Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь




Дата канвертавання14.03.2016
Памер180.39 Kb.


Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь

Вучэбна-метадычнае аб’яднанне вышэйшых навучальных устаноў

Рэспублікі Беларусь па прыродазнаўчанавуковай адукацыі
ЗАЦВЯРДЖАЮ

Першы намеснік Міністра адукацыі

Рэспублікі Беларусь

________________ А.І.Жук

_03 января 2011 г._

Рэгістрацыйны № ТД-G-339_/тып.



МЕТАДЫ ДЫСТАНЦЫЙНЫХ ДАСЛЕДАВАННЯЎ
Тыпавая вучэбная праграма

для вышэйшых навучальных устаноў

па спецыяльнасці: 1-31 02 01 Геаграфія (па напрамкам)

напрамак спецыяльнасці 1-31 02 01-01 Гідраметэаралогія



УЗГОДНЕНА
Старшыня Вучэбна-метадычнага

аб’яднання вышэйшых навучальных устаноў Рэспублікі Беларусь па прыродазнаўчанавуковай адукацыі


________________ В.В.Самахвал

________________




УЗГОДНЕНА
Начальнік Упраўлення вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі

Міністэрства адукацыі

Рэспублікі Беларусь

_________________ Ю.І.Міксюк

_________________
Прарэктар па вучэбнай i выхаваучай працы Дзяржаўнай установы адукацыі «Рэспубліканскі інстытут вышэйшай школы»

________________ В. І. Шупляк

________________











Эксперт-нормакантралёр

________________

________________



Мінск 2010
Складальнік:
П.А. Каўрыга, дацэнт кафедры агульнага землязнаўства Беларускага дзяржаўнага універсітэта, кандыдат геаграфічных навук, дацэнт
Рэцэнзенты:
Кафедра арганізацыі руху на паветраным транспарце Ўстановы адукацыі “Мінскі дзяржаўны вышэйшы авіяцыйны каледж”.
В. Ю. Панасюк дацэнт кафедры фізічнай геаграфіі Ўстановы адукацыі “Беларускі дзяржаўны педагагічны універсітэт імя М. Танка”, кандыдат геаграфічных навук, дацэнт.
РЭКАМЕНДАВАНА ДА ЗАЦВЯРДЖЭННЯ Ў ЯКАСЦІ ТЫПАВОЙ:
Кафедрай агульнага землязнаўства Беларускага дзяржаўнага універсітэта

(пратакол № 1 ад 31 жніўня 2009 г.);


Навукова-метадычным саветам Беларускага дзяржаўнага універсітэта

(пратакол №_3_ад 11.02.2010 г.);


Навукова-метадычным саветам па спецыяльнасці 1-31 02 01 Геаграфія

Вучэбна-метадычнага аб’яднання вышэйшых навучальных устаноў Рэспублікі Беларусь па прыродазнаўчанавуковай адукацыі

(пратакол №_3_ад 27.01.2010 г.).

Адказны за выпуск: П.А. Каўрыга




I. ТЛУМАЧАЛЬНАЯ ЗАПІСКА
У апошнія дзесяцігоддзі назіраецца ўсё больш шырокае ўкараненне метадаў дыстанцыйных даследаванняў ў гідраметэаралагічную навуку і практыку. Дыстанцыйныя метады, інакш дыстанцыйнае зандзіраванне гідрасферы і атмасферы, выкарыстоўваецца на значнай адлегласці ад пункта прыёма інфармацыі – на сотні і тысячы кіламетраў.

Дыстанцыйнае зандзіраванне гідраатмасферы заснавана на выкарыстанні розных спектраў электрамагнітнага выпраменьвання як сродка атрымання і перадачы інфармацыі аб фізічным стане навакольнага асяроддзя. Звесткі аб гідрасферы і атмасферы, атрыманыя дыстанцыйнымі метадамі, у значнай меры дапаўняюць наземныя гідраметэаралагічныя назіранні, якія праводзяцца традыцыйнымі (кантактнымі) метадамі. Даныя дыстанцыйных назіранняў істотна пашырылі нашы веды аб гідраатмасферных працэсах, дазволіўшыя павысіць якасць аналізу і прагнозу надвор’я. Гэтыя метады з’яўляюцца найбольш эфектыўным сродкам атрымання інфармацыі аб надвор’і, клімаце, кантынентах, акіяне і ледавіках.

Дысцыпліна “Метады дыстанцыйных даследаванняў” уключае ў сябе чатыры ўзаемазвязаныя навуковыя напрамкі: радыёгідраметэаралогію, радыёзандзіраванне, радыёлакацыю і спадарожнікавыя метады. Радыёгідраметэаралогія вывучае фізічную сутнасць узаемадзеяння электрамагнітнага выпраменьвання з гідрасферай і атмасферай і выкарыстанне гэтага ўзаемадзеяння для даследавання асобных з’яў і працэсаў. Радыёзандзіраваннем і радыёлакацыяй даследуецца свабодная атмасфера. Спадарожнікавымі метадамі вывучаюць фізічны стан гідраатмасферы на вялікіх прасторах.

Мэтай дысцыпліны з’яўляецца падрыхтоўка спецыялістаў, якія валодаюць асновамі тэарэтычных ведаў у галіне дыстанцыйнага зандзіравання сістэмы “гідрасфера – атмасфера” з дапамогай запуска радыёзонда, метэаралагічнага радыёлакатара і спадарожніка, а таксама практычнымі навыкамі па атрыманню і выкарыстанню гідраметэаралагічнай інфармацыі.

Задачы дысцыпліны:

1) вывучэнне тэхнічных метадаў электрамагнітнага зандзіравання атмасферы і гідрасферы;

2) засваенне асноў радыёгідраметэаралогіі як навукі аб фізічных законах распаўсюджвання і ўзаемадзеяння з вадой, сушай і паветрам электрамагнітных выпраменьванняў з мэтай выяўлення і даследавання гідраметэаралагічных працэсаў і з’яў;

3) вывучэнне метадаў спадарожнікавага зандзіравання атмасферы і гідрасферы, выкарыстанне даных зандзіравання ў вывучэнні гідраатмасферных працэсаў, а таксама ў аналізе і прагнозе надвор’я.

У адпаведнасці з дзяржаўным стандартам пры вывучэння дысцыпліны студэнт павінен:

ведаць:

- асновы дыстанцыйных метадаў вымярэння гідраметэаралагічных велічынь у атмасферы і гідрасферы;

- метады атрымання, апрацоўкі, выкарыстання і захавання гідраметэаралагічнай інфармацыі пры дапамозе шароў-пілотаў, аэра- і радыёзодаў, радыёлакацыйных станцый, лідараў, радыёметраў, а таксама метэаралагічных спадарожнікаў.

умець:

- карыстацца тэхнічнымі сродкамі і комплексамі, якія забяспечваюць дыстанцыйнае зандзіраванне гідраатмасферы;

- апрацоўваць атрыманую гідраметэаралагічную інфармацыю;

- граматна ацэньваць якасць таго ці іншага віда атрыманай гідраметэаралагічнай інфармацыі;

- выкарыстоўваць атрыманую гідраметэаралагічную інфармацыю ў сваёй прафесійнай дзейнасці пры даследаванні гідраатмасферы, а таксама ў сінаптычным аналізе і пры абслугоўванні спажыўцоў гэтай інфармацыяй.

Методыка і тэхналогія навучання накіравана на павышэнне эфектыўнасці ў дасягненні мэты вырашэння задач. Засваенне праграмы дасягаецца шляхам выкарыстання сучасных сродкаў і форм арганізацыі вучэбнага працэса, прыменяючы наступныя метады:

1. Сістэмна-структурны аналіз; 2. Логіка-дыдактычны аналіз;

3. Параўнальны; 4. Матэматыка-статыстычны; 5. Графічны; 6. Аналітычны;

7. ГІС-тэхналогій і інш.

Аб’ём курса «Метады дыстанцыйных даследаванняў» складае ўсяго 128 гадзін, з іх 68 аудыторных, у тым ліку 44 – лекцыйных; 20 – практычных і 4 лабараторныя заняткі. Выніковы кантроль ведаў ажыццяўляецца ў форме заліку.


ІІ. ПРЫКЛАДНЫ ТЭМАТЫЧНЫ ПЛАН





п/п


Назва тэм

Аудытор

ных гадзін



Лек

цый



Прак

тыч


ных

Лабаратор

ных





Метады дыстанцыйных даследаванняў

68

44

20

4

1

Уводзіны ў прадмет

8

8







2

Радыёгідраметэаралогія

10

8

2




3

Радыёзандзіраванне

12

8

2




3.1

Шара-пілотнае зандзіраванне

10

6

4

2

4

Радыёлакацыйнае зандзіраванне

12

6

4

2

5

Выкарыстанне штучных спадарожні-каў Зямлі

8

4

4




5.1

Дэшыфрыраванне касмічных здым-каў і распазнаванне сінаптычных аб’ектаў

8

4

4




ІІІ. ЗМЕСТ ВУЧЭБНАЙ ПРАГРАМЫ
Тэма 1. Уводзіны ў прадмет
Прадмет і задачы курса. Асновы дыстанцыйнага зандзіравання геасферы. Аэралагічныя, радыёгідраметэаралагічныя і касмічныя метады даследавання гідраатмасферы. Іх значэнне ў рашэнні галоўнай задачы метэаралогіі – прагназаванне надвор’я, а таксама сучаснай праблемы клімату і яго змяненняў. Выкарыстанне розных спектраў электрамагнітнага выпраменьвання як сродка атрымання і перадачы інфармацыі аб фізічным стане прыроднага асяроддзя: надвор’і, клімаце, кантынентах, акіянах і ледавіках. Дыстанцыйныя метады – метады вымярэння і інтэрпаляцыі фізічных велічынь электрамагнітных, акустычных і гравітацыйных палей. Пераважнае значэнне дыстанцыйных метадаў перад наземнымі (кантактнымі). Сувязь з іншымі дысцыплінамі: гідралогіяй, метэаралогіяй, геаграфіяй, фізічнай метэаралогіяй, аэралогіяй, сінаптычнай метэаралогіяй, хіміяй атмасферы і гідрахіміяй і інш.

Гідраметэаралогія як навука. Узаемасувязь і ўзаемадзеянне гідрасферы і атмасферы – гідралогіі і метэаралогіі. Уздзеянне падсцілачнай паверхні на атмасферу. Прыземны і памежны слой атмасферы (слой трэння), свабодная атмасфера.

Гісторыя развіцця і ўкаранення дыстанцыйных метадаў у гідраметэаралогію. Станаўленне аэралогіі. Першыя палёты на аэрастаце і яго вынікі. Стратастаты. Шары-зонды. Прывязаныя аэрастаты. Шарапілотныя метады. Стварэнне самапісных прыбораў – метэарографаў. Самалётнае зандзіраванне. Вынаходніцтва радыёзонда і яго выкарыстанне. Радыёлакацыя і радыёпеленгацыя. Радыёметэаралогія. Паяўленне радыёметрычных і радыёвугламерных метадаў. Станаўленне спадарожнікавай метэаралогіі. Міжнароднае супрацоўніцтва. Даследаванні ў Беларусі.
Тэма 2. Радыёгідраметэаралогія
Радыёгідраметэаралогія. Электрамагнітныя выпраменьванні – крыніца звестак аб гідраатмасферы. Фізічныя законы распаўсюджвання радыёхваляў і іх узаемадзеянне з гідрасферай і атмасферай. Характарыстыка метадаў дыстанцыйнага зандзіравання. Паняцце аб тэорыі выпраменьвання. Ураўненне пераносу. Аслабленне цеплавога выпраменьвання ў гідрасферы і атмасферы.

Дыстанцыйнае зандзіраванне прыродных аб’ектаў. Пасіўная электрамагнітная лакацыя. Вымярэнні ўласнага электрамагнітнага выпраменьвання. Выпраменьвальная здольнасць прыродных аб’ектаў. Аслабленне выпраменьвання атмасфернымі газамі, вадзяной парай і аэразолей. Радыёяркасная тэмпература воблакаў, туманаў, водных аб’ектаў і іншых тыпаў падсцілачнай паверхні. Вымяральныя пераўтваральнікі электрамагнітнага выпраменьвання прыродных аб’ектаў.

Інфармацыйна-вымяральныя сістэмы пасіўнай электрамагнітнай лакацыі. Асновы радыётэлеметрыі. Радыётэлеметрычныя сістэмы зандзіравання гідраатмасферы і іх складальныя. Тэорыя інфармацыі. Дыстанцыйнае аптычнае зандзіраванне атмасферы. Метады актыўнага лазернага зандзіравання наземнымі, самалётнымі і касмічнымі лідарамі. Фізічныя з’явы, якія выкарыстоўваюцца для зандзіравання атмасферы.
Тэма 3. Радыёзандзіраванне
Радыёзандзіраванне – аэралагічнае назіранне. Арганізацыя аэралагічнай станцыі і яе функцыяніраванне. Праграма і тэрміны назіранняў. Абалонкі для падняцця радыёзонда. Устройства і выпуск радыёзонда. Суправаджэнне радыёзонда ў палёце. Вызначэнне вертыкальных профілей асноўных метэаралагічных велічынь: тэмпературы і вільготнасці паветра, атмасфернага ціску, скорасці і напрамку ветра.

Дыстанцыйныя вымярэнні тэмпературы, ціску і вільготнасці паветра. Вымяральныя пераўтваральнікі (датчыкі) тэмпературы: рэзістыўныя, біметалічныя, тэрмаэлектрычныя, радыяцыйныя, акустычныя і ёмістыя. Прынцып іх дзеяння. Складанасці вымярэння тэмпературы ў свабоднай атмасферы.

Вымяральныя пераўтваральнікі атмасфернага ціску. Метады вымярэння ціску. Дэфармацыйныя і гіпсаметрычныя пераўтваральнікі.

Метады вымярэння вільготнасці паветра. Псіхраметрычны, сарбцыйны і метад пункта расы. Вымяральныя пераўтваральнікі вільготнасці паветра. Дэфармацыйныя (валосныя і плёнкавыя) і рэзістыўныя (электралітычныя, керамічныя і аксідна-алюмініевыя) пераўтваральнікі.

Радыёперадатчыкі радыёзондаў.

Радыёзонд і наземнае абсталяванне, радыёлакацыйная станцыя (РЛС), радыётэадаліт (РТ), шарапілотны тэадаліт (ШТ). Прыём і рэгістрацыя каардынатнай і тэлеметрычнай інфармацыі. Аўтаматызаванае рабочае месца аэролага. Кантроль якасці, апрацоўка і захаванне вынікаў радыёзандзіравання.

Самалётнае зандзіраванне атмасферы. Метэарографы і абсталяванне самалётаў-зандзіроўшчыкаў. Назіранні за мікраструктурай воблакаў, іх воднасцю, абледзяненнем. Вертыкальнае зандзіраванне.

Ракетнае зандзіраванне атмасферы. Ракеты. Запуск і рух ракет. Траекторыя ракеты. Свабоднае падзенне. Вымярэнне ціску, шчыльнасці, тэмпературы і вільготнасці паветра. Радыётэлеметрычная сістэма перадачы і прыёма інфармацыі, яе выкарыстанне.


3.1. Шара-пілотнае зандзіраванне
Шары-пілоты. Вымярэнне скорасці і напрамку ветра метадам шароў-пілотаў. Пад’ёмная сіла і вертыкальная скорасць шара-пілота. Практычныя прыёмы для разліку вертыкальнай скорасці. Абалонкі для шароў-пілотаў. Газы, якія выкарыстоўваюцца для напаўнення шароў-пілотаў. Спосабы здабычы газаў на аэралагічнай станцыі.

Тэадаліты для назіранняў за шарамі-пілотамі. Парадак правядзення шарапілотных назіранняў. Арганізацыя і правядзенне базісных шарапілотных назіранняў. Графічныя і аналітычныя метады апрацоўкі шарапілотных назіранняў.


Тэма 4. Радыёлакацыйнае зандзіраванне
Радыёлакацыя гідраатмасферы. Актыўныя і пасіўныя метады. Стварэнне метэаралагічных радыёлакатараў (МРЛ). Асновы радыёлакацыйнай метэаралогіі. Будова метэаралагічных радыёлакатараў (МРЛ-5). Імпульсныя і доплераўскія радыёлакатары. Тэхнічныя характарыстыкі радыёлакацыйных станцый. Аўтаматызаваныя сістэмы з удзелам ЭВМ. Радыёпеленгацыя. Выкарыстанне розных дыяпазонаў электрамагнітных выпраменьванняў.

Вызначэнне з’яў і працэсаў, абумоўленых воблачнасцю. Радыёлакацыйная структура розных форм воблакаў, выяўленне небяспечных з’яў (навальніцы, шквала, града, смерча, ліўня і інш.). Выкарыстанне радыёлакацыёных даных для аналіза сінаптычных абставін і ў кароткатэрміновым прагнозе надвор’я.

Лазерная лакацыя гідраатмасферы. Лазернае выпраменьванне. Лазерная (лідарная) тэхніка. Лазерныя вымяральнікі паветраных плыняў, турбулентнасці і дамешкаў у атмасферы. Лідарнае зандзіраванне вільготнасці паветра. Дыстанцыйнае аптычнае зандзіраванне атмасферы. Метады актыўнага лазернага зандзіравання наземнымі, самалётнымі і касмічнымі лідарамі. Фізічныя з’явы, якія выкарыстоўваюцца для зандзіравання атмасферы.

Акустычнае і акустаэлектрамагнітнае зандзіраванне гідраатмасферы. Прынцыпы прымяненне акустыкі.


Тэма 5. Выкарыстанне штучных спадарожнікаў Зямлі
Праблемы спадарожнікавай метэаралогіі. Міжнароднае супрацоўніцтва. Міжнародныя цэнтры для сістэматычнай апрацоўкі і аналіза спадарожнікавай інфармацыі.

Асновы тэорыі руху штучнага спадарожніка Зямлі (ШСЗ). Астранамічныя каардынаты. Законы Кеплера. Закон сусветнага прыцягнення. Траекторыя палёта ШСЗ. Скорасць руху спадарожніка па арбіце, тыпы арбіт. Час існавання спадарожніка. Вызначэнне геаграфічных каардынат ШСЗ.

Гідраметэаралагічныя спадарожнікі Зямлі. Навуковая апаратура спадарожнікаў. Прынцып сканіравання. Спектральныя характарыстыкі электрамагнітных выпраменьванняў і іх выкарыстанне. Бартавыя і наземныя сістэмы. Тэлевізійная, інфрачырвоная і звышвысокачастотная апаратура.

Характарыстычныя асаблівасці метэаспадарожнікаў розных краін. Метэаралагічная касмічная сістэма “Метэор” (Расія). Метэаспадарожнікі ЗША: “Німбус”, “Ландсат”, “Гоес”, NOAA. Геастацыянарны спадарожнік краін Заходняй Еўропы “Метэасат”.

Спадарожнікавае зандзіраванне гідраатмасферы. Фізічныя асновы атрымання гідраметэаралагічнай інфармацыі з космасу. Метады дыстанцыйнага зандзіравання. Тэорыя выпрамянення. Радыяцыйныя працэсы ў атмасферы і на паверхні акіяна і сушы.

Дыстанцыйныя вымярэнні гідраметэаралагічных велічынь. Вызначэнне тэмпературы паверхні мора і верхняй мяжы воблачнасці. Вызначэнне вертыкальных профілей тэмпературы і вільготнасці атмасферы, утрымання вадзяной пары і вады ў вадкім стане. Вызначэнне ветра.


5.1. Дэшыфрыраванне касмічных здымкаў і распазнаванне сінаптычных аб’ектаў
Радыяцыйныя, спектраметрычныя і мікрахвалевыя даныя. Часавая і геаграфічная прывязка спадарожнікавых здымкаў. Іх метэаралагічнае дэшыфрыраванне і выкарыстанне ў сінаптычным і нэфаналізе. Дэшыфрыраванне здымкаў паверхні мацерыкоў і акіянаў. Распазнаванне сінаптычных аб’ектаў, ацэнка эвалюцыі буйнамаштабных і метэаралагічных велічынь. Дэшыфрыраванне здымкаў воблачнасці. Распазнаванне на касмічных здымках воблачнасці над снегам і лёдам. Воблачныя сістэмы цёплых і халодных паветраных мас. Воблачнасць атмасферных франтоў (халоднага, цёплага, аклюзіі). Воблачнасць цыкланічных утварэнняў. Воблачнасць антыцыклонаў, барычных грэбянёў і струйных плыняў.

Аналіз мезамаштабных і лакальных атмасферных працэсаў. Канвектыўныя воблакі і грады. Араграфічныя воблачныя сістэмы, звязаныя з мясцовымі вятрамі – фёнавым эфектам і барой.

Спадарожнікавая індыкацыя акваторый і вадазбораў. Аўтаматызацыя апрацоўкі спадарожнікавай інфармацыі. Узнікненне касмічнай гідралогіі і касмічнай метэаралогіі. Касмічная служба навакольнага асяроддзя.
IV. ІНФАРМАЦЫЙНА-МЕТАДЫЧНАЯ ЧАСТКА
ЛІТАРАТУРА
Асноўная
1. Адерихо, К. С. и др. Физические основы дистанционного зондирования / К. С. Адерихо и др. – Минск, 1991. – 293 с.

2. Гарбук, С. В., Гершензон, В. Е. Космические системы дистанционного зондирования Земли / С. В. Гарбук, В. Е. Гершензон. – М., 1996. – 286 с.

3. Герман, М. А. Космические методы исследования в метеорологии / М. А. Герман. – Л., 1985. – 351 с.

4. Герман, М. А. и др. Лабораторный практикум по курсу “Космические методы исследования в метеорологии” / М. А. Герман и др. – Л., 1981. – 143 с.

5. Дистанционное зондированне в метеорологии, океанографии и гидрологии. – М., 1984. – 535 с.

6. Зайцева Н. А. Аэрология / Н. А. Зайцева. – Л., 1990. – 420 с.

7. Метеорологические автоматизированные радиолокационные сети. – СПб, 2002. – 328 с.

8. Наставление гидрометеорологическим станциям и постам. Аэрологические наблюдения на станциях. Вып. 4, ч. III. – СПб, 2004. – 346 с.

9. Радиолокационная метеорология. – Л., 1987. – 368 с.

10. Рис У. Г. Основы дистанционного зондирования / У. Г. Рис. – М., 2006. – 336 с.

11.Руководство по производству наблюдений и применению информации с неавтоматизированных радиолокаторов. – СПб, 1993. – 411 с.

12. Сборник аэрологических кодов. – СПб, 2005. – 164 с.


Дадатковая
13. Дистанционное картографирование природной среды / Под ред. И. И. Лиштвана, А. А. Ковалева и В. Н. Губина. – Минск, 1995. – 174 с.

14. Каўрыга П. А. Кліматалогія / П. А. Каўрыга. – Мінск, 2008. – 215 с.

15. Кондратьев К. Я. и др. Космическая дистанционная индикация облаков и влагосодержания атмосферы / К. Я. Кондратьев и др. – Л., 1987. – 263 с.

16. Несмелова Е. И. Спутниковая метеорология / Е. И. Несмелова. – М., 1981. – 280 с.

17. Павлов Н. Ф. Аэрология, радиометеорология и техника безопасности / Н. Ф. Павлов. – Л., 1980. – 431 с.

18. Радиолокация поверхности Земли из космоса. – Л., 1990. – 386 с.

19. Фалин В. В. Радиометрические системы СВЧ / В. В. Фалин.– М., 1997. – 440 с.

20. Шалькевич Ф. Е. Методы аэрокосмических исследований: курс лекций / Ф. Е. Шалькевич. – Минск, 2006. – 161 с.


Дадатак 1.

Прыкладная тэматыка рэфератаў:




  1. Дыстанцыйнае акустычнае зандзіраванне атмасферы. Механізмы гене-рацыі і ўзнікнення інфрагука пры развіцці атмасферных працэсаў (навальні-цы, шквалы, ураганы, кандэнсацыя вадзяной пары). Літаратура: Метеороло-гия и гидрология: 10-08, 06-94; 12-98; 02-91. Физика атмосферы и океана: т. 37, 2001; т. 21, № 5, 1985; Т. 23, 1987; т. 43, № 2, 2007. Оптика атмосферы и океана: т. 20, № 8, 2007; Вест. МГУ, сер. 3, № 5, 2003.

  2. Уплыў характару падсцілачнай паверхні на якасць гідрадынамічных прагнозаў. Літаратура: Метеорология и гидрология: 11-08; 08-90.

  3. Спектральныя характарыстыкі сейсмагенных воблакаў і іх распазна-ванне на спадарожнікавых здымках. Літаратура: Исследования Земли из космоса: 02-09; 05-05; 04-04. Сывороткин В.А. Глубинная дегазация Земли и глобальные катастрофы. М.: 2002.

  4. Мікрахвалевая радыёметрыя і прымяненне дыстанцыйнага зандзіравання. Літаратура: Исследования Земли из космоса: 02-09; 06-05; Башаринов А.Е. и др. Радиоизлучение Земли как планеты. М.: 1974. Радиолокация поверхности Земли из космоса. Л.:1990.

  5. Цеплавая здымка гідраатмасферы. Літаратура: Исследования Земли из космоса: 03-09; 04-02; 02-04. Горный В.И. и др. Тепловая аэрокосмическая съемка. М. 1993. Шилин Б.В. Тепловая аэросъемка при изучении природных ресурсов. Л. 1980.

  6. Тэмпературна-вільготнаснае зандзіраванне атмасферы пры дапамозе ІЧ спадарожнікавых Фур’е-спектрометраў. Літаратура: Исследования Земли из космоса: 05-09; 03-03; 05-05. Кондратьев К.Я. и др. Термическое зондирование атмосферы со спутников. Л.. 1970. Кондратьев К.Я. и др. Метеорологическое зондирование атмосферы из космоса. Л., 1978. Вестник СПбГУ. 1999, сер. 4. вып. 1. № 4.

  7. Вызначэнне стану глебава-расліннага покрыва, фітамасы і іншых параметраў зямной паверхні на аснове шматспектральных спадарожнікавых здымкаў. Літаратура: Исследования Земли из космоса: 05-09; 01-07; 01-08; 02-09; 05-93; 01-02;

8. Аналіз вертыкальных профілей тэмпературы, утрымання вадзяной пары і азону ў розных шыротных зонах паводле даных спадарожнікавага зандзіравання (спадарожнікі Aqua, MetOp). Літаратура: Исследование Земли из космоса: 05-09;

9. Вызначэнне траекторый руху трапічных цыклонаў паводле даных геа-стацыянарных метэаралагічных спадарожнікаў. Літаратура: Исследования Земли из космоса: 05-09; 02-01; 03-97; 01-06; Метеорология и климатология: 09-04;

10. Зандзіраванне атмасферы пры дапамозе палярна-арбітальных спадарожнікаў. Літаратура: Метэаралогия и гидралогия: 04-01. Гарбук С.В., Гершензон В. Е. Космические системы дистанционного зондиравания Земли М.: 2007. Кодратьев К. Я., Тимофеев Ю. М. Метеорологическое зондирование из космоса. Л., 1978. Руководство по использованию спутниковых данных в анализе и прогнозе погоды. Л., 1980.
Дадатак 2.

Прыкладная тэматыка дакладаў:

“Характарыстыка метэаралагічных спадарожнікаў і іх апаратуры, яе гідраметэаралагічныя магчымасці”
1. AIRS/EOS – інтэрферометр, устаноўлены на спадарожніку Aqua; IASI – інтерферометр, устаноўлены на спадарожніку MetOp – прынцыпы работы і атрымання даных.

2. ІЧ-Фур’е-спектрометр, устаноўлены на спадарожніку “Метэор-М” (Расія).

3. MODIS (Moderate Resolution Imaging Spectroradiometer – Відыаспектрарадыёметр сярэдняга разрашэння), устаноўлены на спадарожніках TERRA і Aqua, якія працуюць у рамках касмічнай сістэмы EOS.

4. EOS (Earth Observing System) – глабальная спадарожнікавая сістэма назіранняў.

5. Landsat-7 – спадарожнік і яго апаратура ETM+ (Enhanced Thematic Mapper),

6. GMS-5 і MTSAT-1R – Японскія геастацыянарныя спадарожнікі.

7. NOAA – палярна-арбітальны спадарожнік Нацыянальнага агенства па даследаванню акіянаў і атмасферы ЗША

8. TOPEX/Poseidon – спадарожнік для вымярэння ўзроўню Сусветнага акіяна

9. WindSat – спецыялізаваны спадарожнік, аснашчаны радыёметрам, пры дапамозе якога вызначаюць скорасць і напрамак ветру.

10. ERS-2 (European Research Satellite) – ШСЗ, на якім устаноўлены радыёлакатар з сінтэзаванай апертурай (SAR), а таксама спектрометр GOME (Global Ozone Monitoring Experiment), прызначаны для вымярэння агульнага ўтрымання азону.



11. «Рэсурс-Ф1» і «Рэсурс-Ф2» – расійская касмічная сістэма назірання Зямлі з космаса.

  1. GOES-W; GOES-Е – геастацыянарныя спадарожнікі ЗША.

  2. Meteosat-7; Meteosat-5 – геастацыянарныя спадарожнікі Еўрапейскага касмічнага агенства.

  3. GMS – геастацыянарны спадарожнік Японіі.




База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка