А я чытаю камяні, яны належалі спакою




Дата канвертавання01.05.2016
Памер392.48 Kb.
* * *

А я чытаю камяні,

яны належалі спакою,

пакуль не ведала пра страх,

прычасце не прайшла журбою.

А я чытаю камяні –

у іх мой лёс і лёс краіны,

дзе кожны камень –

на касцях,

дзе кожны камень –

напамінам,

дзе кожны КАМЕНЬ –

як АМІНЬ,

вянец малітвы

за Айчыну...

* * *


Пад дубам камень,

быццам надмагілле...

На ім ні слова,

толькі жалуды

ляжаць сузор’ем

літары апошняй...

Магчыма, я...

З нябыту выйшла я,

каб напісаць

на камені

пад дубам

на белым аркушы –

не страшна паміраць

там, дзе жывуць

дубы і камяні...

Там мудрасць,

па якую ходзяць людзі.

ПАЭМА АКНА


У. Бярбераву

I

Прастора твайго акна –



з вострымі кутамі расстання,

з тупымі кутамі болю,

з чорным квадратам вечнасці,

з кругам майго жыцця.


II

Слухаю цябе.

Гляджу ў акно.

Пасля --


наадварот…
III

Чакаю цемры,

каб паглядзець

у люстра твайго акна.

Думаю – яно меней маніць.

Падманваю сябе.

IV

Люстэрка насупраць акна.



Хто ў каго глядзіць?..

V

Бусліным пяром на падваконні,



лёс пазначыў

між намі адлегласць.

VI

Пыл на тваім акне –



ляжыць срэбрам гадоў.

Не кожны дазволіць акну

застацца самім сабой.
VIа

Пыл на тваім акне –

ляжыць срэбрам гадоў.

Не кожны дазволіць акну

застацца са мной.
VII

Матылёк на тваім акне

сцірае пыл,

сцірае сваё жыццё.

VIIа

Матылёк на тваім акне



сцірае пыл,

сцірае наша жыццё.


VIII


Клён. Акно.

Адкрытае сэрца:

“Яна… яна… яна…

няма… няма… няма…”

Ратуеш клён –

адчыняеш акно –

зіма… зіма… зіма…
IX

На акне тваім ласіцы*.

Усё тая ж зіма.

Усё тая ж краіна

белай тугі…

* * *
ТУТ

злева направа

і справа налева

ТУТ
ТУТ

увышыню


і ўглыбіню

ТУТ
ТУТ

выюць па мне ваўкі

доўгім працяглым «У»

ТУТ
ТУТ

дзве літары «Т»

стануць крыжам маім

ТУТ
ТУТ

створаць

бясконцасць

ТУТ

* * *
Людзі



жадаюць

верыць,


што зоркі

жывуць


у сузор'ях.

Зоркі, відаць,

таксама

шукаюць


сулюддзі...

Хоку пачатку вясны


Пяць – сем – пяць...

Стук твайго сэрца,

калі ты чытаеш мне хоку …
Першы дзень вясны...

Раней я не бачыла

мёртвага снегу.

* * *


Ты вяслуеш

і разлятаюцца пырскі,

вясёлкава-радасныя

ад нядаўняй сустрэчы з дажджом

і трошачкі сумныя,

як твая ўсмешка,

калі заходзіць сонца.
Неба і дрэвы глядзяцца

у жывое люстэрка ракі

і не пазнаюць сябе

разам з намі.


А мы – лодка,

што вырвалася на свабоду

ад зімы...

і да наступнай яшчэ –

незлічоная колькасць пырскаў.

* * *


Гляджу на цябе

і заплюшчваю вочы

ад сонца,

і ўсё адно ведаю –

ты ўсміхаешся.

Пра гэта спяваюць птушкі

на дрэвах, якія заўсёды

сумотна глядзяць у ваду

і толькі зараз шэпчуць:

«Ладдзя... ладдзя... ладдзя...

шчасця... шчасця... шчасця...»
А над намі воблака

з усмешкай Караткевіча.

* * *

Я магла б намаляваць цябе



на палатне сваіх мараў.

Не паспела – сустрэла.

Намалявала на палатне

сваёй памяці.


* * *

Ю.Жыгамонту

Для мяне Вы шукалі

чырвоныя сэрцы клубніц

у гародзе чужым.

І ў далонях прынеслі

разам з сэрцам сваім.

Ды хапіла ў далонях маіх

месца толькі клубніцам

з чужога гарода...

* * *


Шэрай зязюляй

накуваю табе гадоў.

Жаўруком заспяваю –

убачыш неба.

Ластаўкай буду лятаць над зямлёй –

папярэджваць няшчасці.

Мудрай савою

пакажу празрыстыя дні начэй.

Чырвонай грудкай гіля

на снезе белым

нагадаю пра мінулае Радзімы.

Белым буслом і чорным

падзялю жыццё на палосы.
Толькі птушкаю шчасця

стаць для цябе

не змагу.

«ЛіМ», пятніца і ты

В.
I

Ты прыходзіш,

як «ЛіМ»,

па пятніцах.

Адчуваю

крокі слоў у Вечнасць

і смеласць,

з якою адчыняеш дзверы:

-- Мой дзень!

І мой...


І я чытаю твае думкі

і запісваю фіялетавыя літары

на фотаздымку ў «ЛіМе»

(прабач, белапенны лебедзь

Васіля Дранько).

У адным з красавікоў

іх надрукуюць у газеце,

і ты здзівішся,

як проста ўсё супала

ў маім натхненні –

«ЛіМ», пятніца і ты...

І яшчэ белыя крылы...

І мара, што аднойчы завітала, –

разгортваць «ЛіМ»

штодзень.
I I

Мне вершы пішуць часцей, чым лісты...

А я ўсё ліст ад цябе чакаю

(без прачытання вачыма чужымі,

пакуль жывая).

Чакаю ліст і ў сумоце пішу

верш з пачаткам-марай

нават самай шчаслівай жанчыны –

«Мне вершы пішуць часцей, чым лісты...»
Пятніца. Ранак.

Паштовая скрынка.

Сэрца рвецца верлібрам...

«ЛіМ». Вершы твае...


I I I

Кава.


Падшыўкі старыя «ЛіМа»

вецер са мною разам

гартае...

Ёсць яшчэ тое,

што не знікае.

Ёсць ужо тое,

што знікне

са мною...

IV

Не выпісваю «ЛіМ»,



а купляю

ў газетным кіёску.

І неяк кіяскёрка,

у якой


(так мне здавалася)

няма ні хвіліны,

каб за жыццём назіраць

выглянула з кіёска

і сказала паўшэптам:

-- Ён прыходзіць

менавіта да Вас.

Больш ніхто ў гэтым месцы

яго не чакае

ў гэты час.

V

У прозвішчы тваім



схаваны

«ЛіМ».


А у маім

цябе чакае

с ы н.

Ды літары нам Лёс



перастаўляе,

каб с н ы,

як «ЛіМ»,

па пятніцах

чакалі...

Suum cuique1


Ты заўсёды

шукаеш


утульнасць

і знаходзіш яе...

у гарах,

у рэчках імклівых,

у непрыступных прыступках,

якімі атульваецца

тваё жытло ў скляпенні

ад няўтульнасці.

Ты заўсёды

шукаеш


утульнасць

і знаходзіш...

мяне.

* * *


На целе,

стомленым ад пяшчоты,

атрымліваюцца

найлепшыя татуіроўкі,

нябачныя

для чужых вачэй,

нанесеныя

голкамі тваіх вейкаў...

* * *

Твая падушка ў моры маіх валасоў.



Ты ў нябёсах майго цела.

Хутка шторм.


* * *


Думкамі пра цябе

вышываю,


як калісьці бабуля

крыжыкам.


У глыбіні прыгажосці --

могілкі.

* * *

Я згубіла каханне,



як яшчарка хвост.
На шчасце яго захавай.

* * *


«Помнік архітэктуры

пачатку ХХI стагоддзя.

Ахоўваецца

самай незалежнай дзяржавай»...

Шыльду

павесіла мая памяць



на Храме

былога кахання.


* * *


Там,

дзе мы з табою

сустрэліся,

птушкі звілі гняздо,

выкармілі птушанят

і навучылі іх лётаць...


Не заняць месца тых,

хто лётае лепей, --

развітанне высокіх лёсаў...
Высакоснае развітанне.

Прыбіраючы кватэру


У сонечным промні,

які ўварваўся ў кватэру

праз фіранку на акне,

выконваюць апошні танец

пылінкі.
Не кожнаму дадзена

танцаваць перад смерцю.

* * *

Чорнай коткаю



перабягаю табе дарогу.

Ты не абыходзіш,

не жагнаешся

і нават не трымаешся за гузік...

Чарнею ад тваёй смеласці...

«Чорным квадратам» Малевіча

гляджу на цябе,

а ты нічога ў ім не бачыш.

Вар’яцею ў сваёй глыбіні...

Чорнай зямлёю

баюся стаць для цябе --

ператвараюся

ў чорную дзірку.

Нарэшце заўважаеш:

мяне няма...

КVАTERRA

У кагосьці – кватэра,

у мяне ж – КVАTERRA –

зямля жабак.
I.

Жаба-каханне

заглынула мяне

сваім языком

у краіну лілеяў,

а потым кінула

ў балота

сямейнага жыцця.

II. Метамарфоза

Калі я кажу,

што з’яўляюся

жабкай,


усе пачынаюць

сцвярджаць,

што я –

царэўна.


А калі сказаць:

“Я – царэўна”?

III. У апошні чэрвеньскі дождж

ХХ стагоддзя


У вялікай калюзе

скачуць


жабкі-пухіры.

Бяру басаножкі ў рукі

і далучаюся да іх.

А ты, як бусел,

падхопліваеш мяне...

IV.


Царэўна-жабка

на лісце лілейным

назірала за нашым пацалункам.

“Якая непрыгожая” --

сказаў пра яе ты.

Забыўся, што і я,

пакуль мяне не сустрэла

тваё каханне,

была такой самай.
* * *

Дзве коскі запляла

і ўспомніла дзяцінства,

дзе я з кароткай стрыжкай

смяюся з фотаздымкаў.

* * *


Начуе мядзведзіца зорная

над хатай маёй.

Выпалю грубку мацней –

хай будзе ёй цяплей.

Бабулін трыялет
“На моры жабка лянок ірвала…” –

Спявала песню калісьці бабка.

І пра дзяцінства цяпер мне згадка --

“На моры жабка лянок ірвала…”

А дзе ж на моры лянок і жабка,

Тады чамусьці не распытала.

“На моры жабка лянок ірвала…” –

Спявала песню калісьці бабка.

Сведкі
Паміраюць грушы,

старыя


яшчэ ў маім дзяцінстве.

Смалянкі, у смаляністай мякаці якіх

нараджаліся бурштынавыя зернейкі,

чырвоныя, што здзіўлялі

сваім колерам,

гнілкі, якія вучылі знаходзіць

залатую сярэдзіну.
Паміраюць

сведкі майго дзяцінства...

І неўзабаве сама не паверу,

што дзяцінства было.

Шчасце дзяцінства
У прыпяцкай траве

гуляе маё дзяцінства,

плыве да гарлачыка,

назірае за страказой.

І не ведае, што яно –

апошняе дзяцінства

без Чарнобыля.

Вёска Сноў


Я не была ніколі

ў вёсцы Сноў...

Была ў сусвеце, свеце,

нават леце сноў,

а ў вёсачцы маленькай не была...

А там цяпер, відаць,

бы ў снах вясковых,

стагуюць сена,

полюць агароды,

карову дояць

і кветку-папараць

шукаюць ды маўчаць,

і вёсачка не ведае пра тое,

што сніцца ў снах

жанчыне невядомай,

якая разбірае свае сны:

-- А вось па валасах зялёных

гуляе аксамітны павучок...

Так-так, ён тчэ дарогу Лёсу.

Куды ж?
У Вёску сноў.

* * *

Лёсу майму стала цяжка



быць лініяй тонкай.

Захацелася раптам лёсу

адчуць сябе

шляхам шырокім.


Пра даўжыню

ён падумаць забыўся.

* * *

За акном цягніка



ляціць

з белых бяроз

завея.
Спыняе палёт

прыпынак.

* * *

Мне не бывае сумна,



ды сум бывае ад таго,

што не бывае

неба

ў небыцці.



* * *

А за акном

стамлёная дарога.

І мне па ёй,

па ёй

ісці ў нябыт.



Спрабую выйсці.

«На зіму зачынена»...

І значыць –

да вясны наступнай

жыць.

* * *


Падалося --

ужо не жыву.

Ды сняжынкі

на мне паміралі.

* * *

Сня*ынка


падае на кры*,

і кры*


кры*уе неба крыкам:

-- *ывінка сне*ная, навошта

табе *ытло *алобы гэтай.

Ты * там

кру*ылася, *ыла!.. А тут?!.

-- Я незале*насці *адала

ад вышыні

і ад *ыцця...

А тут –

памі*.


* * *

Калі я ападу ў знямозе

на шэры снег тваёй тугі,

не пераблытай –

не сняжынка –

а бежанка крывавай бітвы,

адкуль вядзе свае гады

мой горад

вечна малады,

бо вечна ён пасляваенны...

Ты – не ваяр,

і, зразумела,

не пераносіш чырвань снегу.

Заплюшчы вочы...

Я растану,

як толькі памяць адпачне

на берагах тае Нямігі,

дзе кроў ніхто шчэ не ліе.



МІНСКІЯ ХОКУ
I

Ліст па лесвіцы

ўзляцеў на сёмы паверх.

Дзяўчынка прайшла.

I I

Рэйкі ў метро не-



ба ніколі не бачаць.

Голуб заляцеў.

I I I

У новым доме



ніхто пакуль не жыве.

Пыл пасяліўся.

IV

Вокны трамваяў



зайздросцяць хатняй цішы.

Дождж плача па ўсіх.

IV

Восень. Ліхтары



жаўцеюць раней.

Мараць выспацца.


VI

Лісце апала.

Праз акно цяпер відаць

сцяна без вокнаў.


VI I

Шкло запацела

ў тралейбусе. Маляваць

можна без пэндзля.


* * *


Прыйдзіце да касцёла Анны,

Там знікне горач цяжкіх дум.



М. Багдановіч
Стома маёй душы

не любіць сядзець на месцы,

вечна ёй хочацца збегчы

ў блізкія гарады.

Калі квітнеюць каштаны,

імкнецца ў Сафію Кіеўскую.

Калі на сэрцы рана,

шлях ёй да Ганны ў Вільню.

Кліча каханне першае

пад купалы Масквы.

Але, калі цяжка зусім,

ратуюць Нямігі званы.

33-і тралейбус
На замерзлым шкле

пакінула адбітак далоні.

Хлопчык маленькі сказаў:

“Мама, я таксама хачу

зрабіць так,

каб было ўсё відаць”.

І пачуў у адказ:

“Ты ж у мяне разумны...

А гэтая цёця…

абавязкова захварэе”.

На першым паверсе

ад неба
Не залятай, сняжынка,

у маё акно,

каб не чытаць пасля

ў газеце “Снежны кур’ер”:

“На трыццаць сёмым дні зімы

па дарозе да зямлі

каля акна паэткі А.

на першым паверсе ад неба

бясследна знікла

таленавітая сняжынка –

гонар нашай зімы”.

f(t) → +∞
Лініяй,

што імкнецца да плюс бясконцасці,

ты паказваеш графік

нашай будучыні.

Не разумею

тваёй сістэмы каардынат,

ажываю на лініі

тваёй веры.


* * *

Закрылася ад усіх

крыжам крылаў сваіх.

Акрылілася

самаўкрыжаваная.

Знічка
Зорка ляціць на зямлю,

і ніхто не думае,

ад чаго яна памерла –

ад старасці,

ад нейкай зорнай хваробы,

скончыла жыццё самагубствам

з-за нешчаслівага кахання,

ці была атручана

нябесным Сальеры.

Зорка ляціць на зямлю,

і ніхто не думае,

ад чаго яна памерла.

Усе загадваюць жаданні.

* * *

Насупраць дом,



нібыта крэматорый,

і галубы ўзлятаюць з падваконняў,

нібыта душы.

А нехта ўніз ляціць,

згараць не хоча

ў пякельным пыле

Ластаўка

Ніхто цябе не разумее, мама...

А ты ўсё клічаш

ластаўкай мяне...

І я лятаю нізка над зямлёю,

каб дождж пайшоў

і змыў тваю знямогу.

А пёркі падаюць,

як літары, як слёзы, --

я зачапілася крылом

за гэты свет,

дзе немагчыма зразумець нікога,

ды нехта ўсё ж спрабуе зразумець...

І я лятаю нізка над зямлёю

не толькі для таго,

каб дождж прыйшоў, --

каб разуменне

да людзей прыйшло...


Я ластаўка,

пакліканая болем...

* * *

Ноч... Поўня...



Заходжу

ў чорную бездань ценю

адзінокага дуба на полі.

А цень ад маёй адзіноты

яшчэ чарнейшы.

Вецер гоніць яго да краю –

раю травы,

не зялёнай,

але болей свабоднай ад цемры.

Зрываюся... Зрываю

травінку святла...

Ноч... Дзве поўні маіх вачэй

з нябеснай

ствараюць трохкутнік,

востракутовы,

вострапакутны...

Заўтра не будзе поўні –

помні


аб смерці.

Жолуд падае клічнікам,

кліча яго зямля

да жыцця...

Дажыць бы,

калі цень ад яго

стане большы, чым мой,

і ўспомніць, як падаў,

і помніць аб смерці,

і яе перажыць...

І помніць ужо

аб жыцці...

* * *

Менавіта з Вамі



мне было

ўбачыцца ў Вільні

ў часы Вялікага княства Літоўскага.
Як маглі Вы спазніцца

на столькі стагоддзяў

і сустрэцца са мною

на вуліцах іншай сталіцы?..

Трыялет кахання
Вы распляталі мне касу,

Я заплятала ў трыялет каханне.

У рухах так трымцела хваляванне –

Вы распляталі мне касу.

Чакалі Вы адказу на чаканне,

І дачакаліся – Вам трыялет нясу:

Вы распляталі мне касу,

Я заплятала ў трыялет каханне.

* * *

Вялікае Княства Любові



мы ўспомнім у іншай краіне.

Памянем былую сталіцу

і вып’ем за велічнасць мовы.

Той мовы,

з якою кахалі,

той мовы,

што нам засталася

ад Княства

Вялікай

Любові...


* * *

Раней была твая.

Чужая – цяпер.

Але ў цябе з’явілася

мара.
Я –

твая Вільня.


Я не з тымі,

хто не марыць

пра мяне...

Я не з тымі,

хто не спадзяецца...

* * *


Зіма – каханне…
На белым снезе паперы

белай фарбай

намалявала сняжынку.
Зімы стала болей.
* * *

З перабітымі крыламі,

але –

лятаю.


Ведаю –

так не бывае,

але –

лятаю...


Бо не птушка –

жанчына,


што ў песню тваю

заляцела,

і на крылах яе

не каханне,

а вечнасць

сустрэла.

Развітваючыся
Я выдыхнула

ўсю сябе –

“кахаю...”
Твая рука

кранула


пустату.
* * *

Павуцінне

з аблокаў...

Поўні павук,

напоўніўся

позіркамі тых,

хто не глядзяць

на дарогу...


Тлумачэнне рыфмай

Жанчыны, закаханыя па вушы,

мужчыны, закаханыя па вочы.

Таму жанчыны і шукаюць душы,

таму мужчыны і шукаюць ночы.

* * *


Табе падабаецца слова “зараз”,

бо ў ім і зараза, з якою ты разам,

бо ў ім і жаданне -- усё мець адразу,

бо ў ім і зара, з якое мы разам.

І нават, калі паспрабуеш

ты справа налева пайсці,

зноў апынешся ў бясконцасці “зараз”

і, паглядзеўшы ў наіўныя вочы мае,

вельмі душэўна пачнеш

мне чытаць паліндром:

“А зараз зараза...”
КАМП’ЮТЭР НОЧЫ

*

У Інтэрнэце майго сну



шукала твой сайт.
Камп’ютэр ночы завіс

перад надыходам новага дня.


*

Паспрабавала цябе ўспомніць –

не хапіла памяці.

Паспрабавала цябе забыць –

не хапіла памяці.
*

Тваё прызнанне

“I love you”

пасля праверкі

аказалася вірусам.
*

Мая камп’ютэрная мышка

засумавала ў адзіноце

і запрасіла ў хату шэрых сябровак.

Чаму б цяпер не засумаваць

майму дыванку?


*

Ты пачаў ствараць

свой сайт

у маім жыцці.

Папрасіла дадаць

тры словы:

абнаўлення не будзе.
* * *

Верай у сустрэчу

абвергнута маё жаданне

болей цябе не бачыць.


Ка+анне

пакуль не хоча заўважаць

сваю трэцюю літару,

павернутую,

нібыта крыж.

Кактус
За падарунак дзякуй...

Мільён крывавых ружачак

у маіх руках.

* * *

Ты заходзіш



праз расчыненае акно

адзінотаю блюза.

Каб не згубіць цябе,

спрабую зачыніць

празрыста-халоднае выйсце

на апошнім паверсе.

Аскепкі шкла разлятаюцца

драпежнымі птушкамі

ў шэраасфальтавы свет.

Праз аголенае акно

сплываюць і ты, і блюз,

і толькі адзінота

з-за сваёй сарамлівасці

не можа пакінуць мяне.

У ПАРКУ,

СТОМЛЕНЫМ ЗІМОЙ...

*

У парку,


стомленым зімой,

перабіраць сухое лісце

пад промнем сонца красавіцкага,

у промнях шчырасці тваёй...

Глядзець у розныя бакі

і бачыць, як Яно мільгае

вавёркай рыжаю...

Яно... Як у Купалы, --

Безназоўнае.
*

У парку,


стомленым зімой,

дзе не куе гады зязюля,

выстуквае раман нам дзяцел,

чырвона-чорны.

Яго падслухвае

Стэндаль.

Страсць абуджаецца

ў прыродзе...


У парку,

стомленым зімой,

гуляе

красавіцкі сон.



ПяЛЁСтак
Каву з пялёсткам язміну

месяц спрабуе выпіць,

знікае

ў белым пялёстку



дня.

Сон, у якім

мяне не было...

быў...


плыў

самотным пялёсткам...

Лёс.

* * *


«Што зменіцца

ад майго прыходу?» –

пытаешся ты.
Губляюся,

не ведаючы,



што прыдумаць...
Не казаць жа,

што... вецер...

нявольны


вецер

чакання.


* * *

Ліпа цвіце.

Прыліпаю да паветра,

пакуль пчолы

не перанеслі яго

ў свае соты.


* * *
Малюе ў паветры рысь

пэндзлікамі вушэй

лесу

(лёсу?)1

дыханне.


* * *

Па кветках палявых,

што з’явіліся на маім стале,

пазнаю цябе.


Чую голас

адзінокага рамонка:

-- «Не варажы!»
Адчуваю –

нехта абрывае

з майго жыцця,

як пялёстак,

яшчэ адзін дзень...

-- Шчаслівы!


Маргарытка заружавелася

ад рукі Майстра.


* * *

Крылом майго кахання

цябе я не кранула.

І толькі пёрка скінула з яго.

Сляпіла пёрка вочы

і апякала рукі.

Пасля было шкада

кранаць цябе крылом.

* * *

Я ашчаслівіла сёння дождж –



забыла парасон.

І спраўдзіўся ягоны сон –

мокры лён

маіх валасоў.

ЧАС ЛІСТАКОСУ
I

За лета я згубіла тры пярсцёнкі.

Чэрвень знайшоў срэбны,

ліпень – залаты,

жнівень – шлюбны.

А восень нічога ў мяне не забрала,

бо ў яе і так шмат

і срэбра, і золата, і вяселляў.


II

У Мінску – час лістакосу:

восень косіць, а дворнікі

стагуюць лісце

ў стажкі.
III

Як ні дзіўна,

узмах мятлы дворніка –

апошняя магчымасць

палёту для лісця...

IV

Бабіна лета



згарэла разам з лісцем

у полымі восеньскіх вогнішчаў.

Надышоў час

снежнай бабы.

* * *

Жоўтае лісце пад нагамі



нашэптвае

столькі светлага.

А я не магу паўтарыць...

Можа, таму,

што гэта

не мае


апошнія

словы?


* * *

Спаліла твае лісты...

Не ведала,

што рабіць з попелам...

Пакінула

як попельны гадзіннік.

Ён паказвае мінулае,

у якім было

чаму гарэць.

* * *


Усё сваё жыццё

аркуш паперы

марыў пра малюнак,

які не ўбачыць ніхто,

акрамя яго.

Малюю


чыстым пэндзлем.

* * *

Уся гісторыя мастацтва –

ад наскальных малюнкаў

да постмадэрнізму –

у змене аблокаў

на празрыста-блакітным

палатне неба.
Сённяшняе неба --

неба імпрэсіянізму.


* * *

Твая усмешка

ў кропельках дажджу,

мая –


схаваная пад парасонам.

Мы

жоўтаму ўсміхаемся лісту,



і ён ляціць,

адрынуўшы пра тугу,

халодны вецер,

прадчуванне смерці...

Яго усмешка

ў кропельках дажджу,

яе –

хаваю я


пад парасонам...

* * *


Шукала цябе ў пераходзе

ад лета да восені.


Не паспела перабраць

усё лісце.


* * *

Цёплы верасень,

часам

нават гарачаваты...



Помню такі,

але ў ім не было

цеплыні твайго цела,

рук, што заплятаюць мяне

ў павуцінне пяшчоты,

разрываю яго,

заціхаю...

Заснуць бы

ў першых сонечных промнях,

але ў гэты час

прачынаюцца восы,

ляцяць на цяпло майго цела –

хоць і цёплы верасень,

але зранку халаднавата

лётаць

жоўтым восам, лістам...



А тваё дыханне
такое ціхае --

так ціха падае

першае лісце...

І гэты верасень

лістом ападзе

ў маю памяць,

яго пакладу

між старонак

апошняй кнігі...

Цёплы верасень,

калі сустрэчы з табою

чакала болей,

чым з першаю кнігаю,

можа таму,

што ведала –

не ты, а яна

са мной застанецца...
* * *

Першая снежная баба.

Снег вакол растае.
На руках у кляновага лісця.

* * *


У яе была стройнасць санета,

у лесвіцы,

якая вяла да цябе...

Але я


пераскоквала прыступкі,

спынялася,

вярталася назад

і зноў падымалася вышэй...

Так узнікаў са слядоў,

мокрых ад першага снегу,

верлібр

майго з’яўлення.


ВЕРШЫ АД А.
I

Восень варожыць

на сініх астрах,

перабірае,

не абрывае пялёсткі:

кахае – не кахае,

кахае – не кахае…

Заблытваецца

і зноўку пачынае.

А пасля


са стомленай пяшчотаю

кажа:


“У сініх астрах

хаваецца ваша каханне”.

II

“Гэта не лёс, гэта не лёс,”--


упарта сабе кажу.

А праз упартасць маю прарастае

лён яснавокі, з якога

лінію лёсу праду...

Прайду.
III

Вышыла


на палатне льняным

сінія астры.

А ў сне

нехта пытаўся:

“Дзе ты бачыла

такія вялікія васількі?”


IV

Падае восень

у сінія астры

грушамі спелымі,

лісцем стамлёным,

ценем ад выраю...


Збіраю грушы,

прыбіраю лісце,

да ценю выраю

дадаю


свой цень.
V

У восеньскіх лужынах

паміж жоўтымі лістамі

сінія астры неба.

Наступаю на кветкі,

ідучы да цябе.

VI

Жыццё гуляе



ў краіны і гарады...

Цяпер ты ў краіне А.,

а я – у горадзе Л.

У марах гучыць – АЛё,

жыццё ж забірае дзве кропкі,

чакання яшчэ дадае.

І падае ў неба – АЛе...

VII


Снег сустракаецца з намі

і з натхненнем ляціць

у сутарэнні зямлі.

Колькі сняжынак вып’е астра

перад тым, як прачнуцца

ў вазе на стале

(пакуль не вырашыла –

на маім ці тваім).


VIII

У нас ніколі

не было начэй –

гады і дні,

і розныя стагоддзі.

І астры сінія

нам замянялі ночы,

і дні кароткія

бясконцае зімы.
IX

Крама кветак.

Пытанне:

--Вам якія?

Адказ:

--Астры.


Усе разводзяць рукамі

(голас недзе згубіўся

ў пошуках астраў),

пакуль вецер,

які ўварваўся з вуліцы,

не пракрычаў:

--А.! Не здзіўляйце людзей!

Зразумейце нарэшце –

яны з роду кветак,

якія ніколі не бачылі зімы. –

і зноў паляцеў гуляць па свеце.

А мне захацелася

маленькую дзяўчынку здзівіць:

--Ты не ведаеш,

дзе астры можна знайсці?

--Ведаю, ведаю, ведаю!--

смяецца малая.—

Давайце са снегу ляпіць.

--Тады у нас будуць толькі белыя?!

--А Вы паглядзіце на неба сіняе

і толькі пасля на снег.
X

Пераглядаю свае фотаздымкі –

цюльпаны, бэз,

пралескі і нават архідэі,

гладыёлусы, ружы,

аксаміткі і хрызантэмы.


І ніводнай астры...

Яны схаваліся ў вершах.

XI

У тваіх абдымках я,



быццам залаты востраў

у сініх хвалях-пялёстках астры.


Чмель пачынае збіраць пылок,

і нечакана – лавіна нектару...


Зірнуў у нябёсы

адзіным вокам вулкан.


XII

Ротэ Штэрн,

Аметыст, Блю Бэрд,

Дыяна --


чытаю назвы

на пакетах з насеннем астраў.

Не ведаю, якія выбраць,

каб увосень табе дарыць.

Падыходжу да бабулі старэнькай:

-- А Вашы як называюцца?

-- Ды без назвы, дачушка,

растуць у кветніку дзікія.

-- Гэта тое, што трэба,

іх змагу прыручыць

і сказаць табе,

калі спытаеш назву –

«Жарсць».
XIII

Саджаю астры

пад дажджом...

Хай неба

ім аддасць адразу

свае празрыстыя пялёсткі.

І будзе болей

сініх астраў

увосень,

чым неба...

* * *

Усё жыццё можа чакаць



толькі адна жанчына –

смерць...


Хачу,

каб ты жыў.


* * *

Аддам цябе

святлу чужых вачэй...

Аддам святлу,

таму – не пашкадую...

Так сонца аддаюць,

зямлю і зоркі тым,

хто будзе жыць пазней,

тым, хто не ўбачыць,

як плылі аблокі,

калі вясёлка

абдымала дом твой,

а я пісала будучыні словы:

«Аддам цябе

святлу чужых вачэй...».

Пісала іх

алоўкам простым.

Выцірала...

Ды, мабыць, моцна націскала,

і светлыя чыталіся сляды:

«Аддам цябе

святлу чужых вачэй...»

Гісторыя аднаго

кахання
Два дрэвы

кахалі адно аднаго

ўсё жыццё.

Шчасце памерці

ў адзін дзень

вы-пі-ла-ва-ла ім

піла.
* * *

Птушкі,

што залятаюць праз акно

ў кватэру,

падобныя

да людзей,

якія ляцяць праз акно

ў неба.
Але людзі

выпускаюць птушак

на волю.

А ў птушак

не паднімаюцца крылы,

каб адпусціць людзей

у жытло?..

* * *


Выбіваю стэп

свайго жыцця...

Часам -- збіваюся,

месцамі -- забываюся,

збіваю высокі абцас душы

да вышыні нябыту...

* * *

Знябытая,



нібыта не было

з нябёсаў знаку

быць.
Няўжо,

каб быць,

знікаю?

* * *


Цэркаўка белая за акном

не дае паляцець

уніз...

А ўверх


ці не сама сябе

не пускаю?..

* * *

Сонца ўзыходзіць



за цэркаўкай маёй...

і ніколі за ёй

не заходзіць.

Шчасце
Пакарміце

маленькую

птушку –


сінічку.

І пасля


да вас прыляціць

вялікая сіняя птушка --

сініца.

* * *


А выпіць бы

келіх віна,

настоенага на радасці...
Ды не хопіць, відаць,

жыцця,


каб паспела

перабрадзіць

віно,

настоенае на радасці...


* * *


Дзеду і бацьку

Упасці з неба

ў іншыя нябёсы

так проста,

калі глядзіць

паэт паэту ў вочы.


Упасці з неба

ў іншыя нябёсы

так проста,

калі ты пад аховай

нябёсаў роду.

* * *


Шматкамі

белай паперы з чорнымі знакамі

разлятаюся па белым свеце,

каб пасля выносілі словам маім

найвышэйшую меру пакарання –

«не дэшыфравана».


Але ёсць надзея,

што нехта дадасць –

«пакуль».

***


Майму народу
Вер мне толькі тады,

калі размаўляю

па-беларуску,

бо і сама тады

веру сабе і Табе.
На мяне спадзявайся толькі тады,

калі размаўляю

па-беларуску,

бо і сама тады

спадзяюся на сябе і Цябе.
Любі мяне толькі тады,

калі размаўляю

па-беларуску,

бо і сама тады

люблю сябе і Цябе.
Вера, Надзея, Любоў

няхай размаўляюць заўсёды

на мове светлай зямлі,

на мове святой зямлі,

на мове свету,

якім ёсць мы.



Попел ад вершаў
I

У агні


белае з чорным.

Не, не паленне бярозавае.

Вершы мае.
II

На кафлі белай

сажай запісваю вершы.
У(дачны) перформанс.
III

Над хатамі ля Лысай Гары

дым сплывае радкамі вершаў.
Грэюцца паэты.
IV

На першае прачытанне

верш аддаю

агню.
Мала хто можа прачытаць

з такім натхненнем.

V

Над Лысай Гарою



злятае з далоні

попел ад вершаў.

І мяне адпусціце тут,

як пройдзе век,

на волю…
* * *

А пасля цябе

застанецца Слова,

якое і так было са мною,

якое агучвала тваю прысутнасць

у радках, што беглі

ад тваёй сутнасці

да адсутнасці

на суд вачэй,

у сад начэй,

на крык мой першы,

што Прыпяць чула

і ў свет панесла

празрыста-светлая –

было трынаццаць гадоў да цэзію...

І крык жыцця той

заўсёды ў Слове

да ўсіх данесеным

і непрамоўленым...

* * *


На праспекце Скарыны

ты цалуеш мяне на развітанне

столькі разоў,

колькі кніг выдаў беларускі першадрукар

у віленскі перыяд...

«Птушкі маюць гнёзды свае..

І я лячу дахаты

і малюю пад маладзіком у небе

сонца на снезе...

І хочацца жыць толькі ад таго,

што нашыя гнёзды

на адной зямлі...

* * *

Нават калі зляцяць у агонь



усе лісты, што мы атрымалі,

застануцца вершы з тваім дыханнем,

напісаныя мной.

Нават калі сплывуць па вадзе

ўсе словы, што прамовілі мы,

застануцца вершы з тваім дыханнем,

напісаныя мной.

Нават калі лёс нам

пакінуць гэту зямлю,

застануцца вершы з тваім дыханнем,

напісаныя мной.

Нават калі зляцяць у агонь,

сплывуць па вадзе,

пакінуць гэту зямлю

ўсе вершы з тваім дыханнем,

напісаныя мной,

будзе лягчэй буслам

ляцець у паветры,

якім калісьці

дыхала каханне...




* Ласіцы (дыял.) – узоры на марозным шкле.

1 Кожнаму сваё (лац.)

1 Пытанне карэктара.





База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка