Семінар ІІ. Вялікія трагедыі у. Шэкспіра




Дата канвертавання19.03.2016
Памер246.95 Kb.
Семінар ІІ.

ВЯЛІКІЯ ТРАГЕДЫІ У. ШЭКСПІРА

План заняткаў:



  1. «Вялікія» трагедыі У. Шэкспіра: «Атэла» (Othello, 1604), «Кароль Лір» (King Lear, 1605), «Макбет» (Macbeth, 1605?) і крызіс рэнесанснага гуманізму.

  2. Уплыў скептыцызму і стаіцызму, «Вопытаў» М. Монтеня на інтэлектуальную атмасферу ў Англіі пачатку стагоддзя.

  3. Тэма трансфармацыі непарушных асноў быцця чалавека: стваральнай волі («Гамлет»), маральнай веры («Атэла»), універсальных першаведаў пра годнасць чалавека («Кароль Лір»), этычных імператываў («Макбет»), і матыў вар’яцтва, хаосу, злачынства ў трагедыях У. Шэкспіра.

  4. Крыніцы сюжэта трагедыі «Атэла». Асаблівасці трансформацыі сюжэта ў параўнанні з навелай Дж. Чынціа «Венецыянскі маўр».

  5. Праблематыка трагедыі «Атэла». Асаблівасці паэтыкі: прыём кантрасту, шырокаве выкарыстанне расліннай і колеравай сімволікі. Сімвалісцкія інтэрпрэтацыі п’есы як містэрыі.

  6. «Кароль Лір» – вяршыня трагедыйнага майстэрства У. Шэкспіра. Крыніцы сюжэта. Тэма чалавечых пакут у п’есе. Канцэпцыі прыроды. Сістэма вобразаў, ускладненая кампазіцыя. Сцэнічнае жыццё п’есы (розныя версіі).

  7. Трагедыя «Макбет» у кантэксце творчасці У. Шэкспіра. Агульнае і адрознае з гістарычнай хронікай «Рычард ІІІ». Роля містыкі і звышнатуральнага. Асаблівасці ўспрыняцця п’есы ў шэкспіраўскія часы. Інтэрпрэтацыі п’есы ў рэчышчы фрэйдысцкай крытыкі.

  8. Гісторыя інтэрпрэтацыі вечных вобразаў трагедый У. Шэкспіра ў розныя літаратурна-тэатральныя эпохі.

Пытанні для падрыхтоўкі і заданні да аналізу тэксту:

«АТЭЛА»

Пытанні да ўсяго твора:



  1. Якія творы італьянскіх аўтараў можна лічыць крыніцамі шэкспіраўскай п’есы? Параўнайце сюжэт навелы Дж. Чынціо «Венецыянскі маўр» з п’есай У. Шэкспіра. Якія канцэптуальныя змены ўнёс англійскі класік у параўнанні з італьянскім сюжэтам?

  2. У якіх п’есах Шэкспір развівае тэмы “Атэла”: беспадстаўнай рэўнасці, падступства ў каханні, любоўнага трохкутніка і г.д.?

  3. * Дайце шэкспіраўскія характарыстыкі асноўным героям п’есы.

  4. Дакажыце, што п’еса Шэкспіра пабудавана на кантрастах.

  5. * Прывядзіце ўсе выпадкі ўжывання расліннай сімволікі ў п’есе.

  6. * Прывядзіце прыклады ўжывання кантрасту fair … – foul…, якія не адлюстраваны ў перакладах.

  7. Як у п’есе стасуюцца боскае і інфернальнае?

  8. Чаму Яга ненавідзіць Атэла? *Адшукайце ў п’есе радкі, у якіх Яга дэкларуе сваю нянавісць.

  9. Як у п’есе развіваецца тэма the men should be what they seem?

  10. У чым «трагічная» віна Атэла. Якое пытанне Атэла з’яўляецца ключом да ўсёй п’есы? Запішыце яго ў арыгінале.

Пытанні да І акта

  1. Каго Яга называе a great arithmetician?

  2. Чаму Атэла трымаецца, як роўны перад сіньёрыяй?

  3. У чым Атэла бачыць сваё апраўданне перад Брабанцыо?

  4. Якія эпітэты выкарыстоўвае Брабанцыо, апісваючы дачку, маўра?

  5. Чаму ў адпаведнасці з тэкстам Атэла пакахаў Дэздэмону, а Дэздэмона – Атэла?

  6. Хто яшчэ з герояў Шэкспіра, акрамя Дэздэмоны percievea divided duty?

  7. Колькi год Яга?

  8. Чаму, на вашу думку, метафара саду як саду чалавечай душы, належыць Яга? Як гэта стасуецца да адной з асноўных тэм п’есы the men should be what they seem?

Virtue! a fig! 'tis in ourselves that we are thus


or thus. Our bodies are our gardens, to the which
our wills are gardeners: so that if we will plant
nettles, or sow lettuce, set hyssop and weed up
thyme, supply it with one gender of herbs, or
distract it with many, either to have it sterile
with idleness, or manured with industry, why, the
power and corrigible authority of this lies in our
wills. If the balance of our lives had not one
scale of reason to poise another of sensuality, the
blood and baseness of our natures would conduct us
to most preposterous conclusions: but we have
reason to cool our raging motions, our carnal
stings, our unbitted lusts, whereof I take this that
you call love to be a sect or scion.

Пытанні да ІІ акта:

  1. Як ставяцца да Атэла ў прыморскім мястэчку на Кіпры? Якімі словамі Касіo гэта канстатуе?

  2. Якімі эпітэтамі карыстаецца Кaсіo, апісваючы Дэздэмону?

  3. Якія стасункі складваюцца паміж Яга і ягонай жонкай? Ці можна назваць іх шлюб шчаслівым?

  4. Як, паводле герояў п’есы, суадносяцца прыгажосць і розум (fair&wit), нязграбнасць і дурасць (foul & foolish)? Звярніцеся да тэксту ў арыгінале і ў перакладах?

  5. Што ў п’есе гаворыцца пра Англію?

  6. Ці можна лічыць, што менавіта хустка Дэздэмоны стала прычынай яе трагедыі? Чаму napkin/handkerchief была такой важнай рэччу для Атэла? Што было на ёй вышыта?

Пытанні да ІІІ акта:

  1. Якую функцыю ў п’есе выконвае блазень?

  2. Дзе адбываецца дзеянне 3 сцэны ІІІ акта? Ці выпадкова гэта?

  3. Чаму Дэздэмона заступаецца за Касіо? З чым параўноўвае Дэздэмона сваю просьбу?

  4. З чым параўноўвае Атэла той час, калі ён не будзе больш кахаць Дэздэмону?

  5. Чаму ахвярай Яга становіцца Касіо?

  6. Чаго засцерагацца, паводле Яга, павінен Атэла?

  7. Чаму Атэла сумняваецца ў дабрадзейнасці Дэздэмоны?

  8. Ці можна Атэла зараз адказаць на пытанне, чаму ён ажаніўся з Дэздэмонай?

  9. Як ставіцца Атэла да ўяўнага падману Дэздэмоны.

  10. Ці верыць Атэла ў тое, што Дэздэмона здрадзіла яму?

  11. Чаму Атэла пагражае Яга?

  12. Якія пагрозы дасылае Атэла на адрас Дэздэмоны?

  13. Ці жадае Атэла смерці Касіо?

  14. Ці лічыць Дэздэмона Атэла раўнівым?

  15. *Прасачыце, як са зменай настрою Атэла, мяняюцца эпітэты, якія ён ужывае ў дачыненні да Дэздэмоны?

  16. Ці заўважае Дэздэмона метамарфозу, якая адбываецца з Атэла?

  17. Чаму Атэла верыць Яга, але не Дэздэмоне? Прасачыце, як на працягу п’есы мяняецца светадчуванне Атэла, яго стаўленне да Дэздэмоны?

  18. Якую функцыю ў п’есе выконвае вобраз Біянкі?

  19. Навошта Касіо аддаў Біянцы хустку Дэздэмоны?

Пытанні да IV акта:

  1. Чаму прадметам размовы паміж Атэла і Яга становіцца зараз найперш Касіо?

  2. Як ставіцца Атэла да таго, што Дэздэмона яму здрадзіла? Чым супакойвае яго Яга?

  3. Як ставіцца Яга да рэўнасці Атэла?

  4. Ці пераканы Атэла ў тым, што хустка, якую ён бачыў у Біянкі, належыць Дэздэмоне?

  5. Які спосаб пакарання Дэздэмоны выбірае Атэла? Што яму прапануе Яга?

  6. Што думае пра паводзіны Атэла Эмілія?

  7. Звярніце ўвагу на тое, што ў размове з Атэла Дэздэмона просіць захаваць/дараваць і яе/ёй, і Атэла.

  8. Чаму ў Яга атрымліваецца падманваць Радрыга? Ці можна разглядаць вобраз Радрыга як паралельны да Атэла, Касіо?

  9. Якую песню спявае Дэздэмона перад смерцю? Што сімвалізуе гэтая песня? У якіх іншых п’есах У. Шэкспіра сустракаецца магістральны вобраз гэтай песні.

  10. Пры якой умове Эмілія магла б здрадзіць мужу? А Дэздэмона?

  11. Хто паводле Эміліі вінаваты ў тым, што жонкі здраджваюць мужам?

Пытанні да V акта:

  1. Ці жадае Радрыга забіваць Касіо?

  2. Чаму для Яга выгаднае і забойства Радрыга, і забойства Касіо?

  3. Хто ў п’есе гіне першым? Чаму?

  4. Чаму Ягa забівае Радрыга, але дапамагае Касіо?

  5. Ці ўпэўнены Яга ў тым, што ягоны ўчынак узвысіць яго?

  6. Адшукайце ўрывак, дзе жыццё параўноўваецца са свечкай, запішыце ўрывак у арыгінале. Параўнайце з перакладам. У чым розніца?

  7. Чаму Атэла перад сном нагадвае маліцца Дэздэмоне?

  8. *Як апісвае Дэздэмона мужа?

  9. Што Дэздэмона лічыць сваім адзіным грахом?

  10. Якой літасці для сябе просіць Дэздэмона? Чаму? Ці адчувае яна сябе вінаватаю?

  11. Якое пакаранне для Дэздэмоны выбірае Атэла?

  12. *Чым тлумачыць Атэла свой учынак? Якімі прыроднымі катаклізмамі?

  13. Каго Дэздэмона вінаваціць у сваёй смерці?

  14. З якой стыхіяй параўноўвае Атэла Дэздэмону, Эмілія – Атэла?

  15. Ці раскайваецца Атэла ў сваім злачынстве? Ці шкадуе ён Дэздэмону?

  16. Ці верыць Эмілія ў тое, што яе муж ускосна вінаваты ў смерці Дэздэмоны?

  17. Ці верыць Эмілія ў тое, што яе муж здольны на злачынства?

  18. Ці прызнае Яга сваю віну?

  19. Хто адкрывае Атэла вочы на яго злачынства?

  20. Што думае пра смерць дачкі Барбанцыо?

  21. Чаму Шэкспір не паказвае смерці Яга ў п’есе? Якую будучыню герою прадказвае Людавіка?

  22. З якой просьбаю звяртаецца Атэла да тых, хто будзе пра яго пісаць у сенат?

  23. Чаму Атэла заканчвае жыццё самагубствам?

ІІ. Паводле характарыстык пазнайце герояў, каму належаць гэтыя характарыстыкі, прывядзіце адпаведнікі ў перакладах:

  1. Rude am I in my speech

  2. I am not what I seem

  3. For I am nothing if not critical

  4. You may relish him more in the soldier than in the scholar.

  5. Тhe knave is handsome, young, and hath all those
    requisites in him that folly and green minds look
    after: a pestilent complete knave; and the woman
    hath found him already.

  6. She’s full of most blessed condition

  7. He is rash and very sudden in choler

  8. She’s a most fresh and delicate creature

  9. fair warrior

  10. She is indeed perfection.

  11. I never knew
    A Florentine more kind and honest

  12. For if he be not one that truly loves you,
    That errs in ignorance and not in cunning,
    I have no judgment in an honest face.

  13. Excellent wretch!

  14. I dare be sworn I think that he is honest.

  15. This honest creature doubtless
    Sees and knows more, much more, than he unfolds.

  16. This fellow's of exceeding honesty,
    And knows all qualities, with a learned spirit,
    Of human dealings.

A fine woman! a fair woman! a sweet woman!

  1. He's that he is: I may not breathe my censure
    What he might be: if what he might he is not,
    I would to heaven he were!

  2. She was false as water.

  3. O, she was heavenly true!

  4. An honest man he is, and hates the slime
    That sticks on filthy deeds.

  5. ... the sweetest innocent
    That e'er did lift up eye.

  6. Are there no stones in heaven
    But what serve for the thunder? – Precious villain!

  7. 'Tis a notorious villain

  8. cruel Moor

  9. O ill-starr'd wench

  10. this rash and most unfortunate man

  11. O the pernicious caitiff!

  12. ...he was great of heart.

*Прывядзіце адпаведнікі ў перакладах да наступных радкоў арыгіналу. Вызначце адметнасць арыгінальнага тэксту ў параўнанні з перакладам:

1. though that his joy be joy,


Yet throw such changes of vexation on't,
As it may lose some colour.

2. It seems not meet, nor wholesome to my place,


To be produced – as, if I stay, I shall –
Against the Moor.

3. The robb'd that smiles steals something from the thief;


He robs himself that spends a bootless grief.

4. The Moor is of a free and open nature,


That thinks men honest that but seem to be so,
And will as tenderly be led by the nose
As asses are.
I have't. It is engender'd. Hell and night
Must bring this monstrous birth to the world's light

5. But I'll set down the pegs that make this music,


As honest as I am.

6. And nothing can or shall content my soul


Till I am even'd with him, wife for wife,
Or failing so, yet that I put the Moor
At least into a jealousy so strong
That judgment cannot cure.

7. It hath pleased the devil drunkenness to give place


to the devil wrath.

8. So will I turn her virtue into pitch,


And out of her own goodness make the net
That shall enmesh them all.

9. Perdition catch my soul,


But I do love thee! and when I love thee not,
Chaos is come again.

10. Why, why is this?


Think'st thou I'ld make a lie of jealousy,
To follow still the changes of the moon
With fresh suspicions?...

'Tis not to make me jealous


To say my wife is fair, feeds well, loves company,
Is free of speech, sings, plays and dances well;
Where virtue is, these are more virtuous:
Nor from mine own weak merits will I draw
The smallest fear or doubt of her revolt;
For she had eyes, and chose me. No, Iago;
I'll see before I doubt; when I doubt, prove;
And on the proof, there is no more but this,--
Away at once with love or jealousy!

11. In the mean time,


Let me be thought too busy in my fears--
As worthy cause I have to fear I am--
And hold her free, I do beseech your honour.

12. O curse of marriage,


That we can call these delicate creatures ours,
And not their appetites! I had rather be a toad,
And live upon the vapour of a dungeon,
Than keep a corner in the thing I love
For others' uses. Yet, 'tis the plague of great ones;
Prerogatived are they less than the base;
'Tis destiny unshunnable, like death:
Even then this forked plague is fated to us
When we do quicken. Desdemona comes.

13. The Moor already changes with my poison:


Dangerous conceits are, in their natures, poisons.
Which at the first are scarce found to distaste,
But with a little act upon the blood.
Burn like the mines of Sulphur.

14. He that is robb'd, not wanting what is stol'n,


Let him not know't, and he's not robb'd at all.

15. O monstrous world! Take note, take note, O world,


To be direct and honest is not safe.
I thank you for this profit; and from hence
I'll love no friend, sith love breeds such offence.

16. Her name, that was as fresh


As Dian's visage, is now begrimed and black
As mine own face. If there be cords, or knives,
Poison, or fire, or suffocating streams,
I'll not endure it. Would I were satisfied!

17. and, but my noble Moor


Is true of mind and made of no such baseness
As jealous creatures are, it were enough
To put him to ill thinking...

... I think the sun where he was born


Drew all such humours from him.

18. But jealous souls will not be answer'd so;


They are not ever jealous for the cause,
But jealous for they are jealous: 'tis a monster
Begot upon itself, born on itself.

19. It is hypocrisy against the devil:


They that mean virtuously, and yet do so,
The devil their virtue tempts, and they tempt heaven.

20. Her honour is an essence that's not seen;


They have it very oft that have it not.

21. I am glad to see you mad.

22. O brave Iago, honest and just,
That hast such noble sense of thy friend's wrong!
Thou teachest me.

23. And yet I fear you; for you are fatal then


When your eyes roll so: why I should fear I know not,
Since guiltiness I know not; but yet I feel I fear.

24. O insupportable! O heavy hour!


Methinks it should be now a huge eclipse
Of sun and moon, and that the affrighted globe
Should yawn at alteration.

25. It is the very error of the moon;


She comes more nearer earth than she was wont,
And makes men mad.

26. Nay, had she been true,


If heaven would make me such another world
Of one entire and Perfect chrysolite,
I'ld not have sold her for it.

27. villany hath made mocks with love

28. I pray you, in your letters,
When you shall these unlucky deeds relate,
Speak of me as I am; nothing extenuate,
Nor set down aught in malice: then must you speak
Of one that loved not wisely but too well;
Of one not easily jealous, but being wrought
Perplex'd in the extreme; of one whose hand,
Like the base Indian, threw a pearl away
Richer than all his tribe.

«КАРОЛЬ ЛІР»

Да ўсяго тэксту:

1. Якія асаблівасці трагедыі “Кароль Лір” сведчыць пра тое, што гэта — трагедыя Шэкспіра? Адметнасць трагедыі ў параўнанні з іншымі творамі У. Шэкспіра.

2. Як бы вы акрэслілі асноўную праблематыку трагедыі? Якія тэмы «Гамлета» Шэкспір закранае ў трагедыі?

3. Назавіце літаратурныя і іншыя крыніцы п’есы. Якія варыянты пастановак вам вядомыя?

4. Чаму Шэкспір для раскрыцця сваёй тэмы развівае дзве сюжэтныя лініі? Правядзіце паралелі паміж вобразамі караля Ліра і Глостэра. Што агульнага і адрознага ў іх лёсах?

5. Якія канцэпцыі часу прапанаваныя ў п’есе?

6. Колькі ў п’есе трупаў? Прааналізуйце прычыны смерцяў герояў (заканамернасць, непазбежнасць, выпадковасць)?

7. Якую ролю ў п’есе адыгрывае сцэна буры? Прааналізуйце яе.

8. У чым прычына вар’яцтва караля Ліра? Ці быў ён сапраўдным вар’ятам? Адшукайце ў п’есе ўсе моманты, якія сведчаць «за» і «супраць»?

9. Чаму менавіта нягоды прымушаюць караля Ліры па-іншаму зірнуць на свет? Тэма пакутніцтва ў трагедыі Шэкспіра і біблейскай кнізе Іова.

10. Што аб’ядноўвае караля Ліра, Глостэра і Олбані (Албанскага)?

11. У п’есе даецца чатыры розныя тэорыі прыроды як кіруючай сілы ў сусвеце. Што гэта за тэорыі? Каму яны належаць? Адшукайце адпаведныя радкі.

12. Адшукайце ў тэксце the references to the lower animals and mans likeness to them.

13.The gods are mentioned many times, but God just once. Адшукайце гэты момант.

14. Як рэалізуецца матыў падглядвання ў п’есе?

15. Каму ў п’есе належыць большая колькасць крылатых выслоўяў? Чым гэта можна растлумачыць?

16. Адшукайце ў п’се 5-10 цытат, у якіх адлюстраваная праблема “бацькоў і дзяцей”.

17. Куды падзеўся блазень караля?

18. Як у п’есе адлюстраваны крызіс рэнесанснага гуманізму. Прааналізуйце выказванні Глостара і Ліра.

These late eclipses in the sun and moon portend no good to us. Though the wisdom of nature can reason it thus and thus, yet nature finds itself scourg'd by the sequent effects. Love cools, friendship falls off, brothers divide. In cities, mutinies; in countries, discord; in palaces, treason; and the bond crack'd 'twixt son and father. This villain of mine comes under the prediction; there's son against father: the King falls from bias of nature; there's father against child. We have seen the best of our time. Machinations, hollowness, treachery, and all ruinous disorders follow us disquietly to our graves. Find out this villain, Edmund; it shall lose thee nothing; do it carefully. And the noble and true-hearted Kent banish'd! his offence, honesty! 'Tis strange.

Глостер
Недавние солнечное и лунное затмения не сулят нам ничего доброго. Пускай исследователи природы толкуют их так и сяк, природа сама себя бичует неизбежными последствиями. Любовь охладевает, дружба падает, братья враждуют между собой, в городах восстания, в селах раздоры, во дворцах крамола, и распадается связь отцов с сыновьями. В моей семье этот негодяй восстает против предписанных законов, - сын против отца; король идет наперекор природе, - отец против дитяти. Наши лучшие времена в прошлом. Махинации, коварства, плутовство и разрушительные беспорядки следом идут за нами, грозя нам гибелью. - Найди этого негодяя, Эдмунд, - никакой потери для тебя не будет. Делай это тщательно. И благородный верный Кент изгнан! Этим наносится оскорбление честности. Вот что странно!



(Перевод Бориса Пастернака)
Lear. Why, thou wert better in thy grave than to answer with thy uncover'd body this extremity of the skies. Is man no more than this? Consider him well. Thou ow'st the worm no silk, the beast no hide, the sheep no wool, the cat no perfume. Ha! Here's three on's are sophisticated! Thou art the thing itself; unaccommodated man is no more but such a poor, bare, forked animal as thou art. Off, off, you lendings! Collie, unbutton here.

Лир


Лучше бы лежать тебе в могиле, чем непокрытым встречать эту суровость непогоды. Что ж, человек и есть таков, как он. Посмотрите на него хорошенько. Тебе шелковичный червь не предоставил своей ткани, скот - покрышки, овца - волны, мускусная кошка - запаха. - Га! Мы трое все поддельные; ты - тварь, как есть; неприкрытый человек - не более, как бедное голое двуногое животное, как ты. Прочь, прочь! Все это взято взаймы! Расстегни мне здесь.

(Перевод Бориса Пастернака)



Пытанні да І акта:

1. У чым кароль абвінавачвае Кардэлію?

2. Калі, з пункту гледжання Кента, найбольш запатрабаваная сумленнасць (plainness)?

3. Хто ўпершыню ў п’есе гаворыць пра вар’яцтва/хваробу Ліра?

4. Адшукайце рэпліку Кента, у якой ён паведамляе, што ў каралеўстве стала немагчыма жыць на стары лад (арыгінал).

5. Чаму герцаг Бургундскі адмаўляецца ажаніцца з Кардэліяй?

6. Як вырашаецца пытанне пра шлюб Кардэліі?

7. Што агульнага і адрознага ў адказе бацькам Дэздэмоны і Кардэліі? Параўнайце арыгіналы.

8. Пра што просіць Кардэлія сёстраў перад зыходам з каралеўства?

9. Звярніце ўвагу на тое, як у арыгінальным тэксце Французскі кароль звяртаецца да Кардэліі.

10. Каго з дачок больш любіў Лір?

11. Што пра стан/характар Ліра гавораць Рэгана і Ганерылья?

12. Сцэна 2. Якую канцэпцыю прыроды прапануе Кент у І (2)?

13. Што змяшчаў ліст Эдманда-Эдгара? Што азначае “заснуць і не прачынацца”. Як гэта каралюе з радкамі з маналога Гамлета “to die, to sleep”?

14. У чым Глостэр бачыць прычыну разладу ў свеце?

15. У якім з маналогаў Глостэра найбольш ярка адлюстраваны крызіс рэнесанснай свядомасці? Параўнайце арыгінал і пераклады.

16. Чаму Эдгар верыць Эдманду?

17. Сцэна 3. Як Кент адказвае на пытанне Ліра, хто ён такі? Чаму Кент мяняе сваю знешнасць?

18. Які род заняткаў Кента? (арыгінал).

19. Што прыцягвае Кента да караля Ліра?

20. Колькі год Кенту?

21. Якую гісторыю Ліра расказвае блазень?

22. Адшукайце словы блазня, якія сведчаць пра крызіс рэнесанснай свядомасці.

23. Хто называе караля ценем Ліра?

24. Як, паводле блазня, розум Ліра суадносіцца з яго ўзростам? (канцэпцыяй часу ў п’есе?)

25. Чаму Лір баіцца звар’яцець?



Пытанні да ІІ акта:

  1. Каго, паводле Эдманда, Эдгар заклікаў на дапамогу злачынству? У чым абвінавачвае Эдманд Эдгара?

  2. Якія ўзнагароды атрымлівае Эдманд за сваё падступства?

  3. Як характарызуе Освальда Кент?

  4. Хто стварыў чалавека, паводле Кента? Чаму?

  5. Што з’яўляецца рамяством (occupation) Кента?

  6. Чаму Кент абураны нягодным стаўленнем герцага Корнуэла і Рэганы да сваёй асобы?

  7. Як расцэньваюць учынак Корнуэла (stocks) Глостэр, Лір?

  8. У якім выглядзе ў ІІ (2) паўстае Фартуна?

  9. Чаму Эдгар выбірае аблічча беднага Тома?

  10. Як успрымае Лір Кента ў кайданах?

  11. Як ставіцца да Ганерылы Лір пасля ад’езду ад яе і як ён характарызуе Рэгану?

  12. Знайдзіце маналог, у якім гучаць словы помсты Ліра дочкам.


Пытанні да ІІІ акта:

  1. Дзе, паводле прыдворных, знаходзіцца на пачатку ІІІ (1) акта кароль Лір?

  2. Як у арыгінале гучыць слова “бура”.

  3. Прасачыце частотнасць слова foul у гэтым акце*1.

  4. Якое прароцтва, паводле тэксту п’есы, зробіць Мёрлін, калі будзе жыць?

  5. Якое параўнанне з прадстаўнікамі жывёльнага свету выкарыстоўвае Эдгар, распавядаючы пра сваё мінулае?

  6. Што ёсць чалавек, паводле караля Ліра. Параўнайце адпаведныя маналогі Ліра ІІІ(4) і Гамлета (what a piece of work is a man).

  7. У якім дзяржаўным злачынстве абвінавачваецца Глостэр?

  8. Што, паводле беднага Тома, дапамагае пераносіць пакуты?

  9. Хто ў п’есе гіне першым, пры якіх абставінах?

  10. Як Глостэр даведваецца пра тое, што сапраўдны здраднік Эдманд?


Пытанні да IV акта:

  1. Пры якіх абставінах адбываецца сустрэча Глостэра і Эдгара?

  2. Што, паводле Олбані, здарыцца са светам, калі пакінуць злачынства неадпомшчаным?

  3. Пры якіх абставінах гіне Корнуэл?

  4. За што хоча Олбані аддзячыць Глостэру?

  5. Як Лір, паводле Кента, успрымае свой учынак у дачыненні да Кардэліі?

  6. Чаму Глостэр вырашае скончыць жыццё самагубствам?

  7. Як узыход на строму Глостэра суадносіцца са словамі Эдгара пра падзеннне: The lowest and most dejected thing of fortune,/ stands still in esperance lives not in fear?

  8. Што гаворыць пры сустрэчы Лір пра слепату Глостэра?

  9. Што адказвае Эдгар на пытанне Глостэра, хто ён? Звярніце ўвагу на тое, што пытанне “хто ты?” досыць часта сустракаецца ў тэксце і заўжды героі адказваюць на яго абагульнена. Прывядзіце іншыя прыклады.

  10. Якім чынам абуджаюць Ліра ад сну?

  11. Адшукайце момант, дзе Лір кленчыць перад Кардэліяй і просіць у яе прабачэння.

Пытанні да V акта:

  1. З кім збіраецца біцца Олбані?

  2. З якой з сёстраў збіраецца ажаніцца Эдманд?

  3. Што за ліст перадае Эдгар Олбані?

  4. Чаму Олбані абвінавачвае Эдманда ў дзяржаўнай здрадзе?

  5. Пры якіх абставінах і чаму гіне Рэгана?

  6. Дайце прыклад апавядальніцтва ў 5 акце.

ІІ. У сувязі з чым ў трагедыіі з’яўляюцца наступныя радкі. Каму з герояў яны належаць. Дайце арыгіналы. Рускі пераклад Б. Пастэрнака.

1. О, эти лживые льстецы! как крысы,

Они перегрызают пополам

Святые узы крови, угождают

Страстям господ, льют масло в их огонь

И леденят их каменные души.

2. Моё ремесло — быть откровенным.

3. Кто больно прыток, тому надевают на ноги деревянные чулки.

4. Отходи в сторону, когда с горы катится большое колесо, чтобы оно не сломало тебе шею, но хватайся за него, когда оно поднимается в гору.

5. Плохие, стало быть, не так уж плохи,

Когда есть хуже. Кто не хуже всех,

Еще хорош.

6. Я вам отмщу, злодейки, ведьмы,

Что вздрогнет мир. Ещё не знаю сам,

Чем отомщу, но это будет нечто

Ужаснее всего, что видел свет.

7. Разве портной может скроить человека?

8. Я вас люблю, как долг велит, — не больше и не меньше.

9. Совсем не знак бездушья молчаливость.

Гремит лишь то, что пусто изнутри.

10. Раз дома нет узды твоей гордыне,

То ссылка — здесь, а воля — на чужбине.

11. Как люди не хитры, пора приходит —

И всё на воду свежую выходит.

12. Когда мы сами портим и коверкаем себе жизнь, обожравшись благополучием, мы приписываем наши несчастья солнцу, луне и звёздам... В оправдание всего плохого у нас имеются сверхъестественные объяснения.

13. Сам отдал власть, а хочет управлять по-прежнему!

14. Вот мой род занятий: быть самим собой. Верно служить тому, кто мне доверится. Любить того, кто честен. Знаться с тем, кто рассудителен и мало говорит. Считаться с общим мнением. Драться, когда нет другого выхода, и не есть рыбы.

15. Я не так молод, чтобы полюбить женщину за её пение, и не так стар, чтобы сходить по ней с ума без всякой причины.

16. Правду всегда гонят из дому, как сторожевую собаку, а лесть в комнате и воняет, как левретка.

17. Найми мне, дяденька, учителя. Я хочу научиться врать.

18. Кукушка воробью пробили темя

За то, что он кормил её всё время.

19. Плох тот, кто поздно кается.

20. О Лир, теперь стучись

В ту дверь, откуда выпустил ты разум

И глупость залучил.

21 . Больней, чем быть укушенным змеёй,

Иметь неблагодарного ребёнка!

22. Лучше опасаться

Без меры, чем без меры доверять.

От бед спасает только осторожность.

23. Если бы мозги были у человека в пятках, не грозили бы его уму мозоли?

24. Чтобы иметь по обе стороны от себя по глазу. Чего не разнюхает нос, то глаза досмотрят.

25. Но и у гнева есть свои права.

26. Кто в брак вступает второпях,

Не позаботившись о доме,

Тот скоро будет весь во вшах,

Как оборванец на соломе.

27. Алхимия нужды преображает

Навес из веток в золотой шатёр.

28. Как вижу я, телесное страданье —

Законный бич всех изгнанных отцов.

29. Неприкрашенный человек — и есть именно это бедное, голое двуногое животное, и больше ничего.

30. Я и дальше буду верным гражданскому долгу, хотя для этого мне придётся подавлять голос крови.

31. Ужасно одиночество в беде.

ІІІ. Адшукайце рускія адпаведнікі. Каму належаць словы, у сувязі з чым прамаўляюцца?

1. It is the stars,

The stars above us, govern our conditions;

Else one self mate and mate could not beget

Such different issues.

2. Let the great gods,

That keep this dreadful pother o’er our heads,

Find out their enemies now. Tremble, thou wretch,

That hast within thee undivulged crimes...

3. The gods are just, and of our pleasant vices

Make instruments to plague us...

4.And thou, all-shaking thunder,

Smite flat the thick rotundity o’ the world!

Crack nature’s moulds, all germens spill at once,

That make ungrateful man!

5. Let it be so; thy truth then be thy dower.

For, by the sacred radiance of the sun,

The mysteries of Hecate and the night;

By all the operation of the orbs

From whom we do exist and cease to be;

Here I disclaim all my paterntal care,

Propinquity and property of blood,

And as a stranger to my heart and me

Hold thee from this for ever. The barbarous Scytian,

Or he that makes his generation messes

To gorge his appetite, shall to my bosom

Be as well neighbour’d, pitied and relieved,

As thou my sometime daughter.

6. Hear, nature, hear; dear goddess, hear!

Suspend thy purpose, if thou didst intend

To make this creature fruitful!

Into her womb convey sterility!

Dry up in her the organs of increase;

And from her derogate body never spring

A babe to honour her! If she must teem,

Create her child of spleen; that it may live,

And be a thwart disnatured torment to her!

Let it stamp wrinkles in her brow of youth;

With cadent tears fret channels in her cheeks;

Turn all her mother’s pains and benefits

To laughter and contempt; that she might feel

How sharper than a serpent’s tooth it is

To have a thankless child!

7. This courtesy, forbid thee, shall the duke

Instantly know; and that letter too:

this seems a fair deserving, and must draw me

That which my father loses; no less than all:

The younger rises when the old doth fall.

8. Filial ingratitude!

It is not as this mouth should tear this hand

For lifting food to’t? But I will punish home.

No, I will weep no more. In such a night

To shut me out! Poor on; I will endure.

In such a night as this! O Regan, o Goneril!

Your old kind father, whose frank heart gave all, --

O, that way madness lies; let me shun that;

No more of that.


«МАКБЕТ»

Пытанні да ўсёй п’есы:

  1. Fair is foul, foul is fair – лейтматыў п’есы. Дакажыце гэта. Як называецца такая мастацкая фігура.

  2. Адшукайце ў п’есе моманты, якія падмацоўваць тэзісы даследчыка шэкспіраўскай творчасці Дж. Брэдлі:

І) Darkness broods over this tragedy

ІІ) Macbeth leaves a decided impression of colour

ІІІ) Shakespeare has concentrated attention on the obscurer regions of man’s being,

IV) Witches merely announced events. No connection of these announcements with any action of his was even hinted by them. У чым розніца ў стаўленні да ведзьмаў Макбета і Банко?

V) Macbeth’s crimes have no excuses

VI) Macbeth – his wife. They have no separate ambitions.

They support and love one another (Macbeth has no time for funeral...)

They suffer together. As time goes they drift a little apart. So far there is much likeness between them. Otherwise they are contrasted, and action is build upon this contract. Their attitude towards the projected murder of Duncan are quite different, and it produces in them equally different effects At first Lady M overshadows her husband, but afterwards she retires more and more into the background, and he became unmistakably the leading figure.



  1. Вызначце, у чым адметнасць п’есы ў параўнанні з іншымі трагедыямі Шэкспіра?

  2. Чым шэкспіраўскі Макбет адрозніваецца ад свайго гістарычнага пра вобраза? Якія факты з гісторыі Макбета змяніў У. Шэкспір і дзеля якой мэты?

  3. Якую інтэрпрэтацыю вобразам ведзьмаў вы маглі б даць? Якую ролю адыгрываюць іх прадказанні ў п’есе?

  4. Чым роля здані ў п’есе “Макбет” адрозніваецца ад адпаведнай ў трагедыі “Гамлет”?

  5. Чаму, на вашую думку, менавіта п’еса “Макбет” выклікала найбольшую цікавасць прадстаўнікоў псіхааналітычнай школы крытыкі?

  6. Чаму ледзі Макбет сама не забівае Дункана?

  7. Чаму Макбет адкрыта не выступае супраць Банка?

  8. З чым параўноўвае Макбет сваё жыццё?

  9. Якія эпітэты знаходзіць аўтар для Макбета? (арыгінал)

  10. У чым трагедыя Макбета?

  11. Прасачыце, калі ласка, што пра выразы твараў гавораць розныя героі п’есы? Чаму назіранні за мімікай герояў важныя для разумення п’есы?

  12. У які час сутак адбываюцца асноўныя падзеі п’есы?

Пытанні да І акта:

        1. Якая магістральная для ўсяго твора і творчасці У. Шэкспіра тэма сфармулявана напрыканцы 1 сцэны?

        2. Якія азначэнні ў дачыненні да Макбета ўжывае сяржант і Дункан, Рос?

        3. Чаму ведзьмаў бачаць і Макбет, і Банка?

        4. Як успрымае ведзьмаў Банка? Як яны выглядаюць?

        5. Якія прадказанні даюць ведзьмы Макбету?

        6. Якое стаўленне Макбета да часу ў І акце (сцэна 3)?

        7. Як называе сваю жонку Макбет у лісце, дасланым ёй (сцэна 5)?

        8. Што ледзі Макбет гаворыць пра прыроду свайго мужа (сцэна 5)?

        9. Чаму ледзі Макбет просіць змяніць ёй пол?

        10. З чым параўноўвае ледзі Макбет твар свайго мужа?

        11. Прасачыце, як на лексічным узроўні ў сцэне 5 перадаецца атмасфера страху? Звярніцеся да арыгінальнага тэксту.

        12. За што ледзі Макбет ушчувае свайго мужа (сцэна 5)?

        13. Што мы даведваемся пра асабістае жыццё ледзі Макбет (сцэна 7)? Як гэтая інфармацыя суадносіцца з тым, што будзе сказана пра ледзі Макбет у наступных раздзелах?

Пытанні да ІІ акта:

1. Прааналізуйце прыведзены ніжэй маналог, зрабіўшы падрадковы пераклад.

MACBETH.

Go bid thy mistress, when my drink is ready,

She strike upon the bell. Get thee to bed. Exit Servant.

Is this a dagger which I see before me,

The handle toward my hand? Come, let me clutch thee.

I have thee not, and yet I see thee still.

Art thou not, fatal vision, sensible

To feeling as to sight? Or art thou but

A dagger of the mind, a false creation,

Proceeding from the heat-oppressed brain?

I see thee yet, in form as palpable

As this which now I draw.

Thou marshal'st me the way that I was going,

And such an instrument I was to use.

Mine eyes are made the fools o' the other senses,

Or else worth all the rest. I see thee still,

And on thy blade and dudgeon gouts of blood,

Which was not so before. There's no such thing:

It is the bloody business which informs

Thus to mine eyes. Now o'er the one half-world

Nature seems dead, and wicked dreams abuse

The curtain'd sleep; witchcraft celebrates

Pale Hecate's offerings; and wither'd Murther,

Alarum'd by his sentinel, the wolf,

Whose howl's his watch, thus with his stealthy pace,

With Tarquin's ravishing strides, towards his design

Moves like a ghost. Thou sure and firm-set earth,

Hear not my steps, which way they walk, for fear

Thy very stones prate of my whereabout,

And take the present horror from the time,

Which now suits with it. Whiles I threat, he lives;

Words to the heat of deeds too cold breath gives.

A bell rings.

I go, and it is done; the bell invites me.

Hear it not, Duncan, for it is a knell

That summons thee to heaven, or to hell. Exit.

2. Да каго, паводле ледзі Макбет, падобны Дункан?

3. Якога колеру рукі ледзі Макбет (сцэна 2)? Чаму гэтая акалічнасць важная для разумення п’есы?

4. Чаму Макбет не жадае ведаць, што ён здзейсніў (best not know myself)? 

5. Якое надвор’е пануе ў сцэне 3? Як апісанне прыродных з’яваў стварае змрочную атмасферу п’есы?

6. Знайдзіце ў перакладах адпаведнікі наступным рэплікам:

a) Shake of this downy sleep death’s counterfeit and look on death itself.

b) Died I but died an hour before this chance,

7. Што за кожнай усмешкай бачыць Дональбайн?

8. Як напрыканцы акта сфармуляваны крызіс рэнесанснага гуманізму, у якім выглядзе трансфармавалася магістральная тэма твора fair is foul?

Пытанні да ІІІ акта:


  1. Чаму Макбет баіцца Банка? Адшукайце адпаведны маналог.

  2. Чаму Макбет адкрыта не выступае супраць Банка?

  3. Як у 2 сцэне гучыць тэма the time is out of joint?

  4. Якімі ніжэйшымі жывёламі напоўнены мозг Макбета?

  5. Чаму ледзі Макбет абвінавачвае мужа ў вар’яцтве (сцэна 4)?

  6. Што чакае тых, хто занадта верыць у свой поспех (сцэна 5)?

Пытанні да IV акта:

  1. Чым абумоўлена з’яўленне ведзьмаў на пачатку акта?

  2. Якую струну закранулі ведзьмы ў душы Макбета?

  3. Якія прадказанні даюць Макбету здані?

  4. Як у гэтым акце перадаецца атмасфера страху?

  5. Якую характарыстыку Макбету дае Макдуф?

  6. Якія характарыстыкі дае сабе Малькольм як магчымаму каралю?

Пытанні да V акта:

  1. Ад чаго памірае ледзі Макбет? Які дыягназ ставіць доктар?

  2. Як рэагуе Макбет на смерць жонкі?

  3. Як у гэтым акце развіваецца тэма знешняга і ўнутранага зроку? (Што гаворыцца пра вочы ледзі Макбет? Чаго не павінен бачыць Макбет (I must not look to have)?

  4. З чым параўноўвае Макбет сваё жыццё ў 5 сцэне?

  5. У якім выглядзе Макбет рыхтуецца сустрэць смерць?

Алябьева Л. Литературная профессия в Англии в XVI – IX веках. М., 2004.

Аникст А. А. Театр эпохи Шекспира. М., 1965; 2-е изд.: М., 2006.

Аникст А. Шекспир. М., 1964. («Жизнь замечательных людей»).

Аникст А. Творчество Шекспира. М., 1963.

Аникст А. Шекспир: Ремесло драматурга. М., 1974.

Брандес. Шекспир. Жизнь и произведения / Пер. В. М. Спасской и В. М. Фриче. М., 1899; М., 1999.

Гарин И. Шекспир // Гарин И. Пророки и поэты. В 7 т. Т. 6. М., 1994.

Горбунов А. Н. Шекспировские контексты. М., 2006.

Джеймс Б., Рубинстайн У .Д. Тайное станет явным. Шекспир без маски = The truth will out: unmasking the real Shakespeare. М., 2008. (Магия имени).

Козинцев Г. Наш современник Вильям Шекспир. 2-е изд., перераб. и доп.  Л.; М., 1966. 

Комарова В. П. Метафора и аллегория в произведениях Шекспира. Л., 1989.

Комарова В. П. Творчество Шекспира. СПб, 2001.

Комарова В. П. Шекспир и Монтень. Л., 1983.

Кто есть кто в творчестве Шекспира / Сост. Питер Квиннел, Хамиш Джонсон. М., 2000.



Минц Н. В. Старое и всегда современное. Парадоксы Шекспира. М., 1990.

Морозов А. А., Софронова Л. А. Эмблематика и ее место в искусстве барокко // Славянское барокко. М., 1979

Морозов М. Статьи о Шекспире / Вступ. ст. Р.Самарина. М., 1964.

Морозов М. Шекспир: 1564 – 1616. 2-е изд. М., 1956. («Жизнь замечатательных людей»).

Морозов М. М. Театр Шекспира. М., 1984.

Оден У. Х. Лекции о Шекспире / Пер. с англ. М. Дадяна. М., 2008.

Пинский Л. Шекспир. М., 1971.

Пинский Л. Е. Шекспир: Основные начала драматургии. М., 1971.

Прозоров В. Г. От Беовульфа к Гамлету. Петрозаводск, 1997.

Смирнов А. А. Шекспир. Л.; М., 1963.

Холлидей Ф. Е. Шекспир и его мир / Предисл., пер. и коммент. В. Харитонова. М., 1986. 

Чернова А. Все краски мира, кроме жёлтой: Опыт пластической характеристики персонажа у Шекспира. М., 1987.

Шведов Ю. Ф. Трагедия Шекспира «Отелло». М., 1969.

Шведов Ю. Ф. Эволюция шекспировской трагедии. М., 1975.

Шекспир. Энциклопедия / Сост. В.Д. Николаев. М., Эксмо, 2007.



Шенбаум С. Шекспир: Краткая документальная биография / Пер. А. А. Аникста и А. Л. Величанского; вступ. ст. А. А. Аникста. М., 1985.

Шестаков В. П. Шекспир и итальянский гуманизм. М., 2008.

Юткевич С. И. Шекспир и кино. М., 1973.

1 Заданні з зорачкай тут і ў іншых работах выконваюць толькі тыя, хто прэтэндуе на 9-10.


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка