваецца» ня толькі ў сваіх нашчадках і культурнай спадчыне, але працягвае існаваць як індывідуўм у духоўным пляне. Культы продкаў першабытных народаў таксама не арыентуюцца выключна на «працяг жыцьця» ў нашчадках, але дапускаюць рэальны працяг духоўнага жыцьця нашчадкаў і нават іх адчувальную прысутнасьць у культавым і сьвецкім жыцьці нашчадкаў. Нават там, дзе лічылася, што чалавек мог ператварацца ў іншыя формы жыцьця, напрыклад, каменьні ці нешта яшчэ, як правіла, яго далейшае існаваньне ў выглядзе духоўнай істоты прызнавалася як факт. Новыя рэлігіі таксама прадкрэсьліваюць бесьперапыннасьць жыцьця, яны лічаць, што жыцьцё працягваецца на больш высокіх узроўнях быцьця, чым фізычны, і вядуць гаворку пра магчымасьці і праблематыку кантактаў паміж гэтымі ўзроўнямі быцьця. Каб адправіць сьвядомась у больш высокія сфэры, распрацоўваліся адточаныя цырымоніі (гл. «Тыбецкую кнігу мёртвых»), якімі, у прыватнасьці, займаўся К.Г. Юнг. Па такіх пытаньнях, як пераўвасабленьне ў новым целе таксама ёсьць самыя разнастайныя сьведчаньні і ўяўленьні. Хрысьціянства падзяляе пункт гледжаньня многіх іншых рэлігіяў, лічачы, што сьмерць не апошняя інстанцыя. Ужо ў эпоху раньняга хрысьціянства існавалі розныя погляды на «перадыснаваньне» душы да зачацьця і рэінкарнацыю. Некаторыя сучасныя тэолягі ўжо ня вераць у жыцьцё пасьля сьмерці і, такім чынам, «вечнае жыцьцё», шлях да каторага адкрывае Хрыстос*. Такія тэалёгіі перанялі прыродазнаўчанавуковыя ўяўленьні аб жыцьці, датаваныя XIX стагодзьдзем, сёньня цалкам састарэлыя.
Практычны досьвед хутчэй набываецца ў пошуку адказа на спрадвечнае пытаньне чалавецтва – «што схаванае на тым баку (па-за зьнешняй паверхняй сьвету)?»
*Вечнае жыцьцё ў хрысьціянскім сэнсе, абяцаньне «праведнікам» (напр. Мац. 25:46) і /або пасьлядоўнікам Хрыста (напр. Лук. 18:29-30), а таксама веруючым у Хрыста (напр. Ян. 3) зусім не нясе ў сабе «тагасьветны сэнс». Як зьмяняемся мы, прыпадабняючыся «небу» ў Хрысьце, так зьмяняецца і жыцьцё ў «будучым сьвеце», які ўзгадваецца ў Пісаньні.

У вобласьці мэдыцыны ёсьць сьведчаньні людзей, якія вярнуліся са стану наркатычнага трансу ці клінічнай сьмерці, пра пачуцьці на іншым узроўні сьвядомасьці. Апроч таго, навукай устаноўлена, што ў момант сьмерці адбываецца паніжэньне вагі цела на 21 грам. Антропасофія апэруе паняцьцем аддзяленьня Я або духоўнай «істоты», «астральнага» ці «эмацыйнага» цела, а таксама фантомнага цела ад фізычнага цела, пасьля якога ідзе пераход спачатку на пачуцьцёвы, а пасьля на мэнтальны плян, г. зн. плян уласнага Я, і ў прычынны сьвет пад нязменным кантролем вышэйшага Эга.

Ува многіх паведамленьнях альтэрнатыўных навук і прэсы гаварылася пра самазабойцаў, якія доўгі час заставаліся прывязанымі да зямнога асяродзьдзя. Іх нерыемныя адчуваньні, насуперак чаканаму, зусім не былі сьцёртыя.

Сёньняшні ўзровень ведаў спрыяе разуменьню таго, што пры жыцьці чалавеку варта займацца ў сваёй душы нятленнымі вартасьцямі. Тое самае імкнулася данесьці да чалавека Біблія. Той, хто пражыў жыцьцё, поўнае разбурэньня, эгаізму і сквапнасьці, сутыкнецца з праблемамі і пашкадуе аб страчаным. А тыя, хто ставіўся да людзей з увагай, дапамагаў ім і бачыў у сабе частку Божага сьвету, дзякуючы свайму сьветламу характару зьведаюць прыемныя адчуваньні.

Можна задаць і больш глыбокае пытаньне: як сутнасьць чалавека абыходзіцца пры яго сьмерці з назапашанымі на розных узроўнях, уключаючы фізычны, здольнасьцямі, жыцьцёвым досьведам і іншай духоўнай субстанцыяй? Якія адрозьненьні існуюць у гэтай вобласьці? Адказы на такія пытаньні можна знайсьці ў літаратуры, напрыклад, у пастара Рэзермюлера. Яны дазваляюць зрабіць выснову пра больш ці менш яўны «адбор» найбольш істотнага багажа з усіх плянаў чалавечай сутнасьці. Дарэчы, у сувязі з гэтым працэсам пахаваньне ў зямлі больш пажаданае, чым крэмацыя. Ёсьць нават узгадкі пра назіраемы ў магіле раптоўны распад субстанцыі.

На працягу многіх стагодзьдзяў і па сёньня існавалі і існуюць правераныя царквой сьведчаньні аб «нятленных мошчах». Да іх адносіцца, у прыватнасьці, цела Бэрнадэты Субіру ў Лурдзе. Нямала паведамленьняў і пра «пустыя грабніцы». У такіх выпадках, як правіла, высьвятляецца, што гэтыя людзі вялі асабліва богаўгоднае жыцьцё.

На сувязь з пустой грабніцай Хрыста, падобна, не адразу зьвярнулі ўвагу, яна нарадзілася ў гушчары эзатэрычных хітраспляценьняў. Можна прывесьці цэлы шэраг дзіўных аналягічных падзеяў, якія не паддаюцца кантролю, але і не зазлугоўваюць ярлыка несур'ёзнасьці. Ясна адно – далёка ня ўсе тайны фізычнай матэрыі ўжо разгаданыя. Рэзультаты дасьледаваньняў у вобласьці хіміі і фізыкі, на якіх мы тут ня будзем спыняцца, бо яны заслугоўваюць асобнага разьдзела, наносяць новыя зьнішчальныя ўдары па ўяўленьнях аб непарушнасьці атамаў цела.

Варта таксама прыгадаць апокрыфы – раньнехрысьціянскія пісаньні, якія царква не адносіць да «ерасі», але і ня лічыць стопрацэнтна арыгінальнымі, па якой прычыне не ўключае іх у Біблію. У так званым «Эвангельлі Мікадыма» дадзенае апісаньне «сашэсьця Ісуса ў пекла» пасьля сьмерці і Яго ўплыве на істоты, якія там знаходзіліся, дзеля, відавочна, іх эмацыйнага ачышчэньня. Далей гаворыцца, што Ён сустракаўся ў раі, які знаходзіцца па-над пеклам (і ў духоўным сэнсе таксама), з пражываючымі там героямі Старога Запавета. Такія расказы маглі ўзьнікнуць на падставе сапраўдных зданяў, часткова непасрэдных, часткова сымбалічных.

На этапе пахаваньня адбываецца апошняе пераўтварэньне цела Хрыстовага, прасякнутага духам яшчэ пры жыцьці, якому спадарожнічаюць адпаведныя падзеі, што адбываюцца з духоўнай істотай, якая аддзялілася ад цялеснай сьвядомасьці. Гэта прадракае зьяўленьне цэласнага «Новага Адама». Сымбалічна, што, згодна зь некаторымі паданьнямі, «Адам і Ева» пахаваныя пад гэтай часткаю Галгофы («лобнага месца»).

Не да канца вычарпанае значэньне сьведчаньня ў Ян. 20, 11-18, згодна зь якім Марыя Магдаліна першай знаходзіць, што грабніца пустая, і ўсьведамляе, што Хрыстос знаходзіцца на прамежкавым этапе*. У духоўным сэнсе яна як бы сымбалізуе Еву*. Хрыстос гаворыць Марыі Магдаліне: «Не кранайся Мяне, бо Я яшчэ ня ўзыйшоў да Айца Майго». Гэты эпізод адрозьніваецца ад зьяўленьня Хрыста пасьля ўваскрашэньня, калі Ён яўна дазваляе Тамашу даткнуцца Сябе. Падобна, дух ажывіў мёртвае цела іншым чынам. У той жа час ні адна легенда не дае ніякіх падставаў меркаваць, што Хрыстос папросту акрыяў ад фізыяных ранаў. Яго зьнешнасьць моцна зьмянілася, рэакцыя Марыі Магдаліны не гаворыць, што гэтыя зьмяненьні можна аднесьці на конт шматлікіх ранаў і кровападцёкаў, якіх, калі б яны былі, немагчыма было б не заўважыць. Абедзьве расьлінныя субстанцыі, якімі карыстаўся Мікадым, таксама былі прыдатныя і шырока ўжываліся выключна да бальзамаваньня мёртвых. Тое, што адбылося, ня ўпісваецца ў клясічную схему жыцьця і сьмерці, тым больш у схему адчуваньняў на пераходзе ад жыцьця да сьмерці. У ім закладзенае вялікае значэньне для будучыні, гл. таксама «Адкрыцьцё Яна».



Вернуться к оглавлению.

 

Уваскрашэньне.


Спусьцелая магіла і ўваскрашэньне Хрыста кідаюць выклік сьвядомасьці многіх людзей (гл. Ян. 20, 11- Ян. 21). Прычына гэтага заключаецца ў чалавечым досьведзе, які кажа, што ўсе людзі сьмяротныя, у зразумелай тэндэнцыі адхіляцца ад невытлумачальнага, а таксама ў састарэлым, але па-ранейшаму выкладаемым ува многіх школах матэрыялістычным сьветапоглядзе.

Тым ня менш, менавіта матэрыялістычна мысьлячыя гісторыкі і крытыкі пацьвярджаюць, што сярод старажытнахрысьціянскіх сьведчаньняў аб жыцьці Хрыста найбольш верагоднымі зьяўляюцца паведамленьні аб Яго уваскрашэньні, г. зн. сьведчаньні відавочцаў, якія бачылі Хрыста пасьля Яго сьмерці ў розных месцах, не заўсёды падобнага на ранейшага Сябе, надзеленага некаторымі новымі якасьцямі, але ў той жа час у абліччы, якое было аднолькава добра даступнае фізычнаму зроку і меркаваньню любога чалавека.

Такім чынам, трэба таксама прызнаць сапраўдным біблійнае апісаньне стану Ісуса, дапускаючае наяўнасьць рэальных працэсаў пераўтварэньня ў мёртвым целе Хрыста, прасякнутага духам яшчэ пры жыцьці, ці ў Яго «пасьмяротным» целее (бо так званыя «духі» звычайна нябачныя). У працэсе чалавечага разьвіцьця падзеленыя станы сьвядомасьці могуць зноў зьліцца разам. «Падзяленьне» зьяўляецца адным са значэньняў слова «грэх». Чалавек быў аддзелены ад Бога, сваёй першакрыніцы. Такім чынам «ніжэйшае», г. зн. цела, магло зьліцца з астатнімі ўзроўнямі сутнасьці Хрыста. Гл. папярэдні разьдзел пра «пустую» грабніцу.

«Разбурыце храм гэты, і Я за тры дні ўзьвяду яго. Ён казаў пра храм Цела Свайго». Пасьля таго, як іншыя памёрлыя атрымліваюць магчымасьць узыходжаньня да іншых плянаў быцьця або зьліцьця з уласнай падсьвядомасьцю (гл. апошні разьдзел), бо па прычыне адсутнасьці падзяляючых якасьцяў усё цяпер падпарадкоўваецца падсьвядомасьці, адбываецца новае фармаваньне ўзроўняў асабістасьці, уключаючы фізычнае цела, пазбаўленай «несьвядомых» участкаў.

Таксама і з антрапасафічнага пункту гледжаньня (Р. Штайнер) уваскрэшанае цела Хрыста зьяўляецца «Новым Адамам» (1 Карынфянам 15:45-47), новаствораным, и маецца з таго часу як магчымасьць разьвіцьця ўва ўсіх людзей (так званае фізычнае «цела-фантом»). Уваскрашэньне лічыцца рэальным аднаўленьнем таксама і ў тэасофскіх (А. Бэйлі) колах. Якімі б недакладнасьцямі ні пакутавалі тэасофскія погляды, хрысьціянскія тэолягі павінныя задаць сабе пытаньне – чаму б ім самім не сфармаваць падобныя і больш правільныя погляды, здольныя, прынамсі, адпавядаць сёньняшняму агульнаадукацыйнаму ўзроўню ведаў? Нерашучыя і несур’ёзныя адносіны многіх тэолягаў да ўваскрашэньня не адпавядаюць патрабаваньням часу.

Тут варта заўважыць, што «уваскросшае цела» рэальна адпавядае духоўнай сутнасьці і не павіннае разглядацца як аналяг псэўдацела (майявірупа) ў эзатэрычнай літаратуры, якое некаторыя настаўнікі быццам могуць апранаць як адзеньне. Агульнае паміж імі толькі ў тым, што ў абодвух выпадках дух пануе па-над матэрыяй. У гэтай сувязі можна разгледзець і не зусім выразна сфармуляванае вучэньне пра «цела сьвятла». Пры гэтым гаворка ідзе аб адлюстраваньні найвышэйшых узроўняў сутнасьці чалавека ў фізычным целе. Дзякуючы гэтаму мастку чалавек, не выходзячы зь цела, здольны пагружацца ў рэальнасьці, якія знаходзяцца вышэй за фізычны плян, якія габрэі называюць «меркаба». (Гл. Д.Хертак «Ключы Енаха» і «Сынаптычныя Эвангельлі», выдаўніцтва: Zentrum d. Einheit Schweibenalb, CH-3855 Brienz). Склаўся арганізацыйна неаформлены рух, які ў гэты пераходны пэрыяд усяляк імкнецца прынесьці духоўную дапамогу, праводзячы «работу сьвятла». Аднак яму цяжка ўстаяць перад спакусай не лічыць тую ці іншую новую тэхніку практыкаваньняў адзіна эфэктыўнай для дасягненьня доўгачаканага рэзультату– «узыходжаньня ў вышэйшыя сфэры». У сапраўднасьці такое ўзыходжаньне патрабуе цэласнага разьвіцьця, а значыць і сталасьці характару. Гл. таксама наступны разьдзел.

Паняцьце рэінкарнацыі, г. зн. пераўвасабленьня душы ў новым целе, якое ў той ці іншай трактоўцы сустракаецца ў розных рэлігіях, дадае да фэномэну ўваскрашэньня яшчэ адну глыбока, але недасканала гучачую «актаву», але не мае зь ім адную і тую ж прыроду. Вучэньні аб існаваньні душы да апладненьня і вучэньне аб пераўвасабленьні былі ў абарачэньні яшчэ ў раньнехрысьціянскі пэрыяд, а згодна з Руфінусам яны нават атрымалі шырокае распаўсюджваньне. Аднак цікава, што ім не надавалі вялікага значэньня. Гэта не зьвязанае з жаданьнем людзей засяродзіцца на нейкі час на зямным жыцьці, як піша Р.Штайнер, ці з імкненьнем уладалюбівых папаў увесьці людзей у яшчэ большую залежнасьць на падставе тэзісу аб гранічнасьці жыцьця, як лічаць некаторыя іншыя духоўныя аўтары. Галоўнае, аднак, у тым, што матыў уваскрашэньня ўмацаваўся ў сьвядомасьці людзей. Хаця пэрспэктыва рэінкарнацыі гучала як музыка будучыні, уваскрашэньне Хрыста нашмат пераўзыйшло яе. Уваскросшаму Хрысту не патрабавалася ўвасабляцца ў новым целе, каб зноў зьявіцца людзям. З крытычных выказваньняў многіх, хаця і ня ўсіх хрысьціянскіх груп аб рэінкарнацыі можна зрабіць выснову, што непарушныя законы «мэханікі душы» ў адносінах да лёсу, сьмерці і рэінкарнацыі, прынамсі, калі яны разглядаюцца самі па сабе, мала адпавядаюць жыцьцю, пражытаму Ісусам. Сказанае зусім ня значыць, што рэінкарнацыі ніколі не магло быць ці што яна не існуе ўвогуле. Нельга папросту адмятаць «досьвед рэінкарнацыі» мінулага і цяперашняга, нават калі ня ўвесь такі досьвед базуецца на сапраўднай рэінкарнацыі. Аднак у хрысьціянстве гэта бывае выключна рэдка, як у выпадку зь Янам Хрысьціцелем. Ён ня проста ўзяў на сябе функцыі Ільлі – Ісус прама кажа, што ён і ёсьць Ільля. Тым ня менш, ён хутчэй адыгрывае ролю істоты, пасланай на зямлю з асаблівай місіяй, чым ролю вавёркі ў коле ўсё новых і новых нараджэньняў. Апроч таго, хрысьціянскія містыкі, якія прымаюць рэінкарнацыю як факт (напрыклад, Лорбер), часта падкрэсьліваюць значэньне новых тагасьветных шляхоў абучэньня. За жыцьцё сёньняшняга чалавека можна вельмі шмат чаму навучыцца. Ёсьць сьведчаньні, што рэінкарнацыя ў мэтах унясеньня падчыстак і далейшага разьвіцьця адносна свайго асяродзьдзя ўжо ня носіць ранейшага аўтаматычнага характару. Магчыма, менавіта гэтыя састарэлыя ўяўленьні зрабілі вучэньне аб рэінкарнацыі падазроным у вачах хрысьціянаў. У дадатак, ні Бог, ні Хрыстос не фігуравалі ў дактрынах рэінкарнацыі, якія зьявіліся зь іншых крыніцаў. Гэта ня значыць, аднак, што ўсе фэномэны, на якія спасылаюцца іншыя рэлігіі, заведама непрымальныя для хрысьціянаў. Прынамсі, фізычна-душэўна-духоўная прырода чалавека паўсюды аднолькавая, таму ўсе могуць даведацца пра нешта новае, робячы параўнаньні, калі ня стрыгчы ўсё пад адзін грэбень.

Пра мэханістычныя ўяўленьні, карму і рэінкарнацыю ўжо гаварылася ў разьдзеле «Укрыжаваньне».

Сёньня часта можна назіраць, што яркія асабістасьці, не пасьпеўшы нават пасталець, ужо цалкам непадобныя да сваіх фізычных бацькоў. Часам здаецца, што іх цела хутчэй сфармавалася пад уплывам нейкіх іншых, магчыма, больш раньніх культур. Гэта можа быць зьвязанае з узросшым у параўнаньні са старажытнасьцю значэньнем душэўна-духоўнай сутнасьці чалавека і памяншэньнем значэньня сувязі з продкамі і генэтыкай. Р.Штайнер лічыць, што гэта зьвязанае зь дзейнасьцю Хрыста.

Нягледзячы на гэты фэномэн, у дзейнасьці Хрыста ня варта аднабакова выдзяляць толькі душэўна-духоўны аспэкт. Яна хутчэй зьяўляецца даўгачасовым імпульсам да ўдасканаленьня і пошуку новай гармоніі абедзьвюх сфэраў. Дух, душа і цела павінныя адпавядаць адно аднаму (што сёньня назіраецца далёка не заўсёды). Менавіта шлях да ўваскрашэньня не падразумявае пад сабою і не патрабуе толькі так званай «пазацялеснай» духоўнай працы, а Цялеснае стане духоўным і Духоўнае цялесным – ён пачынаецца толькі па той бок усіх аднабаковых інтэлектуальных тлумачэньняў. Гл. напрыклад Лук. 24:36-43.


Ідэя растварэньня разнастайнасьці розных народаў у адзінай чалавечай расе гэтак жа далёкая ад гэтага імпульсу, як ідэя расы паноў, прыгнятаючай усе астатнія народы. Ёсьць часткі і ёсьць цэлае. Гэтая думка гучыць як банальнасьць, але ў наш час яна патрабуе сьвядомага спасьціжэньня.

Дэвіз Хрыста: «Вось твару ўсё новае». Нават калі Ён апэлюе да стрыжню індывідуальнасьці, да таго месца, дзе чалавек ужо «не габрэй і ня грэк», але проста чалавек, маецца на ўвазе не адзіная чалавечая звышсьвядомасьць, але думка, якую Бог думае і ажыцьцяўляе праз асобнага чалавека. На падставе сваёй індывідуальнасьці чалавек можа ствараць новыя супольнасьці, якія ня маюць каранёў у сям'і, саслоўі і іншых былых сувязях. Але ў новыя адносіны на падставе духа могуць улівацца і «старыя» адносіны, калі яны ператварыліся зь неўсьвядомленай неадчэпнай неабходнасьці ў свабоднае волевыяўленьне.

У разьдзеле пра ўкрыжаваньне ёсьць згадка пра распаўсюджваньне яго эфэкту на ўсё чалавецтва з дапамогай энэргетычнага поля. У гэтай сувязі варта адзначыць, што пасьля таго, як Хрыстос прайшошў праз усе этапы свайго шляху, усе яны сталі даступныя нам адначасова. Хаця тут выкладзеныя ўсе этапы Хрыстовага шляху і іх пасьлядоўнасьць, індывідуальнае ўсьперажываньне ўкрыжаваньня набывае новы сэнс дзякуючы таму імпульсу, які дало ўваскрашэньне. Надыход фізычнай сьмерці да таго, як падзейнічае «сіла ўваскрашэньня», не зьяўляецца відавочным сьледствам нават самага сур'ёзнага ўсьперажываньня. Містычны досьвед пацьвярджае, што сіла ўваскрашэньня, падобна да ўсюдыіснай сілы прыцягненьня, стаіць за ўсімі, нават самымі простымі крокамі. Сыходзячы зь іншых падставаў, Р.Штайнер зрабіў выснову, што вялікодная падзея ў наш час дзейнічае як непарыўнае цэлае. Ёсьць і іншыя сьведчаньні, напрыклад, аб «эфірызацыі крыві».
Спадчына, якая засталася ад Яго і «пасьлядоўнікаў Ісуса Хрыста», захоўвае значэньне па сёньня.

У гэтым кантэксьце цікавае зьяўленьне новых плыняў, якія, як і Хрыстос, не прымаюць непазьбежнасьці сьмерці цела.

Індыйскі філёзаф і ёг Аўрабінда, зьведаўшы досьвед нірваны, працаваў у блізкім напрамку і вёў пошукі «шляхоў укараненьня ў зямное жыцьцё супэрмэнтальных энэргіяў». Яго духоўная паплечніца «маці» Міра Альфаса ўмела насычаць ёю абцяжараныя памяцьцю ўзроўні фізычнага цела, напрыклад, клеткі, якія маюць адносіны да старых праграмаў сьмерці. Яна ўспрымала гэту дзейнасьць як «работу на целе чалавецтва».

Рудольф Штайнер гаварыў пра наваяўленыя вышэйшыя члены сутнасьці чалавека ці «целы», якІя стаяць вышэй за розум, якія дазваляюць валявым намаганьнем зьмяняць структуру ранейшых эмацыйных, эфірных жыцьцёвых энэргіяў і фізычных бакоў сутнасьці. Ён называе вышэйшыя члены сутнасьці чалавека «самадухам, жыцьцядухам і духачалавекам». Чытаючы яго творы, можна падумаць, што гэтым прароцтвам суджана збыцца ў аддаленай будучыні. Аднак калі параўнаць яго словы з сучасным разьвіцьцём, становіцца відаць, што яны важныя ўжо зараз, няхай і ня ў поўным аб’ёме.

У эзатэрычным будызьме таксама ёсьць згадкі пра аналягічныя вышэйшыя «целы» – «дхармакаю, самбхогакаю і нірманакаю», якія могуць быць у істоты Буды. У той жа час у гэтых розных напрамках думкі няма адзінства паміж мэтамі, мэтадамі і вынікамі дасьледаваньня. Ясна адно – розныя людзі, незалежна адзін ад аднаго, вядуць работу ў аднолькавых напрамках, таму ім можна даць рэальную ацэнку.

Вось яшчэ адно сьведчаньне нашага стагодзьдзя: кніга «У духоўным агні Божым» Карла Велькіша. Валодаючы як містык надзвычайнай фізычнай чульлівасьцю, ён атрымаў задачу, падмацаваную зданьню, служыць інструмэнтам Божага пераўтварэньня фізычнай матэрыі. З прычыны таго, што людзі, якія выконваюць надзвычайныя, «дадзеныя звыш» задачы, могуць лічыць сябе унікумамі, а ў разьмеркаваньні задач Богам цяжка разабрацца, яны лёгка трапляюць у разрад «фантазёраў». Аднак людзі, знаёмыя з майстэрствам містычных перажываньняў, ведаюць, што, нягледзячы на некаторыя папраўкі на суб’ектывізм, яны маюць рэальнае значэньне. Гэта адносіцца і да Велькіша.

Новыя групы тэрапіі духа, у асноўным, у ЗША, прапаведуюць «неўміручасьць». Яны імкнуцца зьнішчыць з дапамогай тэрапіі «уяўленьне аб сьмяротнасьці» і імкнуцца рэальна працягнуць жыцьцё і дабіцца, каб яно выпраменьвала пазытыўнасьць, выкарыстоўваючы тэхніку дыханьня рэбёрсынг (для апрацоўкі родавай траўмы), а таксама здаровае харчаваньне. Хаця хрысьціяне ў гэтых колах не адыгрываюць прыкметнай ролі, яны ёсьць сярод значных фігураў руху, напрыклад, мармонка Аналі Скэрын, якая апісала ўласны досьвед дэматэрыялізацыі і рэматэрыялізацыі цела ў сьвятле яе сувязі з Богам.

Іншыя дасьледчыкі вядуць пошук спосабаў амаладжэньня ў вобласьці гармонаў. У гэтых дасьледаваньнях ёсьць рацыянальнае зерне. Іх нельга агульна адносіць да праяўленьняў маніі велічы.

Праўда, у адносінах да Хрыста варта адзначыць, што для Яго мела важнасьць уся істота чалавека, Яго вучэньне – ня культ цялеснасьці, які разглядае фізычнае жыцьцё як вышэйшую, узятую саму па сабе вартасьць. Ён мае на мэце не павяртаньне жыцьця асобным клеткам, але ацаленьне цела цалкам з усімі яго органамі і клеткамі, без адрыву ад духоўнай сфэры чалавека. Хрыстос дапускае не абавязак жыць, але свабоду жыцьця. Вышэйназваныя пошукі не павінныя па гэтай прычыне спыняцца, але, калі хто-небудзь вырашыў распачаць гэты складаны акт балансаваньня па-над безданьню, ён павінен усьведамляць небясьпекі, якія яго падсьцерагаюць.

У гэтай сувязі энэргія ўваскрашэньня, перажытая ў Хрысьце, выразна і цэласна прыведзеная Ім у дзеяньне, выступае «фэрмэнтам» гарманічнага разьвіцьця. Вызначаныя Ім шляхі засвоеныя далёка ня поўнасьцю. Таму мае сэнс падтрымліваць зь Ім сьвядомую сувязь.

«Уваскрашэньне» перастала быць выключным досьведам духу. Яно здольнае ўнесьці незваротныя зьмяненьні ўва ўсе сфэры жыцьця – фэномэн, які мала вядомая група Новага Адкрыцьця «Цэнтр сьвятла Віфанія» са швэйцарскага гарадка Зігрысвіль у сваім часопісе «Ліхтботэ» («Пасланец сьвятла») вызначыла як «уваскрэшанае жыцьцё». Пасьля «вузасьці варотаў» крыжа адкрываецца паўната. Ісус падкрэсьліваў, што Яго шлях становіцца зразумелым толькі празь дзеяньне. Посьпехі ў асабістым асваеньні спадчыны Хрыстовай часткова дазваляюць зразумець значэньне гэтага далёка ідучага кроку. Мы ўжо маглі пераканацца, што гэты шлях не аднастайны і не зьяўляецца манатонным пад’ёмам да адной адзінай вышэйшай кропкі. Ён праяўляецца ў чалавеку як накіроўваемае Богам узьвядзеньне ў чалавеку вялізнага будынку, у якім кожны камень кладзецца на папярэдні. Камяні – гэта якасьці быцьця чалавека, якія перажывуць зьнешні будынак. Хрыстос аб’яўляе людзям, што чалавек, падобна таму, як старажытны чалавек быў створаны згодна з адкрыцьцём розных сьвятых пісаньняў дасканалым, можа зноў стаць «дасканалым, як Айцец Нябесны», прайшоўшы праз хаос і драматызм недасканалага сьвету. Гэта правільна ня толькі ў адносінах да самых простых крокаў на шляху Хрыстовым, але і да такога этапу, як уваскрашэньне. Сам Хрыстос не ставіў межаў і ўжо тым больш не аб’яўляў меркаю чалавечую здольнасьць да спасьціжэньня. Ён задаў новы маштаб, указваючы: «Я ёсьць хлеб жыцьця», «Я – сьвятло сьвету», «Я – дзьверы», «Я – Пастыр Добры» і нават «Я - уваскрэсеньне і жыцьцё; хто верыць у Мяне, калі і памрэ, - ажыве», г. зн. ажыве адразу, а не да ўсеагульнага «Страшнага суду», як сьцьвярджаюць некаторыя хрысьціянскія плыні. «Я – і шлях і праўда і жыцьцё», «Я – сапраўдная Вінаградная Лаза, а Айцец Мой - Вінаградар; ... а вы галіны», «...Я Цар; Я на тое нарадзіўся і на тое прыйшоў у сьвет, каб засьведчыць ісьціну». Хрыстос – гэта «Я ЁСЬЦЬ» у чалавеку, якое належыць адрозьніваць ад бытавога эгаівстычнага Я.

У габрэйскай веры было ўваскрэсеньне ці ўваскрашэньне зь мёртвых, але толькі ў канцы часоў.Аднак у традыцыйнай хрысьціянскай тэалёгіі ўваскрэсеньне разглядаецца як новая магчымасьць празь веру ў Хрыста, але без дасягненьня яго пасьля Тайнай вячэры.У сучасных, крытычных тэалягічных меркаваньнях ужо можна разглядаць як крок наперад (у параўнаньні з больш матэрыялістычнай формай тэалёгіі, якая хацела проста разьбірацца з тым, што цяжка было сабе ўявіць), што ўваскрэсеньне, зноў жа, будзе ўспрымацца як “мэтафара”, у вобразным, алегарычным сэнсе.(Hans Kessler, Sammelband "Auferstehung der Toten).Некаму можа спатрэбіццатакі падыход да таго, што цяжка ўявіць, але ня тым, хто можа непасрэдна верыць ва ўваскрэсеньне як і ўнутраную,і зьнешнюю рэальнасьць. У нейкім сэнсе гэтая вера простых хрысьціянаў больш адпавядае сёньняшняму ўзроўню дасьледаваньняў і ведаў ува многіх галінах, як яна абмяркоўваецца ўсёньняшнім разглядзе. Тыя, хто ўсё разглядае проста як “мэтафару”, згодна з нашым разглядам, хутчэй за ўсё атрымаюць толькі карысьць духоўнага навучаньня – а эфэкт ацаленьня, які можа паўплываць прама на фізычнае цела, нават сёньня, можа прынамсі быць адкладзены ці зьменшаны.

  На нямецкай і ангельскай старонках тут прыведзены ўрывак з Эвангельля ад Яна 20: два зьяўленьні ўваскросшага Хрыста.

Пытаньне:
Ці хачу я дасьледаваць з Богам, як сіла ўваскрэсеньня можа сёньня стаць плённай? 

Вернуться к оглавлению.

 

«Узьнясеньне на нябёсы».


Заўвага: у ангельскай мове паняцьці «узьнясеньне» і «пераход на больш высокі плян» перадаюцца адным і тым жа словам – Ascension. «Пераход на больш высокі плян» як паняцьце, якое выкарыстоўваецца сучаснымі «працаўнікамі сьвятла», хутчэй зьвязанае з папярэднім разьдзелам пра ўваскрашэньне.

Калі перад пачаткам сваёй прапаведніцкай дзейнасьці Ісус Хрыстос адасабняецца на 40 дзён у пустыні, то бачную частку сваёй зямной дзейнасьці Ён закончвае 40 днямі пасьля Вялікадня, на працягу якіх зьяўляецца людзям у самых розных, часта аддаленых месцах.

Пасьля апошняй вячэры і размовы Ён «вывеў іх вонкі з горада да Віфаніі і, падняўшы рукі Свае, дабраславіў іх. І калі дабраславіў іх, пачаў аддаляцца ад іх і ўзносіцца на неба» (Лук.24, Мар.16). «…Ён узьнёсься на вачах у іх, і воблака ўзяло Яго з вачэй іхніх… Раптам сталі перад імі два мужы ў белым убраньні і сказалі… Гэты Ісус, што ўзьнёсься ад вас на неба, прыйдзе гэтак сама, як вы бачылі Яго, калі ўзносіўся на неба» (Дзеі апосталаў 1).Відавочна, апосталы выразна бачылі розьніцу паміж 40 днямі, калі Хрыстос раптам апынуўся сярод іх і зноў адышоў, і часам пасьля, калі іх аб’ядноўваў Яго дух, але не асабістая прысутнасьць.

Хрыстос загадзя абвясьціў, што адыходзіць да Айца. Толькі пасьля ўзьнясеньня Хрыста людзі сталі казаць, што Ён сядзіць «праваруч Айца», г. зн. знаходзіцца з Богам на адным узроўні па-за межамі даступнай людзям «тагасьветнасьці». З гэтага відаць, што Хрыстос спрадвечна з Богам і ёсьць Бог. «Я - Сутны». Ён усемагутны, але дае свабоду. Ён – жывая крыніца ўсіх сілаў і істотаў, але ў той жа час сам па сабе. Ён па-за прасторай і ўсюдыісны адначасова, вечны і ў той жа час патаемна рэальны ў кожным часе. Хрыстос не распусьціўся, ператварыўшыся ў нішто, проста зараз Ён – паўсюды. Дзякуючы ўнутранаму настрою на Хрыста, у жыцьці па-ранейшаму можна перакінуць масток ад чалавека да Бога. «Маліцеся Айцу ў імя Маё» – гэтыя словы ёсьць самастойная рэальнасьць, якая не залежыць ад чыіх-небудзь уяўленьняў аб падзеях, што адбываліся 2000 год таму.

Вучні пачынаюць усьведамляць сваё высокае званьне апосталаў, якія замяшчаюць Хрыста на зямлі. У іх і празь іх Хрыстос праяўляе сябе з новай сілай. Няправільна меркаваць аб гэтым стане чыста зьнешне, як быццам бы ўсяго толькі не стала настаўніка і ім прыйшлося ўзяць справу ў свае рукі. Калі разглядаць у гэтым сьвятле самадастатковае значэньне ўзьнясеньня, то яго можна інакш назваць унівэрсалізацыяй дзейнасьці Хрыстовай. Яе можна ўявіць у выглядзе галаграмы, кожная частка якой зьмяшчае ў сабе ўсю карціну. Гэтае параўнаньне не зьяўляецца намёкам на галаграфічнае сьветаўспрыманьне, згодна зь якім чалавек усё роўна падобны да Бога і, такім чынам, яму няма чаго імакнуцца быць падобным да Яго. Такая пазіцыя часткова роднасная ўяўленьням аб адкупленьні, якія выпускаюць з-пад увагі, што адкупленьне як малы парастак мае патрэбу ў індывідуальных рашэньнях і дзеяньнях, якія яго падмацоўваюць.

Адносіны чалавека дапаўняюцца адносінамі да Хрыста. Магчыма, што ўсё, закладзенае пры жыцьці Хрыста як верагоднасьць, стала праз узьнясеньне заахвочваньнем да дзеяньня для апосталаў і ўсіх астатніх. Па аналёгіі, у разьдзеле аб хросьце ў Ярдане гаварылася пра фармаваньне вобразу Хрыста ў чалавеку. Гэта значыць, усё, што прынёс і зрабіў Хрыстос, мае па сваім уплыве на чалавецтва больш шырокі характар, чым унёсак і справы любога чалавека. Карані гэтага – у Богу, а ня ў нейкім «морфагенэтрычным» полі – гл. разьдзел «Укрыжаваньне». Тую ж думку можна перадаць фразай «Усё ідзе ад Бога».

Пра Паўла сёньня ведаюць па традыцыйных спрэчных момантах. Хаця яго духавідчаскія перажываньні нярэдка пераацэньваюцца з прычыны аднабаковага тлумачэньня, іх можна лічыць сапраўднымі. Ён здолеў па-свойму прыйсьці да разуменьня таго, што роля Хрыста выходзіць за межы праблематыкі габрэйства, што габрэі, падобна, былі абраныя, каб служыць унівэрсальным пунктам адліку для таго ўнёску, які Хрыстос зрабіў у разьвіцьцё ўсяго чалавецтва. Гэта было ўвогуле адно зь першых рознагалосьсяў паміж апосталамі.

Царква схільная атаясамляць саму сябе зь «целам Хрыстовым», адносячы да яго ўсё астатняе чалавецтва толькі ў апошнюю чаргу. Антропасофія больш яўна разглядае чалавецтва як цела Хрыстова. Тэасофскія плыні, якія вырасьлі не з хрысьціянскай глебы, таксама згодныя, што Хрыстос мае значэньне для ўсяго чалавецтва, хаця і прызнаюць за Ім толькі ролю настаўніка.

Сучасныя хрысьціянскія групы Новага адкрыцьця, асабліва «Унівэрсальнае жыцьцё», лічаць, што Хрыстос у нашыя дні адыгрывае ролю ня толькі для чалавека, але і для іншых жывых істотаў, часам робячы з гэтага выснову, што далейшы лёс зямлі ня будзе вызначацца людзьмі. Толькі той, хто не памнажаў нягоды зямлі, а зьяўляецца часткай адкупленьня, зможа адыгрываць пэўную ролю, як пра тое было сказана ў Нагорнай казані.

Той, хто што-небудзь робіць «у Хрысьце», робіць гэта для Хрыста і ўсяго сьвету.

Таму, хто сапраўды хацеў бы зьвязаць сябе з Хрыстом і вэктарам Яго дзейнасьці, які чалавек ня ў сілах зьмяніць сваёй воляй, крайне цяжка гэта зрабіць з прычыны мноства тэорыяў, тлумачэньняў і дзеяньняў, якімі за мінулыя стагодзьдзі абрасла царква. Паводле сьведчаньня містыкаў, у рухаў, якія ідуць супрацьлеглым Хрыстоваму курсам, ня змогуць атрымліваць ад Хрыста сьвядомую ці тым больш несьвядомую «падпітку».

На пытаньне, адкуль цэрквы чэрпалі сілы для войнаў, перасьледаваньняў і варажнечы, якім яны аддаваліся ў асноўным у інтарэсах сьвецкіх уладаў, няхай яны адкажуць самі, выкарыстоўваючы сваю тэрміналёгію. У духоўных колах вядома, што сьвятло можа бударажыць «цень». Але калі нехта ідзе ў паслугачы да ценю замест таго, каб працаваць над выкараненьнем яго ў сабе і іншых, той проста зьдзекуецца з хрысьціянскіх ідэалаў.

Прынамсі, у апошніх сьведчаньнях, напрыклад, у Выніковым дакумэнце Эўрапейскай экумэнічнай асамблеі 1989 года «Мір і справядлівасьць для ўсёй сьветабудовы» назіраецца спроба такой працы.

«Узьнясеньне» мае рэальнае значэньне ў спадчыне Хрыста. Розэнкрэйцэры ў сваіх вобразах і снах перажывалі спуск таго самага нябеснага воблака. Аднаразовае і нават шматразовае перажываньне такога кшталту яшчэ ня значыць, што чалавек ужо прайшоў аналягічны этап у сваім жыцьці. Як і ў выпадку зь іншымі этапамі, гэта толькі паказвае на тое, што ў чалавеку пачала мацней праяўляцца здольнасьць да праходжаньня гэтага этапу.

«Узьнясеньне», глыбей удумацца ў якое патрабуе духоўнае разьвіцьцё, ні ў якім выпадку нельга блытаць з «адбыцьцём у НЛА» (неапазнаным лятаючым аб’екце). Калі ўлічваць іншыя духоўныя магчымасьці, то больш старажытныя выпадкі, калі біблійных прарокаў «забіралі», таксама ня варта разглядаць у сувязі з НЛА (гл. разьдзел «Уваскрашэньне»). З прычыны мноства сьведчаньняў людзей, назіраўшых НЛА па ўсім сьвеце*, можна ня браць пад сумненьне магчымасьць зьяўленьня астранаўтаў незямнога паходжаньня. Некаторыя з такіх расказаў спасылаюцца на аналягічныя фэномэны як станоўчага, так і адмоўнага характару, што мелі месца ў мінулым. Ня выключаныя яны і ў будучыні. Аднак спробы адпаведных колаў бачыць у любым наскальным малюнку з кругамі выяву касьмічнага карабля заходзяць занадта далёка, яны спараджаюцца ўяўленьнямі, якія аднабакова арыентаваныя на тэхнічна-матэрыялістычную цывілізацыю. Калі чалавецтву неабходная ў чым-небудзь боская падтрымка, яно ў канчатковым выніку павіннае само выканаць выратавальны прарыў. Людзі, якія насяляюць зямлю, здольныя выжыць, знайсьці сваё прызваньне і рэалізаваць яго дзякуючы прагрэсу быцьця, дзеяньня і сьвядомасьці. Ніякае зьнешняе дасягненьне ня здольнае замяніць паступовы рост сьвядомасьці і яе пераход на новы плян. Памкненьні, якія, у прыватнасьці, прывялі да нараджэньня і гібелі касьмічнага чаўнака «Чэленджэр», – усяго толькі водгульле сапраўднай неабходнасьці, што адцягвае ўвагу ад галоўнага.


Заўвага:напрыклад, у каталіцкай царкве тэоляг монсеньёр Карада Бальдуччы (Ватыкан) часта выказваў адпаведны погляд.Але часта афіцыйныя асобы розных цэркваў дапускалі чыста псыхічную ці сацыялягічную зьяву.Тым ня менш, у траўні 2008-га году афіцыйная газэта Ватыкана "Osservatore Romano" паведамляла:“Сусьвет складаецца зь міліярдаў галяктыкаў, кожная зь якіх створаная мільярдамі зорак.Як можна выключыць магчымасьць, што жыцьцё зьявілася яшчэ недзе?Мы ня можам абмежаваць свабоду Бога ў ствараньні.Калі мы, як Францыск Асізкі, бачым у зямных істотах сваіх братоў і сёстраў, чаму нам ня сьлед таксама гаварыць пра пазазямнога брата?Магчыма, што іншыя разумныя істоты ўсё яшчэ жывуць у поўнай гармоніі са сваім Творцам".

Канешне, нельга забывацца, што тэхнічныя распрацоўкі таксама патрэбныя, напрыклад, для замены небясьпечнай для жыцьця ядзернай энэргетыкі, некаторых іншых відаў электрамагнітнага выпраменьваньня, генных тэхналёгіяў. Крокі ў гэтым напрамку могуць быць зробленыя, калі дух стане іншым, калі адбудзецца вышэйзгаданы рост сьвядомасьці і яго зьліцьцё з усеагульнай сьвядомасьцю ў духу Хрыств. Такі рост павінен быць арганічным, а не вынікам тэхнічных маніпуляцыяў. «Дабра» немагчыма дасягнуць з дапамогай нейкіх духоўных «тэхнік». Якія-небудзь практыкаваньні, пасьля таго як яны адыгралі сваю ролю, павінныя быць спыненыя. Вартасьць мае толькі тое, што стала часткай сутнасьці. І ўжо зусім ня варта «спажываць» Бога пасіўна, несьвядома з дапамогай цяперашніх сумніўных электронных «мазгоў», якія, па сутнасьці, зьяўляюцца прыладамі для маніпуляцыі мозгам.

Хрыстос прыйшоў на зямлю, каб адыграць сваю асаблівую ролю, але ня варта таксама забывацца на зьявы ў іншых сфэрах і на іншых узроўнях космасу («Кніга Урантыі» ў ЗША). Унікальная задача Хрыста на вельмі плотнай фізычнай зямлі тут, у той жа час, не бярэцца пад сумненьне. (Гл. таксама кнігі «Аналекта 1» і «Аналекта 2»). Нямецкае выданьне «Аналекты» можна заказаць у Аўстрыі па адрасе: Mag. Alois Thurner, Staudach 103, A-8230 Hartberg, Oesterreich.

Тэолягі суадносяць узьнясеньне Ісуса у «хмары» зчасткамі Старога Запавету (2 Майсея 13:21 і 40:34). Яны ставіліся да далейшай радасьці вучняў як да ясна адчутага новага тыпу прысутнасьці Хрыста, некаторыя зь іх – як данечага надзвычай рэальнага, а іншыя – як да нечага суб’ектыўнага.



На нямецкай і ангельскай старонках тут прыведзены ўрывак з Эвангельля ад Лукі 24 з заўвагамі: узьнясеньне.

Пытаньне:


Ці зьяўляецца цяперашняя ці будучая значнасьць узьнясеньня на нябёсы пытаньнем, якое ўплывае на маёжыцьцёз Богам?

Вернуться к оглавлению.

 

События Пятидесятницы.


Перад пакараньнем сьмерцю Ісус прадказаў, што пасьля таго, як Ён пойдзе да Айца, ад Айца прыйдзе Сьвяты Дух, «Суцешнік», «Дух праўды» (Ян. 14,15,16).

Дзён празь дзесяць пасьля ўзьнясеньня першая суполка веруючых сабралася для малітвы ў Ерусаліме. «І раптам зрабіўся шум зь неба, як бы ад павеву моцнага ветру, і напоўніў увесь дом, дзе яны былі. І зьявіліся ім языкі падзеленыя, як бы вогненныя, і апусьціліся па адным на кожнага зь іх. І напоўніліся ўсе Духам Сьвятым і пачалі гаварыць на іншых мовах...» (Дзеі апосталаў 2). Такімі словамі не апісваюць звычайнае пачуцьцё задавальненьня пасьля малітвы. Водгульле гэтай падзеі можна сустрэць у практыцы суполак пяцідзясятнікаў і квакераў. Першая падзея Пяцідзясятніцы – гэта даступны органам пачуцьцяў фэномэн, які ідзе за эфэктам распаўсюджваньня ўплыву Хрыста на апосталаў і акружэньне, апісаным у разьдзеле пра ўзьнясеньне. Тое, як быў «пасланы» Дух праўды, яшчэ раз сьведчыць, што Хрыстос і Бог дзейнічаюць супольна. У гэтым сэнсе першую Пяцідзясятніцу можна лічыць першым знакам пачынаючагася «другога прышэсьця Хрыста» ці, прынамсі, яго набліжэньня. Тое «другое прышэсьце», пра якое гаворыцца ў прароцтвах, аднак, не ідэнтычнае другому ўвасабленьню ў чалавечым вобразе.

Заўвага: «Суцешніка» ці «Духа праўды», строга кажучы, нельга атаясамляць са «Сьвятым Духам» ці Яго жаночай іпастасьсю – «Сафіяй».

«Дух праўды» выглядае часткай самога Хрыста, якая нагадвае пра Яго словы і лучнасьць зь Ім і дае апосталам магчымасьць працягваць Яго справу на зямлі. Несур’ёзна разглядаць рэлігійныя і філязофскія пытаньні толькі як гісторыю літаратурнай рэцэпцыі і разумовых высноваў. Пра гэтае шмат напісана. Тут дзейнічаюць іншыя фактары, у тым ліку, у чалавеку. Намацаць іх – першачарговая задача гэтага трактату.

Спадчына Бога-творцы, Айца ў людзях, паколькі яны «…ад Бога нарадзіліся» (Ян. 1), прапанавалася для сьвядомага засваеньня яшчэ пры жыцьці Хрыста. Зь першай Пяцідзясятніцы спадчына Хрыста сьцьвярджаецца ў тых людзях, што засталіся на зямлі, якія яе прымаюць.

Сьвяты Дух як «жаноцкая, мацярынская» духоўна-рацыянальная боская іпастась і энэргія быў выяўлены на розных узроўнях і ў розных формах яшчэ да зямнога жыцьця Хрыста, як у акружэньні чалавека, так і ў выглядзе натхняючага ўзьдзеяньня на чалавека.


Тут можна прасачыць сувязь з «маннай нябеснай» (Выхад, Другі закон, Лікі, Псалтыр, Нээмія, Ісая, Эвангельле ад Яна, Пасланьне да габрэяў, Адкрыцьцё).

Нярэдка паняцьці «Дух праўды» і «Сьвяты Дух» атаясамляюцца ў адносінах да практычнага досьведу, і гэта не зьяўляецца памылкай. Усё часьцей сілы Божыя дзейнічаюць супольна, ператвараючыся ў адзінае цэлае, так і чалавек, створаны спачатку «паводле вобразу і падабенства Божага», здольны адчуць і дыфэрэнцыацыю сьвядомасьці, і наступную інтэграцыю сваёй сутнасьці.

Жыцьцёвая сувязь чалавека і зямлі можа высунуцца на першы плян у такім выглядзе, як мы гэтага пакуль яшчэ ня можам сабе ўявіць. Яна будзе разгледжаная ў наступнай частцы ў сувязі з Адкрыцьцём Яна. Будучыню немагчыма ўціснуць у рамкі сёньняшніх уяўленьняў.

«Сьвяты Дух» ня проста дух ці подых жыцьця, некая жыцьцёвая энэргія. Мэтазгодна прасачыць яго паэтапнае праяўленьне на жыцьцёвым шляху Хрыста. Ён узгадваецца ў сувязі з зачацьцем Марыяй, г. зн., як мінімум, Ён меў дачыненьне да канкрэтнай падзеі.

Ён зьяўляецца ў тым месцы, дзе Хрыстос, які зьявіўся перад апосталамі ў васкрэшаным целе, «дзьмухнуў» на іх і сказаў: «Прымеце Духа Сьвятога» (Ян. 20, 22). Такім чынам, Сьвяты Дух і тут дзейнічае праз Хрыста. Ачышчэньне здольнасьці да ўспрыманьня ці, у больш глыбокім сэнсе, сумленьня чалавека можна разглядаць як перадумову для прыняцьця той адказнасьці, якая яму перадаецца ці становіцца даступнай яго разуменьню: «Каму даруеце грахі, таму даруюцца; на кім пакінеце, на тым застануцца».Гэтае сумленьне, якое містыкі накшталт Я. Лорбера лічаць праяўленьнем Сьвятога Духа, не зьяўляецца наборам індывідуальна склаўшыхся страхам, які часта блытаюць з сумленьнем. Тым ня менш, за ім часам сапраўды хаваецца частка сапраўднага сумленьня. Сумленьне ў чыстым выглядзе – гэта сьвядомае ўнутранае кіраўніцтва чалавека.

Падчас першага кантакту на Пяцідзясятніцу Сьвяты Дух выступае ўжо безасабова, «па-ўсяленску», але ў той жа час поўнасьцю адпавядае ступені гатоўнасьці да пераменаў у кожным, на каго Ён сыходзіць. Ён адразу ж знаходзіць болевыя кропкі ў тых, каго Ён датыкаецца, і ў усяго сьвету, пасьля чаго яны рассмоктваюцца пад пільнай увагай чалавека, які здабыў Сьвятога Духа. У такога чалавека зьяўляецца здольнасьць лепш бачыць істотную розьніцу і ісьціны, што ёсьць прызнак сумленьня, абуджанага Сьвятым Духам. Там, дзе менш блытаніны, якая патрабуе разбору, тая самая энэргія праяўляецца як творчая, фармуючая, сплочваючая, нясучая дасканаласьць, вядучая да Бога сіла.

Калі паглядзець уважліва, усё новыя штуршкі Сьвятога Духа і іх эфэкт можна знайсьці на працягу XIX стагодзьдзя зь яго плынямі Адкрыцьця і абуджэньня, а таксама ў ХХ стагодзьдзі. Хрысьціянскія жаданьні і праяўленьні Сьвятога Духа ўвогуле, падобна, ствараюць пераход у тую сфэру, якой займаецца апакаліпсіс Яна, сфэру глябальнага разьвіцьця.

На гэтых этапах апостальскіх гісторыяў побач з апосталамі заўсёды прысутнічаюць Марыя і іншыя жанчыны ці апосталы жаночага полу, якія знаходзяцца «у маленьнях і малітвах». Жанчыны, якія гавораць, ці, як у Паўла, «маўчаць», адыгрываюць незаменную ролю па розных прычынах. Яны эмацыйна больш адчувальныя да тонкага ўзьдзеяньня і здольныя перадаваць яго свайму акружэньню ў словах ці асабістым прыкладам. Розьніцу можна бачыць па сёньняшні дзень, калі ў зборах, у тым ліку духоўнага характару, прымаюць удзел ня толькі мужчыны, але і жанчыны. Без мужчынскага самалюбаваньня зборы лепш адыгрываюць сваю натхняючую і палымяную ролю, узмацняюць унутранае дачыненьне да таго, што адбываецца. Антропасофы і розэнкрэйцэры нават лічаць богамаці Марыю той сапраўднай крыніцай, празь якую Сьвяты Дух толькі і мог узьдзейнічаць на апосталаў.

Тут мы сутыкаемся з таямніцай Сафіі – «мудрасьці» Старога Запавета, жаночай іпастасі боскай сілы. Праваслаўныя цэрквы на Усходзе шмат у чым атаясамляюць Марыю з Сафіяй. Сафіёляг і духавідца Салаўёў перажыў набліжэньне яе сутнасьці ў касьмічным маштабе ўжо ў наш час (падобна да таго, як перажываюць зьяўленьне Хрыста, напрыклад, «прышэсьце Хрыста на аблоках» Штайнера прыкладна ў 1909 г.). Відавочна, бачаньню містыка аднолькава даступныя як Ісус і Марыя ў малым, так і «усяленскі Хрыстос» і богамаці Сафія ў вялікім. Гл. таксама Хільдэгундэ Велер «Сон аб Хрысьце». Гэтую ўзаемасувязь можна выразіць і наступным чынам: менавіта пад узьдзеяньнем «мацярынскіх» якасьцяў Бога Божае стварэньне здольнае цягнуцца да свайго Творцы, калі Бог, са Свайго боку, робіць крок насустрач.

Тэолягі-фэміністкі паказваюць на тое, што Сьвяты Дух на мове таго часу азначаўся жаночым родам. Марыя ці Сафія, паводле іх меркаваньня, больш падыходзілі для матэрыялізацыі і праяўленьня ў іх, падобна да сымбалю голуба, Сьвятога Духа.

«Сафійства» выяўляецца ў самых розных фэміністычных плынях Усходу і Захаду, гл. выступленьне Сюзаны Шаўп у пратаколе паседжаньня Эвангеліцкай акадэміі у Бад Бэле на тэму «Нью Эйдж 3: Сафія». Так і «хрыстоўства» можна ўбачыць ня толькі ў хрысьціянскіх рухаў усяго сьвету і ў іх узорных праектах кшталту «унівэрсальнага жыцьця», ня толькі ў спробах абнаўленьня царквы, але і ў іншых плыняў, у тым ліку сьвецкага кшталту. Камэнтар з Новага Запавету: «Дух дыхае, дзе хоча, і голас ягоны чуеш, а ня ведаеш, адкуль прыходзіць і куды сыходзіць: так бывае з кожным, народжаным ад Духа».

Будучыня, аднак, аб'ядноўвае ў сабе абедзьве тэндэнцыі, яна ўжо не патрыярхальная, але і не матрыярхальная.

Хаця, як было растлумачана ў папярэдніх разьдзелах, у кожным чалавеку ёсьць частка дзеяньняў Хрыстовых, Хрыстос звонку, Яго слова і Сьвяты Дух здольныя ўзмацніць яе.

Рыцары Грааля таксама па-свойму лічылі, што ад зямной дзейнасьці Хрыста, якая адбывалася 2000 год таму, засталося нешта патрэбнае для чалавека, тое, што ён павінен шукаць і здабыць, а менавіта «грааль». Захавалася легенда, што кроў Хрыстову, якая капала з крыжа на зямлю, сабралі ў чару. Язэп Арымафейскі і яго спадарожнікі быццам бы зьвезьлі яе у Англію ці Францыю і зьбіраліся перад «цудадзейным граалем» для малітвы і азарэньня. Гл., напрыклад, «Гісторыю Сьвятога Грааля» Р. дэ Барона, напісаную каля 1200 г. Хаця ў аснову легенды магла легчы сапраўдная гісторыя, кідаецца ў вочы факт, што што залатая чара грааля з кубкам на гары, патаўшчэньнем пасярэдзіне, пашыраная ўнізе, сымбалізуе чалавека, адкрытага зь сярэдзіны ці ўзроўню сэрца небу і Сьвятому Духу, а ўнізе – зямному адкупленьню – чалавека «адкупленага»*, якога «стварэньне з надзеяй чакае» (Пасланьне да Рымлянаў 8, 18-28). Па вялікім рахунку, у граалі можна бачыць сымбаль зямлі, якая раскрылася насустрач Богу. Вакол гэтай плыні групаваліся адыйшоўшыя ад сьвецкіх справаў катары, іначай кажучы, ерэтыкі, альбігойцы, мінэзінгеры і трубадуры. Папская ўлада зьнішчыла многія мільёны падобных да іх хрысьціянскіх містыкаў як уяўных ерэтыкоў. Глыбіннае значэньне грааля не вычэрпваецца нават яшчэ адной легендай, згодна зь якой грааль – гэта рэальныя нашчадкі Ісуса ў каралеўскіх дынастыях.

Ян. 4: «…Павер Мне, што настане час, калі і не на гары гэтай, і не ў Ерусаліме будзеце пакланяцца Айцу… Але настане час, і настаў ужо, калі сапраўдныя паклоньнікі будуць пакланяцца Айцу ў духу і праўдзе, бо такіх паклоньнікаў Айцец шукае Сабе: Бог ёсьць дух, і тыя, што пакланяюцца Яму, павінны пакланяцца ў Духу і праўдзе». Царкоўныя інстытуты былі б здольныя пераварыць такое ўпэўненае і свабоднае выкладаньне напрамкаў духоўнага хрысьціянства толькі ў тым выпадку, калі б ім хапіла сьмеласьці для ўласнага абнаўленьня з апорай на свабодных хрысьціянаў. Скараціўшы прынцыпы духоўнага хрысьціянства да такой ступені, што стала цяжка аднавіць іх зьмест, царква сваімі рукамі пахавала сутнасьць уласнай духоўнай традыцыі і зараз пачынае бачыць пакінуты ёй вакуўм. Пасьля шматлікіх спробаў іншых, часам сумніўных, культур запоўніць гэты вакуўм цэрквы таксама пачалі шукаць згубленыя навыкі хрысьціянскай духоўнай практыкі.

Вядомы абат Яахім дэль Фіёрэ адрозьніваў (прыкладна ў 1100 г.) час Айца ці час старазапаветнай рэлігіі-закону і час Сына, калі царква зьяўляецца пасярэднікам, а таксама прадказаў надыход трэцяй «эпохі Сьвятога Духа» (кніга з такой назвай выйшла ў выдаўніцтве Turm-Verlag), калі ў людзях расьце індывідуальная сувязь з Богам. Элемэнты гэтага прароцтва, значэньне якога будзе адкрывацца нам усё больш і больш, прама ці ўскосна праніклі ў розныя рухі ад Лютэра да Маркса і Гітлера, якія іх не зразумелі ці выкарысталі ў зло. Звычайна нават скажэньні можна прасачыць да не згубіўшага сэнс арыгіналу.

Тут варта спыніцца на розьніцы паміж духоўнасьцю Сьвятога Духа і сьпірытычнымі практыкамі. «Ахопленасьць» Сьвятым Духам, а ў ідэальным выпадку, сьвядомае прыняцьце Сьвятога Духа адбываецца ў самай патаемнай сутнасьці чалавека. Пры гэтым не назіраецца ніякіх станаў гіпнозу, экстазу ці трансу, ніякай «апантанасьці» тагасьветнымі духамі памёрлых, тым больш не адбываецца іх «заклінаньня». У адрозьненьне ад сьпірытычнага сэансу такое ўспрыманьне не аднімае сілы ні ў таго, каго яно датычыцца, ні ў акружаючых. Сьвядомасьць не ўціскаецца ў рамкі, але рассоўвае іх. Чалавек цалкам здольны ўспрымаць незвычайнае ў сваім акружэньні, але робіць гэта сьвядома і бяз згубы памяці.

Вобраз дзеяньня Сьвятога Духа сумяшчальны, з аднаго боку, з мэдытатыўнай цішынёй, якой амаль ніколі не бывае ў царкве на Захадзе, з другога боку, зь яе супрацьлегласьцю – імкненьнем да актыўнай якаснай лучнасьці, якая назіраецца ў першую чаргу на Захадзе і ў Амэрыцы. Калі б атрымалася сумясьціць цішыню і лучнасьць ці яе зьмест – такі шанс, хутчэй за ўсё, дае мэнтальнасьць Цэнтральнай Эўропы – то людзі маглі б з асаблівай выразнасьцю ўбачыць, што патрэбна Сьвятому Духу. Ён увасабляе сабою трэці шлях, які ляжыць у баку ад усходніх і заходніх крайнасьцяў, праўда, толькі тады, калі памкненьні носяць не эгаістычны, а значыць, этычны характар. Хрыста можна сабе ўявіць толькі сьціплым, этычным і поўным сэнсу, які Ён абвясьціў сьвету як гісторыю збавеньня.

Сьвятога Духа таксама нельга разглядаць у поўным адрыве ад Хрыста і Яго справы. Паводле словаў Хрыста, Сьвяты Дух павінен «нагадаць» апосталам усё, што Ісус казаў ім. А яшчэ Ён сказаў: «Яшчэ многае маю сказаць вам, але вы цяпер ня можаце спасьцігнуць. Калі ж прыйдзе Ён, Дух праўды, дык наставіць вас на ўсякую праўду».

Тое, што ачышчаецца і імкнецца да ісьціны, можа стварыць разам з Духам Сьвятым лучнасьць сілаў, якія выратуюць сьвет.



У вучэньні Хрыстовым чалавек паўстае ва ўсёй яго суб’ектыўнасьці, а не ў бясконцай адноснасьці, якая, паводле меркаваньня некаторых сучасных філязофскіх плыняў, не дапускае існаваньня ніякіх аб'ектыўных ісьцінаў.

* На нямецкай і ангельскай старонцы ў гэтым месцы разьмешчаны сымбалічны эскіз Сьвятога Грааля.

Пытаньне:


Чаму Бог ужо дапамог ува мне зьявіцца, і што да мяне сёньня ідзе ад Бога?

Вернуться к оглавлению.

 

Выгляд Ісуса.


Тыя, хто жадае ясьней уявіць сабе зьнешнасьць Хрыста, павінныя прачытаць апісаньне ў канцы Эвангельля, якое можа лічыцца найбольш верагодным, хаця агульнапрынятага вобразу не існуе.
Адзінае апісаньне сапраўднага «вобразу Збаўцы нашага» можна атрымаць праз выдаўніцтва Лорбер-Ферлаг. Існуе легенда, што вобраз Хрыста быў перанесены паводле загаду імпэратара Тыбэрыя з выявы на ізумрудзе, які быў забраны з канстанцінопальскай скарбніцы турэцкім султанам і перададзены папе Інакентыю VIII у якасьці выкупу за брата. З гэтай гісторыяй таксама зьвязанае апісаньне Хрыста, якое Публій Лентул, намесьнік Юдэі таго часу, зрабіў для рымскага сэнату і народу:

«У гэтыя дні зьявіўся вельмі дабрадзейны чалавек па імені Ісус Хрыстос, які і зараз яшчэ жыве сярод нас і лічыцца ў паганцаў прарокам ісьціны, а яго вучні называюць яго сынам Божым. Ён уваскрашае зь мёртвых і ацаляе ўсякія хваробы. Ён – чалавек сярэдняга росту, статны і шаноўнага выгляду. Усе, хто яго бачыў, і любяць яго, і баяцца. Валасы яго – колеру сьпелага ляснога арэху, да вушэй амаль прамыя, далей – ледзь кучаравыя, падаюць на плечы і паводле звычаю назарэцянаў расчасаныя пасярэдзіне на прабор. Лоб – адкрыты і гладкі, твар бяз плямаў і зморшчынаў, прыгожы, прыемнага смуглявага адценьня. Нос і рот – бездакорнай формы. Негустая і нядоўгая барада аднаго колеру з валосьсем. Вочы – цёмна-блакітныя, ясныя і жывыя. Цела – ладнае і хударлявае, рукі і ногі правільных прапорцыяў. У вымовах ён страшны, у пераконваньні ветлівы і спагадлівы, у прамовах памяркоўны, мудры і сьціплы, але не бяз годнасьці. Ніхто ня бачыў, каб ён сьмяяўся, але шмат хто бачыў, як ён плача. Чалавек, чыя своеасаблівая прыгажосьць пераўзыходзіць сыноў чалавечых».



У тэксьце друкаванага выданьня на нямецкай мове тут ёсьць ілюстрацыя, выкарыстаная з дазволу выдаўніцтва ад 1992 года.
Пра адбітак мёртвага цела Хрыста на Турынскай плашчаніцы гл. разьдзел «Укрыжаваньне і пакладаньне ў труну». Апроч таго, пачынаючы з 1979 года, прафэсар Генрых Пфайфер разам зь сястрой Бландзінай Пашаліс Шлёмер займаюцца навуковым вывучэньнем «Хусты Манапэлла». У адрозьненьне ад Турынскай плашчаніцы на ёй адлюстраваны толькі твар з адкрытымі вачыма: http://voltosanto.com . Паходжаньне хусты таксама зь цяжкасьцю паддаецца навуковаму доказу ці тлумачэньню: напрыклад, на марскім шоўку маляваць немагчыма. Абрысы твару ў абодвух палотнах супадаюць. Параўнайце зь Ян. 20:5-7. Абодва палатна зрабілі істотны ўплыў на мастацкія вобразы Хрыста, створаныя ў першых стагодзьдзях нашай эры. На хусьце, якая, відаць, была абматаная вакол твару, адлюстраваны авальны твар з валосьсем; ёсьць падабенства і з прыгаданым вышэй палатном, якое прадстаўляе жывога Хрыста з боку.

Вернуться к оглавлению.

 

1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   ...   25


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка