Полацк з яго багатай спадчынай матэрыяльнай




Дата канвертавання21.03.2016
Памер78.92 Kb.

МУЗЕЙ ГОЛА1ЩЙ АКДЦЭМІІ.

Полацк з яго багатай спадчынай матэрыяльнай і духоунай кудьтуры не мог не стаць адным з цэнтра? музейнай справы Беларусь Европа $жо даўно давала свае прыклады стварэння і дзейнасці музеяў, а Іпту-ршок давал! да іх адкрьщця гістарычна багатыя гарады.У Полацку здаў-на шло калекцыяніраванне каштоўных матэрыялау, асабліва, дакумен-таў, рукапісных кніг, творау мастацтва, якія захоуваліся у мясцо-вых храмах.

Ідэя стварэння музея пры Полацкай езуіцкай калегіі узнікла у дру­гой палове ХЖ ст. У 1778 г. недалёка ад Дзвіны ўзвялі асобны буды-нак. Сгоды перавезлі бібліятэку, архіу навучальнай установы. Фонда-сховішча і экспазіцыя музея увесь час папауняліся новым! наступлен­иям! , пераважна мясцо вага паходжання, дакументамі, якія адліостроу-валі былую славу Полацкай зямлі. Не выключала, што у гэтай apxij-най скарбонцы меліся уііікальныя манускрыпты, у тым ліку і леген­дарны полацкі летап!с , пазнейшыя сляды якога страділіся | смузе вірлівых часоу,

Непасрэднае дачьиенне да стварэння музея мел! прафесары Г.Грубер Д.Рышардат, I хоць уся пранрама калегіі была прасш^нута зваротшл да антычнасці, тым не менш у музе! мел! месца прадметы мясцовага паходжання. Фармаванне музеума ішло па наступных кірунках: І/пры-родна—гістарычны; 2/ астранамічны; 3/ фізічны; 4/ хімічны; ^/кар-цінная гал^рэя. Кожны з гэтых раздзелау меу свае прэстшшыя экспана-ты. Напрыклад, у астралам ічным сонечны гадзіннік, па тым часе дастаткова дасканалы, а у прыродазнаучым экспанавалася "гаворачая галава" і !ншыя фантастычныя рэчы, а дакладней камуфляжы. Навед-

вальнікі бачылі тут розныя акамянеласці, бі^ші маманта, горныя па-

. >'-^Іг*л -/>•'•• роды і многае іншае. Мелася J музе! калекцыя манет'"^оешв^ краін,

$k-сп'-•!+?•->«.'.-•''. .-„->,,

У мастацкан галерэ г*бйНЕТ'йалотны розных мастакоў, у тым ліку і мя-

- 2 -

. Мяркуецца, што пры музеі знаходзілася бібліятэка, у якой было каля 40 тысяч тамоў.

Нягледзячы на абмелсавануіо даступнасць музея, усе ж аб ім ведал і . у розных гарадах Беларусі і далей. Тэты музей прыцягнуу увагу гомель-скага мецэната М.ЩРумянцава, кірауніка знакам ітага гуртка аматарау

Уг*,, :?.»

навук; У горад Усёвалада Чарадзея накіравауся археолаг і філолаг 3. ДаленгаХадакоускі і там пазнаёміуся з рукапіснай спадчынай, што яго вельмі уразіла», Наглядчык вучылішчау у Полацку А.Дарашкев іч зда-быу рэдкія гістарычныя дакументы і адправіў іх М.П.Румянцаву. Нека-торыя з тых матзрыялаў аказаліся каштоўнейшьш набыткам пры стварэн-ні I.І.Трыгаровічам "Беларускага архіва".

Дапушчаю, што выкладчык калегіі К.Халдзіеускі пры рабоце над манаграфіяй "Славянская археологія"/І8І8г./ выкарыстоувау не тольк! бібліятэчную літаратуру, але і некаторыя матэрыялы музея, Дцзін раз-дзел прысвечаны апісанню мясцовых старажытнасцей /Шлацк, Дрыса, Ко-сырава, Герцыке і інш,/, Па невядомай прычыне рукапіс памянёнай мана-графіі так і не дайшоу да друкарскага станка і сёння захоўваецца ў

В ільн і,

У сувязі з скасаваннем Полацкай акадэміі, у маі 1930 г, з Пецер-бурга сюды прыехала камісія на чале з праф, Д.Пановым; Большая частка самых каштоуных экспанатау ІУІузея была адпраўлена ў Пецербург і Маск-

. с* . /a^A^-t..,.

ву, а таксама ў Віцебск, Вільню,- іншыя м4©ір--Г тольк і частка калек-граи засталася на месцы, У реестры адпраўкі пазначаны дзве скрыні па 160 перагародак у кожнай.з прадметамі антыкварыяту, А яшчэ дзве скры-ні з творамі мастацтва, ды тры скрыні з сонечным гадзіннікаіл і іншымі рэдкасцямі, У Пецербург гэтым жа абозам было адпраулена 266 пудоу кніг. Hiводная кагатоунасць у Полацк так i не вярнулася,

Полацкі музей — тэта світанак новай для Беларусі навуігова-асветн най дзейнасці, станауленне і развіццё якой надоуга расцягнулася, Да-

лейшыя даследаванні гэтай праблемы да,цуць новыя звесткі як пазітыу-нага, так і негатыунага кірунку. Усе ж лес матэрыялау Полацкага музея

- 3 -

/1787—1830 гг./ будзе прьщягваць увагу не адно пакаленне даслед-чыкау нацыянальнаи спадчыны, у тым ліку і саміх палачан.

Г, А.Каханоуск i "' '-'кандыдат гістаршньгх навук


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка