Эліэзер Бэн-Іегуда (сапраўднае імя Эліэзер Перальман)




Дата канвертавання23.03.2016
Памер20.64 Kb.
Эліэзер Бэн-Іегуда (сапраўднае імя Эліэзер Перальман)

Заснавальнік гебраізму, адрадзіў іўрыт ў якасці сучаснай гутарковай мовы, стварыў першы штотыднёвік на іўрыце, заснаваў камітэт мовы іўрыт, пасля - Акадэмію мовы іўрыт, пачаў публікацыю першага поўнага слоўніка іўрыту.

Нарадзіўся 7 студзеня 1858 г. ў сям'і Іегуды і Фейгі Перальман ў мястэчку Лужкі Віленскай губерні (цяпер Шаркаўшчынскі раён Віцебскай вобласці). Бацька хлопчыка памёр, калі Эліэзеру было ўсяго пяць гадоў.

У 13-гадовым узросце яго адправілі вучыцца ў ешыву (вышэйшую рэлігійную навучальную ўстанову ў габрэяў) у Полацк. Кіраўнік ешывы, тайны прыхільнік свецкай адукацыі, пазнаёміў Эліэзера Перальмана з творамі свецкай літаратуры на іўрыце. Аднак у хуткім часе дзядзька Эліэзера забраў яго з Полацка і адправіў вучыцца ў Глыбокае, дзе юнак пазнаёміўся з мясцовым грамадскім і рэлігійным дзеячам Шмуэлем Ёнасам.

Менавіта Ёнас пераканаў Бэн-Іегуду ў неабходнасці атрымаць свецкую адукацыю. Дачка Ёнаса Двойра навучыла Перальмана рускай мове, і пасля гадавой падрыхтоўкі да ўступных іспытаў ён паступіў у рэальнае вучылішча Дзвінска, якое скончыў у 1877 г.

Барацьба балканскіх народаў за вызваленне ад Турцыі і звязаная з гэтым руска-турэцкая вайна 1877 – 1878 гг. зарадзілі ў Эліэзера Перальмана ідэю магчымасці адраджэння яўрэйскага народа на яго гістарычнай радзіме. Ён вырашыў пасяліцца ў Палесціне і ў 1878 г. адправіўся ў Парыж вывучаць медыцыну, каб набыць прафесію, якая дала б яму магчымасць зарабляць на жыццё ў краіне продкаў.

Праз год у Парыжы Перальман апублікаваў у газеце «ха - Шахар» артыкул «Пякучае пытанне», у якой упершыню сфармуляваў ідэю стварэння ў Палесціне духоўнага цэнтра для ўсяго габрэйскага народа. А найважнейшым элементам адраджэння габрэйскага народа Бэн-Іегуда лічыў адраджэнне іўрыта ў якасці мовы паўсядзённых зносін. Артыкул быў падпісаны псеўданімам Бэн-Іегуда.

У Парыжы 20-гадовы юнак захварэў на сухоты. Вучобу прыйшлося перапыніць, і ён прыняў рашэнне паскорыць свой ​​пераезд у Палесціну. З гэтай мэтай малады чалавек пакінуў вывучэнне медыцыны і паступіў у настаўніцкую семінарыю.

У 1881 г. Бэн-Іегуда пераехаў у Іерусалім. Яго дом стаў першым домам у горадзе, дзе размаўлялі выключна на іўрыце.

Пасля зацвярджэння брытанскага мандата над Палесцінай Бэн-Іегуда разам з Авраамам Усышкіным здолеў пераканаць брытанскага вярхоўнага камісара Сэмюэла абвясціць іўрыт адным з трох афіцыйных моваў краіны, разам з англійскай і арабскай.



Бэн-Іегуда распрацаваў таксама школьную праграму для навучання на іўрыце. Усё жыццё ён працаваў над пашырэннем слоўнікавага запасу мовы, уводзячы ў яго (у адпаведнасці са структурай і логікай іўрыту) новыя словы. Шмат у чым распаўсюджванню ідэй Бэн-Іегуды спрыяла газета, якая выдавалася ім з 1884 г. на іўрыце. Ён стварыў таксама 17-томны "Поўны слоўнік старажытнаяўрэйскай мовы і сучаснага іўрыту" і заснаваў Акадэмію мовы іўрыт, якая і дагэтуль займаецца ўдасканаленнем мовы.

Памёр Эліэзер Бэн-Іегуда 16 снежня 1922 г. ў Іерусаліме.


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка