Раздзел іншы міністр




старонка16/28
Дата канвертавання01.05.2016
Памер5.3 Mb.
1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   ...   28

РАЗДЗЕЛ 17. ПРАВАЛЫ Ў ПАМЯЦІ

Хутка пасля Новага года, рана вечарам, Гары, Рон і Джыні сталі перад камінам, збіраючыся адправіцца ў Хогвартс – Міністэрства арганізавала аднаразовае падлучэнне да каміннай сеткі для хуткага і бяспечнага перакідання вучняў у школу. Праводзіла хлопцаў адна толькі місіс Уізлі: містэр Уізлі, Фрэд, Джордж, Біл і Флер былі на працы. Місіс Уізлі танула ў слязах. Урэшце, трэба прызнаць, апошнім часам яна амаль заўсёды плакала; з тых самых пор, калі ў калядны вечар Персі выляцеў з хаты ў акулярах, залепленых пюрэ з пастэрнака (“аўтарства” гэтага подзвігу прыпісвалі сабе Фрэд, Джордж і Джыні).

- Не плач, маці, - Джыні паляпвала па спіне місіс Уізлі, якая плакала ў яе на плячу. – Усё нармальна…

- Так, не хвалюйся пра нас, - сказаў Рон, дазваляючы маці захаваць на сваёй шчацэ вельмі і вельмі вільготны пацалунак, - а тым больш аб Персі. Ён такі дэбіл, што не вялікая страта, так?

Місіс Уізлі расплакалася яшчэ мацней і абняла Гары.

- Абяцай, што будзеш асцярожны… не палезеш на ражон…

- А ніколі не лезу, - адказаў Гары. – Вы жа мяне ведаеце, я люблю жыць ціха і спакойна.

Місіс Уізлі слязліва хіхікнула і адступіла назад.

- Добра, дарагія мае, будзьце разумніцамі…

Гары ступіў у ізумрудны агонь і крыкнуў: “Хогвартс!” Перад вачамі мільганулі напрыканцы куток кухні і мокры твар місіс Уізлі, а затым полымя асягнула яго цалкам. Гары закруціла; перад ім пранёсся размыты калейдаскоп чужога чараўніцкага жылля, але малюначкі знікалі раней, чым ён паспяваў штосьці разгледзець. Праз некалькі імгненняў рух замарудзіўся, і нарэшце рэзка спыніўся. Гары стаяў у каміне кабінета прафесара МакГонагал, якая, калі ён стаў пералазіць праз камінную рашотку, на імгненне адарвалася ад сваёй працы і сказала:

- Добры вечар, Потэр. Паспрабуйце не выпэцкваць дыван.

- Што вы, прафесар.

Гары паправіў акуляры і прыгладзіў валасы. У каміну тым часам з’явіўся Рон. Пачакаўшы Джыні, усе трое вышлі з кабінета МакГонагал і хутка накіраваліся ў грыфіндорскую вежу. Па дарозе Гары выглядаў у вокны. Сонца ўжо садзілася за сценамі замка, уся тэрыторыя якога была накрытая снежным дыванам, яшчэ больш шчыльным, чым у садзе Нары. Удалечыні, перад халупай, Хагрыд карміў Клювакрыла.

- Цацка, - упэўнена вымавіў Рон, падыходзячы да Поўнай цётцы. Яна была незвычайна бледная і паморшчылася ад яго гучнага голасу.

- Не, - сказала яна.

- Што значыць “не”?

- Пароль змянілі, - растлумачыла Поўная Цётка. – І ўмольваю цябе, не крычы.

- Нас не было, адкуль нам ведаць…?

- Гары! Джыні!

Да іх падляцела расчырванелая Герміёна ў мантыі, капелюшу і пальчатках.

- Я вярнулася гадзіны дзве назад, я толькі што ад Хагрыда і Клю… гэта значыць, Куракрыла, - на адзіным дыханні паведаміла яна. – Як Каляды, добра?

- Так, - ахвотна адклікнуўся Рон, - даволі бурна, Руфус Скрым…

- У мяне для цябе нешта ёсць, Гары, - сказала Герміёна, не гледзячы на Рона і быццам не заўважаючы яго. – Так, дарэчы – пароль. Устрыманне.

- Сапраўды, - слабым голасам прамовіла Поўная Цётка і кінулася наперад, адчыняючы дзіру за партрэтам.

- Што гэта з ёй? – спытаў Гары.

- Перашчыравала на святы, - закаціўшы вочы, адказала Герміёна і першай пралезла ў перапоўненую агульную гасціную. – Яны з сяброўкай Віялетай выпілі ўсё віно ў п’яных манахаў, ведаеце, з той карціны ў калідоры каля кабінета заклёнаў… Добра, усё роўна…

Яна парылася ў кішэні і выцягнула пергаментны скрутак, падпісаны почыркам Дамблдора.

- Выдатна, - Гары адразу разгарнуў пасланне і пазнаў, што наступны індывідуальны занятак будзе заўтра вечрам. – Мне столькі ўсяго трэба яму распавесці – ды і табе таксама. Пайдзем сядзем…

Тут раздаўся гучны віск: “Вон-вон!”, і Лаванда Браўн, выскачыўшы невядома адкуль, кінулася на шыю Рона. Народ захіхікаў; Герміёна меладычна засмяялася і сказала:

- Вон столік… ты з намі, Джыні?

- Не, дзякуй, я абяцала знайсці дына, - ад усякага запалу, што Гары, зразумела, не мог не адзначыць. Рон і Лаванда стаялі, сашчапіўшыся ў барацьбітаўскім захопе. Пакінуўшы ім абдымацца, Гары павёў Герміёну да вольнага століка.

- А як твае Каляды?

- Нармальна, - яна паціснула плячамі. – Нічога асаблівага. А што было ў Вон-Вона?

- Зараз распавяду, - паабяцаў Гары. – Слухай, Герміёна, а ты не магла бы…?

- Не, не магла бы, - бескаляровым голасам адказала тая, - нават не прасі.

- Я думаў, што, можа, за вакацыі… ну, ты разумееш…

- Гэта Поўная цётка выпіла цыстэрну віна пяць стагоддзяў вытрымкі, Гары, а не я. Ну, кажы, што за важныя навіны ты жадаў паведаміць?

У яе быў настолькі люты выгляд, што Гары ўпадабаў забыцца пра Рона і перасказаў гутарку Малфоя і Снэйпа.

Калі ён скончыў, Герміёна трохі пасядзела ў роздумах і сказала:

- А ты не думаеш…?

- … што ён прыкідваўся, быццам жадае дапамагчы, каб выведаць у Малфоя яго намер?

- Ну.. так, - кіўнула Герміёна.

- Містэр Уізлі і Люпін таксама так думаюць, - незадаволена буркнуў Гары. – Але, значыць, Малфой сапраўды задумвае нейкую поскудзь, спадзяюся, ты не станеш адмаўляць…

- Не, не стану, - павольна вымавіла яна.

- І дзейнічае па загаду Валан дэ Морта, як я і казаў!

- Хм-м-м.. а гэтае імя прамаўлялася?

Гары нахмурыўся, узгадваючы.

- Не ўпэўнены… Снэйп сапраўды сказаў: “твой спадар”… хто ж яшчэ?

- Не ведаю, - Герміёна прыкусіла губу. – Можа, яго бацька?

Яна ўтаропілася ўдалячынь і так глыбока пагрузілася ў свае думак, што нават не заўважыла, як Лаванда ласкоча Рона.

- А як пажывае Люпін?

- Не вельмі добра, - прызнаў Гары і распавёў пра місію Люпіна і яго цяжкасці. – Ты наогул чула пра Фенрыра Грэйбэка?

- Так! – спалохана выклікнула Герміёна. – І ты таксама, Гары!

- Калі, на Гісторыі магіі? Ты выдатна ведаеш, што я ніколі не слухаю…

- Не, не, не на гісторыі магіі! Малфой пагражаў Борджыну гэтым самым Фенрырам! Ён сказаў, што Грэйбэк – стары сябар іх сям’і і што ён будзе сачыць за Борджынам!

Гары ўтаропіўся на яе, разявіўшы рот.

- Я забыўся! Але гэта даказвае, што Малфой – Пажыральнік Смерці! Як інакш ён можа звязвацца з Грэйбэкам і аддаваць распараджэнні?

- Усё гэта вельмі падазрона, - выдыхнула Герміёна, - калі толькі не…

- Я цябе ўмольваю! – у раздраженні ўскрыкнуў Гары. – Тут спрачацца не пра што!

- Але… усё такі не выключна, што гэта была пустая пагроза.

- Неймаверны чалавек, - Гары патрос галавой. – Добра, убачым, хто меў рацыю… Ты, Герміёна, разам з Міністэрствам, яшчэ папомніш мае словы. Так, дарэчы, я прымудрыўся пасварыцца з Руфусам Скрымджэрам…

Астатак вечара яны правялі суцэль мірны, лаючы міністэрства магіі – Герміёна, як і Рон, лічыла неверагодным нахабствам з іх боку прасіць Гары аб дапамозе пасля леташняга ганення.

Новы семестр пачаўся з прыемнай неспадзеўкі: раніцой на дошцы ў агульнай гасцінай з’явілася вялікая аб’ява:

ЗАНЯТКІ ПА ТЭХНІЦЫ АПАРЫРАВАННЯ

Усе, хто дасягнуў, або дасягне да 31 жніўня гэтага года ўлучна, сямнаццацігоддзя, могуць прайсці дванаццацітыдзенны курс тэхнікі апарыравання з інструктарам з міністэрства магіі.

Просім жадаючых занесці сваё прозвішча ў спіс унізе.

Кошт: 12 галеонаў.

Гары і Рон улезлі ў натоўп каля аб’явы і па чарзе запісаліся ў спіс. Рон якраз вымаў пяро, калі Лаванда, якая падкралася ззаду, закрыла яму вочы рукамі і пранізліва праспявала:

- Адгадай хто, Вон-Вон?

Гары павярнуўся, убачыў Герміёну, якая рашуча аддалялася, і дагнаў яе, не маючы ні найменшага жадання заставацца з Ронам і Лавандай. Да яго здзіўлення, Рон параўняўся з імі амаль адразу за партрэтнай дзірой, вельмі незадаволены і з ярка-чырвонымі вушамі. Герміёна, не кажучы ні слова, паскорыла крок і сышла наперад, да Нэвіла.

- Значыць, аппарыраванне, - сказаў Рон. Па яго тону было абсалютна ясна, што абмяркоўваць тое, што здарылася, забараняецца. – павесялімся?

- Не ведаю, - працягнуў Гары. – Можа, калі сам аппарыруеш, яно і нічога, а разам з Дамблдорам мне не вельмі спадабалася.

- А я і забыўся, што ты ўжо аппарыраваў… Мне трэба здаць іспыт адразу, - з некаторай трывогай вымавіў Рон. – Фрэд з Джорджам здалі.

- Але Чарлі ж праваліўся?

- Так, але ён больш мяне, - Рон растапырыў рукі, як гарыла, - так што Фрэд з Джорджам не вельмі шмат выступалі… у вочы, прынамсі, не гаварылі…

- А калі трэба здаваць?

- Як толькі споўніцца семнаццаць. Гэта значыць, мне – ужо ў сакавіку!

- Так, але ты ж не зможаш аппарыраваць тут, у замку…

- Усё роўна, галоўнае, усе будуць ведаць, што я магу, калі захачу.

Заняткі хвалявалі не толькі Рона. Увесь дзень шасцікурснікі толькі пра гэта і казалі; магчымасць знікаць і з’яўляцца дзе жадаеш здавалася неацэннай перавагай.

- Вось будзе выдатна, калі мы зможам проста… - Сімус пстрыкнуў пальцамі, адлюстраваўшы знікненне. – Мой стрыечны брат Фергус увесь час мяне гэтым цвяліць. Але нічога, я яму адпомшчу… не дам ні хвіліны супакою…

Пагрузіўшыся ў шчаслівыя бачанні, ён занадтна моцна ўзмахнуў палачкай, і з яе замест зададзенага фантанчыка чыстай вады забіла моцная, нібы з брандспойта, бруя. Стукнуўшыся ў столь, яна абрынулася на прафесара Флітвіка, і той зваліўся тварам уніз. Пасля таго, як збянтэжаны Сімус атрымаў ад прафесара Флітвіка, які высушыўся ўзмахам чарадзейнай палачкі, заданне многа разоў напісаць: “Я чараўнік, а не бабуін, які размахвае дубцом”, Рон паведаміў яму:

- А Гары ўжо аппарыраваў! Дамб… э-э… адзін чалавек браў яго з сабой. Ну, ведаеш, раўналежнае аппарыраванне.

- Ух ты! - шэптам выклікнуў Сімус. Ён, Дын і Нэвіл наблізілі галовы да Гары, каб выслухаць яго ўражанні. Да канца дня Гары абложвалі просьбамі апісаць, што выпрабоўваеш пры аппарыраванні. Пазнаўшы, наколькі гэта непрыемна, усе ўпадалі ў поўны глыбокай пашаны жах, але зусім не гублялі запалу, таму без дзесяці восем вечара Гары ўсё яшчэ раздзіралі бясконцымі роспытамі. Каб своечасова патрапіць на занятак, яму прыйшлося зманіць, што ён павінен тэрмінова вярнуць кнігу ў бібліятэку.

У кабінеце Дамблдора гарэлі лямпы; партрэты былых дырэктараў і дырэктрыс мірна спалі у сваіх рамах; Вір Памяці стаяў напагатове на пісьмовым стале. Рукі Дамблдора былі пахаваныя па баках чары, правая - чорная і асмаленая, як заўсёды. Чаму яна не вылечваецца? Гары ў соты раз задумаўся над тым, адкуль магла ўзяцца настолькі сур'ёзная рана, але пытаць не стаў; Дамблдор абяцаў у патрэбны час распавесці, і да таго ж, Гары жадаў абгаварыць зусім іншае. Але не паспеў ён загаварыць пра Снэйпа і Малфоя, як Дамблдор спытаў:

- Я чуў, на вакацыях ты сустракаўся з Міністрам Магіі?

- Сустракаўся, - пацвердзіў Гары. – Ён застаўся мною незадаволены.

- Так, - уздыхнуў Дамблдор, - мною таксама. Аднак, Гары, нам прыйдзецца перажыць гэтае няшчасце і жыць далей.

Гары хмыкнуў.

- Ён жадаў, каб я распавёў, якія яны ў Міністэрству малайчыны.

Дамблдор усміхнуўся.

- Ці бачыш, першапачаткова гэта ідэя Фаджа. У канцы ён адчайна спрабаваў захаваць свой пост і жадаў з табой сустрэцца ў надзеі на падтрымку…

- Пасля ўсіх яго леташніх подзвігаў?- узвіўся Гары. – Пасля Амбрыдж?

- Я казаў Карнэліўсу, што нічога не выйдзе, але нават з яго сыходам задумка не памерла. Ужо праз пару гадзін пасля прызначэння, Скрымджэр запатрабаваў у мяне сустрэчы з табою…

- Дык вось пра што вы паспрачаліся! – вырвалася ў Гары. – Гэта было ў “Штодзённным”.

- Што ж, іншы раз і там пішуць праўду, - сказаў Дамблдор, - хай нават выпадкова. Так, мы спрачаліся менавіта пра гэта. Такім чынам, Руфус знайшоў спосаб да цябе дабрацца.

- Ён абвінаваціў мяне ў тым, што я – “чалавек Дамблдора да мозгу костак”.

- Як грубіянска з яго боку.

- А я сказаў, так і ёсць.

Дамблдор адкрыў рот, збіраючыся нешта сказаць, і зноў закрыў яго. За спіной Гары фенікс Фоўкс выдаў ціхі, далікатны, меладычны крык. Гары раптам убачыў, што яркія блакітныя вочы Дамблдора завільгатнеліся, страшна збянтэжыўся і хутка ўткнуўся поглядам ва ўласныя калены. Аднак неўзабаве Дамблдор загаварыў, і яго голас быў зусім цвёрды.

- Я вельмі крануты, Гары.

- Скрымджэр жадаў ведаць, дзе вы бываеце, калі вас няма ў школе, - паведаміў Гары сваім каленам.

- Так, гэта выклікае яго жывую цікавасць, - Дамблдор відавочна павесялеў, і Гары вырашыўся падняць вочы. - Ён нават усталяваў за мной сачэнне. Смешна, на самай справе. Пасадзіў мне на хвост Доліша. Вельмі ліхі ўчынак. Як-то раз я быў змушаны навесці на Доліша псуту; цяпер, да найвялікшага шкадавання, прыйшлося прарабіць гэта зноў.

- А яны так і не пазналі, дзе вы бываеце? – пацікавіўся Гары, разлічваючы хоць як-небудзь растлумачыць гэтае таямнічае пытанне, але Дамблдор толькі ўсміхнуўся і зірнуў на Гары з-пад акуляр-паўмесяцаў

- Не, і табе пакуль таксама не трэба ведаць… А цяпер прапаноўваю прыступіць да занятку, каля няма іншых…

- Наогул-то ёсць, сэр, - сказаў Гары. – Гэта дакранаецца Малфоя і Снэйпа.

- Прафесара Снэйпа, Гары.

- Так, сэр. На вячэры ў Слагхорна я выпадкова… гэта значыць, на самай справе, я за імі прасачыў…

Дамблдор выслухаў Гары з абыякавым тварам. Нейкі час ён маўчаў, а пасля вымавіў:

- Дзякуй за звесткі, Гары, але… праваноўваю табе ўсё забыць. Гэта не так уж важна.

- Не так важна? – не верачы сваім вушам, паўтарыў Гары. – Прафесар, ды разумееце…?

- Так, Гары, фенаменальныя разумовыя здольнасці дазволілі мне зразумець усё, што ты распавёў, - даволі рэзка адказаў Дамблдор. – Не выключана нават верагоднасць, што я разумею трохі больш цябе. Паўтаруся: я рад, што ты са мной падзяліўся, але, дазволь запэўніць, я не пачуў нічога, пра што трэба было турбавацца.

Гары моўчкі свідраваў дырэктара абураным поглядам. У чым справа? Дамблдор сапраўды загадаў Снэйпу высвятліць, што робіць Малфой, і даўно ведае пра ўсё ад Снэйпа? Або ён проста прыкідваецца, што зусім не ўстрывожаны?

- Значыць, сэр, - Гары спадзяваўся, што яго голас гучыць спакойна і ветліва, - вы па-ранейшаму давяраеце..?

- Я, здавецца, праявіў досыць памяркоўнасці, шмат разоў адказваючы на гэтае пытанне, - сказаў Дамблдор, цяпер ужо без намёку на памяркоўнасць. - Мой адказ нязменны.

- А як жа інакш, - раздаўся яхідны голас; відавочна, Фініўс Найджэлус толькі рабіў выгляд, што спіць. Дамблдор не звярнуў на яго ўвагі.

- Гары, я настойваю, каб мы прыступілі да заняткаў. Нам неабходна абгаварыць куды важнейшыя рэчы.

Гары асільвалі мяцежныя думкі. Што, калі ён не жадае змяняць тэму, а жадае казаць пра Малфоя, адстойваючы сваю пазіцыю? Нібы прачытаўшы яго думкі, Дамблдор пагушкаў галавой.

- Ах, Гары, Гары, як часта гэта здараецца, нават сярод лепшых сябраў! Кожны лічыць, што яго меркаванне значна важней усіх астатніх!

- Я не лічу ваша меркаванне няважным, сэр, - суха адказаў Гары.

- Ты маеш рацыю, яно вельмі важна, - лёгкім тонам адклікаўся Дамблдор. - Але сёння я павінен паказаць табе яшчэ два ўспаміна. Абодва здабытыя з найвялікшай працай, прычым другое, з майго пункта гледжання, самае істотнае з усіх, што мне атрымалася сабраць.

Гары нічога не адказаў; ён усё яшчэ злаваўся на тое, што Дамблдор занядбаў яго даверам, аднак выдатна разумеў, чаго можа дамагчыся, калі працягне спрачацца.

- Такім чынам, - звонка загаварыў Дамблдор, - мы працягваем аповяд пра Тома Рэддла, якога ў мінулы раз пакінулі літаральна на парозе "Хогвартса". Ты, зразумела, памятаеш, з якім захапленнем Рэддл пазнаў аб тым, што ён чараўнік; як ён адмовіўся ад майго суправаджэння ў паездцы на Касы завулак і як я папярэдзіў яго, што ў "Хогвартсу" не трываюць крадзяжу.

- Пачаўся вучэбны год. Том Рэддл, ціхае дзіця ў падношанай адзежы, прыбыло ў школу і разам з іншымі выбудавалася ў чаргу на сартаванне. Яго залічылі ў "Слізэрын" практычна адразу, як толькі капялюш крануў яго галавы, - Дамблдор узмахнуў счарнелай рукой, паказваючы на паліцу над галавой, дзе нерухома стаяла старажытны капялюш-сартыроўшчык. - Калі ён пазнаў, што знакаміты заснавальнік яго каледжа таксама ўмеў размаўляць са змеямі, не магу сказаць - магчыма, у той жа вечар. Але ўпэўнены, што гэта яшчэ больш узрадавала Рэддла і вельмі падвысіла яго самаацэнку.

- Не ведаю, ці спрабаваў ён палохаць або дзівіць савучняў сваім незвычайным дарам - да настаўнікаў такі слых не даходзіў. Рэддл не быў нахабным або агрэсіўным. Незвычайна адораны, вельмі прыгожы і да таго ж сірата, ён, натуральна, прыцягваў увагу і з першых дзён у школе карыстаўся сімпатыяй усіх настаўнікаў. Ён здаваўся спакойным, ветлівым, вельмі жадаў вучыцца і амаль на ўсіх вырабляў самае спрыяльнае ўражанне.

- А вы нікому не распавядалі пра вашу першую сустрэчу ў прытулку? - спытаў Гары.

- Не. Рэддл не выказваў ні найменшага раскаяння, але я не выняткоўваў, што ён сароміцца былых грахоў і жадае пачаць жыццё з чыстага ліста. Я вырашыў даць яму шанец.

Дамблдор замоўк і пытальна паглядзеў на Гары. Той адкрыў рот, збіраючыся загаварыць. Вось вам, калі ласка: насуперак разумнаму сэнсу Дамблдор гатоў выявіць ласку да ўсякага нягодніка! Але затым Гары сёе-тое ўспомніў.

- Але вы не давяралі яму па-сучаснаму, так? Ён сам казаў… Рэддл, які выйшаў з дзённіка… "Дамблдор ніколі не любіў мяне так, як усе астатнія настаўнікі".

- Ну, скажам… не безумоўна, - адказаў Дамблдор. - Як ты памятаеш, я вырашыў пасачыць за ім. Але, прызнаюся, спачатку мала што пазнаў. Том быў вельмі насцярожаны, мабыць, разумеючы, што ў эйфарыі ад усведамлення сваёй праўдзівай сутнасці занадта са мной разгаварыўся. Ён імкнуўся больш нічога не выдаваць, аднак не мог забраць зваротна ні сваіх слоў, ні аповяду місіс Коўл. Урэшце, яму хапала розуму не спрабаваць мяне зачараваць, як ён гэта праробліваў са шматлікімі маімі калегамі.

- За гады навучання ён сабраў вакол сябе групу адданых таварышаў; заву іх так за адсутнасцю лепшага азначэння - як я ўжо заўважыў, Рэддл не сілкаваў цёплых пачуццяў ні да аднаго з іх. Іх кампанія валодала злавесным, але панадным шармам. Гэта быў пярэсты збор; да Рэддла цягнуліся слабыя, якія шукалі абароны; амбіцыйныя, якія спадзяваліся падзяліць яго славу; агрэсіўныя, якія маюць патрэбу ў лідэру, здольным навучыць вышэйшай, вытанчанай жорсткасці. Іншымі словамі, падабенства яго цяперашняй гвардыі; сапраўды, пасля "Хогвартсу" некаторыя сталі першымі Пажыральнікамі Смерці.

- Рэддл цвёрда іх кантраляваў, і яны ніколі не здзяйснялі злачынстваў адкрыта, аднак тыя сем гадоў у Хогвартсу былі адзначаныя шматлікімі непрыемнымі інцыдэнтамі, хоць дачыненне асяроддзя Рэддла ніколі не атрымоўвалася ўсталяваць. Самым сур'ёзным злачынствам было, зразумела, адкрыццё Таемнага пакоя, якое прывяло да смерці дзяўчынкі. Як ты ведаеш, у гэтым хібна вінавацілі Хагрыда.

- Я сабраў зусім трохі звестак пра Рэддла ў Хогвартсу, - сказаў Дамблдор, паклаўшы зморшчаную руку на вір памяці. - Мала хто быў гатоў падзяліцца ўспамінамі; людзі занадта баяліся. Усё, што я ведаю, здабыта ўжо пасля таго, як ён скончыў Хогвартс, коштам шматлікіх высілкаў. Кагосьці я разгаварыў хітрасцю, нешта запазычыў з старых запісаў, нешта пазнаў з допытаў сведак, як маглаў, так і чараўнікоў.

- Тыя, каго я здолеў упрасіць што-небудзь распавесці, распавялі, што Рэддл быў апантаны пытаннем, хто яго бацькі. Суцэль вытлумачальна, вядома; ён вырас у прытулку і, натуральна, жадаў ведаць чаму. Ён дарэмна шукаў Тома Рэддла-старэйшага на таблічках у трафейнай, вывучаў спісы стараст у школьных архівах і нават штудзіраваў падручнікі чараўніцкай гісторыі. У выніку яму прыйшлося змірыцца і прызнаць, што яго бацька ніколі не пераступаў парог Хогвартсу. Думаю, менавіта тады ён зрокся ад свайго імя, назваўся лордам Валан дэ Мортам і заняўся пошукамі перш пагарджанай сям'і маці - якая, з яго пункта гледжання, не магла быць чараўніцай, калі паддалася гэтак ганебнай чалавечай слабасці, як смерць.

- У прытулку яму паведамілі, што бацьку яго маці клікалі Нарвола; на гэта і прыходзілася абапірацца. Рэддл упарта праглядаў кнігі старажытных чараўніцкіх прозвішчаў, і нарэшце пазнаў пра існаванне нашчадкаў Слізэрыну. На шаснаццатым годзе жыцця, улетку, ён пакінуў прытулак, куды вяртаўся штогод, і адправіўся на пошукі сваіх сваякоў, Гонтаў. А зараз, Гары, калі ты ўстанеш…

Дамблдор падняўся з-за стала, і Гары ўбачыў у яго ў руках крыштальная бурбалку з перламутравымі ўспамінамі, якія весяла клубіліся ўнутры.

- Мне вельмі павезла, што я гэта дастаў, - сказаў Дамблдор, выліваючы субстанцыю з бутэлькі ў вір памяці. - Пасля ты ўсё зразумееш. Ну што, паехалі?

Гары ступіў да чашы і паслухмяна нахіліўся. Яго атвар крануў паверхні ўспамінаў; ён звыкла паляцеў у пустэчу і неўзабаве апусціўся на брудную каменную падлогу. Вакол была амаль поўная цемра.

Яму спатрэбілася некалькі секунд, каб пазнаць гэтае месца; Дамблдор паспеў прызямліцца побач. У хаце Гонтаў панавала няўяўнае запусценне; Гары ніколі не бачыў падобнага. З столі звісаў тоўсты пласт павуціння; пол пакрывала плёнка тоўстага пылу; на стале ўпярэмежку з лускаватым ад бруду посудам ляжала зацвілая, гнілая ежа. Адзінай крыніцай святла служыў недагарак, які стаяў каля ног мужчыны з настолькі доўгімі валасамі і барадой, што яны цалкам закрывалі яго вока і рот. Мужчына сядзеў у крэсле ў каміна, як-то дзіўна змякшы; Гары нават здалося, што ён мёртвы. Але тут раздаўся гучны грук у дзверы, і чалавек, здрыгануўшыся, прачнуўся. Ён пагрозліва ўзняў чарадзейную палачку правай рукой і кароткі нож - левай.

Дзверы зарыпалі, адчыніліся. На парозе, трымаючы старадаўнюю лямпу, стаяў юнак, якога Гары адразу пазнаў: высокі, бледны, цёмнавалосы і вельмі прыгожы падлетак Том Рэддл.

Валан дэ Морт павольна абвёў вачамі халупу і спыніў погляд на чалавеку ў крэсле. Некалькі секунд яны глядзелі сябар на сябра, затым мужчына няслушным рухам падняўся, зваліўшы пустыя бутэлькі, якія мясціліся каля яго ног. Бутэлькі зазвінелі і пакаціліся па палу.


    - ТЫ! - зароў ён. - ТЫ!

    І п'яна пайшоў на Рэддла, выставіўшы наперад палачку і нож.

    - Стой.

    Гэта было сказана на змяінай мове. Чалавек уткнуўся ў стол, перакуліўшы на падлогу замшэлыя рондалі, і ўтаропіўся на Рэддла. Запанавала маўчанне, у працяг якога гаспадар і госць мералі адзін аднаго вачамі. Першым загаварыў мужчына.



    - Ты ўмееш так казаць?

    - Так, умею, - адказаў Рэддл і ўвайшоў у хату. Дзверы сама зачыніліся за ім. Гары мімаволі, хоць і з прыкрасцю, захапіўся – Валан дэ Морт відавочна нічога не баяўся. Яго твар выяўляў толькі агіду і, мабыць, расчараванне.

    - Дзе Нарвола? - спытаў ён.

    - Памёр, - рушыў услед адказ. - Ужо даўно, не ведаў?

    Рэддл нахмурыўся.

    - А ты хто?

    - Я Морфін, не ведаў?

    - Сын Нарвола?

    - Вядома, а хто жа?

    Морфін адкінуў зблытаныя кудлы з бруднага твара, каб лепей разгледзець Рэдлла, і Гары заўважыў на яго правай руцэ кольца Нарвола з чорным каменем.

    - Я думаў, ты той магл, - прашаптаў Морфін. - Ты прам копія.

    - Які магл? - выпаліў Рэддл.

    - Які акруціў маю сястрыцу і жыве там, у вялікай хаце, - Морфін нечакана плюнуў пад ногі госцю. - Ты зусім як ён. Рэддл. Але ён жа, мабыць, пастарэў? Ён, як падумаеш, старэй цябе…

    Морфін стаяў з атарапелым выглядам і злёгку калыхаўся, чапляючыся за стол для падтрымкі.

    - Ён вярнуўся, ясна? - дурна дадаў ён.

    Валан дэ Морт не зводзіў вачэй з Морфіна, нібы ацэньваючы пра сябе яго магчымасці. Цяпер ён падышоў бліжэй і ўдакладніў:

    - Рэддл вярнуўся?

    - Ага, кінуў яе, і заслужана, будзе ведаць, як выходзіць замуж за брыда! - Морфін ізноў плюнуў на падлогу. - Ды яшчэ і абкрала нас да ўцёкаў! Дзе медальён, а, дзе медальён Слізэрыну?

    Валан дэ Морт маўчаў. Морфін хутка давёў сябе да ашалеласці; ён размахваў нажом і крычаў:

    - Зганьбіла нас, маленькая шлюшка! А ты хто такі? Прыпёрся тут і распытвае! Усё забыта, ясна? Даўно забыта…

    Ён пахіснуўся і выпадкова адвёў вочы. Валан дэ Морт шпурнуўся наперад. У тое ж імгненне на хату звалілася вельмі дзіўная цемра; яна загасіла лямпу Валан дэ Морта і свечку Морфіна, растварыла ўсё вакол…

    Пальцы Дамблдора шчыльна стуліліся на руцэ Гары; яны ўзняліся і хутка вярнуліся ў сучаснасць. Пасля апраметнай цемры мяккае залатое святло ў кабінеце Дамблдора літаральна асляпіла Гары.

    - Гэта ўсё? - адразу спытаў ён. - Што здарылася, чаму так пацямнела?

    - Таму што далей Морфін нічога не памятаў, - адказаў Дамблдор, жэстам запрашаючы Гары сесці. - Раніцай ён ачуўся на палу, адзін. Кольца Нарвола знікла.

    - Тым часам, па галоўнай вуліцы вёскі Малы Уісьльтан бегла прыслужніца. Яна крычала, што ў гасцінай вялікай хаты ляжаць тры цела: Том Рэддл-старэйшы, яго маці і бацька.

    - Улады маглаў былі ў поўным здзіўленні. Наколькі я ведаю, ім дагэтуль невядома, як памерлі Рэддлы: Авада Кедаўра не пакідае бачных пашкоджанняў… за адзіным выключэннем, якое я зараз бачу перад сабой, - Дамблдор кіўнуў на шнар Гары. - Затое ў Міністэрству Магіі адразу зразумелі, што гэтае чараўніцкае забойства. Акрамя таго, яны ведалі, што па іншым баку даліны жыве магланенавіснік, які сядзеў у турме за напад на аднаго з загінулых.

    - Міністэрства вырабіла візіт Морфіну. Яго не прыйшлося дапытваць, не спатрэбіліся ні прызнаваліўм, ні легілеменцыя. Ён прызнаўся ў злачынстве адразу і паведаміў такія падрабязнасці, якія мог ведаць толькі забойца. Ён заявіў, што ганарыцца сваім учынкам, што шмат гадоў чакаў падыходнага выпадку. Потым пакорліва аддаў палачку - як адразу высвятлілася, прылада забойства - і без дужання адправіўся ў Азкабан. Яго турбавала толькі тое, што знікла кольца бацькі. "Я яго страціў, ён заб'е мяне", - паўтараў Морфін вартавым. - "Я страціў яго кольца, ён мяне заб'е". Відавочна, гэта былі яго апошнія словы ў жыцці. Астатак дзён ён правёў у Азкабане, аплакваючы страту спадчыны Нарвола, і пахаваны каля турмы побач з іншымі няшчаснымі, хто загас у яе сценах.

    - Значыць, Валан дэ Морт выкраў палачку Морфіна і скарыстаўся ёю? - спытаў Гары і сеў ледзь прамей.

    - Менавіта так, - пацвердзіў Дамблдор. - У нас няма ўспамінаў, якія б гэта даказвалі, але, думаю, можна з упэўненасцю сцвярджаць, што так і было. Валан дэ Морт наклаў замарочны заклён на свайго дзядзьку, забраў яго палачку і пайшоў праз даліну да "вялікай хаты". Там ён забіў магла, які кінуў яго ведзьму-маці, а заадно сваіх бабулю і дзядулю, вынішчыўшы тым самым ненадзейны род Рэддлаў і адпомсціўшы бацьку, якога ніколі яго не жадаў. Затым ён вярнуўся ў халупу Гонтаў, з дапамогай мудрагелістага чараўніцтва змясціў у прытомнасць дзядзькі ілжывыя ўспаміны, паклаў палачку побач з яго нячулым целам, забраў пярсцёнак і схаваўся.

    - А Морфін так і не зразумеў, што ён нікога не забіваў?

    - Не, - пагушкаў галавой Дамблдор. - Як я сказаў, ён даў поўнае прызнанне і вельмі сабой ганарыўся.

    - Але адначасова ў яго быў і гэты, сучаснасны, успамін!

    - Так, але каб яго вывудзіць, спатрэбілася даволі складаная легіліменцыя, - сказаў Дамблдор. - А навошта камусьці пранікаць глыбока ў прытомнасць Морфіну, калі ён прызнаўся ў злачынстве? Але мне атрымалася дамагчыся спаткання з Морфінам у апошнія тыдні яго жыцця; да таго часу я ўжо пачаў збіраць звесткі пра мінулае Валан дэ Морта. Я ледзь выняў сучаснасны успамін і, убачыўшы, што ёно ўтрымоўвае, паспрабаваў выслабаніць Морфіна з Азкабана. Нажаль, ён памёр раней, чым міністэрства паспела прыняць рашэнне.

    - Але чаму міністэрства не здагадалася, што гэтая справа рук Валан дэ Морта? - гнеўна выклікнуў Гары. - Ён жа быў непаўналетнім! Я лічыў, яны ўмеюць выяўляць такія выпадкі!



- Ты абсалютна маеш рацыю, умеюць, але толькі чараўніцтва, а не выканаўца: ты жа памятаеш, як цябе вінавацілі ў накладанні левітацыйнага заклёна, у якім на самай справе быў вінаваты…

- Доббі, - праварчаў Гары; несправядлівасць абвінавачвання дагэтуль паліла душу. - Значыць, калі ты непаўналетні і чаруеш у хаце дарослага ведзьмака або ведзьмы, міністэрства нічога не пазнае?

- Там безумоўна не змогуць сказаць, чыіх гэта рук дзела, - Дамблдор ледзь усміхнуўся пры выглядзе абуранасці Гары. - Яны належаць на бацькоў, лічачы, што ў сябе ў хаце тыя адказваюць за паслухмянства атожылкаў.

- Глупства, - адрэзаў Гары. - Глядзіце, што было тут, з Морфінам!

- Згодзен, - кіўнуў Дамблдор. - Якім бы ні быў Морфін, ён не заслужыў смерці ў турме, ды і абвінавачванні ў забойстве, якога не здзяйсняў. Аднак становіцца позна, а я жадаю паказаць табе другі ўспамін…

Дамблдор выняў з унутранай кішэні яшчэ адну крыштальную бутэлечку, і Гары прыцішэў, успомніўшы аб тым, што гэты ўспамін - найважнейшы. Змесціва флакончыка нібы згуснула і не жадала пералівацца ў вір памяці; няўжо ўспаміны таксама псуюцца?

- Гэта зойме нядоўга, - сказаў Дамблдор, апаражніўшы нарэшце бутэлечку. - Не паспееш апамятацца, мы ўжо вернемся. Ну-з, палезлі зноўа…

Гары праляцеў скрозь серабрыстую імгу і гэтым разам апынуўся перад добра знаёмым чалавекам - маладым Гарацыем Слагхорнам. Гары настолькі абвык да яго лысіны, што прама збянтэжыўся, убачыўшы замест яе густыя і блішчалыя жаўтлявыя валасы, якія нагадвалі саламяны дах; урэшце, на верхавіне ўжо свяцілася праплешынка велічынёй з галеон. Вусы, не такія густыя, як зараз, адлівалі рудым колерам. Гэты Слагхорн быў значна меней круглым, чым цяперашні, але залатым гузікам багата вышыванай камізэлькі ўжо прыходзілася вытрымоўваць вызначаны напор. Ён сядзеў, зручна раскінуўшыся ў мяккім крэсле з шырокімі падлакотнікамі, паклаўшы маленькія ногі на аксамітны пуфік, і трымаў у адной руцэ маленькі куфель віна, а іншай рыўся ў скрынцы з ананасавымі цукатамі.

Гары павярнуў галаву - побач як раз прызямліўся Дамблдор - і зразумеў, што яны знаходзяцца ў кабінеце Слагхорна. Вакол на больш цвёрдых або нізкіх сядзеннях размясціліся з паўтузіна хлопчыкаў падлеткавага веку. Гары адразу пазнаў Рэддла; ён быў самы прыгожы і спакойны. Яго правая рука была пахаваная на ручцы крэсла; Гары, здрыгануўшыся, убачыў у яго на пальцу залатое кольца з чорным каменем: Рэддл ужо забіў свайго бацьку.

- Сэр, а праўда, што прафесар Вілкост сыходзіць на пенсію? - спытаў Рэддл.

- Том, Том, і ведаў бы, не сказаў, - Слагхорн дакорліва пагразіў Рэддлу белым ад цукру пальцам, але злёгку прыпсаваў уражанне, падміргнуўшы. - Цікава, адкуль ты бярэш інфармацыю, дарагі хлопчык; часцяком табе вядома больш, чым настаўнікам.

Рэддл усміхнуўся; астатнія засмяяліся і захоплена паглядзелі на яго.

- З тваёй дзіўнай здольнасцю ведаць тое, што не трэба, і ўменнем дагадзіць патрэбным людзям - дарэчы, дзякуй за ананасы, ты цалкам маеш рацыю, гэта мае любімыя…

Сёй-той з хлопчыкаў захіхікаў, але тут здарылася неспадзяванае: пакой нечакана завалакло белай густой смугой, і Гары перастаў бачыць штосьці, акрамя твара Дамблдора. Затым з смугі данёсся ненатуральна гучны голас Слагхорна:

- … успомні мае словы, юнак, ты пайдзеш па дрэннай дарожцы!

Смуга рассеялася гэтак жа раптам, як і з'явілася, але ніхто і словам пра яе не абмовіўся; усё сядзелі з такім выглядам, нібы нічога асаблівага не здарылася. Гары здзіўлена агледзеўся па баках. Маленькія залатыя гадзіны на пісьмовым стале прабілі адзінаццаць.

- Святое неба, ужо так позна? - выклікнуў Слагхорн. - Час, рабяты, інакш нам усім уляціць. Лэстрэйндж, заўтра раніцай я чакаю пісьмовую работу - або ты атрымаеш спагнанне. Тое ж дакранаецца Эйверы.

Хлопчыкі пацягнуліся да выхаду. Слагхорна грузна падняўся з крэсла і аднёс пусты куфель на пісьмовы стол. Рэддл марудзіў - знарок, каб застацца сам-насам з выкладчыкам. Слагхорн абгарнуўся, убачыў яго і сказаў:

- Будзь асцярожны, Том, ты жа не жадаеш, каб цябе злавілі па-за спальняй у такі час, ты ж ў нас стараста…

- Сэр, я жадаў вас сёе пра што спытаць.

- Тады пытай хутчэй, мой хлопчык, пытай…

- Сэр, мне цікава, ці ведаеце вы што-небудзь пра… хоркруксы?

Гэта здарылася зноў: шчыльная смуга напоўніла пакой, схаваўшы і Слагхорна, і Рэддла; толькі Дамблдор ціхамірна ўсміхаўся побач з Гары. Затым, зусім як у мінулы раз, гулка загучаў голас Слагхорна:

- Я нічога не ведаю пра хоркруксы, а калі бы і ведаў, не сказаў! А цяпер прочкі адсюль і каб я больш не чуў пра іх!

- Вось і ўсё, - мірна прагаварыў Дамблдор. - Нам час вяртацца.

Ногі Гары адарваліся ад падлогі і пару секунд праз апусціліся на кілімок перад пісьмовым сталом Дамблдора.

- Усё? - здзіўлена спытаў Гары.

І гэта - найважнейшы ўспамін? Што ў ім асаблівага? Смуга, вядома, дзіўная, як і тое, што яе ніхто не заўважыў, але больш-жа нічога… Падумаеш, Рэддл задаў пытанне і не атрымаў адказу…

- Ты, магчыма, заўважыў, - сказаў Дамблдор, усаджваючыся за стол, - што над гэтым успамінам злёгку папрацавалі.

- Папрацавалі? - перапытаў Гары і таксама сеў.

- Вызначана, - кіўнуў Дамблдор. - Прафесар Слагхорн сапсаваў свае ўспаміны.

- Але навошта?

- Затым, лічу, што ён іх сарамаціцца, - адказаў Дамблдор. - Ён жадаў прадставіць сябе ў лепшым святле і знішчыў тыя часткі, якія не жадаў мне паказваць. Праца, як ты сам бачыў, сякерная, але яно і да лепшага: значыць, пад змененым запісам па-ранейшаму знаходзіцца сапраўдная.

- Таму, Гары, я ўпершыню даю табе дамашнюю работу: пераканаць прафесара Слагхорна аддаць табе праўдзівыя ўспаміны, яны, без сумневу, самыя для нас істотныя.

Гары паглядзеў на яго і, наколькі мог паважна, сказаў:

- Але, сэр, тут я вам не патрэбен… скарыстайцеся легіліменцыяй… або сывараткай праўды …

- Прафесар Слагхорн вельмі дасведчаны чараўнік і ці наўрад баіцца такіх рэчаў, - вымавіў Дамблдор. - Ён выдасканалены ў аклюменцыі куды больш, чым няшчасны Морфін Гонт, і я быў бы ўзрушаны, пазнаўшы, што ён калі-небудзь раставаўся з проціяддзем да сывараткі праўды з тых самых часоў, як я выцягнуў у яго гэтую пародыю на ўспаміны.

- Не, спрабаваць вырваць праўду сілай было бы дурна і прынесла бы больш шкоды, чым карысці; я не жадаю, каб Слагхорн пакінуў Хогвартс. Але ў яго, як у ўсіх нас, ёсць свае слабасці, і я ўпэўнены, што ты - адзіны, хто здольны прадзерці абарону. Нам вельмі важна атрымаць сучасны ўспамін, Гары… наколькі, мы пазнаем, толькі ўбачыўшы іх. Ну-з, поспехаў табе… і дабранач.

Злёгку ашаломлены раптоўным развітаннем, Гары хутка ўстаў.

- Дабранач, сэр.

Зачыняючы дзверы кабінета, ён выразна пачуў голас Фінеаса Найджэлуса:

- Не разумею, чаму хлапчук зробіць гэта лепш, чым ты, Дамблдор.

- Я і не чакаў, што ты зразумееш, Фініас, - адклікаўся Дамблдор. Фоўкс ізноў выдаў ціхі меладычны крык.






1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   ...   28


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка