“Самы светлы талент – дабрата”




Дата канвертавання06.07.2016
Памер60.57 Kb.

Дзевусава Таццяна Мікалаеўна,
настаўнік беларускай мовы і літаратуры вышэйшай катэгорыі



Тэма: “Самы светлы талент – дабрата”

(урок-асэнсаванне казкі У.Караткевіча “Нямоглы бацька”)
Мэты: спрыяць спасціжэнню вучнямі ідэі твора, аўтарскай пазіцыі,

маральнай высновы казкі У.Караткевіча, яе гуманістычнага пафасу;

удасканальваць уменне вучняў характарызаваць герояў паводле іх

паводзін і ўчынкаў;

працаваць над усвадамленнем вучнямі свайго месца ў працягу

пакаленняў рода.

Метады: праблемны, пошукава-творчы.





Знішчалі “ўчора” і таму не мелі права на “заўтра”

У.Караткевіч


Праблемнае пытанне: Ці згодны вы, што дабрыня – гэта мужнасць? Каго з

герояў казкі можна назваць мужным?
Ход урока
I. Арганізацыйны момант.

(настаўнік аб’яўляе тэму, задачы ўрока).

II. Літаратуразнаўчая размінка.

(мэта – паўтарыць тэарэтычны матэрыял, што будзе выкарыстоўвацца пры

аналізе казкі)


  1. Літаратурны конкурс. Што з’яўляецца лішніму запісаным радку? Чаму?

1) Ля вогнішч начлежных (М.Танк)

2) Крыніца (Я.Колас)

3) Чужое багацце (Г.Марчук)

4) Залаты птах

5) Нямоглы бацька (У.Караткевіч)

- Чым адрозніваецца літаратурная казка ад народнай?



2. Крыжаванка. Разгадайце крыжаванку.














к

а

з

к

а













п

р

ы

м

а

ў

к

а













п

р

ы

к

а

з

к

а

ф

а

л

ь

к

л

о

р
















л

е

г

е

н

д

а










  1. Вуснае мастацкае апавяданне з элементамі вывдумкі і фантазіі. (Казка)

  2. Трапнае выслоўе, якре дае вобразеую ацэнку падзеям, учынкам, чалавечым якасцям. (Прымаўка)

  3. Трапнае народнае выслоўе з павучальным зместам. (Прыказка)

  4. Вусная народная творчасць. (Фальклор)

  5. Фальклорнае фантастычнае апавяданне, звязанае з гістарычнымі падзеямі. (Легенда)

  • Якое слова вы атрымалі ў вертыкальным слупку? (Закон)

  • Што ёсць закон? Як вы разумееце сэнс гэтага слова?

(Закон – агульнапрыняты звычай, абавязковае правіла, якое павінна выконвацца ўсімі).

Аналіз казкі.



III. Асноўная частка.

  • Вакол якіх персанажаў твора разгортваюцца падзеі? (Бацька, Гнат, Пятро)

  • Расстаўце герояў па вуглах фігуры.



Бацька


Закон
Гнат Пятро


  • Што стала прычынай спрэчкі паміж героямі? (Закон)


Настаўнік. Так, Закон выпрабоўваў герояў. Да чаго ён абавязваў?


  • Як адносіліся да людзей, якія трымаліся Закона, да людзей, хто не трымаўся Закона?

  • Якія эпітэты характарызуюць Закон? (Паганы, дзікі, нялюдскі, жорсткі)

  • Да чаго ж абавязваў Закон Пятра?

  • Хто напомніў пра Закон Пятру? Зачытайце.

  • Як аднёсся Пятро да напамінку пра Закон?. Зачытайце.

  • Ці мог Пятро абысці Закон? Чаму?

  • Як развітваецца бацька з сынам? Зачытайце.

  • Калі Пятро вёз бацьку ў лес па вёсцы, як адносіліся да іх сустрэчныя людзі? А Гнат? Зачытайце.

  • Ці аставіў Пятро бацьку ў лесе?

  • Што здарылася ў той год, калі Пятро пераступіў Закон? Зачытайце (стар.94).

  • Чаму навучыў бацька Пятра?

  • Каму не спадабалася парада?

  • Выпрабаванні не закончыліся. Што здарылася?

  • Як змагаліся з Веліканам?

  • Якую параду даў бацька?

  • Як аднёсся да гэтай парады Гнат?

  • Што здарылася з Веліканам?

  • Чым жа незадаволены Гнат? Зачытайце (стар.98).

  • Як жа апраўдаўся Пятро? Зачытайце (стар.98).

  • Як павёў сябе Гнат?

  • Хто ўмяшаўся ў размову? Зачытайце (стар.99).

  • Як жа аднёсся Гнат да таго, што Закон знішчылі?

  • Якое рашэнне прынялі людзі?

IV. Асэнсаванне назхвы ўрока.

  • Паглядзіце на назву ўрока. Што такое талент?

  • Падбярыце антонім да слова светлы.

  • Падбярыце сінонімы да слоў светлы, цёмны.




Светлы

Талент

Цёмны

добры

дар

прагны

спагадлівы

здольнасць

бязлітасны

шчыры

уменне

чэрствы

чулы




бяздумны

смелы




жорсткі

сардэчны




злосны

мужны










V. Вызначэнне тэмы і ідэі твора.

1. Запіс на дошцы.

1) Бацькоў шануй – старых паважай.

2) Як ты шануеш бацькоў, так цябе будуць шанаваць твае дзеці.

3) Шануй бацьку і родную матку.

4) На чужой старане і сонца не так свеціць.

5) Добрыя дзеці бацьку і маці – апора ў хаце.

- Прачытайце выслоўі. Што аб’ядноўвае іх? Якое “лішняе”? Чаму?

Якая тэма казкі?


  1. Запіс на дошцы.

    1. “Шануйце дабрыню, хай і слабую”.

    2. “Шануйце мудрасць, хай сабе нямоглую”.

    3. “Насіце на руках бацькоў...”

  • Зачытайце радкі з тэксту. У якіх радках, на вашу думку, рэалізавана ідэя твора?

VI. Абарона эпіграфа.



  • Звярніце ўвагу на эпіграф. Што значыць “учора” і “заўтра”?

VII. Дамашняе заданне. Падрыхтаваць пераказ ключавых эпізодаў казкі.

VIII. Рэфлексія.



  • Ці спадабалася вам такая форма абмеркавання твора?

  • Які момант усхваляваў, зацікавіў больш за ўсё?

IX. Заключнае слова настаўніка.



- Мне хацелася б, каб гэты ўрок не прайшоў для вас бясследна, каб яго вынікам сталі не толькі добрыя адзнакі. Каб запаліў ён у вашых сэрцах агеньчык дабрыні, спагады, які і далей будзе асвятляць ваш шлях і саграваць тых, хто побач з вамі. Засланяйце ж гэты агеньчык ад нягод. Памятайце, што добры чалавек не той, хто ўмее рабіць дабро, а той, хто не ўмее рабіць зла.


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка