Праслаўлена ў абліччы святых расійскім Найсвяцейшым Сінодам як прападобная ў траўні 1910 года. Памяць (па юліянскім календары): 23 траўня і ў 3-ю тыдзень па Пяцідзесятніцы




Дата канвертавання15.03.2016
Памер28.08 Kb.
Еўфрасіння Полацкая (Ефрасіння Полацкая, Еўфрасіння Полацкая, Эўфрасіньня Полацкая, паганскае імя - Прадслава, паміж 1101 і 1105-1173) - дачка віцебскага князя Святаслава Усяславіча, унучка Усяслава Брачыславіча, інакіня і асветніца.

Праслаўлена ў абліччы святых расійскім Найсвяцейшым Сінодам як прападобная ў траўні 1910 года. Памяць (па юліянскім календары): 23 траўня і ў 3-ю тыдзень па Пяцідзесятніцы (Сабор Беларускіх святых).

Нарадзілася ў перыяд паміж 1101 і 1105 гадамі. На думку даследчыка Мельнікава, найбольш верагоднай датай з'яўляецца 1104 [1]. Ён таксама адзначыў, што традыцыйная кропка гледжання, згодна з якой Еўфрасіння нарадзілася ў 1120, з'яўляецца няправільнай, якое існуе ж меркаванне аб яе нараджэнні ў 1110 годзе таксама з'яўляецца маласапраўдны [2].

Пры нараджэнні ёй было дадзена імя Прадслава. У 12 гадоў яна прыняла манаскі пострыг пад імем Еўфрасіння (у гонар прападобнай Еўфрасінні Александрыйскай). Будучы пісьменнай, Еўфрасіння шмат чытала і з дазволу Ільлі, біскупа Полацкага, пасялілася ў келлі у полацкага Сафійскага сабора, у якім знаходзілася багатая бібліятэка. Займалася перапісваннем кніг па заказах гараджан, атрыманыя грошы раздавала як міласціну.

У 1127-1128 гады Еўфрасіння заснавала Полацкі Спаса-Еўфрасінні манастыр, куды пад яе уплывам пастрыглася таксама яе сястра Гардзіслава (у манастве - Еўдакія) і стрыечная сястра Звеніслава Барысаўна (у манастве - Еўпраксія). Манастыр атрымаў багатыя ўклады і Еўфрасінняй ў ім быў пабудаваны каменны храм Збаўцы, які захаваўся па цяперашні час. Таксама Еўфрасінняй была пабудавана каменная царква ў імя Найсвяцейшай Багародзіцы вакол якой паўстаў мужчынскі манастыр. Для яе каля 1160 года з Візантыі была прывезена Эфэская абраз Багародзіцы, напісаная паводле падання евангелістам Лукой.

У канцы жыцця здзейсніла паломніцтва ў Ерусалім, дзе памерла і была пахаваная ў манастыры Феадосія Вялікага. Пасля яе цела было перанесена ў Кіева-Пячэрскі манастыр, дзе моцы Еўфрасінні знаходзіліся да 1910 года, калі былі перанесены ў Полацк, у заснаваны ёю манастыр, дзе захоўваюцца па цяперашні час. [3]

Стала першай жанчынай на тэрыторыі Беларусі, прызнанай святой. Нягледзячы на ​​тое, што яе жыцьцё было пасля расколу хрысціянства, яна роўна ўшанаваная як у праваслаўі, так у каталіцтве. «Жыціе Ефрасінні Полацкай» - адзін з помнікаў ранняга праваслаўя ў Беларусі. На тэрыторыі Беларусі Еўфрасіння Полацкая, разам з Кірылам Тураўскім, - адна з самых шанаваных святых.

Штогод 5 чэрвеня ў Полацку традыцыйна шырока святкуецца Дзень памяці прападобнай Еўфрасінні, ігуменні Полацкай.

У 1984 годзе Еўфрасіння Полацкая прылічана да Сабора Беларускіх Святых.

У 1998 годзе Беларускім экзархатам Рускай праваслаўнай царквы быў заснаваны Ордэн Крыжа прападобнай Еўфрасінні, ігуменні Полацкай (2 ступені).

28 верасня 2000 г у Полацку метадам народнай будоўлі быў узведзены помнік Еўфрасінні Полацкай (скульптар В. Голубеў). Два помніка прападобнай Еўфрасінні ўстаноўлены таксама ў Мінску. Адзін - на праспекце Незалежнасці (2002; скульптар А. Арцімовіч), іншы - у двары Беларускага дзяржаўнага універсітэта (1999; скульптар І. Голубеў). Імя Е. Полацкай носяць вуліцы Полацка і Мінска. Яе імя таксама носіць сярэдняя школа № 18 горада Полацка.

У 2001 годзе Нацыянальным банкам Рэспублікі Беларусь былі ўведзены ў абарачэнне сярэбраная (20 рублёў) і медна-нікелевая (1 рубель) памятныя манеты, прысвечаныя 900-годдзю з дня нараджэння Ефрасінні Полацкай.

У 2001 годзе РУП «Белпошта» быў выпушчаны паштовы блок «900 гадоў з дня нараджэння Еўфрасінні Полацкай».

У 2006 годзе імя Еўфрасінні Полацкай прысвоена дзяржаўнай агульнаадукацыйнай сярэдняй школе № 18 у Полацку.

У 2007 годзе мошчы Прападобнай ў Спаса-Праабражэнскім храме былі перанесены ў новую раку, вырабленую па падабенству ранейшай мастаком Мікалаем Кузьмічом.

У 2008 годзе Нацыянальным банкам Рэспублікі Беларусь былі ўведзены ў абарачэнне залатая (50 рублёў) і сярэбраная (10 рублёў) памятныя манеты «Прападобная Еўфрасіння Полацкая».

Імя ў свеце:

Прадслава


нараджэнне:

паміж 1101 і 1105


Полацк, Полацкае княства
смерць:

1173
Ерусалім, Іерусалімскае каралеўства


Манаскае імя:

Еўфрасіння


шануецца:

ў Праваслаўнай царквы


У абліччы:

прападобных


Галоўная святыня:

моцы ў Полацкім Спаса-Евфросиниевом манастыры


Дзень памяці:

23 траўня (па юліянскім календары) і 5 чэрвеня


заступніца:

жаночага манаства, Беларусі


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка