I. częŚĆ wstępna




старонка5/22
Дата канвертавання24.04.2016
Памер0.7 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   22

3.1. Główne regiony i ośrodki turystyczne

W Krainie Żubra od lat najbardziej spopularyzowanymi formami turystyki pozostają: tradycyjna turystyka pobytowa oraz krótkotrwały wypoczynek świąteczny. Coraz większą popularność zyskują także turystyka wodna, przyrodnicza oraz agroturystyka. Turystyka kulturowa w stosunku do istniejących atrakcji i możliwości odgrywa ciągle zbyt małą rolę. Poniżej omówiono główne rejony i ośrodki turystyczne oraz najważniejsze i dominujące formy turystyki.

Rejonem turystycznym o znaczeniu międzynarodowym na terenie regionu, gdzie rozwijają się różnorodne formy turystyki przyrodniczej jest Puszcza Białowieska, należąca do najbardziej znanych na świecie obiektów przyrodniczych w Polsce i jednym z najczęściej odwiedzanych przez turystów zagranicznych.

Puszcza Białowieska jest ostatnim naturalnym lasem niżowym w Europie oraz ostatnią na naszym kontynencie naturalną ostoją żubra. Największym ośrodkiem turystycznym, skupiającym ponad 90% ruchu turystycznego w Puszczy Białowieskiej jest Białowieża – Centrum Edukacyjno Muzealne z siedzibą dyrekcji BPN, muzeum przyrodniczo-leśnego, oraz Obszar Ochrony Ścisłej i Rezerwat Pokazowy Żubrów. Jest to miejscowość o najlepiej rozwiniętej bazie noclegowej i infrastrukturze turystycznej w skali całej Krainy Żubra. Inny ważny ośrodek to Hajnówka, gdzie także istnieje kilka obiektów bazy noclegowej i infrastruktury turystycznej oraz Centrum Turystyki Regionu Puszczy Białowieskiej. Lokalne znaczenie mają położone na obrzeżach Puszczy Białowieskiej niewielkie ośrodki turystyczne: Dubicze Cerkiewne (zalew Bachmaty z ośrodkiem wypoczynkowym), Narewka (OSiR) oraz Kleszczele (zalew Repczyce).

Rejonami turystycznymi o randze regionalnej są: dolina Narwi, dolina środkowego Bugu, i Puszcza Knyszyńska.

Dolina Narwi wijącej się na przestrzeni blisko ponad 50 km w poprzek Krainy Żubra jest terenem rozwoju różnych form turystyki jak: żeglarska na Zalewie Siemianówka, kajakowa (spływy Narwią) i pobytowa (ośrodki w Ploskach oraz domki rekreacyjne nad Zalewem Siemianówka). Ośrodkami turystycznymi o największym znaczeniu są Nowa Łuka, Bondary i Siemianówka nad Zalewem Siemianówka oraz Płoski nad Narwią.

Dolina środkowego Bugu słynie z malowniczego przełomu rzeki przez polodowcowe wzgórza oraz cennego zespołu zabytków w Drohiczynie. Przeważa turystyka pobytowa w ośrodkach wypoczynkowych i indywidualnych domkach letniskowych. Największymi ośrodkami turystycznymi są Mielnik oraz Wólka Nadbużna k. Siemiatycz. Turystyczne znaczenie mają ponadto Siemiatycze z zespołem cennych zabytków i niewielkim zalewem oraz Grabarka – najważniejsze sanktuarium kościoła prawosławnego w Polsce.

Puszcza Knyszyńska to główny obszar turystyki świątecznej i weekendowej mieszkańców Białegostoku. Walory przyrodnicze lasów puszczy, liczne rezerwaty przyrody i ścieżki dydaktyczne sprzyjają także rozwojowi turystyki przyrodniczej. Najważniejszym ośrodkiem turystycznym jest Supraśl. Miejscowość ma status uzdrowiska, znajduje się tu zespół cennych zabytków oraz kilka obiektów bazy noclegowej.

W obrębie Krainy Żubra istnieje ponadto kilka obszarów, gdzie turystyka praktycznie się nie rozwija, pomimo iż posiadają, cenne i godne wyeksponowanie walory. Należą do nich:



  • rejon Wzgórz Sokólskich,

  • tereny pomiędzy Puszczą Białowieską i Knyszyńską,

  • tereny pomiędzy Puszczą Białowieską a doliną Bugu,

  • tereny położone na zachód od Puszczy Białowieskiej.

Rolę lokalnych ośrodków, w oparciu o które rozwijają się pewne formy turystyki na obszarach tych odgrywają stolice powiatów: Sokółka i Bielsk Podlaski.

3.2. Główne formy turystyki

Pomimo iż Kraina Żubra znana jest przede wszystkim ze sprzyjających turystyce aktywnej i specjalistycznej walorów przyrodniczych i kulturowych, to wciąż jedną z najważniejszych form turystyki w regionie jest mało aktywna turystyka pobytowa, ściśle związana z wypoczynkiem w ośrodkach wypoczynkowych i wczasowych oraz w domkach rekreacyjnych, najczęściej położonych nad większymi rzekami lub zalewami. Do najpopularniejszych miejscowości wczasowo-wypoczynkowych należą Supraśl, Mielnik, i Wólka Nadbużna, Ploski i Dubicze Cerkiewne. Niektóre ośrodki posiadają kąpieliska, plaże, oraz wypożyczalnie sprzętu wodnego. W ostatnich latach przestało funkcjonować kilka ośrodków wypoczynkowych o niskim standardzie, np. w Rybakach nad Narwią.



Turystyka świąteczna i weekendowa uprawiana jest głównie przez mieszkańców Białegostoku oraz innych większych miast regionu, w mniejszym stopniu także spoza regionu (przede wszystkim Warszawy). Opiera się głównie o żywiołowo rozwijające się w ostatnich latach indywidualne budownictwo letniskowe. Najważniejsze regiony rozwoju budownictwa letniskowego w Krainie Żubra to rejon zbiornika wodnego Siemianówka, dolina Supraśli, obrzeża Puszczy Knyszyńskiej (w pobliżu Białegostoku), oraz doliny Bugu i Narwi. Niestety, żywiołowo rozwijające się budownictwo letniskowe, rozwijające się w znacznej części bez przestrzegania podstawowych reguł ładu przestrzennego i estetyki, stanowi najpoważniejsze zagrożenie cennego harmonijnego krajobrazu przestrzennego regionu. Z drugiej strony obserwuje się też (niestety na razie nieliczne) udane i korzystne z punktu widzenia ochrony krajobrazu kulturowego przykłady adaptacji na domy rekreacyjne autentycznych starych chat we wsiach regionu.

Specyficznym rodzajem rekreacji jest lecznictwo uzdrowiskowe. Na terenie Krainy Żubra status uzdrowiska ma od 2001 r. Supraśl. Główne walory uzdrowiskowe miasta opierają się na korzystnym mikroklimacie związanym z położeniem wśród borów sosnowych oraz na występujących w okolicy bogatych pokładach borowiny. O status uzdrowiska ubiega się także Mielnik, charakteryzujący się również korzystnym klimatem oraz występującymi tu pokładami wód mineralnych..

Szczególnie korzystne warunki rozwoju ma agroturystyka. Kraina Żubra to jeden z rejonów gdzie w ta forma turystyki w ostatnich latach rozwija się bardzo prężnie. Na terenie regionu znajduje się ponad 200 kwater agroturystycznych, oferujących łącznie blisko 1000 miejsc noclegowych. Trzeba jednak dodać, że rozmieszczenie kwater agroturystycznych w obrębie regionu jest bardzo nierównomierne. Najwięcej kwater agroturystycznych znajduje się w Białowieży, Hajnówce i na obrzeżach Puszczy Białowieskiej, zwłaszcza w gminach Hajnówka i Narewka. Drugim rejonem znacznej koncentracji bazy agroturystycznej jest dolina Bugu: gminy Mielnik, Siemiatycze i Nurzec Stacja. W pozostałych regionach Krainy Żubra kwater agroturystycznych jest niewiele, co jest zastanawiające zwłaszcza w przypadku Puszczy Knyszyńskiej i jej obrzeży, gdzie atrakcyjność obszaru i bliskość Białegostoku z pewnością zapewniły by klientów. W obrębie Krainy Żubra istnieją również gminy, gdzie nie ma ani jednej kwatery agroturystycznej lub istnieją kwatery pojedyncze. Należą do nich przede wszystkim gminy w zachodniej części regionu w okolicach Bielska Podlaskiego, takie jak: wiejska gmina Bielsk Podlaski, Orla, Czyże, Boćki, Dziadkowice i Milejczyce.

Cenne i unikatowe, niespotykane na innych terenach walory przyrodnicze Krainy Żubra oraz liczne obszary chronione sprawiają, że turystyka przyrodnicza jest jedną z dominujących form w regionie. Turystyka przyrodnicza rozwija się przede wszystkim na obszarach chronionych – w Białowieskim Parku Narodowym i Parku Krajobrazowym Puszczy Knyszyńskiej a także na obszarze Puszczy Białowieskiej poza BPN. Wszędzie tam istnieją wspomagające ją elementy infrastruktury w postaci muzeów, sal wystawowych, ścieżek dydaktycznych, oraz ośrodków edukacji przyrodniczej i leśnej. Ta forma turystyki uprawiana jest zarówno przez turystów indywidualnych, jak i zorganizowane grupy obsługiwane przez wyspecjalizowane biura turystyki przyrodniczej oraz pracowników parków narodowych i krajobrazowych. Najważniejszym w regionie i jednym z najważniejszych w skali kraju obszarem rozwoju turystyki przyrodniczej, chętnie odwiedzanym także przez licznych turystów zagranicznych, jest Puszcza Białowieska i BPN. Mniejsze znaczenie maja pod tym względem Puszcza Knyszyńska oraz dolina Górnej Narwi. Wśród turystów-przyrodników odwiedzających Puszczę Białowieską znaczną część stanowią goście o zainteresowaniach ornitologicznych. Preferowane formy turystyki przyrodniczej to obserwacje ptaków i innych zwierząt w ich środowisku naturalnym, foto-safari oraz wyprawy zapoznające turystów z najciekawszymi zbiorowiskami roślinnymi i krajobrazami określonego regionu. Jedną z form turystyki przyrodniczej jest turystyka edukacyjna, obejmująca głównie grupy młodzieży szkolnej i rozwijające się głównie w oparciu o istniejące ośrodki edukacji przyrodniczej w Białowieży (BPN), Ośrodku Edukacji Leśnej Jagiellońskie (Nadleśnictwo Białowieża), Izbie Przyrodniczo-Leśnej w Nadleśnictwie Browsk i w Supraślu (Zarząd PK Puszczy Knyszyńskiej).

Rozwijającą się od lat w regionie formą turystyki jest turystyka piesza, która w znakomity sposób łączy ze sobą takie typy turystyki jak: turystyka przyrodnicza, kulturowa i agroturystyka. Uprawiana jest głównie przez turystów indywidualnych i grupy młodzieżowe. Turystyce pieszej służy dość dobrze rozwinięta w regionie sieć znakowanych szlaków turystycznych. Najwięcej szlaków turystycznych wytyczonych jest w Puszczach: Białowieskiej i Knyszyńskiej oraz w dolinie Bugu, w pozostałych częściach regionu jest ona dość rzadka i wymaga uzupełnień.

Coraz bardziej popularna w całym kraju staje się turystyka rowerowa. Ten rodzaj turystyki pozwala na szybkie przemieszczanie się od miejscowości obfitujących w zabytki do obszarów najbardziej interesujących pod względem przyrodniczym, co stanowi duże urozmaicenie. W ostatnich latach powstała sieć szlaków rowerowych w Puszczach Knyszyńskiej i Białowieskiej, brak natomiast szlaków łączących oba te regiony oraz w innych częściach Krainy Żubra. Ponadto brakuje wypożyczalni rowerów z możliwością wypożyczenia w jednym miejscu, a oddanie ich w innym, a także przewodników po trasach rowerowych.

Turystyka wodna, a zwłaszcza kajakarstwo i żeglarstwo, nie są najważniejszą, ale jedną z istotnych form turystyki w Krainie Żubra. Turystyka żeglarska oraz windsurfing ograniczone są w zasadzie do jednego tylko akwenu – Zalewu Siemianówka. Podkreślić jednak należy, że brak tutaj podstawowej infrastruktury dla żeglarzy: nie ma mariny z prawdziwego zdarzenia, nie ma hotelu i innej bazy noclegowej nad Zalewem, nie ma nawet restauracji. Ponadto żeglarstwu nie sprzyjają niestabilne warunki hydrologiczne i częste zmiany poziomu lustra wody oraz niedostępność wielu odcinków brzegu.

Znacznie większe możliwości wiążą się z potencjalnym rozwojem turystyki kajakowej. Rzeki Bug, Narew z Narewką oraz Supraśl z Sokołdą, Słoją i Płoską, to znakomite, wyjątkowo atrakcyjne krajobrazowo i wykorzystywane od lat trasy spływów kajakowych. Mankamentem jest natomiast niedostatek infrastruktury: brak wypożyczalni kajaków i stanic wodnych oraz imprez kajakowych popularyzujących szlaki wodne regionu.

W Krainie Żubra istnieją dobre, ciągle nie w pełni wykorzystane warunki do uprawiania turystyki konnej (znaczna powierzchnia obszarów leśnych i terenów słabo zaludnionych). Za mało jest gospodarstw i pensjonatów oferujących różne formy turystyki konnej (konie pod siodło, przejazdy bryczkami i wozami). Brak większych stadnin i ośrodków turystyki jeździeckiej. Niewielkie ośrodki turystyki konnej znajdują się w Supraślu, Surażkowie oraz w Białowieży, Pogorzelcach, Teremiskach, Masiewie i Postołowie. Formą turystyki konnej są również kuligi, organizowane jako standardowy zimowy produkt turystyczny w Puszczach: Białowieskiej i Knyszyńskiej, a także w wielu kwaterach agroturystycznych.

Urozmaicona rzeźba terenu, obecność licznych wysokich wzgórz o stromych stokach, deniwelacje rzędu 50-100 m oraz dość surowy klimat sprzyjający długiemu zaleganiu pokrywy śniegowej, tworzą korzystne warunki rozwoju turystyki narciarskiej, przede wszystkim w części północnej, gdzie funkcjonuje kilka wyciągów narciarskich. Poza tym najlepsze warunki dla uprawiania narciarstwa istnieją w rejonie Wzgórz Sokólskich, i w okolicach Supraśla (istnieją tu trasy narciarskie) oraz na krawędzi doliny Bugu. Dla narciarstwa śladowego bardzo atrakcyjne są rozległe kompleksy leśne jak Puszcze: Knyszyńska i Białowieska. Tradycyjną formą turystyki zimowej są kuligi organizowane głównie w Puszczach: Białowieskiej i Knyszyńskiej, oraz przez właścicieli niektórych kwater agroturystycznych

Ogromne, nie w pełni wykorzystane dotąd szanse rozwoju w Krainie Żubra ma turystyka kulturowa. Są to takie formy zwiedzania regionu, gdzie głównym celem turystów jest poznanie obiektów dziedzictwa kulturowego: zabytków architektury, miejsc związanych z ważnymi wydarzeniami i postaciami historycznymi, ośrodków kultu religijnego, zespołów budownictwa wiejskiego i ośrodków sztuki ludowej, muzeów, skansenów. Formą turystyki kulturowej jest także uczestnictwo w uroczystościach religijnych, festiwalach folklorystycznych, przeglądach piosenki, regionalnych świętach i innych. Dużą atrakcją dla turystów mogą stać się zabytki związane z kulturą mniejszości religijnych i etnicznych: kościoły, cerkwie, meczety, synagogi, stare cmentarze i kurhany. Turystyka kulturowa stała się w ostatnich latach bardzo modna i obok turystyki przyrodniczej, jest jedną z najbardziej dynamicznie rozwijających się form, tak w Polsce, jak i w Europie. Kraina Żubra, ze względu na występującą tu różnorodność etniczno-religijną, największe w kraju zachowane zwarte zespoły zabytkowej drewnianej zabudowy wiejskiej oraz cenny harmonijny krajobraz kulturowo-przyrodniczy należy do najciekawszych pod względem kulturowym regionów w Polsce. Turystyka kulturowa powinna stać się, obok turystyki przyrodniczej, wiodącą formą rozwijaną w regionie i wizytówką Krainy Żubra, wyróżniającą ją spośród regionów sąsiednich.

Oryginalną formą zwiedzania Puszczy Białowieskiej jest turystyczna leśna kolejka wąskotorowa, kursująca na trasie Hajnówka – Topiło i Hajnówka-Lipiny-Postołowo. Niegdyś takie kolejki, użytkowane także przez turystów, kursowały również w innych rejonach Puszczy Białowieskiej i Puszczy Knyszyńskiej. Niestety, większość z nich uległa likwidacji. Z nielicznie ocalałych, po stosownym remoncie (w celu przystosowania do przewozu turystów), można stworzyć oryginalną atrakcję turystyczną. Do takiego wykorzystania nadają się zwłaszcza, w Puszczy Białowieskiej odcinek kolejki z Hajnówki przez Lipiny i Postołowo do uroczyska Stara Białowieża, z odgałęzieniem do Kosego Mostu, zaś w Puszczy Knyszyńskiej – odcinek z Czarnej Białostockiej do Kopnej Góry. Oba wymienione odcinki, wzbogacone o dodatkowe atrakcje na trasie, mogą wypełnić program całodziennej atrakcyjnej wycieczki. Niezbędne jest jednak przeprowadzenie analizy stanu zachowania torowisk oraz przeprowadzenia ich niezbędnego remontu i ewentualnej odbudowy. Należy także sporządzić analizę wpływu tego rodzaju ruchu turystycznego na środowisko przyrodnicze.



Istotną formą turystyki staje się turystyka biznesowa i konferencyjna, a także turystyka typu incentive (wyjazdy motywacyjne). Najważniejszym ośrodkiem takiej turystyki w regionie jest Białowieża z rozwiniętą w ostatnich latach najlepszą bazą noclegową, dysponująca kilkuset miejscami hotelowymi o wysokim standardzie. Z tych względów w ciągu całego roku organizuje się w Białowieży od kilku do kilkunastu większych konferencji i kongresów (w tym także międzynarodowych), a także różnych kursów i szkoleń. Konferencje, oprócz Białowieży, organizowane są także w Supraślu, w Hajnówce i w Ploskach (Ośrodek Ptasia Osada).

1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   22


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка