"мужам сваім раздаваў гарады. Таму-Полацк, таму Растоў, другому- белвозера"




Дата канвертавання14.03.2016
Памер123.63 Kb.
Пра каго гаворка


1

“мужам сваім раздаваў гарады. Таму-Полацк, таму Растоў, другому- Белвозера”

Рурык .Напісана ў “Аповесці мінулых..” пад 862 годам

2

Бацька, ты тут не адзін

Ізяслаў Уладзіміравіч

3

Скокнуў воўкам хутка да Нямігі з Дудутак

Ўсяслаў Чарадзей

4

Ты бацьку майго забіў і княства ягонае захапіў

Рагнеда

5

Аб ім у “Жыціі “ гаворыцца:”Сын заможных бацькоў, ен не любіў аднак багаццяі тленнай славы гэтага сусвету, але найперш стараўся спасцігнуць вучэнне боскіх кніг і добра напрактыкаваўся ў святых пісаннях”

Кірыла Тураўскі

6

“Не чужой якою моваю, а сваей уласнай правы пісаные маем”

Леў Сапега

7

“У нас няма дваран, у нас усе роўныя”

К.Каліноўскі

8

“Людзі , ідзе зроділіся і ускормлены суть по Бозе , к тому месту велікую ласку імають”

Ф. Скарына

9

Не пакідайце ж мовы нашай Беларускай, каб не ўмерлі

Ф. Багушевіч

10

Бывай здаровы . мужыцкі народзе. Жыві ў шчасці, жыві ў свабодзе і часам спамяні пра Яську твайго, што загінуў за праўду для дабра твайго”

К.Каліноўскі

11

Я даручаю свйму сябру Томасу Джеферсану цалкам выкарыстаць гэту маемасць на выкуп неграў .. на дараванне ім свабоды ад майго імя

Т. Касцюшка

12

Для каго ж селянін халоп халопам, для мяне ж вяльможным.Бо калі сялян мець не буду,тады і сам яснавяльможным панам не буду

Сапега

13

Партызаны. Партызаны, беларускія сыны. ..Рэжце гітлерцаў паганых, каб не ўскрэслі век яны

Купала

14

Наша мова для нас с вятая, бо яна нам Богам даная, як і іншым добрым людзяям

Багушэвіч

15

Польска квітнеет лацінаю, літва квітнеет русчызнаю,без той в Польшче не пробудзеш, без сей в Літве блазном будзеш

Пашкевіч

16

“Ен не піў не віна не піва, меў розум вялікі і падпарадкаваў многія землі. Скрытна рыхтаваў свае паходы , ваяваў не столькі колькасцю, сколькі ўменнем”

Альгерд

17

“Калі ен княжыў у зямлі літоўскай, пачаў збіраць сваіх братоў і пляменнікаў, а іншых выгнаў і пачаў княжыць адзін ва ўсей зямлі літоўскай”

Войшалк

18

“Прія веру сваю з Вастока со многімі своімі баяры”

Міндоўг

19

Хутчэй жалеза ператворыцца ў воск і вада ў сталь, чым я вярну назад свае слова”

Гедымін

20

Княжа маскоўскі, памятай, што дзіда літоўская стаяла ля сцен Масквы

Русь павінна належыць Літве



Альгерд

21

“ Аб Жыгімонце першым салодкая памяць. Ен ляхаў з іх хітрасцю вельмі не любіў,Літву і Русь нашу любіцельна мілаваў”

Прамова Мялешкі

22

Дазваляецца набываць маенткі і валодаць імі паляку у Літве , ліцвіну ў Польшчы

Акт Люблінскай уніі

23

“кожны трэці сойм павінен збірацца ў Вкл , у горадзе Гродна”

Пастанова Сойма 1673 года

24

У тым княстве Літоўскім.. званняў духоўных і свецкіх. Гарадоў, двароў, старостваў, пасадаў, ніякім чужаземцам і замежнікам даваць не маем ”

Статут 1588

25

Прыйдзе час, паны-палякі да дзвярэй не патрапяць, праз вокны іх выкідваць будзем

Януш Радзівіл

26

Георгій адзін з добрапамятных мужоў мінулага стагоддзя

Пушкін пра Георгія Канісскага

27

Не дай бог ляху быць каралем. Выража Літву і тым больш Русь

Філон Кміта- Чарнабыльскі

28

Не ужываць польскія, або іныя пісьма , а развіваць адукацыю на роднай мове

Васіль Цяпінскі

29

Прыгоннае права есць зло, але дакранацца да яго было б справай яшчэ больш згубнай

Мікалай І

30

Лепш знішчыць прыгоннае права зверху, чым чакаць, калі яно само пачнецца знішчацца знізу

Аляксандр ІІ

31

Разведваць пра усялякія злоўжыванні ўлады і маўклівым уціску абывацеляў

Павел І

32

Слава пераможаным

Кацярына ІІ

33

Бог жалеза стварыў не для таго, каб з яго рабіць мячы і дзіды, а для таго . каб выкоўваць косы, сярпы ды лемехі

Крышкоўскі

34

Беларусь, твой народ дачакаецца

Залацістага яснага дня

Паглядзі, як усход разгараецца,

Сколькі ў хмарах залетных агня



Багдановіч

35

На беларускай мове, якую называюць расійскай або літоўскай, размаўляе каля дзесяці мільенаў чалавек, гэта самая багатая і самая чыстая гаворка.. У перыяд незалежнай Літвы вялікія князі літоўскія карысталіся ёю для сваёй дыпламатычнай перапіскі

Міцкевіч

36

Калі Бог стварыў усіх людзей вольнымі. Так скуль жа гэта ўзялося, што адзін марнуе і над людзмі збыткуе, а другі бедны, паншчыну служыць або аброкі ў казну плаціць? Мужыкі не павінны плаціць чыншу панам ані аброку ў казну за зямлю, бо гэта зямля да нас належыць

Каліноўскі

37

Розум- цудоўны дар боскі, дзякуючы якому мы адрозніваемся ад жывел

Намыслоўскі

38

О, загрыміць наша праўда як маланка пераляціць па свеце! Мы можам не толькі карміць сваей праўдай, но яшчэ і вучыць сваёй мужыцкай праўдзе

Каліноўскі

39

Сё сам маю, не веру у Бога. Не жадаю яго неба, не баюся пекла.. не прызнаю боскі суд.. Я не турбуюся аб лесе свайго цела, а тым больш душы. Яна памерла разам са мной

Бекеш

40

Я перакананы, што калі б з часу далучэння да Расіі забраных польскіх зямельбыла з іх утворана адна правінцыя, захавана імя Літвы і пакінуты яе даўнія правы, і калі б з яе быў створаны асобны край са сваім кіраўніцтвам то тады іншаземны ўплыў пранікнуў бы туды з цяжкасцю

Агінскі ( план аўтаноміі ВКЛ у складзе Расіі)

41

Не думайце, што мы хочам служыць толькі ці панам, ці адным мужыкам. Не, ніколі не. Мы будзем служыць усяму беларускаму скрыўджанаму народу

Наша ніва

42

Мова наша есць такая ж людская і панская як французская ці іншая я кая.Наша мова для нас святая, бо яна нам ад Бога даная, як і другім добрым людзям

Багушэвіч

43

Возьмемся . дзецюкі , за рукі і дзяржэмся разам. Мужык пакуль здужае трымаць касу і сякеру, бараніць свайго патрапіць і у нікога ласкі прасіць не будзе..

Каліноўскі

44

И была сеча жорсткая і многія пагінулі

1067 бітва на Неміге

45

Отторгнутые возвртіх

Разделы Речи Посполитой

Кацярына ІІ



46

Ты з Банакам ўпраўляйся сам, а мы і дома маем што рабіць

1129 пачалося “візантыйскае выгнанне”

47

У рэках тут мноства асятроў і іншых вялікіх рыб. З гэтай прычыны многія рэкі называюцца залатымі, асабліва Прыпяць

Міхалон Ліцвін шляхціц

48

Рада Вялікага княства Літоўскага, дзе вырашаюцца самыя важныя справы, складаецца з біскупа, ваяводы і кашталяна віленскіх, ваяводы і кашталяна трокскіх

Марцін Кромер

49

Каб яны узялі сабе на княства яго сярэдняга сына- каралевіча Аляксандра

Казімір ( у “Хроніцы Быхаўца)

50

Адно не толькі наша вотчына тыя гарады і воласці, што цяпер занамі. І ўся зямля Руская, Кіеў і Смаленск ды іншыя гарады з Божай волі , са старыны ад нашых прбацькоў- наша вотчына

Іван ІІІ

51

А быў той князь вельмі прыгожы, твары белай, ягод румляных, усок ўе толькі засеваўся

Князь ВКЛ Аляксандр

52

І ўторгнуліся і ўварваліся татарве крымскія ў нашы краі, і не было ім папушчэннем божым заслоны, і рассыпаліся яны там і там. О , гора вялікае. Гналі на арканах напаўголых людзей , жанчын з сінякамі на грудзях

З кнігі Ў Караткевіча “Хрыстос прызямліўся ў Гародні”

53

І было іх многа, якія Глінскаму дапамагалі і з ахвотай засталіся б з ім да канца

Мацей Стрыйкоўскі

54

Той век залатым мне бачыцца ад цяперашняга веку

Федар Еўлашоўскі

55

З прычыны існавання немалой розніцы ў адносінах веры хрысціянскай хочам папярэдзіць, каб з-за гэтага паміж людзьмі сутычак вялікіх не пачалося.. мы з’яўляемся рознымі па веры, будзем мір паміж сабой захоўваць

ІІІ Статут ВКЛ , зацвярджаў свабоду веравызнання

56

Соймы нашы праходзяць інакш, чым у Польўчы. Мы запрашаем шляхту на соймы як бы для гонару, дзеля таго, каб усе ведалі, што мы вырашаем

Гаштольд

57

Наісвятлейшы, міласцевійшы кароль. Як гэта ўсё балюча немагчыма выказаць словамі.Мы Айчыну нашу, якую крывёю і жыццямі захавалі абаранялі тут столькі, колькі маглі. Але тое, што мы не здолелі завершыць гэту абарону, дык няхай гэта будзе прыпісана перашкодам , лёсу і часу. Нам даводзіцца ўступіць

Хадкевіч Жыгімонту ІІ пра Люблінскую унію

58

Прэч Жыгімонта- караля. Таго і да людзей няма чаго прылічыць, бо Падляшша І Валынь нашыя згубіў, ляхам патураючы

Прамова Мялешкі пра Люблінскую унію

59

Тады падайцеся ва ўсім палякам, адмоўцеся ад літоўскай пячаткі, маршальскага жэзла і булавы.. Ці загінуць, ці дабіцца таго, каб ліцвін быў віленскім біскупам

Сапега Леў

60

Хіба можна назваць хрысціянскім тое грамадства, дзе людзі валодаюць нявольнікамі

Якуб з Калінаўкі

61

Простага стану чалавек, не атрымаўшы раней ад нас шляхецкіх вольнасцей, маёнткаў і зямель, ніякім звычаем займець, а не купляю сваеё трымаць не можа

ІІІ Статут ВКЛ аб запрыгоньванні

62

Унія, а за ёй усё святое веравызнанне каталіцкае прыйдуць на усход са Львова і Луцка, з Вільні і Полацка

Езуіт Антоніо Пасевіч

63

Мы задумалі з Божай ласкі злучыцца, як гэта было раней, з браццяю нашай рымлянамі пад адным вярхоўным пастырамІ мы будзем клапаціцца аб прывядзенні іншага нашага духавенства і ўсяго народа да таго ж злучэння

Іпацій Пацей і Кірыла Тарлецкі аб Берасцейскай царкоўнай уніі

64

Здаецца лепш і карысней было б для грамадства разарваць з гэтай няўрымслівай саюзніцай, бо мы ніколі ў Айчыне сваёй не мелі такіх звадак, якія нарадзіла добрапрыстойная унія

Сапега Ісафату Кунцэвічу- полацкаму епіскапу

65

Кажаце, што вы вольныя тапіць неуніятаў і секчы ім галовы. НЕ не так трэба абыходзіцца з імі..

Сапега Ісафату Кунцэвічу- полацкаму епіскапу

66

У тым горадзе чатыры кляштары: езуіцкі, дамініканскі, бернардзінскі, апошні не ўспомніў, а іншыя цэрквы- усе уніяцкія

Барыс Куракін пра Віцебск

67

Прыбыў нейкі вельмі вучоны малады чалавек, доктар мастацтваў, бедны Родам з надзвычай далекіх краёў, каб узвялічыць славу і бляск Падуі

… Атрымаў аднадушнае ўхваленне ўсіх прысутных і было прызнана. Што ён мае дастатковыя веды ў галіне медыцыны



Пра Скарыну

68

Усялякаму чалавеку трэба чытаць, бо чытанне люстра нашага жыцця, лекі для душы У добрых кнігах схавана мудрасць, бо моц каштоўнага камення, золата ў змлі, ядро ў арэху

Скарына

69

Без мудрасці і добрыхзвычаяў нельга пачціва жыць людзям на зямлі

Скарына

70

Каб людзі всякого труженія і скарбов для посполітного доброго і для отчізны своей не лютовалі

Скарына

71

Закрынічыла тут жыццё

Максім Багдановіч пра духоўную атмасферу 16- першай паловы 17 ст

72

Так у панцырах,шлемах фанабэрлівыя тэўтонцы

Падалі стрэламі бітыя



Ян Вісліцкі “Прусская вайна”

73

Па сёлах і вёсках з’явіліся старцы- лірнікі, што апавядалі народу пра яго нядолю, пабеды казакаў і скорую гібель паноў. З вескі ў веску перадаваліся лісты Хмяльніцкака.. Дык народ слухаў.. збіраўся, радзіўся , браў тапор , касу ці рагаціну і ішоў ў лес , злучацца з дружынамі

В Ластоўскі “Кароткая гісторыя беларусі”

74

Ні у якіх землях не было такога кравапраліцця, не правіла баль такая тыранія, якую спазнала цяпер захлынутая плачам Польшча

Ружкоўскі пра пачатак разбуральнага веку

75

Пад царскую руку не толькі чэрнь, але і чыну рыцарскага людзей многа абарачваецца

Януш Радзівіл каралюЯну Казіміру

76

Места воеваць , села і деревні і хлеб і сено, і всякіе кормы жечь, а людзей побівать і в полон імать, і во всем без остатку разорять

Царь Алексей Міхайловіч

77

“Я ж такі пан, ашто табе трэба яшчэ

такім стаць”, гаварыў ен Станіславу Панятоўскаму- каралю РП.



Кароль Радзівіл- “Пане Коханку” , яго параўноўваюць з Мюнхаузенам і Дон Кіхотам.


78

“Хутчэй рассяку сябе на кавалкі, чым дапушчу увядзення права большасці”.

Радзівіл Рыбанька

79

“ Ідзіце на пагібель і вечную ганьбу, тапчэце гэтыя грудзі, што выстаўлены за ваш гонар і вашу вольнасць”



Сойм 1773 г згадзіўся з падзелам РП. На пачатку сойму мужную пазіцыю занялі паслы ВКЛ Рэйтан, Багушэвіч, Корсак. 38 гадзін не пакідаў Рэйтан пасольскай ізбы

80

“Воля, роўнасць, незалежнасць”.

Лозунгам паўстання 1794 г стаў


81

“Слава побежденным”

такія словы сказала Кацярына ІІ у дачыненні удзельнікаў паўстання. Т Касцюшки


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка