Албэрту Каэйру/ Alberto Caeiro




Дата канвертавання24.03.2016
Памер87.98 Kb.



Албэрту Каэйру/ Alberto Caeiro (1889–1915) – Творчасць Каэйру ўяўляе сабой поўнае аднаўленне паганства ў яго абсалютнай сутнасці, такое, якім не маглі яго зрабіць ні грэкі, ні рымляне, хаця і жылі ў ім, але не задумваліся пра яго. Творы Каэйру, між іншым, і яго паганства, якое раней не маглі ні ўявіць, ні спазнаць, бралі выток з таго, што знаходзіцца ў глыбіні нас саміх, глыбей за свядомасць і розум. Сказаць больш азначала б нявартую спробу тлумачэння, сцвярждаць меншае было б хлуснёй.


Я быў адзіным паэтам Прыроды

Вершы
Я ніколі не пасвіў статкаў

(Eu Nunca Guardei Rebanhos)


Я ніколі не пасвіў статкаў,

Хоць падаецца мне – пасвіў.

Мая душа, быццам пастух,

Ведае вецер і сонца,

І поруч з порамі году ступае,

Іх сузірае й трымаецца іх.

Спакой Прыроды бязлюднай

Cядае са мною побач.

Але я засмучаюся, нібы змярканне

Агортвае нашы фантазіі,

Калі халадок накрывае лагчыны,

І адчуваеш: госцяй ноч завітала,

Нібы матылёк праз акно.
Але сумота мне дорыць спакой,

Бо так быць і павінна,

Ён мусіць душу напаўняць,

Якая ўжо думае, што існуе,

І рукі збіраюць кветкі, а яна не зважае.
Нібы зычных званочкаў пералівы

За паваротам дальняй дарогі,

Усцешаныя мае думкі.

Толькі журботна мне ад іх усцешанасці,

Бо калі б я не ведаў пра іх,

Усцешаныя і маркотныя, яны

Сталі б усцешанымі і вясёлымі.
Думаць няўтульна, нібы блукаць пад дажджом,

Калі вецер дзьме ў твар і дождж, падаецца, мацнее.


Я не маю ні мэтаў, ні жаданняў.

Быць паэтам – не мэта для мяне,

Гэта проста мой спосаб быць самотным.
І калі часам мне хочацца

Ўяўляць сябе ягнём

(Ці быць цэлым статкам,

Каб рассыпацца па спадзістых схілах узгоркаў

І быць шматлікімі дробкамі шчасця адначасова),
Гэта толькі таму, што я адчуваю тое, што пішу на змярканні,

Ці калі хмарка засціць далонню праменні святла,

Ці маўчанне імкне ў высокія травы.
Калі я саджуся пісаць вершы

Ці, гуляючы дарогамі й сцежкамі,

Пішу вершы на паперы сваіх думак,

Я адчуваю посах у руках

І ўяўляю свой вобраз

На вяршыні ўзвышша.

Углядаючыся ў свой статак, я бачу свае ідэі,

А ўглядаючыся ў свае ідэі, бачу свой статак,

І ўсміхаюся няпэўна, як той, хто не разумее, пра што кажуць,

А ўдае, што разумее.


Вітаю тых, хто чытае мяне,

Уздымаючы шырокі капялюш,

Калі дыліжанс узбіраецца на ўзгорак

І людзі бачаць мяне ля дзвярэй.

Вітаю іх і зычу ім сонца,

І дажджу, калі патрэбны дождж.

І каб стаяла ў іх доме

Перад адчыненым акном

Улюбёнае крэсла,

Куды б яны сядалі пачытаць мае вершы.

І калі б чыталі іх, думалі,

Што я такая ж частка прыроды,

Як, да прыкладу, старое дрэва,

У цень якога прыбягаюць дзеці,

Садзяцца з шумам, стомленыя гульнямі,

І выціраюць пот з гарачага ілба

Рукавом паласатай кашулі.
пераклад з партугальскай – Юля Цімафеева


Месяцовае ззянне ў высокіх галінах

(O luar através dos altos ramos)
Месяцовае ззянне ў высокіх галінах,

Кажуць усе паэты, – нешта большае,

Чым месяцовае ззянне ў высокіх галінах.
Але для мяне, таго, хто не ведае сваіх думак,

Месяцовае ззянне ў высокіх галінах,

Акрамя

Месяцовага ззяння ў высокіх галінах,



Не больш

Чым месяцовае ззянне ў высокіх галінах.


пераклад з партугальскай – Юля Цімафеева


Часам у дні яскравага й дакладнага святла

(Às vezes, em dias de luz perfeita e exata)
Часам у дні яскравага й дакладнага святла,

У промнях якога рэчы робяцца рэальнымі, наколькі магчыма,

Я пачынаю задавацца пытаннем,

Чаму надзяляю ўсіх іх

прыгажосцю.
Хіба ў кветкі ёсць прыгажосць?

Хіба мае прыгажосць плод?

Не, яны маюць толькі

Колер, форму й быццё.

А прыгажосць – назва няіснага,

Я даю яе рэчам у абмен на радасць, што яны мне прыносяць.

Яна нічога не значыць.

Чаму ж я тады кажу пра хараство рэчаў?


Так, нават да мяне, што жыве толькі жыццём,

Незаўважна прыходзяць людскія памылкі

Перад абліччам рэчаў,

Рэчаў, якія проста існуюць.


Як жа цяжка быць сабою і не бачыць таго, чаго няма!
пераклад з партугальскай – Юля Цімафеева


Гаворыш пра цывілізацыю, і што яе быць не мусіць

(Falas de civilização, e de não dever ser)
Гаворыш пра цывілізацыю, і што яе быць не мусіць,

Прынамсі такой.

Кажаш, што ўсе пакутуюць, ці пакутуе большасць,

І ўсё праз наяўны чалавечы парадак.

Кажаш, што каб склалася інакш, пакутавалі б менш.

Кажаш, каб было ўсё па-твойму, было б лепш.

Слухаю і цябе не чую.

Для чаго б ты хацеў быць пачутым?

Калі б пачуў я, што б ты зразумеў?

Калі б было інакш, было б інакш – вось і ўсё.

Калі б было па-твойму, было б толькі па-твойму.

Гора табе і ўсім тым, хто бавіць жыццё

Ў спробах стварыць машыну, што робіць шчаслівым!
пераклад з партугальскай – Юля Цімафеева


Калі вам так хочацца, добра, я містык

(Se quiserem que eu tenha um misticismo)


Калі вам так хочацца, добра, я містык.

Містык, але толькі целам.

Мая душа простая і бяздумная.
Мой містыцызм – у нежаданні ведаў,

Жыць і пра яго не думаць.


Не ведаю, чым ёсць Прырода – пяю яе.

Жыву ў самотнай беленай хаціне

На вяршыні ўзгорка,

Вось хто я такі.


пераклад з партугальскай – Юля Цімафеева


Усе тэорыі і ўсе вершы

(Todas as teorias, todos os poemas)
Усе тэорыі і ўсе вершы

Жывуць больш за гэтую кветку.

Але ўсе яны быццам сырое і брыдкае мроіва,

Большае за гэту кветку…

Але ні памер, ні ўзрост зусім не важныя…

Яны толькі памер і ўзрост…

А якая кветцы справа да сталення і здабыцця памеру…

(Калі сапраўдная мера – рэальнасць)

Быццё рэальным – адзіная праўда на свеце.
пераклад з партугальскай – Юля Цімафеева


Ты, містык, бачыш значэнне

(Tu, místico, vês uma significação em todas as cousas)
Ты, містык, бачыш значэнне ў кожнай рэчы.

Па-твойму, усё мае таемны сэнс.

Нешта схаванае ёсць ва ўсім, што ты бачыш.

А ўсё, што бачыш, заўжды для цябе – нешта іншае.


Я ж, дзякуй вачам, што мне толькі для зроку,

Бачу ва ўсім, што мяне акаляе, адсутнасць сэнсу.

Бачу гэта і люблю сябе, бо быць рэччу – значыць не мець сэнсу.

Быць рэччу і не падлягаць вытлумачэнню.


пераклад з партугальскай – Юля Цімафеева


Калі пасля маёй смерці захочуць напісаць маю біяграфію

(Se depois de eu morrer, quiserem escrever a minha biografia)
Калі пасля маёй смерці захочуць напісаць маю біяграфію –

Нічога няма прасцей.

Ёсць усяго дзве даты – майго нараджэння і смерці,

А паміж першай і другой усе дні – мае.


Апісаць мяне лёгка.

Бачыў усё, бы шаленец.

Любіў усё без пачуцця.

Ніколі не асляпляўся дарэмнаю прагай таго, што не мог здабыць.

“Чуць” для мяне заўжды было толькі дапаўненнем да “бачыць”.

Я разумеў, што рэчы рэальныя і ўсе розняцца між сабой.

Я разумеў гэта толькі вачыма і ніколі – розумам.

Бо разумець розумам – значыць лічыць рэчы аднолькавымі.


Аднойчы я захацеў спаць, як любое дзіця.

Заплюшчыў вочы і заснуў.

А яшчэ я быў адзіным паэтам Прыроды.
пераклад з партугальскай – Юля Цімафеева


Прачытаў сёння амаль дзве старонкі

(Li hoje quase duas páginas)
Прачытаў сёння амаль дзве старонкі

Нейкага паэта-містыка

І засмяяўся, як той, хто шмат плакаў.
Паэты-містыкі – гэта хворыя філосафы,

А філосафы – гэта вар’яты.


Бо паэты-містыкі кажуць, што кветкі адчуваюць,

І што ў камянёў ёсць душа,

І што рэкі ўпіваюцца месяцовым святлом.
Але калі б кветкі адчувалі, яны былі б не кветкамі,

А людзьмі.

І калі б у камянёў была душа, яны былі б жывымі істотамі, а не камянямі.

І калі б рэкі ўпіваліся месяцовым святлом,

Рэкі сталі б людзьмі і звар’яцелі.
Трэба не ведаць, што такое кветкі, камяні і рэкі,

Каб гаварыць пра іхныя пачуцці.

Гаварыць пра душу камянёў, кветак і рэк –

Значыць гаварыць пра свае ж крывадушныя думкі.

Дзякуй Богу, камяні – гэта толькі камяні,

А рэкі – не больш чым рэкі,

А кветкі – усяго толькі кветкі.
Што да мяне, то я пішу прозу сваіх вершаў

І задаволены,

Бо ведаю, што спасцігаю Прыроду звонку

І не спасцігаю знутры.

Таму што ў Прыроды няма нутра,

Іначай яна б не была Прыродаю.


пераклад з партугальскай – Кацярына Маціеўская


Я пастух, які пасвіць статкі

(Sou um guardador de rebanhos)


Я пастух, які пасвіць статкі.

Статак – гэта мае думкі,

А ўсе мае думкі – гэта адчуванні.

Я думаю вачыма і вушамі,

Рукамі і нагамі,

Носам і ротам.

Думаць кветку – значыць бачыць яе і нюхаць,

А есці плод – значыць смакаваць яго сэнс.


Таму калі аднойчы ў гарачыню

Мне робіцца сумна ад такой асалоды,

Я выпростваюся на траве,

Закрываю гарачыя вочы

І ўсім целам адчуваю паверхню рэчаіснасці.

Я ведаю праўду, і я шчаслівы.


пераклад з партугальскай – Кацярына Маціеўская


Тэжу прыгажэйшая за раку ў маёй вёсцы

(O Tejo é mais belo que o rio que corre pela minha aldeia)


Тэжу прыгажэйшая за раку ў маёй вёсцы,

Але Тэжу не прыгажэйшая за раку ў маёй вёсцы,

Таму што Тэжу – не рака ў маёй вёсцы.

 

Тэжу нясе вялікія караблі,



І плыве па ёй

Для тых, хто бачыць рэчы, якіх ужо няма,

Памяць караблёў мінулых.

 

Тэжу імкнецца з Гішпаніі,



Тэжу ўпадае ў мора Партугаліі.

Гэта ведаюць усе.

Але мала хто ведае, што за рака цячэ ў маёй вёсцы,

І дзе яе канец,

І дзе яе пачатак.

І, належачы нямногім,

Яна больш свабодная і вялікая, рака ў маёй вёсцы.

 

Тэжу можа вынесці нас у Свет,



І дзесьці за Тэжу ляжыць Амерыка –

Той, хто знойдзе яе, будзе шчаслівы.

Але ніхто ніколі не думаў, што там –

За ракой у маёй вёсцы.

Ля ракі ў маёй вёсцы не думаеш ні пра што.

Той, хто стаіць побач з ёй, проста стаіць побач з ёй.


пераклад з партугальскай – Ганна Янкута

© Кацярына Маціеўская, пераклад, 2010

© Юля Цімафеева, пераклад, 2010

© Ганна Янкута, пераклад, 2010




prajdzisvet.org


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка