Беларускі гістарычны агляд




старонка10/20
Дата канвертавання14.03.2016
Памер4.93 Mb.
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   20

Васіль Камароўскі (1914—1953), нараджэнец Стаўбцоўшчыны, удзель­­нік нямецка–польскай вайны, пасля вызвалення ў сакавіку 1941 г. з лагера ваеннапалонных сакратар Беларускага камітэта самапомачы ў Берліне, з восені 1941 г. супрацоўнік Акінчыца. З 1950 г. жыў у г. Таронта, Канада, член замежнага сектара Беларускай народнай грамады, супрацоўнік часопіса „Баявая Ускалось“. Памёр у Таронта.

Аляксандр Крыт (1901—1983), нараджэнец Стаўбцоўшчыны, верагодна, ўдзель­нік нямецка–польскай вайны, з вясны 1941 г. член управы Беларускага камітэта самапомачы ў Берліне, з верасня 1941 г. супрацоўнік Акінчыца. Пасля вайны святар Беларускай Аўтакефальнай Праваслаўнай Царквы ў Англіі і ЗША (1950—1968), епіскап (1968), архіепіскап (1970), мітрапаліт (1972). Памёр у г. Кліўленд, ЗША.

16 Шаўцоў С. Мая адысея. Вільня, 1999. С.41.

17 Найдзюк Я., Касяк І. Назв. твор. С. 281.

18 Вініцкі А. Назв. тв. С.17.

19 Соловьев А. Белорусская Центральная Рада: создание, деятельность, крах. Минск, 1995. С.146.

20 Раманоўскі В. Саўдзельнікі ў злачынствах. Мінск, 1964. С. 199.

21 Шырэй пра канфлікт Кубэ — СС гл. у працы Ю.Туронка „Беларусь пад нямецкай акупацыяй“. Мінск, 1993.

22 Акінчыц Ф. Не забываць пра галоўнае // Беларуская Газэта. 4.03.1943; таксама Meldungen Nr 38, 22.01.1943, AAH, Александрыйскія мікрафільмы, Т–175, ролік 236/2725415.

23 Ярмусик Э.С. Католический костёл в Белоруссии в годы Второй мировой войны (1939—1945). Гродно, 2002. С.229—231.

24 Ліст Барановіча да Ганька ад 11.02.1943, ААН, Александpыйскія мікрафільмы, Т–454, ролік 39/1055.

25 Ліст Кубэ да Розенберга ад 23.02.1943, тамсама, Т–454, ролік 39/1053.

26 Інфармацыя Антона Адамовіча аўтару ад 18.04.1985.

27 Жамойцін Я. З перажытага // Лёс аднаго пакалення. Беласток, 1996. С.88—89.
Fabian Akinčyc as a leader
of Belarusian national–socialists


Jury Turonak

Fabian Akinčyc, Petersburg University graduate (1913), Rus­sian SR Party figure, after returning home (1923) became a governing body member of BSR „Hramada“, „Central Union“ and other organizations in Western Belarus. Also known as a publicist and publisher. In 1933 he organized a group of Belarusian natio­nal–socialists in Vilnia. He was its ideo­logist and leader. In the spring of 1939 he left for Germany trying to establish political and military collaboration of Belarusian Nazis with German autho­rities to gain the leadership in Belarus after its occupation by German troops, competed against his political rivals. Special attention was paid to bringing up the young generation in the spirit of national–socialist principles. He considered it the starting point for national revival and formation of Belarusian state under German protectorate. In September 1941 he headed the com­mittee to select a certain number of intellectual people of Bela­rusian origin from prisoner–of–war camps. They were directed at several–month propaganda courses not far from Berlin. After the course Akinčyc sent groups of skilled propagandists to General District of Belarus. He rested on them in his fight with his main political rival Ivan Jermačenka and gover­ning body of Belarusian National Socialists under his leadership. However, Kube revealed the action planned by Akinčyc and , as a result, on March 5,1943 he was assassinated. Akinčyc’ activity was given a contradictory assessment after the war. Perhaps, his only achievement was training of propagandists who, in the summer of 1943, organized and headed a political organization — Union of Belarusian Youth.


Інструкцыя Новагародскага cойміка
паслам на элекцыйны сойм 1587 г.


Андрэй Радаман

Соймікавая інструкцыя паслам Новагародскага павету на элекцыйны сойм 1587 г. — адзіная соймікавая інструкцыя шляхецкіх соймікаў Новагародскага ваяводства з часоў першага, другога і трэцяга бескаралеўяў, што дайшла да нашых часоў у арыгінале. Гэты унікальны дакумент дазваляе дакладна вызначыць кампетэнцыю новагародскага перад­элекцыйнага сойміка і высветліць пытанні, якія ста­віліся новагародскай шляхтай перад усёй палітычнай элітай Рэчы Паспалітай на элекцыйным сойме 1587 г. Як ад­значыў у сваёй апошняй манаграфіі Генрых Люлевіч, на гэтым сойміку прысутнічала як мінімум 60 удзельнікаў. Пад пагрозай парушэння перамір’я з боку Маскоўскай дзяржавы яны пастанавілі не ехаць усім на элекцыйны сойм і вы­правілі пад Варшаву толькі 6 сваіх паслоў, якія павінны былі ў сваёй дзейнасці дакладна прытрымлівацца зместу інструкцыі, дадзенай ім на сойміку. Гэтыя ж паслы прадстаўлялі інтарэсы новагародскай шляхты і на галоўным з’ездзе ВКЛ у Ваўкавыску1.

Інструкцыя ўплецена ў рукапісны зборнік, які змяшчае шэраг дакументаў, што маюць дачыненне да падзей бескаралеўя пасля смерці Стэфана Баторыя. Пазнакі Рыгора Паўлавіча2 і Паўла Рыгоравіча3 Унехоў­скіх дазваляюць зрабіць выснову, што пасля элекцыйнага сойму 1587 г. інструкцыя засталася ў аднаго з па­слоў, а менавіта ў Рыгора Паўлавіча Унехоўскага, і ў канцы XVI — пачатку XVII ст. захоўвалася ў сямейным архіве роду Унехоўскіх гербу „Астоя“ (належалі да шляхецкай карпарацыі Новагародскага павету). Якім чынам дакумент ­трапіў у Нясвіжскі архіў Радзівілаў, застаецца невядомым. Цяпер інструкцыя захоў­ваецца ў Галоўным архіве старажытных актаў у Варшаве.

Прынцыпы перадачы тэксту. Літары, якія выйшлі з ужыт­­ку — у рукапісе гэта є, w, y, ј, k, a — захоўваюцца. Ды­граф „кг“, які выкарыстоўваўся для абазначэння выбухнога „г“, захоўваецца. „Ер“ („ъ“) перадаецца як у сярэдзіне, так і ў канцы слова. Вынасныя надрадковыя і падрадковыя літары і склады ўносяцца ў радок і перадаюцца курсівам. Прапушчаныя літары ў скарочаных пад цітлай словах аднаўляюцца і бяруцца ў круглыя дужкі. Паерык перадаецца знакамі * і & , у залежнасці ад формы яго напісання ў рукапісе.
A. Archiwum Główne Akt Dawnych, Archiwum Radziwiłłów, dział II „Dokumenty Historyczne“, nr 187, s. 1—6.

1587 г. траўня 12. Новагародак / Навагрудак. — Інструкцыя сойміка Новагародскага павету паслам: пісару вялікаму літоўскаму Андрэю Іванавічу Абрынскаму, земскаму новагародскаму суддзі Есіфу Галаўню, Міхайлу Казінскаму, Івану Масковічу, Рыгору Унехоўскаму і Беняшу Есману на элекцыйны сойм 1587 г.
[С. 1]

| Инъструкцыk, альбо злецєне wт врадников земских и дворныхъ, | всего рыцєрства шлkхты wбыватєлев воеводства повету | Новгородского, которые на тот час на сє*мик до Новгородъка | перед елекъцыею, через листы его м(и)л(о)сти пана | воеводы Новгородского зложоны&, зъехали, их м(и)л­(о)сти паном | посломъ, братьи нашо*, с посродку нас wбра­ным и на з[ъ]ездъ | головны* до Волковы*ска, так же зараз и на сє*мъ елекцыи | блиско прышлы* до Варшавы, в року теперешнем, тисеча | пkтсот wсмъдесkтъ семомъ, посланым: его м(и)л(о)сти пану | Анъдрею Ивановичу Wбрынскому, писарy королk его | м(и)л(о)сти4, его м(и)л(о)сти пану Есифy Головъни, судьи земскому | новгородскому5, п(а)ну Миха*лу Козинскому6, пану Ивану Масковичу7, | пану Грыгорю Yнеховъскому, а пану Бенkшу Есманy8

| [·_а·] [1] Наперве*, панове послове н(а)шы, так въ Волковы*ску их м(и)л(о)сти панов | сєнаторов и пословъ литовъских, а потомъ въ Варшаве | их м(и)л(о)сти панов сєнаторов и пановъ послов корунных поздоровити, | з виншованемъ ласки Боже* и з залецєнемъ служъбъ нашых, | до ласки их м(и)л(о)сти мають.

| [·_в·] [2] Въ Волковы*ску w всkких поправах прав и вольносте* нашых водле | артыкулов, ниже* списаных, што бы было з налепшым речы | посполитое, с пильным старанемъ, прац не литуючы, до*зреть | мають.

| [·_г·] [3] До елекъцыи не прыступовать, аж все, што се выкрочыло про|тив списов yнји, направлено и въ звыклы* порадокъ | вправено бyдеть.

| [·_д·] [4] На елекцыю, длk wбиранk за помочю Божою новог(о) пана, | иж намъ всимъ, з много слушъныхъ прычын, з домов | своих выехать и панство, Великое Кнkзство Литовское, | wтчызнy нашy, бєз wпатренk границ wт[ъ]ехать не видело, | вместо всих wсобъ нашыхъ wных же пановъ пословъ | нашых тамъ пославшы, ихъ м(и)л(о)сти злецаемъ, и моц | в томъ незамеронyю даемъ, за ласкою Божою в боkзни | его свето*, п(а)на побожного, речы посполито* нашо* пожы|точного wбрать згожаючысk с тыми, которых правдиве | добрыми сторожами и милосниками речы поспо|литое видети и розyмети бyдyть.

| ·_е· [5] Иже с мы капътур межы собою постановили, прото абы водлугъ | капътyра кождог(о) заховано, так хyдог(о), kкъ и великог(о) станy.

| ·_ѕ· [6] W конъфєдєрацыю, абы въ свое* моцы зостала, не потъравyючи ее ни a–чом–a. | А то длk того, абы нам тое не зезволено. –b –c || [С. 2]

| ·_з· [7] В тых добрах королевских, которые бyдyть прыналежеть вечны|ми часы до столу королевского. Абы там єкономы были, | с тым докладом, абы был єкономєм литвин, а не полkкъ. А | въ староствахъ судовых абы, по старому, старо­стове, а не | єкономы были. И переставать на том бyдyть по­винни, | што им пожытку yказано будеть. А доходы вше­лk­кие | до п(а)на подскарбего земског(о) абы были wдъдаваны.

| ·_и· [8] W коле(г)иyмъ полоцъкое, которое ест з наданk костелов кгрецких. | Абы то было направлено.

| ·_®· [9] Дєкреты, которые чынены противко праву посполитому, | над прысегу панскую, из листовъ затвороныхъ абы были | знесены и тые, которие не водле часy и не водлk местца были | фєрованє.

| ·_і· [10] W вечъны& поко* з Москвою. Абы нам пан попрысегнул взkт его | перве*, ниж бyдеть корyнованъ. Вшак же с тым докладомъ, | абы в панствах wдорваных, звлаща въ Северско& земъли | yгода, або мерковане было, бєз шкоды речы посполитое.

| ·_аі· [11] W землю Лифлkнтскую. Абы всk была ку Великому Кнaзству Лит(о)вскому.

| ·_ві· [12] Єсли бы прышло до тог(о) поправовать тепер Статутy. | Поправить артыкуловъ w wбраженю маестату коро|левъског(о). А може ли час быть, абы вес перед коронацыею | королk прышлого поправен и до yтверженk новому пану | подан был.

| ·_гі· [13] Дыкгнитарства абы были вси вцале захованы. А хто бы | воеводство держал зо всим в цалости, абы юркгелту не мел. | Так же дедичъныхъ староствъ абы не было. Сынъ | по w*цy абы не дедичылъ, kко теперъ естъ. Абы | то заразъ yстало. А надъ право наше, абы жаден | двyхъ староствъ, або воеводъствъ сyдовыхъ | не держалъ. А хто бы держалъ, жебы заразъ, | с того зъездy волъковы*ского, yступилъ тымъ, | которые заслужени в речы посполито* сyть.

| ·_ді· [14] Такъ же и державы, которые дети по w*цох своихъ | незаслужоные в речы посполито& wсели. || [С. 3]

| ·_єі· [15] А yрады, которы занедбаны, абы въ свою клюбу вєшъли, | звлаща подъкоморого, конюшого, кухмистровъски& | абы тут y нас, панове полkцы, в Литве, не владали, kко | yрадами земъскими.

| ·_ѕі· [16] Абы пан прышлы& чужоземцовъ, а звлаща во*ска коло себј | не ховалъ и yрады Великого Кнkзства Литовъского | и державы, абы имъ не были роздаваны.

| ·_зі· [17] Лесницътва абы людемъ народy литовъского были дава|ны. Кгдыж тєжъ то естъ yрады Великого Кнaз|ства Литовъского, которые абы wт люде* на|родy wбъчого взkты и родичомъ Великого Кнaз|ства Литовъского заслужонымъ в речы посполито* | розданы были з теперешнего зъездy недале*.

| ·_иі· [18] Манъдаты абы такие выходили, а не инакъшые, кото|рые бы се зъгажали с правомъ посполитым | подъ виною, постановеною на том зъезъде волъ|ковы&скомъ.

| ·_®і· [19] Король, пан нашъ, абы тут, аж третег(о) рокy, в Литве мешъ|калъ, а две лете в Польще, бо тєжъ скаръбъ нашъ | добре мъне&шы&, за wдыстьемъ Волынk и Подъ| лkшъk.

| ·_к· [20] Панъ з во*ски абы на сє*мъ не ездил и во&ска yставичъного | абы пры собе не ховалъ, кгдыж то естъ з великою | шкодою речы посполитое.

| ·_ка· [21] Склад нашъ абысмы мели в Ковне або въ Юрборку, если тог(о) реч посполитаk | потребовать будеть.

| ·_кв· [22] W местцє и вотум кнkжетk ег(о) м(и)л(о)сти слуцког(о) в раде панове послове нашы | старатисе мають, абы дале* не wткладаючы, пры том кн(я)же ег(о) м(и)л(о)сти | зоставлено было, кгдыж в том немалы* пожыток речи посполитое yпатруем.

| ·_кг· [23] Державы, даные нетубыльцом, абы были тубыльцом розданы wд тог(о) | зъездy волковы*ского не дале*.

| ·_кд· [24] W Волынь и Подлkше мовить и w то сk пильне пред елекцыею заставовать.

| ·_кє· [25] Практыком забегать, абы не были жебы нами панове не тарговали. А которы* | бы в том yзнан был, против таковому, kко турбаторy речи посполитое, | повстат(ь) и здо­ро­вk свое длk потребы W&чызны важыть. А хто бы з брати на|шое, бyдyчы слугъ их заволаным, не хотел сk в тым почуть, пры w*чызне–d || [С. 4] и волности свое* зостати —бyдеть бєзєцъны&.

| ·_кѕ· [26] Не шарпат рече* королевских, и интєрекгно так же добръ королевских, ани жадных держав, | бо бы то з ган(ь)­бою нашою y люде* посторонных было. А хто скарбовъ ко|ролk его м(и)л(о)сти што взkл, абы совито wддал, а потым таковое шарпанє | никгды на веки абы не было.

| ·_кз· [27] Єлекцыk абы не была должъшаk, нижли сє*мъ, абы се за тым практыки не ширыли.

| ·_ки· [28] Kрмаркъ на кони абы был постановены& и местцє пєвное yказано, звлаща в Сло|ниме а въ Брестью.

| ·_к®· [29] Yрадники кгродские абы были шлkхтичи родичи Великог(о) Кнaзства Лит(о)вског(о) wселые и | пры­сkг­лые.

| ·_л· [30] W езы пруские, которые на переказе kзом на Немне и на иншых реках, абы тые зрy|цоны были.

| ·_ла· [31] Крывды wд кгданщан абы жадные не были. | Шлkхте абы w*чычы з добръ королевских были ворочаны, так же з добръ п(а)нов рад.

| ·_лв· [32] Поборов жадных на себе не взносить под цнотою и под верою. А где бы тог(о) была потреба, | п(а)нове их м(и)л(ости), дыкгнитарове и старостове, державцы, правом дожывотным держачы | и в сумах добръ к(о)р(олевских) мають постановить. А мы, которые wд речи посполитое ничог(о) | не держемы, вольни wд тог(о) быти маемъ.

| ·_лг· [33] Єє м(и)л(о)сть п(а)ни виленскаk п(а)ни Крыстына зє Зборова, иж по вес час сє*мов прошлых прозбами своими | набега*ечы нам, абы е* м(и)л(о)ст(и) заслужоное годное памети небожчыка п(а)на Kна Ходкевича, | малжонка ее м(и)л(о)сти, зъ скарбу заплачоно было. Кгдыж некоторые жолнери, которие | на тот час при ее м(и)л(о)сти служыли, заслужоного своего и тепер y ее м(и)л(о)сти yпоминаю(т) | и трудности великие, позываючи до права, задають. W то панове послове нашы | их м(и)л(ос)ти панов просити мають, жебы их м(и)л(о)сть, помнечи на yчъстивые и годные | послуги wног(о) зацного и в речи посполито* добре заслужоного сєнатора, тую суму п(е)н(е)зе* | заслужонyю зъ скарбу малжонцє и детем его заплатит розказать рачили.

| ·_лд· [34] Прекладал тєж на со*микох ег(о) м(и)л(о)сть пан Есифъ Головнk, судk земски* новгородски*, заслуги свои в речы | посполито*, которые з молодости лет своих, еще за славное светобливое памети королk его | м(и)л(о)сти Жы­кгимонта Августа, а потом и за тог(о), тепер недавно зєшлого п(а)на нашог(о), светоб|ливое памети королk его м(и)л(о)сти Стєфана, на прошлых во*нах под Зєльборком, под Полоц­к(е)м, | под Луками и под Псковом, на каждую потребу ставечы по двадцати и кильку кони | почту, з немалым накладом и yтратою своею, не берyчы на то жадное нагороды, | и не маючы ничог(о) wдъ столу Его К(о)р(олевское) м(и)л(о)сти, речы посполито* служыл. За которие | таковые значные службы свои Ег(о) Королевскаk м(и)л(о)сть, пан наш недавно зошлы*, контєнто|ват ег(о) был wбецал, чог(о) пєвное сведєцтво на писме с подписом руки Ег(о) К(о)р(олевское) м(и)л(ости) | мает.

Нижли за нещастем всее речи посполитое, не прышедшы ему до wпатренk | жадног(о), пан Богъ Его К(о)р(олевскую) м(и)л(о)сть до хвалы свое* поволат рачил. И просил нас, абыхмо | паном послом н(а)шым таковые служъбы и yтраты ег(о) перед их м(и)л(о)стью п(а)ны сєнатор(а)м(и) | залетит поручили. Которих службъ пана судиных и сами будyчы сведоми, поручамы | паном послом нашымъ на том теперешнем зъезде волъковы*ском до их м(и)л(ости) панов сє|наторов тые таковые службы его залетит и w нагородy таковых служъбъ и | трат его просит, жебы межы иншыми заслужоными wд их м(и)л(о)сти не пробачонъ.

| ·_лє· [35] Єго м(и)л(о)сть пан Kн Кунцєвич, подкоморы* новгородски*, и пан Бенkш Есман Сынковски*, иж час | немалы* роты ведyчы и речи посполито* yчъстиве служычи, в заплату жолнеров | немало маетности своее выдали. Панове послове н(а)шы их м(и)л(о)сти панов просит | мают, жебы п(а)ну подкоморому и п(а)ну Есману заплата водлуг пєвног(о) порахованk | въ скарбе yчынена была. Kко бы сk на потым въ wных самых и в других люде* | рыцєрских хуть до службы речы посполитое не yставала и не зменшывала.

| ·_лѕ· [36] В чом всемъ зyполнyю моц паном послом нашым даемы и тог(о) им и цнотам их пове|рамы, которые болше мают се старат*, што бы было з пожытком речи пос|политое, а нижли з yщыркъком ее.

Писан y Новагородку, року wт нароженk сы(на) | Божега +·_а·_ф·_пз· [1587], м(е)с(е)ца маk ·_ві· [12] днk. || [С. 5]



[60 адбіткаў сыгнетавых пячатак шляхты Новагарод­скага павета]–e || [С. 6]

| f–Штосa точыло на то& алекцыи | нижэ& написано.–f

| g–Инъстрyкцыk рокy +·_а·_ф·|·_пз· [1587] на єлекцыю.–g

| h–Инструкцыk рокy +·_а·_ф·_п®· [1589], кгдым был на сє*мъ посломъ, | таk y п(а)на Зенковича зостала.–h


a–a так у ркп, трэба чытаць ни в чом

–b далей подпіс Паўла Рыгоравіча Унехоўскага Pawieł Uniechowsky, ręka swa

–c далей пазнака Нясвіжскага архіва Радзівілаў 2. Fa: 201. Publiczn.



–d далей подпіс Паўла Рыгоравіча Унехоўскага Pawieł Uniechowsky, ręka swa

–e далей подпіс Паўла Рыгоравіча Унехоўскага Pawieł Uniechowsky, ręka swa

f–f надпіс зроблены іншым почыркам ў верхняй частцы аркуша

g–g надпіс зроблены іншым почыркам у ніжняй частцы аркуша, які быў павернуты пры напісанні на 180°

h–h надпіс зроблены рукой Рыгора Паўлавіча Унехоўскага ў ніжняй частцы аркуша, які быў павернуты пры напісанні на 180°
1 Lulewicz H. Gniewów o unię ciąg dalszy. Stosunki polsko–litewskie w latach 1569—1588 / Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk. Warszawa, 2002. S. 371—372.

2 Паводле дадзеных В. Каяловіча, род Унехоўскіх (Уніхоўскіх), гербу „Астоя“ паходзіць з Радамскай зямлі. Адзін з нашчадкаў Радагашчаніна, які асеў на Севершчыне, атрымаў Унехоўск (Уніхоўск) у Новагародскай зямлі (зараз вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці Рэспублікі Беларусь). Гл. Kojałowicz W. W., ks. Herbarz rycerstwa W. X. Litewskiego, tak zwany Compendium, czyli o klejnotach albo herbach, których familie stanu rycerskiego w prowincyach Wielkiego Xięstwa Litewskiego zażywają / Wyd. F. Piekosiński, „Herold Polski“. Kraków. 1897. S. 205; Teodoras Jevlašauskis. Atsiminimai. / Parengė ir paaiškinimus paraše D. Vilimas. Vilnius, 1998. P. 58, 196: „Grigorijus Unichovskis buvo Naugarduko pav. bajoras. 1589 m. rinko mokesčius Naugarduko vaiv. Jo giminė yra kilusi iš Unechavas dv. Naugarduko pav... Ši giminė LDK žinoma dar iš Žygimanto Kęstutaičio valdymo laikų (1432—1440)“. У 1528 г. Якаў Радагашчанін выстаўляў у войска ВКЛ 1 каня. (Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі (НГАБ). КМФ 18. Метрыка ВКЛ (далей: Метрыка ВКЛ). Воп. 1. Спр. 523. Арк. 38; Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 года. Метрыка Вялікага княства Літоўскага. Кн. 523. Кн. Публічных спраў 1 / Падрыхт. А.І. Груша, М.Ф. Спірыдонаў, М.А. Вайтовіч; НАН Беларусі, Ін–т гісторыі. Мінск, 2003. С. 65: „Яков Радогощанин конь“).

Унукам Якава Радагашчаніна быў пан Рыгор Паўлавіч Унехоўскі (Уніхоўскі) („Uniechowski, Unichowski Hrehorej“; „Ryhor Unie­chow­ski“), земянін новагародскі, старэйшы сын Паўла Якаўлевіча (Якуба­віча) Унехоўскага (н. 15.I.1515 — † 26.XII.1593,  23.I.1594) і Кацярыны Трызнянкі, дачкі Захарыя Карпавіча Трызны (н. к. 1532). Нара­дзіўся ён 8 студзеня 1549 г. у аўторак, перад поўднем. У першы паня­дзелак 7 суботы 1571 г. узяў шлюб з Зоф’яй Міхайлаўнай Улатоўскай (у 1–м шлюбе за Карпам Цішковічам) (Ptaszycki S. Dzieje rodów litewskich, jako materjał do archeologii historycznej // Ateneum. Piśmo naukowe i literackie. 1888. T. III, z. 3 (Ogólnego zbioru tom L). S. 537). Пасол на элекцыйны сойм 1587 г. Пасол на Варшаўскі пацыфікацыйны сойм 1589 г. (Codex diplomaticus Regni Poloniae et Magni Ducatus Lituaniae... T. I / Ed. M. Dogiel. Vilnae, 1758. P. 239, 242). Згадваецца: 17.IV.1590 г. — „Выпис Есифу Дахновичу Севруковича с Григорем Уне­ховским о нагане шляхетства за отосланьем от суду головного и от суду земского новгородского“ Archiwum Państwowe w Krakowie (APKr.) Oddział I na Wawelu. Archiwum Sanguszków (ASang.) Rkps. 38. S. 71—72); 28.IV.1590 г. у сувязі з атрыманнем прывілея, які звальняў яго дом у Новагародку ад земскіх павіннасцяў (Метрыка ВКЛ 76. №165; Ptaszycki S. Op. cit. S. 537). На грамнічным сойміку 1592 г. выступіў супраць кандыдатуры Фёдара Еўлашэўскага на пасаду суддзі Трыбунала ВКЛ (Еўлашэўскi Ф. Гiстарычныя запiскi // Свяжынскi У. М. „Гiстарычныя запiскi“ Ф. Еўлашэўскага. Мінск, 1990. С. 113). 11.III.1595 г. татарка царэвічава Астрынская (Ostryńska) запісала яму в. Кахілчэўскую (Kochyłczewską) (Метрыка ВКЛ 76. № 629; Ptaszycki S. Op. cit. S. 537). У лютым 1596 г. выставіў з сваіх маёнткаў супраць казакоў С. Налівайкі 14 вершнікаў і ўзначаліў другую сотню з 6 сфармаваных сотняў паспалітага рушання Новагародскага павету. (Spisanie szlachty powiatu nowogrodzkiego, ktorzy się do Kopyla ziachali na expeditią przeciw kozakom w roku 1596, na dzień od Iego Mości pana hetmana zlożony 12 februarii. Biblioteka Czartoryskich (BCz.) Rkps. 2243. S. 331—339; Жерела до історіі України–Руси. Т. 8. Матеріали до исторіі Української козаччини / Видані під загальною редакцією М. Грушевського. Т. I. Документи по рік 1631 / Зібрав і видав Іван Крипякевич. Львів, 1908. № 57. Спис новгородської шляхти, що ставила ся против козаків. Копиль, 12 лютого 1596 р. С. 80). Дэпутат Трыбунала ВКЛ у 1598 г. з Нoвагародскага ваяводства (Lietuvos Vyriausiojo Tribunolo sprendimai (1583—1655)/Parengė V.Raudeliūnas, A.Baliulis. Vilnius, 1988) P. 144; НГАБ. Ф. 694. Воп. 4. Спр. 1336. Арк. 600). Меў чатырох сыноў: Паўла, Яна, Пятра і Рыгора. Памёр 1.IV.1606 г.



3 Унiхоўскi Павел Рыгоравіч („Павел Григоревич Униховский“; „Pawieł Unichowski“), падваявода новагародскі. Згадваецца на пасадзе: 31.III.1630 г. (НГАБ. Ф. 1730. Навагрудскi гродскi суд. Воп. 1. Спр. 459. Арк. 2); 20 XII. 1636 (Акты, издаваемые Виленской архео­графической комиссией (АВАК): В 39 т. / Виленская археографическая комиссия. Вильна, 1865—1915. T. IX: Акты Виленского земского суда (1493—1795). / Предисловие С. Шолкович. Вильна, 1878. №166. С. 471); 10.III.1640 (AGAD. AR, dz. XXIII. T.51, plik 2. S.67).

4 Харытановiч Абрынскі Андрэй Іванавiч („Андрей Иванович Обрынь­ский“), пан, гербу ўласнага, „Харытон“, залатыя здвоеныя літары „ИЕ“ у чырвоным полі (Boniecki A. Herbarz Polski. Cz.I. Wiadomości his­to­ryczno–genealogiczne o rodach szlacheckich. T. II. Warszawa, 1900. S. 349). Харужыч новага­родскi. (Русская историческая библиотека, издаваемая император­ской археографической комиссией.: В 33 т. / С.–Петербург. 1872—1927. Т. XXX: Литовская Метрика. Отделы первый — второй. Часть третья: Книги Публичных Дел. Том первый / Под ред. И.И. Лаппо. Юрьев, 1914. Стб. 803. № 86). Дзяк канцылярыі ВКЛ (дзяк гас­па­дарскi). Падкаморы новагародскi. Першае пры­значаны на пасаду: N1 10.XII.1566 г. (Метрыка ВКЛ. Воп. 1. Спр. 266. Арк. 68 адв.); N2 08.I.1567 г. „Лист да обывателев земли новгородское на подкоморство Андрею Ивановичу, хоружичу“ (Метрыка ВКЛ. Воп. 1. Спр. 266. Арк. 80 адв.—81; Максимейко Н.А. Сеймы литовско–русского государства до Люблинской Унии 1569 года. Харьков, 1902. Приложение. С. 185). Сакратар ЯКМ. Прызначаны на пасаду 28.II.1567 г. (Кнышын) (Метрыка ВКЛ 267. Арк. 131 адв.—132). Пасол на Люблiнскi сойм 1569 г. (падпiсаў акт Люблiнскай унii) (Akta Unji Polski z Litwa, 1385—1791 / Wyd. St. Kutrzeba i Wł. Semkowicz. Kraków, 1932. №149. S. 356). Пасол да Маскоўскай дзяржавы (па рашэнні Люблінскага сойма) (Книга посольская Метрики ВКЛ, содержащая в себе дипломатические сношения Литвы в государствование короля Сигизмунда Августа (с 1545 по 1572 год) / Изд. М. Оболенский и И. Данилович. Москва, 1843. №188. С. 290—293). Пiсар вялiкi літоўскі. N 5.V.1574 г. (Urzędnicy dawnej Rzeczypospolitej XII—XVIII w. Spisy / Pod red. A.Gąsiorowskiego. Polska Akademia Nauk, Biblioteka Kórnicka, Instytut Historii. Т. XI: Urzędnicy centralni i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego XIV—XVIII wieku. Spisy / Opracowali H.Lulewicz i A.Rachuba. Kórnik, 1994. (далей: U XI). №955; Описание рукописного отделения Виленской публичной библиотеки. В 5 вып. Вып. 5. Вильна, 1906. №560. S.8. dok. perg. or.). Адмовiўся ад пасады (далей: R) нoвагарод­скага падкаморыя 30.XI.1576 г. („…Спустил вряд добровольне [на Торуньскім сойме] Богушу Овсяному, за которым жадал пан Виленский,… Ян Ходкевич, кграбя на Шклове и Мышы“ (гл. намінацыю наступніка). (Метрыка ВКЛ. Воп. 1. Спр. 58. Арк.108 адв.—109 адв.; Лаппо И.И. Великое княжество Литовское за время от заключения Люблинской Унии до смерти Стефана Батория (1569—1586). Опыт исследования политического и общественного строя. Т.1.  С.–Петербург, 1901. С. 355—356. Спасылка 5 — поўны тэкст прывілея). R2 05.XII.1576 г. (Метрыка ВКЛ. Воп. 1. Спр. 63. Арк.72 адв.—73). „…Поведил Андрей Иванович писар наш… спустил вряд добровольне Богушу Овсяному, за которым жадал пан Виленский, староста Жомоитский, маршалок земский ВКЛ, администратор и гетман земли Ифлянтской, староста ковенский, державца тельшовский пан Ян Ходкевич, кграбя на Шклове и Мышы“. Памёр на пачатку 1589 г. ([Wolff J.]. Senato­rowie i dignitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego (1386—1795). Kraków, 1885. S. 270).

5 Галаўня Есiф Iванавiч („Есиф Иванович Головня“), гербу уласнага — срэбны знак „Т“ у чырвоным полі (Boniecki A. Op. cit.  Warszawa, 1904 (1986). T. VII (Grabowscy — Hulkiewiczowie). S. 316). Пiсар земскi нoвагародскi. Выбраны электам на пасаду на Менскiм вайсковым з’ездзе ў канцы лістапада 1564 г. (на 2 тыдні пазней дня Св. Марціна (11.XI.1564 г.). N 30.IV.1565 г. (Прывiлей Жыгiмонта Аўгуста аб абмежаваннi Ноўгародскага павету i ўвядзеннi ў iм земскага суда ад 30.IV.1565 г. / Падрыхтаваў да друку М.Ф.Спiрыдонаў // Памяць (Навагрудскi раён). Гiсторыка–дакументальная хронiка Нава­грудскага раёна. Мінск, 1996. С. 102—105). Прысягу на пасаду, верагодна, прынёс на Міхайлаўскіх судовых роках у верасні 1565 г. у Ляхавічах (Еўлашэўскi Ф. Op. cit. С. 93). Падсудак новагародскi. Згад­ваецца на пасадзе ўжо 01.I.1568 г. (Lietuvos Metrika = Lithuanian Metrica = Литовская Mетрика. Kn. 531 (1567—1569): Viešųjų reikalų knyga 9 (Книга публичных дел 9). / Lietuvos istorijos inst., Parengė L. Anužytė ir A. Baliulis. Vilnius, 2001. № 155, P. 150). Суддзя земскi новагародскi. N 26.III.1580 г. „за обраньем згодным всее шляхты воеводства Новгородского на судейство земское подсудка новгородского Есифа Головню листом нашим утвердили есмо“ (Горадня) (Метрыка ВКЛ 65. Арк.9). Выстаўляў супраць казакоў у лютым 1596 г. 50 коннікаў і 30 пешых (Матеріали до исторії Україн­ської козаччини. Т. I: Документи по рік 1631 / Зібрав і видав І. Крип’якевич. Видані під загальною редакцією М. Грушевського. Львів, 1908. № 57. С. 81). Памёр да 9.VII.1598 г. (Метрыка ВКЛ. Воп. 1. Спр. 83. Арк. 380 адв.—381).

6 Гл. Boniecki A. Op. cit. Warszawa, 1908 (1987). T. XII (Kotry — Krzemie­niewscy). S. 91—94.

7 Верагодна, Іван (Ян) Маскевіч („Iwan Maskiewicz“), сын Сямёна Рыгоравіча Маскевіча, уладальнік маёнтка Ятра ў Новагародскiм павеце. Прыхільнік элекцыі Максімільяна Габсбурга ў 1587 г. (AGAD. AR II. Nr 211). Элект на пасаду новагародскага падсудка ў 1592 г. (Еўлашоўскі Ф. Op. cit. С. 113). Дэпутат Трыбунала ВКЛ у 1596 г. ад Новагародскага павету. (BCz. Rkps. 2243. S. 328). На з’ездзе евангелікаў і праваслаўных ВКЛ у 1599 г. абраны правізарам для абароны тых, хто пераследаваўся за веру (Łukaszewicz J. Dzieje Kościoła wyznania hel­weckiego w Litwie. T. 1. Poznań, 1842. S. 133). Гл.: Rachuba A. Uwagi do genealogii Maskiewiczów // Litwa i jej sąsiedzi od XII do XX w. / Pod. red. G. Błaszczyka i A. Kijasa. Poznań, 1994. S. 126).

8 Беняш (Бенедыкт) Есман Сынкоўскі, гербу „Корчак“. Гл. Boniecki A. Op. cit. Warszawa, 1906 (1987). T. IX (Jelowscy — Kęsłowiczowie). S. 28.
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   20


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка