Беларуская мова сродак зносін паміж людзьмі мэта: даць вучням уяуленне пра беларускую мову як сродак зносш паміж людзьмі Заданы




Дата канвертавання24.06.2016
Памер53.95 Kb.
БЕЛАРУСКАЯ МОВА - СРОДАК ЗНОСІН ПАМІЖ ЛЮДЗЬМІ

Мэта: даць вучням уяуленне пра беларускую мову як сродак зносш паміж людзьмі

Заданы: выхоўваць любоў да Радзімы; фарміраваць цікаунасць да беларускай мовы; развіваць маўленне.

Ход заняткаў

У беларускага народа, як і ў нашых народаў, ёсць свае нацыянальныя звычаі, нацыянальнае адзенне, а таксама мова — беларуская. Паслухайце, што пішуць пра нашу беларускую мову:

"Кажуць, што наша мова простая. Сапраўды, яна гучыць нязмушана, лег­ка для нашага горла і дыхання. Яна багатая на інтанацыі, спеўная. Нездарма мова наша так прыдатная для вершаў і спеваў. На зямлі налічваецца звыш дзвюх тысяч моў. Беларуская мова сярод іншых моў народаў свету — адна з са­мых старажытных. Мова — гэта першая адметная рыса кожнага народа".

Пытанні:

А як вы лічыце, якая наша мова?

Якіх беларускіх празаікаў і паэтаў вы ведаеце?

Дзе вы чуеце беларускую мову?

Якія беларускія народныя казкі вы ведаеце?

Паслухайце легенду.



Адкуль песня беларуская

Ці то полем, ці то лесам ішлі тры падарожнікі. Ішлі яны тры дні і тры ночы, ды яшчэ паўдня. Прытаміліся. Прыселі. Раптам чуюць — спявае нехта. Прыслухаўся першы: . — Відаць, жаўрук.



  • Не, — кажа другі, — гэта лес шуміць.

А трэці прыпаў вухам да зямлі і прашаптаў:

  • Ды гэта ж зямля наша спявае.


Гульня '"Перакладзі слоўца"

Класс дзеліцца на чатыры каманды. Кожная атрымлівае канверт з карткамі, на якіх запісаны рускія словы (здравствуйте, спасибо, извините, диван, ковер, вилка, ложка, учитель, юбка, поздравление и др.). Трэба перакласці іх на беларускую мову. Хто зробщь гэта спрытней і дакладней, той і пераможа.

А зараз давайце паслухаем, якая каманда лепш раскажа чыстагаворкі і скорагаворкі:

Но-но-но — мы паехалі ў кіно.

На-на-на — мы ўбачьш слана.

Ну-ну-ну — пачакаем мы вясну.

Мо-мо-мо — з'елі многа эскімо.
Ма-ма-ма — у нас часу няма.

Мы-мы-мы — дачакаемся зімы.

Та-та-та — мы ўбачьлі ката.

Ту-ту-ту — Ясь гуляў у лапту.

Ты-ты-ты — паказаліся краты.

Тэ-тэ-тэ — я займаюсь каратэ.

Горкай, горкай, горачкай

Ішоў малы Ягорачка.

Звала па маліну

Марына Галіну.

Галіна Марыну

Звала па маліну.

Мама Мілу мыла мылам,

Міла мыла не любіла.

Ці малін мылі вы?

Мылі, да не мылілі.

Тчэ ткач тканіну на хустачку Яніне.

Тра-та-та, тра-та-та,

Кошка вый шла за ката.

За ката Катовіча,

За Пятра Пятрошча.

3 братам Янкам да сняданку

Мы пілуем дровы ўранку.

Хоиь не ела, не піла —

Весела пяе піла.

Ну а што ж я на пяе?

Лепш паслухаем яе.

— Хто пілуе др-ровы,

Будзе той здар-ровы.

Гэта спр-рава, бр-ратка, —

Добр-рая зар-радка.

П. Марціновіч

Материал для учителя

Родная мова

3 легендаў і казак былых пакаленняў,

3 калосся цяжкога жытоў і пшаніц,

3 сузор'яў і сонечных цёплых праменняў,

3 грымучага ззяння бурлівых крыніц,

3 птушынага шчэбету, шуму дубровы,

I з гора, і з радасці, і з усяго

Таго, што лягло назаўсёды ў аснову

Святыні народа, бяссмерця яго, —

Ты выткана, дзіўная родная мова.

Няма на зямлі таго шчасця і гора,

Якога б ты нам перадаць не магла.

Няма такіх нетраў, глыбокага мора

I гор, праз якія б ты не правяла

Мяне на Радзіму, туды, дзе сягоння

Стаіць акрываўлены вораг з пятлёй

Над спаленай хатай, над родным загонам,

Над будучыняй і над песняй маёй, —

Над тым, што было і што век будзе вольным.

Народ. пранясе цябе, родная мова,

Святлом незгасальным у сэрцы сваім

Праз цемру і годы змаганняў суровых.

Калі ж ападзе і развеецца дым

I швы васкросшыя закаласяцца, —

Ізноў прашуміць ты вясновым дажджом,

1зноу зазвініш ты ў кожнай у хаце,

Цымбалам дасі іх сярэбраны гром

I вусны расквеціш усмешкай дзіцяці.



М. Танк

Беларуская мова

(урывак)


Ільняная і жытнёвая. Сялянская.

Баравая ў казачнай красе.

Старажытная. Ты самая славянская.

Светлая, як травы ў расе.

Вобразная, вольная, пявучая.

Мова беларуская мая!

Дратавалі, здзекваліся, мучылі..

Ты жыла і ў працы і ў баях.

Пра цябе, як сонечнае дзіва,

I Купала, ды і ўсе мы снілі сны...



П. Панчанка

Родная мова

Кажуць, мова мая аджывае

Век свой тихі: ей знікнуць пара.

Для мяне ж яна вечна жывая.

Як раса, як сляза, як зара.

Гэта ластавак шчабятанне.

Звон світальны палескіх крыніц.

Сінь чабору, і барвы зарнц,

I буслнае клекатанне.

Калі ж хто загадае: "Не трэба!" —

Адрачэцца ад мовы народ, —

Папрашу я і сонца, і неба:

Мне не трэба ні славы, ні хлеба,

Асудзіце на безліч нягод.

Толькі месяцаў назвы пакіньце,

Назвы родныя роднай зямлі

Пра якія з маленства ў блакіце

Бор шуміць і пяюць жураўлі:

Студзень — з казкамі снежных аблокаў,

Люты — шчодры на сіні мароз,

Сакавік — з сакаганнем і сокам

Непаўторных вясновых бяроз,

Красавік — час маланак і ліўняў,

Травень — з першым каханнем, сяўбой.

Чэрвень — з ягаднаю зарой,

Ліпень — з мёдам,

3 пшанщаю — жнівень.

Спелы яблычны верасень,

Светлы кастрычнік

У празрысттасці чыстай, крынічнай,

Лістапад — залаты Лістапад,

Снежань — першы густы снегапад...

Ці плачу я, ці пяю,

Ці размаўляю з матуляю —

Песню сваю, мову сваю

Я да грудзей прытульваю.



П. Панчанка


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка