I. częŚĆ wstępna




старонка10/22
Дата канвертавання24.04.2016
Памер0.7 Mb.
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   22

3.2. Turystyka przyrodnicza

Oferta turystyki przyrodniczej w Krainie Żubra, pomimo ogromnego bogactwa przyrodniczego regionu, jest uboga i ogranicza się niemal wyłącznie do zwiedzania rezerwatu ścisłego BPN i rezerwatu pokazowego żubrów; ponadto jest jedynie trochę propozycji dla ornitologów. Zdecydowanie za mało jest natomiast produktów turystycznych i propozycji dla turystów o zainteresowaniach przyrodniczych, które przewidywały by zwiedzanie innych obszarów Puszczy Białowieskiej, poza BPN, a także obrzeży puszczy, również niezwykle interesujących pod względem przyrodniczym.

Przykładowymi produktami turystycznymi, które mogły by wzbogacić ofertę turystyki przyrodniczej w rejonie Puszczy Białowieskiej (jako jej stały element, a nie dopiero na życzenie klienta) mogły by stać się np.:


  • całodzienna lub dwudniowa wycieczka po rezerwatach Puszczy Białowieskiej poza BPN,

  • przyrodnicza wycieczka w dolinę Leśnej,

  • ornitologiczna wyprawa (łodziami lub po kładkach) do ostoi ptaków na wschodnich obrzeżach zbiornika Siemianówka,

  • obserwacje żubrów w naturze z wież obserwacyjnych przy paśnikach,

  • obserwacje bukowisk łosi i rykowisk jeleni,

  • zimowe rozpoznawanie tropów zwierzyny.

Poza rejonem Puszczy Białowieskiej ofertę dla turystów-przyrodników mogły by wzbogacić następujące produkty:



  • ornitologiczna wyprawa w dolinę Narwi poniżej Zbiornika Siemianówka na jego wschodnie obrzeże,

  • przyrodnicza wycieczka w okolicach Mielnika do stanowisk roślinności stepowej w rezerwacie „Góra Uszeście” i zespole przyrodniczo-krajobrazowym „Głogi” oraz do skamielin w kopalni kredy,

  • przyrodnicza wycieczka do rezerwatu torfowiskowego „Gorbacz” i jeziora Wiejki,

  • całodzienna lub dwudniowa wycieczka do rezerwatów w Parku Krajobrazowym Puszczy Knyszyńskiej.

Interesującą pomysłem wzbogacającym przyrodniczą ofertę turystyczną Krainy Żubra i stwarzającym nowe atrakcje dla turystów jest organizacja zwierzęcych parków tematycznych. Rolę takiego parku faktycznie spełnia w tej chwili rezerwat pokazowy żubrów BPN. Dwa inne tego rodzaju rezerwaty pokazowe żubrów (eksponujące ewentualnie także inne wybrane gatunki), powinny powstać w dwu pozostałych wielkich kompleksach leśnych regionu: w Puszczy Knyszyńskiej i w Lasach Radziwiłłowskich, będących pozostałością dawnej Puszczy Mielnickiej. Najbardziej odpowiednimi miejscami na lokalizację tych parków wydają się być centralna część Puszczy Knyszyńskiej i okolice Borysowszczyzny w Lasach Radziwiłłowskich, jednak ich dokładna lokalizacja, a także zasady funkcjonowania powinny zostać ustalone przez specjalistów (w tym przede wszystkim z białowieskich placówek naukowych: Zakładu Badania Ssaków PAN w Białowieży i Zakładu Lasów Naturalnych IBL) i leśników. Trzecim tego rodzaju obiektem powinien stać się park wilczy, dla którego najbardziej odpowiednim miejscem lokalizacji jest teren na obrzeżu Hajnówki (las i nieużytki na terenie przyległym do początkowej stacji kolejki leśnej). Park taki, jedyny w kraju, stał by się unikatową atrakcją i w istotny sposób wzbogaciłby ofertę turystyczną Puszczy Białowieskiej i samej Hajnówki.

Puszcza Białowieska i Puszcza Knyszyńska są znakomitymi terenami dla uprawiania przyrodniczej turystyki edukacyjnej, czemu służą znajdujące się tu ośrodki edukacji ekologicznej z fachową kadrą oraz liczne ciekawe obiekty przyrodnicze, a także system ścieżek edukacyjnych i przyrodniczo leśnych. Istniejące ośrodki edukacji są jednak stosunkowo niewielkie, a ich istotnym mankamentem jest brak własnej bazy noclegowej. Światowa sława Puszczy Białowieskiej i jej walory przyrodnicze zasługują na to, aby stworzyć w Białowieży nowoczesne Europejskie Centrum Edukacji Ekologicznej, z własną tanią bazą noclegową na ok. 50 miejsc (można je wybudować od podstaw, lub zaadaptować na ten cel już istniejące budowle i pomieszczenia). Centrum to powinno powstać z wykorzystaniem możliwości, potencjału i doświadczenia w tej dziedzinie Białowieskiego Parku Narodowego, a także nadleśnictw i istniejących w Białowieży ośrodków naukowych. Ośrodek edukacji przyrodniczej w siedzibie Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej w Supraślu powinien pełnić rolę regionalnego centrum edukacji ekologicznej, obsługującego głównie Białystok. Ośrodek ten powinien zostać powiększony (może przez zaadaptowanie jakiegoś istniejącego obiektu) i zaopatrzony we własną bazę noclegową.
3.3. Turystyka kulturowa
Turystyka kulturowa, jako druga najważniejsza forma turystyki specjalistycznej w regionie, główną rolę powinna odgrywać przede wszystkim w tych regionach, gdzie walory przyrodnicze i krajobrazowe są stosunkowo niezbyt atrakcyjne, a więc przede wszystkim na „nieturystycznych” dotąd obszarach, takich jak:


  • tereny wokół Puszczy Białowieskiej i na zachód od niej,

  • tereny pomiędzy Puszczą Białowieską i doliną Bugu,

  • tereny pomiędzy Puszczą Białowieską i Knyszyńską

  • Wzgórza Sokólskie.

Na tych terenach walory kulturowe będą odgrywały rolę głównych, godnych wyeksponowania walorów turystycznych. Na terenach o wysokich walorach przyrodniczych i krajobrazowych oraz już spopularyzowanych pod względem turystycznym, odpowiednio wyeksponowane walory kulturowe będą dodatkowym czynnikiem wzmacniającym atrakcyjność turystyczną tych terenów.

Programy poznawania najważniejszych walorów kulturowych regionu powinny być realizowane głównie jako dodatkowy element wspierający ofertę agroturystyczną. W ofercie turystycznej regionu powinny się znaleźć także produkty i propozycje skierowane dla specjalnie dla turystów o zainteresowaniach kulturowych. Powinny one zawierać m.in.:



  • programy zwiedzania najciekawszych wsi z drewnianą zabudową,

  • świątyń i sanktuariów religijnych,

  • degustacje miejscowych produktów spożywczych i potraw regionalnych,

  • odwiedzanie rękodzielników z możliwością zakupu ich wytworów,

  • uczestniczenia w najważniejszych imprezach kulturalnych, folklorystycznych i religijnych w regionie.

Szczegółowe propozycje takich ofert i produktów znajdują się w rozdziale poświęconym opisowi poszczególnych gmin. Ważne jest także wydawanie materiałów informacyjnych (przewodników, map, folderów) promujących walory kulturowe regionu.
3.4. Turystyka aktywna
W Krainie Żubra istnieją znakomite warunki do uprawiania różnych form turystyki aktywnej, a w szczególności pieszej, rowerowej, kajakowej i konnej. Dla turystów uprawiających turystykę pieszą i rowerową istotne będzie uzupełnienie sieci szlaków, co przewiduje niniejsza koncepcja, w tym zwłaszcza wyznakowanie pieszego i rowerowego „Szlaku Krainy Żubra”, który stanowił będzie turystyczną oś regionu. Dla turystów rowerowych ważne jest także stworzenie sytemu wypożyczalni rowerów obejmujących cała Krainę Żubra, tak, aby rower można było np. wypożyczyć w Siemiatyczach, a oddać go w Hajnówce, Supraślu czy Sokółce, po pokonaniu kilkuset kilometrów szlaku. Podobnie w przypadku kajaków – potrzebny jest system stanic wodnych na Bugu, Narwi i Supraśli, rozmieszczonych w odległości ok. 20 km od siebie (1 dzień płynięcia), z polami biwakowymi i wypożyczalniami kajaków. W przypadku turystyki narciarskiej potrzebne są wypożyczalnie nart, wyznakowanie szlaków, oraz budowa w odpowiednich miejscach (np. we Wzgórzach Sokólskich) wyciągów i tras zjazdowych. W całym, dość rzadko zaludnionym regionie, obfitującym w lasy, są znakomite warunki do uprawiania turystyki konnej w różnych formach (konie pod siodło, przejazdy bryczkami, wozami, saniami), na razie wykorzystane w stosunkowo niewielkim stopniu. Należy tworzyć warunki do wszechstronnego rozwijania tej formy turystyki, a w niektórych rejonach wytyczyć specjalne trasy konne. Wiele elementów turystyki aktywnej jest obecnie oferowanych przez kwaterodawców w kwaterach agroturystycznych (wypożyczalnie rowerów i kajaków, konie, bryczki). Jest to właściwy kierunek wzbogacania oferty agroturystycznej.

Działaniami wspomagającymi powinno być wydawanie map, folderów i mini-przewodników po poszczególnych szlakach pieszych, rowerowych i wodnych (w tym szczególnie po „Szlaku Kariny Żubra” oraz przedstawiających możliwości rozwijania poszczególnych form turystyki aktywnej w regionie.


3.5. Turystyka transgraniczna
Istniejące na terenie regionu przejścia graniczne w Połowcach. Czeremsze i Bobrownikach, a także planowane otwarcie przejść granicznych w Białowieży i Jałówce, stwarzają możliwości organizacji imprez turystycznych w terenie sąsiedniej Białorusi. Jest to możliwość niemal nie wykorzystywana obecnie przez podmioty turystyczne operujące na obszarze Krainy Żubra. Przedmiotem zainteresowania turystów będzie w pierwszym rzędzie białoruska część Puszczy Białowieskiej, znacznie większa od polskiej, a także jej obrzeża, dolina Bugu i okolice Brześcia. Programy atrakcyjnych wycieczek przyrodniczych i kulturowych na przygraniczne tereny Białorusi powinny wzbogacić ofertę turystyczną Krainy Żubra. Warto w tym celu nawiązać kontakty z biurami turystycznymi na Białorusi i gestorami tamtejszej bazy noclegowej oraz administracją białoruskiego Parku Narodowego „Puszcza Białowieska”
4. OBSŁUGA RUCHU TURYSTYCZNEGO W OBRĘBIE KRAINY ŻUBRA I JEJ KOORDYNACJA
4.1. Regionalna Agencja Turystyczna „Kraina Żubra”
Wdrożenie niniejszej koncepcji znacznie ułatwiło by utworzenie Regionalnej Agencji Turystycznej „Kraina Żubra”, która zajęła by się praktyczną realizacją najważniejszych określonych w koncepcji zadań związanych z obsługą ruchu turystycznego w obrębie regionu, oraz określenie jej statusu prawnego, statutu i zasad działania. Agencja z jednej strony powinna być realizatorem powierzonych jej przez samorządy zadań z zakresu rozwoju turystyki i obsługi ruchu turystycznego, oraz dysponentem przeznaczonych na ten cel funduszy, z drugiej zaś jednostką generującą dochody z działalności turystycznej.

Agencja powinna powstać z uwzględnieniem przepisów o lokalnych i regionalnych organizacjach turystycznych oraz przepisów o stowarzyszeniach.


Nadzór nad działalnością agencji powinien sprawować Komitet Sterujący, w skład którego powinni wejść:

  • przedstawiciele samorządów Krainy Żubra (gmin, miast i starostw),

  • przedstawiciel Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego,

  • przedstawiciel Podlaskiej Regionalnej Organizacji Turystycznej.

Przy tworzeniu agencji możliwe są dwa warianty:



  • stworzenie takiej agencji od podstaw (z udziałem działających już na tym terenie podmiotów turystycznych, które można zrzeszyć w rodzaj federacji, realizującej wspólne cele w regionie)

  • nadanie statusu takiej agencji jednemu z już działających w regionie podmiotów turystycznych, np. stowarzyszeniu agroturystycznemu „Żubr”, wraz ze znacznym rozszerzeniem dotychczasowego zakresu działalności

Z agencją powinny współpracować działające w regionie:


Zasięg działalności Agencji powinien obejmować całą Krainę Żubra, z tym, że w poszczególnych regionach Krainy mogą i powinny działać lokalne oddziały Agencji.


Do najważniejszych zadań agencji powinny należeć:

  • organizacja i prowadzenie Centrów Informacji i Obsługi Ruchu Turystycznego i punktów informacji turystycznej,

  • obsługa grup turystycznych i turystów indywidualnych,

  • koordynacja działań różnych podmiotów turystycznych w regionie,

  • rozwój bazy agroturystycznej,

  • rozwój i podnoszenie standardów infrastruktury turystycznej,

  • inicjowanie i samodzielne przygotowywanie ofert i lokalnych produktów turystycznych,

  • przygotowywanie i wydawanie materiałów krajoznawczych o regionie,

  • działalność promocyjna i udział w targach turystycznych,

  • organizowanie szkoleń i kursów podnoszących wiedzę, umiejętności i kwalifikacje przedstawicieli społeczności lokalnych zainteresowanych działalnością turystyczną,

  • organizowanie konkursów i imprez promujących lokalne produkty turystyczne,

  • sprzedaż i promocja wyrobów lokalnego rękodzieła,

  • utworzenie specjalnej agendy zajmującej się zdobywaniem funduszy na działalność inwestycyjną w dziedzinie turystyki, gromadzeniem informacji na temat potencjalnych źródeł finansowania, pisaniem projektów, udzielaniem informacji i pomocy w zdobywaniu takich środków przez inwestorów prywatnych.


4.2. Centra Informacji i Obsługi Ruchu Turystycznego (CIORT) i ich funkcje
Najważniejszym elementem i narzędziem organizacji, koordynacji i promocji turystyki na terenie Krainy Żubra powinny być nowoczesne Centra Informacji i Obsługi Ruchu turystycznego (CIORT). System takich centrów różnej rangi powinien objąć cały region.

Zgodnie z niniejszą koncepcją, centra takie powinny powstać w pięciu głównych ośrodkach regionalnych Krainy Żubra: Hajnówce, Siemiatyczach, Bielsku Podlaskim, Sokółce i Supraślu oraz kilku innych ważniejszych miejscowościach turystycznych (Białowieża, Mielnik, Narewka). Centra te mogą zostać urządzone w już istniejących odpowiednio zaadaptowanych obiektach lub w nowych budynkach, specjalnie wybudowanych w tym celu. Wszystkie centra w Krainie Żubra powinny być prowadzone przez Regionalną Agencję Turystyczną „Kraina Żubra” i powinny zostać zorganizowana według następującej hierarchii:



  1. Główne Centrum Informacji i Obsługi Ruchu Turystycznego koordynujące usługi turystyczne oraz działalność informacyjną i promocyjną na terenie całej Krainy Żubra powinno się mieścić w Hajnówce, powinno też spełniać rolę regionalnego CIORT dla regionu Puszczy Białowieskiej (powiatu Hajnówka). Główne CIORT w Hajnówce, powinno zostać przekształcone z istniejącego obecnie Centrum Turystyki Regionu Puszczy Białowieskiej. Ze względu jednak na planowane dla niego wielorakie i niejako reprezentacyjne funkcje, powinno zająć nowe (najlepiej nowo wybudowane i specjalnie zaprojektowane) nowoczesne i znacznie obszerniejsze lokum. Siedziba CIORT w Hajnówce mogłaby np. zostać połączona z nowym hotelem, którego budowa w mieście jest niezbędna, pozwoliłoby to znacznie obniżyć koszty obu inwestycji. Zgodnie z zasadą koncentracji w jednym miejscu różnych atrakcji i obiektów infrastruktury, jednocześnie należałoby ulokować w tym samym budynku np. siedzibę Regionalnej Agencji Turystycznej „Kraina Żubra” (ew. współpracujących z nią biur turystycznych), restaurację regionalną, wypożyczalnię sprzętu turystycznego, sklep z pamiątkami, lokalnymi produktami i materiałami krajoznawczymi itp. W ten sposób Hajnówka wzbogaci się o nowoczesne CIORT na poziomie europejskim, które samo w sobie stanowić będzie atrakcję turystyczną.

  2. Regionalne CIORT, które powinny znaleźć się w innych najważniejszych ośrodkach regionalnych Krainy Żubra:

  • w Siemiatyczach – dla regionu doliny Bugu i Wysoczyzny Drohickiej (wsch. część powiatu Siemiatycze),

  • w Bielsku Podlaskim – dla regionu Wysoczyzny Bielskiej (wsch. część powiatu Bielsk Podlaski),

  • w Sokółce – dla regionu Wzgórz Sokólskich (pd. część powiatu Sokółka).

  • w Supraślu – dla regionu Puszczy Knyszyńskiej (wsch. część. powiatu Białystok).

  1. Lokalne CIORT w miejscowościach mniejszych, lecz o ugruntowanej tradycji ośrodków turystycznych, jak np. Białowieża i Mielnik.

Najważniejsze zadania głównego oraz regionalnych i lokalnych CIORT powinny stanowić:



  • działalność informacyjna i promocyjna,

  • sterowanie i zarządzanie ruchem turystycznym,

  • działalność usługowa i komercyjna.

Działalność informacyjna centrów powinna polegać na udzielaniu pełnej informacji na temat walorów przyrodniczych, kulturowych i turystycznych oraz istniejącej infrastruktury turystycznej na obszarze całej Krainy Żubra, a w szczególności na terenie regionu, który obsługuje dane centrum.


Jednym z najważniejszych zadań centrów powinno być zarządzanie i sterowanie ruchem turystycznym na obszarze Krainy Żubra i danego regionu poprzez:

  • kreowanie atrakcji turystycznych w najbliższej okolicy CIORT, oraz w miejscach i regionach rzadziej odwiedzanych przez turystów, aby uzyskać bardziej równomierny rozkład ruchu turystycznego,

  • w przypadku nadmiernego zagęszczenia ruchu turystycznego na cennym przyrodniczo obszarze (dotyczy to głównie rejonu Puszczy Białowieskiej i BPN), co mogło by zagrozić jego walorom, kierowanie ruchu turystycznego na obszary sąsiednie, mniej spopularyzowane, a prezentujące podobne walory,

  • promowanie kameralnych form turystyki zrównoważonej, takich jak ekoturystyka, agroturystyka, turystka kulturowa i turystyka kwalifikowana, w miejsce stanowiących większe zagrożenie dla środowiska przyrodniczego form turystyki zbiorowej,

  • rozwój infrastruktury turystycznej (głównie agroturystycznej) na terenach mniej spopularyzowanych wśród turystów, a odznaczających się wysokimi walorami kulturowymi.

Działalność usługowa i komercyjna centrów powinna polegać przede wszystkim na obsłudze ruchu turystycznego w obrębie danego regionu Krainy Żubra:



  • przygotowywaniu atrakcyjnych i zróżnicowanych ofert, programów imprez i pobytów turystycznych na cały rok,

  • prowadzeniu i koordynowaniu działalności przewodnickiej,

  • sprzedawaniu biletów wstępu do niektórych obiektów,

  • obsługi grup specjalistycznych,

  • rezerwacji miejsc noclegowych,

  • prowadzeniu wypożyczalni sprzętu turystycznego,

  • sprzedaży pamiątek i wydawnictw,

  • organizacji dodatkowych atrakcji dla turystów (np. gospoda regionalna, sprzedaż wyrobów sztuki ludowej, organizowanie imprez folklorystycznych itp.).

Metoda kreowania różnego typu atrakcji turystycznych w pobliżu centrów obsługi turystów bardzo dobrze zdaje egzamin w wielu krajach w Europie i na świecie. Wg badań prowadzonych przez agencje turystyczne, w dobrze zagospodarowanych najbliższych okolicach centrów obsługi turystów, umieszczanych zazwyczaj w strefach buforowych czy otulinach parków (narodowych, krajobrazowych, regionalnych itp.), koncentruje się aż 80% ruchu turystycznego, a jedynie 20% turystów dociera w głąb parków, gdzie znajdują się obszary najcenniejsze przyrodniczo. Tak więc kreowanie różnego typu dodatkowych atrakcji przyrodniczych takich jak np. ścieżki dydaktyczne, rezerwaty pokazowe, arboreta i ogrody botaniczne, imprezy o specjalnym programie, oraz koncentracja różnego typu obiektów usługowych (bary restauracje, hotele, pensjonaty, sklepy z pamiątkami) w pobliżu centrów obsługi jest bardzo skuteczną metodą zatrzymywania masowego ruchu turystycznego poza obszarami najcenniejszymi i najbardziej narażonymi na negatywny wpływ turystyki.

Jednocześnie koncentracja działalności komercyjnej i usługowej w centrach i ich najbliższej okolicy powoduje, że mogą być to instytucje przynoszące znaczne dochody i kreujące nowe miejsca pracy dla społeczności lokalnych. Dochody uzyskiwane z działalności centrów obsługi turystów będą zasilać budżety lokalne i mogą być przeznaczane np. na ochronę walorów kulturowych regionu, adaptacje zabytkowych budynków na cele turystyczne, rozwój innej infrastruktury turystycznej oraz wydawanie materiałów promocyjnych. W wielu krajach Zachodniej Europy dobrze funkcjonujące centra obsługi turystów są jednym z poważnych źródeł zasilania budżetów samorządowych.


4.3. Punkty informacji turystycznej
Niezależnie od pełnego serwisu informacji turystycznej świadczonego przez CIORT, które będą znajdowały się jedynie w najważniejszych miejscowościach, w każdym ośrodku gminnym Krainy Żubra powinien znajdować się punkt informacji turystycznej. Punkty te powinny oferować informacje turystyczne i materiały promocyjne dotyczące nie tylko terenu gminy, ale także całej Krainy Żubra. Dodatkowo punkty mogą oferować jakiś niewielki zakres usług turystycznych (np. prowadzenie wypożyczalni rowerów lub nart, rezerwacja noclegów, itp.).
5. KIERUNKI ROZWOJU INFRASTRUKTURY TURYSTYCZNEJ

1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   22


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка