На мове, сэрцу зразумелай




Дата канвертавання30.04.2016
Памер230.71 Kb.

На мове, сэрцу зразумелай” –

зборнік вершаў Шыманчык Анжэлікі


Падрыхтавалі : Краўцэвіч В.Г.

Асіпік Л.П.




Івацэвіцкая цэнтралізаваная

бібліятэчная сістэма

аддзел бібліятэчнага маркетынгу
Брэсцская вобл.

г. Івацэвічы,

вул. Савецкая, д.24
Т. 8(01645) 2-32-89

Івацэвіцкая цэнтралізаваная бібліятэчная сістэма

Аддзел бібліятэчнага маркетынгу

Квасевіцкая сельская бібліятэка


зборнік вершаў

Шыманчык Анжэлікі


г. Івацэвічы, 2010г.

2
Але стрымаю ўсё,

Усе выпрабаванні. Сустрэцца б мне з табой, Дажыць бы да спаткання...




Чакаць! Чакаць!

Калі ж кахаць?

Калі нам ранкі сустракаць?

Калі нам вусны цалаваць?

Калі нам дзетак калыхаць?

Усё адно - чакаць! Чакаць!

Ты кажаш мне: - Чакай!

I я чакаю,

Бо па-сапраўднаму кахаю.

27

Бо без той дзяшчыны



Мне не жыць хвіліны..."
Слухае матуля,

Ціха падпявае

I крадком слязіну

Хусткай выцірае.


-Ну, чаго ж вы, мама,

Усё так блізка к сэрцу,

Гэта ж толькі песня,

Так яна пяецца.

Больш не стану сумную

Песню вам спяваці,

А спяю такую,

Каб пайшлі плясаці,


Каб ўсе журботы

Адыйшлі адразу.

Ну, а тую песню

Скончу іншым разам.

***

Я - распластаны ліст,



Што стыне на дарозе

Зжаўцелым тварам ніц

У смерці на парозе.

26

ВЯРТАННЕ


Дазволь, Радзіма, да цябе вярнуцца,

Дазволь ў хату родную зайсці,

Каб у мінулае мне больш не азірнуцца,

Прытулак назаўсёды тут знайсці.


Мне дай з крыніцы чыстае вадзіцы,

Акрайчык хлеба хатняга адрэж,

I павадзі па вуліцах дзяцінства,

I каля рэчкі мілай наўзбярэж.


Ты тую песню прыгадай, Радзіма,

-Яе спявала над налыскай маці,

I пакажы мне, дзе бацькоў магіла,

Каб я не даў травой ёй зарастаці.


Даруй за тое, што адсюль паехаў,

Што на асфальт сцяжыну прамяняў,

Але сярод чужых людзей, ў далечы,

Цябе ў снах і думках ўспамінаў.


Даруй мне здраду, мілая краіна,

К табе вярнуся век свой дажываць.

Благаславі мяне, як маці сына,

Каб больш цябе ўжо не пакідаць.


3

***
Мне не надо громких слов,

Пылких, страстных объяснений.

Благодарна, что пришел ты

В этот грустный день осенний.
И спасибо за цветы,

За ушедший праздник лета.

Снова будешь только ты

В моих мыслях до рассвета.



* * *

В моей жизни наступила осень:

Непроглядные туманы и дожди,

Тот, которого любила очень

Мне сказал: «Меня уже не жди...»
Налетели северные ветры.

Разорвали счастья паруса.

Между нами расстоянья - километры

И нейтральная с цветами полоса.



* * *

Я опять уезжаю от бед

От тоски и какой-то тревоги

Уезжаю от праздных сует –

Впереди лишь дороги, дороги...

4

***



Наперакор усім, і лёсу, і знямогі

Сышліся зноў дзве нашыя дарогі.

Праз столькі год вярнулася каханне.

Я Бога дзякую за гэтае спатканне.


***
Ты кажаш мне: "Кахаю..."

А табе


Далонямі я вусны закрываю,

Каб не пачуць працяга: "...не цябе",

Бо чуць такое сілы я не маю.
ПЕСНЯ ДА МАЦІ
Папрасіла маці

Песню заспяваці

Пра таго хлапчыну,

Што кахаў дзяўчыну.


"...Як яму не далі

На ёй ажаніцца,

Упаў ён на калені

Ды давай прасіцца:

-Ой, дазвольце, маці,

Тую дзеўку ўзяці,

25

Ты – каханне маё,



Ты - мой лёс, мая мара,

Месяц ясны і сонца,

I маланка, і хмара,
I вясна ты і восень,

Неба чыстага просінь,

Ты - і вечар, і ранак,

Ты - і ноч, і світанак.


Для мяне ты - УСЁ.

Я з табою ўсё зведаю.

Вось хто я для цябе?

Я пакуль што не ведаю.

***
Я не хачу ні з кім цябе дзяліць,

Да сонца нават я цябе раўную.

I як мне тваю здраду перажыць?

I як сказаць два словы: - Я дарую.

***
Сустрэліся рукі - пытанне на вуснах,

Сустрэліся вусны - пытанне ў вачах,

А вочы сустрэліся - усё зразумела.

24

Я, возможно, бегу от любви,



Убегаю от скуки и злобы,

И опять у меня впереди

Лишь дороги , дороги...
Я бегу от друзей и врагов

И от тех, с кем еще не знакомы,

И от нелепых признаний и слов

Впереди лишь дороги, дороги...


Уезжаю опять с этих мест.

Где всё сплетни ведут хороводы,

Где живут и обиды и лесть –

Впереди у меня лишь дороги.


И пускай я бегу от всего.

Что меня заставляет страдать

Только в сердце останется все —

От себя никому не сбежать.


* * *

Казалось - не переживу разлуки

Казалось - без тебя я пропаду.

И думала, что нет страшнее муки -

-Сама себе пророчила беду.
Я думала, что звуки все замрут,

И колоколом сердце будет биться,

Что без тебя мои глаза умрут —

И перед бездной не смогу остановиться.

5

Но ты ушел... И словно за тобой



Из сердца боль уходит потихоньку.

Для глаз моих ты стал уже чужой,

Но почему они глядят тебе вдогонку?

** *
Ты ждал истерики и слез,

Обиды, моего смущенья.

Ты ждал, как лес весною гроз,

Ударов моего презренья.


А я стояла чуть дыша,

И выслушав тебя устало,

Я отвернулась и ушла –

Лишь сердце на минутку стало.

Вы — боль моя и Вы - моя отрада.

Я Вас - и уже я рада,

Я вспоминаю вас - и сердце заболит,

Из глаз слеза непрошено сбежит.


Вы - боль моя и Вы - моя отрада.

За долгую тоску мою - награда,

Печаль моя, бессонница ночная

И пусть для вас останусь я - чужая.
Но Вы моя любовь и с тем же - мука,

Не вылечит меня уже разлука

От этих глаз лукавых и улыбки.

Любить! Нет в мире долгожданней пытки.



6



  • Дзе каханне тваё? - Засталося ў верасні.

  • Дзе пяшчота твая?

  • -Паастыла з азёрамі.

  • -А дзе споведзь твая?

-У царкве, там, на клірасе.

-А дзе кветкі твае?

-Усе пабіты марозамі.


  • А дзе вернасць твая? -Паляцела за хмарамі.

  • Дзе твая дабрыня?

-У той песні, што спела.

-Дзе надзея твая?

-Шклом разбілася з марамі.

- А душа твая дзе?

-Да цябе паляцела.
***
Ты — мая адзінота,

Жарт ты мой і сумота,

Ты - маё захапленне,

Выпадковасць, сумненне,

23
Варажыла на цябе,

Загаворы гаварыла...

Ажаніўся не на мне.

Ці я што не так зрабіла?

***

Вярнулася раптам зіма,



Нягледзячы нават на тое,

Што месяца тры, як вясна

Ва ўсю патанала ў прыродзе.

На кветкі вясновыя снег

Халодны і белы паклаўся,

Як быццам накрыць увесь свет

Абрусам сваім ён спяшаўся.

Хацела вярнуць сабе трон,

Круціла зіма, лютавала,

Ды сонечны промень ў далонь

Яе апусціўся - растала.

I бачыць зіма, што навокал

У квецені птушкі спяваюць.

Яна зразумела: наогул,

Вясною зіму не чакаюць.

Навошта ёй з маем спрачацца

Лепш часу свайго дачакацца.
22
***

Я твои письма предаю огню

Пусть их теперь огонь читает.

И сидя у камина я смотрю

На то, как пламя равнодушно их листает.
И промелькнут слова «Тебя люблю...»

И почернеет белая бумага.

Я твои письма предаю огню

И от тебя мне ничего ужо не надо.


Вдруг станет легче - отчего я не пойму,

Как будто за собой мосты сжигаю.

Но разгребая тёплую золу –

Слова тех писем наизусть читаю.


Как зеркала осколки на полу,

Твои черты в других я собираю –

Твои глаза я у других ищу,

Твою улыбку у другого замечаю.
Вдруг голос твой услышу я в толпе

Но, оглянувшись, снова обознаюсь,

Опять в ночи тянусь к твоей руке,

Но рядом нет тебя, и я теряюсь.


Твою походку у кого-то узнаю

И хочется опять мне оглянуться,

И, кажется, забуду всё, прощу,

Лишь только б всё вернуть, к тебе вернуться.


7

Но зеркало разбито на полу –

Себя в осколке каждом вижу...

Тебя я больше всех люблю

И больше всех тебя я ненавижу!

***


Росла ромашкой незаметной у дороги

И каждый раз, когда вы проходили -

Росой на лепестках дрожали слёзы —

Меня цветком красивым Вы не находили.


Вы к Розе в сад спешили вечерами

И ею до рассвета любовались,

А я качала грустно лепестками

И надо мною все цветы смеялись:


«Ромашка глупая в садовника влюбилась»,

Шептались бабочки, порхая над лугами,

А вы в то время с Розой веселились

И о моей любви тогда ещё не знали.


Но вот однажды со свиданья возвращаясь

Меня сорвали вы, чтоб я вам погадала,

Я с лепестками белыми прощалась

И тихо на дорогу их роняла.


О розе ничего я не сказала -

Зачем обманывать вас буду ложью сладкой

Тихонько о любви своей шептала,

На Вас смотрела снизу вверх украдкой.


8

***


Ты мне кажаш: "Кахання няма".

Толькі я ім да гэтуль жыла.

Я маліла аб ім, берагла,

Тое светлае, што я знайшла.

Як баялася я загубіць...

Як змагла я цябе палюбіць?

Калі кажаш: "Кахання няма",

Чым да гэтуль я толькі жыла?...


ВАРАЖБА

Варажыла на цябе,

Каб кахаў мяне хацела,

Каб вясною на сяле

Адбылося ў нас вяселле.

Каб са мною доўгі час

Ты, мой любы, не растаўся,

Каб мядовы месяц наш

Кожны год да нас вяртаўся.

Варажыла на цябе,

Чарадзейства вывучала,

Былі чуткі на сяле,

Што вядзьмаркаю я стала,

Што збіраю травы я,

Што сябрую з цёмнай сілай,

Дапамогі я прашу,

Каб зрабіцца табе мілай.

21

К табе прыйду як на спатканне з ёй,



Каб вераснёвым ранкам, як з жаданай,

Сустрэцца бы з дзяўчынай маладой.

У гай прыду. I зноў усхвалявана

Я буду назіраць: ва ўсёй красе

Той пазалотай упрыгожана паляна,

I жоўты бант - ў бярозавай касе.

Як чырванеюць гронкамі рабіны!

-Нібыта вусны дзеўчыны маёй.

У празрыстым шалі з тонкіх павуцінняў

Ляціць па небу восень над зямлёй.

Няхай яна вандруе і спявае,

Я, закружыўшыся ў лісці, падпяю,

Грыбоў мне поўны кош панакідае

Усё з таго бярозавага гаю.


***

Ты кахаў мяне калісьці,

Зараз блытаеш імя,

Сам прызнаўся ненаўмысна,

Што кахання ўжо няма.

Што было - то адгарэла,

Як у восені трава.

Твайго сэрца не сагрэла,

А свайго не зберагла.

20

Но слушать Вы меня тогда не стали

А просто бросили на пыльную дорогу

-Прохожих ноги в грязь меня втоптали,

Ромашку белую, цветочек - недотрогу.
Вы с Розой красной счастья не нажили,

Она Вас вскоре на утехи променяла

Ей хризантемы голову вскружили,

А Вас она уже не вспоминала.


И Вы, в любви взаимности не встретив,

Вдруг о Ромашке вспомнили случайно,

Вы так её желали заприметить

И у дороги всё искали тайно.


Но там другие вам махали лепестками,

А та, которую сорвали вы напрасно,

Завяла у прохожих под ногами,

Как может и завяло Ваше счастье.


***

А я все жду тебя,

Хоть сроки все прошли,

И за весной опять

Наступит лето,

Все поезда к тебе

Давно ушли,

Меня оставив

На перроне где-то.

Кукушка прокукует

9

Мне года,



Но уже чуть меньше,

Чем когда-то.

Вот и молодость

Уходит от меня,

А я всё жду тебя

С рассвета до заката

Надеюсь, я - ещё наступит час,

И ты ко мне вернёшься,

В это верю!

Пусть через много лет,

А не сейчас:

Я вдруг замру

Перед открытой дверью.

Нам было суждено расстаться,

Теперь не надо больше притворяться,

Придумывать любви горячих слов,

И верить в тайну неразгаданности снов.
Не надо больше равнодушия скрывать,

Обманывать себя и ревновать.

Не стоит о несбыточном мечтать,

Когда нет сил, друг друга понимать.


* * *

Между нами что-то потерялось,

Между нами что-то позабылось.

И о чём когда-то так мечталось –

Унеслось куда-то и не сбылось.

10

Як стрэлы, што я чую недзе,



Лясных жывёлін кроў на снезе...

I гэта ўсё - як рана ў целе.

Хіба ж мы, людзі звар'яцелі?..
***

Аб чым шапоча мне таполя ля акна?

Аб тым, што засталася ўжо адна,

Аб тым, што дрэвы спілаваны дзеля дроў,

Што заставацца сірацінаю ёй зноў.

Аб чым шапоча мне таполя пад акном?

Што нейкі хлопец драпануў яе нажом,

Што вецер забаўляецца з галлём,

Што будзе мёрзнуць зноў зімовым днём.

Аб чым шапоча ноччу мне таполя?

Аб тым, што хоча збегчы яна ў поле,

Але не пусцяць карані яе ніколі...

I ў шэпце чую я самоту той таполі.

ЗАКАХАНЫ Ў ВОСЕНЬ

Прыйшлі з бярозавага гаю мне лісты.

На жоўтым колеры я літары чытаю:

"...Вось хутка восень, я яе чакаю,

А ці чакаеш гэту восень ты?..."

Ты верыш, гай, я ў восень закаханы,


19

Мне дай з крыніцы чыстае вадзіцы,

Акрайчык хлеба хатняга адрэж,

I павадзі па вуліцах дзяцінства,

I каля рэчкі мілай наўзбярэж.
Ты тую песню прыгадай, Радзіма,

-Яе спявала над налыскай маці,

I пакажы мне, дзе бацькоў магіла,

Каб я не даў травой ёй зарастаці.


Даруй за тое, што адсюль паехаў,

Што на асфальт сцяжыну прамяняў,

Але сярод чужых людзей, ў далечы,

Цябе ў снах і думках ўспамінаў.


Даруй мне здраду, мілая краіна,

К табе вярнуся век свой дажываць.

Благаславі мяне, як маці сына,

Каб больш цябе ўжо не пакідаць.


***

Жытнёвы колас на дарозе –

Як хлеб, што бачу на падлозе,

Як крыж на могілках зламаны,

Дзе дзед стары мой пахаваны,

Як слёзы з матчыных вачэй,

I як атручаны ручэй,

18

Между нами что-то оборвалась,



И забылось, что когда-то снилось,

Что-то важное, быть может, не сказалось,

А как раньше много говорилось!..

Между нами что-то вдруг пропало,

Что-то утерялось, заблудилось...

И чего-то главного не стало,

Лишь разлуки горечь затаилась.




ЛЮБОВЬ
Она бывает взаимной и безответной,

Слепой и расчётливой,

Злой и врачующей,

Счастливой и несчастной,

Долгожданной и нежданной,

Случайной и выстраданной,

Трагической и романтической,

Красивой и порочной,

Настоящей и обманчивой,

Долгой и мимолётной...

Возвышенная, неземная, всепоглощающая,

Первая и последняя: с первого взгляда и

До последнего вздоха.
* * *

Люблю, хоть знаю, что напрасно

Тревожу сердце я свое,
11

Не быть нам вместе, это ясно,

Мне и мечтать о том грешно.
Сказать вам даже не посмею

О том, что в грезах к вам стремлюсь.

Я в снах своих при Вас краснею,

А днем взглянуть на Вас боюсь.


Вы молоды, а мне седины

Не спрятать, годы не вернуть...

Так осенью вдруг зацветут рябины

И, вместо снега, ягод красных ждут.

Папараць - кветка

Шукаў ветку — папараць,

Ды не знайшоў.

Бо ў лес з нялюбай

Дзяўчынай пайшоў.

Бо гэта не ты

І імя не твае.

Яе не кахаў


Папараць-кветка

Шукаў кветку-папараць, ды й не знайшоў,

Бо ў лес я з нялюбай дзяўчынай пайшоў,

Бо гэта - не ты, і імя - не твае,

12

МАТУЛЯ

Наварыла есці маці,

Села крышку адпачыць.

Трэба ж і памыць дзіцяці,

I кашулю зноў зашыць.

А пакуль сынок гуляе,

Трэба ўсё папрасаваць

I даведацца, ці ў краме

Будуць дэфіцыт даваць.

I прыбрацца ў пакоі,

Цацкі сына пазбіраць,

Ды купіць малому фарбы:

Ён так любіць маляваць!

Трэба мужа дачакацца

I падаць яму на стол,

I з сяброўкай паспрачацца,

Як зазвоніць тэлефон...

Столькі спраў, а часу мала,

Каб ўсё паспець зрабіць.

На ўсё хопіць часу маме.

Як яе нам не любіць?!
ВЯРТАННЕ
Дазволь, Радзіма, да цябе вярнуцца,

Дазволь ў хату родную зайсці,

Каб у мінулае мне больш не азірнуцца,

Прытулак назаўсёды тут знайсці.

17

ЧЫЕ КРЫЖЫ ?
Крыжы за вёскаю ў полі, ля мяжы.

Чые крыжы? Мне, вецер, адкажы.

Хто пахаваны тут, дамоў хто не дайшоў?

Хто тут у час вайны прытулак свой знайшоў?

Чые бацькі ляжаць тут ці дзяды?...

Ад часу нахіліліся крыжы.

Чые тут могілкі травою параслі?

Чаму сцяжыны да крыжоў тых зараслі?

Рамонак сарву:


  • Адкажы, кветка, мне:

Ці любіць каханы мяне, а ці - не?

.Апошні пялёстак застаўся ў мяне.

Мне праўду скажы: ці кахае, ці не...

***
Хацелася плакаць - ды слёз не хапіла,

Хацелася крыкнуць - ды голасу мала,

Хацелася бегчы - ды ногі стаміла.

I зноў ад цябе ўсе пачуцці схавала.
16

Яе не кахаў, як калісьці цябе...

3 дзяўчынай чужой я па сцежках хадзіў,

Дзе некалі любую імі вадзіў,

Дзе толькі для нас усе кветкі былі...

Чаму мы з табой іх тады не знайшлі?


Ля рэчкі бачу: мой сусед з вудой.

Вуда вялікая, а ён такі маленькі.

- Што, хлопча, марыш зноў аб рыбцы залатой?

Дык гэта казкі ўсё, і ім не вер ты.
- Злаўлю яе, - і позірк на ваду,

А паплавок той нават не ўзрухнецца.

Да хлопчыка бліжэй я падыйду,

Жартую з ім, а ён і не ўсміхнецца.


-Навошта табе рыбка, мой сусед?

Што хочаш яе, чаго жадаеш?

Мо, новых цацак, мо, веласіпед,

Якога цуда ад яе чакаеш?


-Мне б грошай шмат...

-Навошта ўсё табе?

Мяркую, на салодкія цукеркі?

Малы той павярнуўся да мяне:

-Не, грошы — маме хворай на таблеткі.
13

***


Я цябе адпускаю, ляці, мая птушка, на волю,

Адшукай ты ў іншых кахання і лепшую долю,

I няхай цябе іншыя кормяць — мо, ім заспяваеш.

Ну, чаму моўчкі крылы злажыла? Чаму не ўзлятаеш?


БАБУЛІ

Пастарэла бабуля мая,

Ёй пайшоў ўжо дзевяты дзесятак,

А яна на двары, як раней,

Зноў улетку пасе куранятак.

I цялушку трымае яшчэ,

Хоць і цяжка старой з ёй вазіцца.

А па святах чакае дзяцей,

I ад думак ёй часам не спіцца.

-Як Іван там, малодшы сынок?

Ці ўсё добра ў яго на рабоце?

Каб прыехаў, мне трохі памог,

Ды ў яго, разумею, турботы.

Як дачка пажывае мая?

Ты, вядома, працуеш на дачы,

Ужо даўненька ў мяне не была,

Як там ўнукі мае? Каб пабачыць..

Аба ўсіх ўспаміне замест сна,

Успомніць родных, нябожчыка мужа...

I вайна прад вачыма прайшла,

I зімою на хутары сцюжа.

14

А на ранку ўстае - і пайшла...



Печ затопіць і стане на ганку:

-Вось нядзеля ізноў надыйшла,

Можа, дзеці прыедуць к сняданку.
ДЗІЧКА
Яблынька-дзічка расла каля лесу.

Вецер угледзеў такую прынцэсу.

Ён прылятаў да яе кожны вечар,

Каб каля ног яе стомлена легчы.

Словы кахання шаптаў дзічцы вецер:

"Толькі адна ты ў мяне ў цэлым свеце,



Я закаханы ў твой белы колер,

Гэтакіх слоў не казаў я ніколі..."


А тая яблынька ціха ўздыхала

I непрыкметна пялёсткі губляла,

Белым абрусам накрыўшы зямлю,

Быццам нявеста скідала фату.


ГАЮЧАЯ САСНА
Прытулюся да сасны - можа, больш паздаравею,

Не лячуся ў дактарыіі і маліцца не ўмею.

Можа, сілы дасць сасна: ведаю, што пах гаючы,

Можа, пражыву да ста, можа, стану неўміручым.


15



База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка