А. М. Палуян Беларуская мова (Прафесійная лексіка)




старонка3/6
Дата канвертавання14.03.2016
Памер0.83 Mb.
1   2   3   4   5   6

ЗАЎВАГΙ:

1. Ва ўласных iмёнах славянскага паходжання пiшацца лiтара а, у iмёнах неславянскага паходжання – лiтара э: Чарапавец, Чарнiгаў, Шаўчэнка, але: Тэгеран, Чэбаксары, Чэчня, Тэрэза, Шэкспiр.

2. У некаторых iншамоўных i беларускiх словах пiшацця лiтара ы: брызент, цырымонiя, почырк, зарыва і зарава, яблыня, арышт, чыгун, інжынер, канцылярыя, трывога, рысора, дрызіна.


3. Запомніце: лодар, водар, глыбіня, мачаха і мачыха, марыва, чырвоны, тырчма (тарчма), лыжка, глыбокі, горыч, слодыч, трымцець, плыт, шыя, чый, мый, брый, крый, дрыль.

ПРАВАПIС Е, Ё, Я


Лiтара ё ў беларускай мове пiшацца толькi пад нацiскам. Калi пры змене слова цi ў аднакаранёвых словах нацiск пераходзiць на iншы склад, то на месцы ё ў першым складзе перад нацiскам пiшацца я, а ў iншых складах перад нацiскам i пасля нацiску – лiтара е: лёд –лядок, лядовы, ледавiк; зялёны – зелень, пазелянець.

На месцы лiтары е ў першым складзе перад нацiскам пiшацца я, а ў iншых складах перад нацiскам i пасля нацiску захоўваецца лiтара е: лес – ляснiк, леснiка, лесавiк; свет – святло, святлейшы, светлаваты; дзявяты, дзясяты, дзясятка, сем -- сямнаццаць, восем --васямнаццаць; пяцьдзясят.



Шэсцьдзясят – шасцідзясяты; семдзесят – сямідзясяты, восемдзесят – васьмідзясяты.
У першым складзе перад нацiскам е захоўваецца i не пераходзiць ў я:

а) у словах iншамоўнага паходжання (з неславянскiх моў), у тым лiку i ва ўласных назвах пасля г, к, х: аперацыя, апетыт, герой, легенда, калектыў, медаль, бензін, медуза, білецёр, Македонiя;

б) у словах восемсот, семсот (Н. скл.);

в) у словах не, без, калi яны пiшуцца асобна: не бачыць, без веры.

Незалежна ад месца нацiску я захоўваецца:

а) ва ўласных iмёнах, iмёнах па бацьку, прозвiшчах: Якуб, Якубавiч, Якубоўскi;

б) у тых словах, дзе я ўваходзiць у склад кораня ці суфікса: цяга, цягнiк, свята, святочны, пяць, пяцярня, упяцярых, лямант, лямантаваць, ляскат, ляскатаць, Прыпяць, боязь, роўнядзь, веялка, зязюляня, дзятляня;

в) у канчатках прыметнікаў, парадкавых лічэбнікаў і займеннікаў, а таксама назоўнікаў жаночага роду творнага склону адз. ліку: асенняе надвор’е, трэцяя ракета, іхняе поле, жменяй, хваляй. Увага: аленем, мядзведзем (творны склон адз. ліку) – аленям, мядзведзям (давальны склон мн. ліку).



Заўвага 1. У даўно запазычаных словах з неславянскiх моў у першым складзе перад нацiскам на месцы е пiшацца я: дзяжурны, каляндар, янот, яфрэйтар, сяржант, яхідна, ярмолка, мянтуз, яўрэй, мячэць, ялей.

Заўвага 2. У некаторых словах націскное е не пад націскам чаргуецца з і: кветка – квітнець, цвет – цвісці, памерці – паміраць, здзерці – здзіраць, бляск – блішчаць, светлы – світаць, світанне, ветлівы – павітацца, усмешка – усміхацца, церці – выціраць, звон -- звінець.

Заўвага 3. У словах мітусня, мілагучны, вільготны, вінегрэт, міжволі, свістаць, сівы, пасівець, каліва, гліняны, эліксір і інш пішацца літара і.

ПРАВАПІС Э, Е

На канцы запазычаных слоў, а таксама ва ўласных назвах пасля зычных, акрамя л, к, пішацца э: купэ, рэзюмэ, кабернэ, каратэ, дэкальтэ, Мерымэ, Душанбэ, Морзэ. Але: філе, піке, камюніке.

Літара э ці е ў запазычаных словах пасля губных зычных і пасля з, с, н пішацца згодна з літаратурным вымаўленнем: капэла, сэрвіс, газета, сервіз.
ПРАВАПIС СПАЛУЧЭННЯЎ ГАЛОСНЫХ

Ў IНШАМОЎНЫХ СЛОВАХ

Беларускай мове не ўласцiва ў межах слова спалучэнне галосных гукаў, таму ў большасцi iншамоўных слоў пры iх вымаўленнi памiж галоснымi ўзнiкае гук [й], напрыклад: бi[й’о] лаг. На пiсьме падобныя спалучэннi гукаў перадаюцца лiтарамi iё (ыё), iя (ыя), iе (ые), еа (эа) i iнш.

Спалучэнне ио ў беларускай мове пад нацiскам перадаецца паміж зычнымі праз спалучэнне iё (ыё), а не пад нацiскам – праз iя (ыя): бiёлаг, бiялогiя, патрыёт, патрыятызм, чэмпiён, чэмпiянат, кіёск – кіяскёр, аўдыя-. Але: мiльён, трыльён, шампiньён, Эфiопiя, эфiоп. У пачатку іншамоўных слоў пад націскам пішацца спалучэнне іо: іон, не пад націскам – іа: іанізацыя, на канцы іншамоўных слоў пішам іа (ыа): Токіа, трыа. Але: радыё.

Спалучэнне иа перадаецца праз iя (ыя) незалежна ад нацiску: варыянт, дыяметр, энтузiязм, медыя-. Але: мiльярд, брыльянт.

Спалучэнне ие перадаецца праз лiтары iе (ые): гiгiена, пацыент. Але: езуiт.

Спалучэнне ео пад нацiскам перадаецца праз ео (эо), а не пад нацiскам – праз еа (эа): iдэолаг, iдэалогiя, геолаг, геалогiя, відэа-.

Спалучэнне еа перадаецца лiтарамi еа (эа): рэакцыя, Неапаль. Але: акiян.

Спалучэнне йо пад нацiскам перадаецца праз ё, а не пад нацiскам – праз я: раён, Нью-Ёрк, маёр, маярат.У словах з першай часткай ёд-, ёт заўсёды пішацца ё: ётацыя, ётаваны, ёдаформ.

Спалучэнне йе перадаецца праз е: канвеер, Феербах.

Спалучэнне йя перадаецца праз я: Мая, Савоя.




ПРАВАПIС ПРЫСТАЎНЫХ ГАЛОСНЫХ


У пачатку слова перад збегам зычных гукаў, першым з якiх з’яўляецца м, р, л, узнiкаюць прыстаўныя галосныя а, i.

Лiтара а пiшацца ў некалькiх словах: амшара, амшаннiк, амшэлы, аржаны, аржанiшча (можна: iмшара, iмшаннiк, iмшэлы, iржышча, iржаны).

Лiтара i заўсёды пiшацца перад збегам зычных, якi пачынаецца з м: iмгла, iмгненне, iмчацца.

Перад збегам зычных, якi пачынаецца з л, р прыстаўны i пiшацца, калi папярэдняе слова заканчваецца на зычны: пад iльдом, заараць iржышча; пасля знакаў прыпынку: Крыгаход. Iльдзiны налятаюць адна на адну.

Калi папярэдняе слова заканчваецца на галосны, прыстаўны перад л, р не пiшацца: на льдзiне, луста ржанога хлеба.

Прыстаўныя галосныя не пiшуцца пасля прыставак на галосны: памчацца, зардзецца, памкнуцца, а таксама пасля першай часткi складанага слова: вокамгненна.



ПРАВАПIС I, Ы, Й ПАСЛЯ ПРЫСТАВАК


Пасля прыставак на зычны (у тым ліку дэз-, суб-) каранёвае i пераходзiць у ы: iсцi – падысцi , iмшэлы – абымшэлы, дэзынфармацыя, субынспектар.

Але: галосны i захоўваецца:

  1. пасля прыставак мiж-, звыш-, супер- контр-, транс-, пан-: мiжiнстытуцкi, звышiмклiвы, контрiдэя, суперінтэлект панiсламiзм, трансiарданскi;

  2. пасля першай часткі складанага слова: педінстытут.

Пасля прыставак, якiя заканчваюцца на галосны, на месцы каранёвай i пiшацца й: iсцi – выйсцi, iмя – перайменаваць.

Й пішацца ў словах з коранем ісці, іграць, імя, іначай, імавернасць.

Але: лiтара i захоўваецца, калi ўтварае склад: заiка, заiнтрыгаваць, заiскрыцца, заінець, праіснаваць, праілюстраваць, праінфармаваць, неістотны.

ПРАВАПIС ГАЛОСНЫХ У СКЛАДАНЫХ СЛОВАХ


Правапiс галосных у складаных словах залежыць ад вымаўлення слоў з адным цi двума нацiскамi.

Напiсанне о, а ў першай частцы складаных слоў залежыць ад месца нацiску ў другой частцы: калi нацiск падае на першы склад другой часткi, то ў першай частцы складанага слова пiшам лiтару а, калi нацiск падае на другi, трэцi i iнш. – пiшам о: чарнабровы, чорнавалосы, дабрабыт, добрасумленны.

У складаных словах часткi фота-, мота-, вела-, сама-, каля-, процi-, радыё-, што-, ста-, дзевяноста-, грос-, контр-, кiна-, кантра-, газа-, пара-, паў- перадаюцца нязменна: фотаконкурс, мотакрос, своечасовы, процiлеглы, радыёхваля, штогод, статысячны, дзевяностагоддзе, гросмайстар, контрудар, кiнатэатр, кантрамарка, газаправод, параварка, паўгорада. Але: фатограф, фатаграфiя, фатаграфаваць, матацыкліст, матавоз, матацыкл, поўнач, поўдзень.

Лiтара э ў першай частцы складаных слоў пiшацца незалежна ад месца нацiску: рэдказубы, шэсцьсот. Але: шасцiсот.

Замест е ў першым складзе перад нацiскам пiшацца лiтара я: аленявод, сталявар. Але: семсот.

У складаных словах з першай часткай полi-(палi-) лiтара а пiшацца, калi нацiск падае на першы склад другой часткi, а лiтара о – калi на iншыя склады: палiклiнiка, полiтэхнiчны. Але: паліграфічны, паліграфіст, паліграфія.



Запомніце правапіс: малочнакiслы, азотнакіслы, мовазнаўства, усходазнаўства, крокамер, вокарухальны, збожжаздача, збожжасховішча, сямігодка, свабодалюбства, работадавец, робататэхніка, словаформа, славалюбства, вокамгненна, нервовахворы, моцнадзеючы, хлоравоцатны, нотаграфія, множналікавы, ружовашчокі, манаграфічны, коксагазавы, коксадоменны, жывёлавод, перапончатакрылы, колерамузыка, фондасховішча, пляскатаносы, абароназдольны, познаспелы.

Спрадвечнае я пішацца нязменна: цяжкаатлет – цяжкагрузны, мяккасардэчны – мяккашэрсны.


Звярніце ўвагу: а) кровацячэнне – крывацёк; дрованарыхтоўка – дрывасек;

б) своечасовы – сваямоўны; светлавокі – светлавалосы; святлоадчувальны – святлафор; усебеларускі, усяночная, усёвед, усёзнаўства, усёабдымны; велікадушны – вялікадзяржаўны, велікамучанік -- Вялікабрытанія.


ПРАВАПIС ГАЛОСНЫХ ПАСЛЯ ЗАЦВЯРДЗЕЛЫХ, Д i Т

Пасля зацвярдзелых ( ж, ш, ч, р, ц, дж), а таксама пасля д, т пiшуцца галосныя о, а, э, ы, у: шаптаць, почырк, жэтон, арышт, цырата, джала, iнтэлiгент, далiкатны.

Выключэннi: складанаскарочаныя словы (дзяржюркалегiя, медiнстытут) і словы з прыстаўкамi звыш-, мiж-, контр-, пан-, транс- (звышiмклiвы, мiжiнстытуцкi, контрiдэя, трансіарданскі, панісламізм).


ПРАВАПIС ЛIТАР Ў, У


Лiтара у пiшацца пасля зычных, знакаў прыпынку, у пачатку сказа, у пачатку ўласных назваў: Уночы iшоў дождж. Рэпертуар. Тамара Уладзiмiраўна. I трава, i кветкi, i матылi – усё тое самае, усё жыло разам.

Лiтара ў пiшацца замест у, л, в пасля галосных у славянскiх словах (кроў, воўк) i iншамоўных не пад націскам: лаўрэат, паўза, аўкцыён. Не блытайце: балкон, палкоўнік і пад.

Злучок i двукоссе не з’яўляюцца знакамi прыпынку, таму не ўплываюць на напiсанне ў: жанчына-ўрач, калгас «Перамога» ўзнагародзiлi

Заўвагі: 1) у канцы iншамоўных слоў пiшацца у: фрау, шоу, Ландау, ноу-хау;

2) у iншамоўных словах, якія заканчваюцца на -ус, -ум, пiшацца у: натарыус, шлагбаум.

3) пад націскам заўсёды захоўваецца літара у: аул, групоўка ультра, баул, ля урны;

4) калі папярэдняе слова заканчваецца на галосны, то ў пачатку іншамоўных слоў пад націскам пішацца у, не пад націскамў: Люблінская унія, дзяржаўны ўніверсітэт

Запомніце: траур.

ПРАВАПIС Д –ДЗ, Т – Ц


У беларускай мове цвёрдым зычным д, т адпавядаюць мяккiя дз’, ц’, якiя пiшуцца перад галоснымi е, ё, ю, я, i, а таксама перад ь, перад мяккiм гукам в: горад – у горадзе, сяду – сядзь, два – дзве.

Але: прыставачнае д i суфiксальнае т перад мяккiм в захоўваюцца нязменна: адвечны, у бiтве.

У словах iншамоўнага паходжання д i т, як правiла, не змякчаюцца: дэкан, студэнт, тэатр, дырыжор.



Але: перад суфiксамi i суфiксальнымi злучэннямi iн-, -iр-, -ёр-, -еец-, -ейск-, -iк- (калі ён памяншальны), а таксама перад лiтарай ю зычныя д, т змякчаюцца: каранцiн, камандзiр, акцёр, гвардзеец, гвардзейскi, бiлецiк, нацюрморт, Цюмень.

ПРАВАПIС ПАДОЎЖАНЫХ I ПАДВОЕНЫХ ЗЫЧНЫХ


Зычныя з’, с’, ц’, дз’, ж, ш, ч, л’, н’ памiж галоснымi вымаўляюцца падоўжана i на пiсьме перадаюцца дзвюма лiтарамi: жыццё, суддзя, жыллё, мышшу, граззю, соллю, узбярэжжа, ноччу, здарэнне.

Падаўжэнне не адбываецца ў словах iншамоўнага паходжання: алея, калона, каса. Але: асанна, саванна, ванна, манна, бонна, мадонна, мецца, дурра (раслiна), мірра, панна, донна, Мекка, Вінніца, Жанна, Сюзанна, Іванна, Ганна.



Дура, бона – грашовыя адзінкі; мана (хлусня).

На стыку прыстаўкi i кораня або кораня i суфiкса адбываецца падваенне гукаў, якое на пiсьме перадаецца дзвюма лiтарамi: аддаць, бяззубы, асеннi, лiмонны. Але: расада, расаднiк (месца, дзе вырошчваюць расаду), расол, расольнiк, ростань. Запомніце: рассаднік хваробы.



ПРАВАПIС ПРЫСТАВАК


У прыстаўках на з-, с- перад глухiмi зычнымi пiшацца с, перад звонкiмi – з: скiнуць, збiць, расказаць, раззброiць, бескарыслiвы, беззаганны.

Прыстаўкi на б-, д- пiшуцца нязменна (незалежна ад вымаўлення): аббегчы, абскакаць, аддаць, адскочыць.



ПРАВАПIС ПРЫСТАЎНЫХ В, Г

Прыстаўны г пiшацца ў словах гэты, гэтак, гэтулькi, гэй, го, га адгэтуль, пагэтуль, гiсторыя, Ганна.


Прыстаўны в пiшацца:

а) перад нацiскным о ў пачатку слова i пасля прыставак: воблака, восень, завоблачны; Але: окаць, охаць, наогул, одум, ойча;

б) перад каранёвым у нацiскным у пачатку i сярэдзiне слова, а таксама ў вытворных ад iх словах, у якiх у не пад нацiскам: вучань, вугал, вуглавы, навука, павук, павуцiнне;

в) у словах вока, востры, вакол, вожык, воспа i вытворных ад iх незалежна ад нацiску: вока, вачэй, востры, вастрыць, навокал, наваколле, важаняткі, васпаваты;

г) перад о, у ў сярэдзiне некаторых слоў i вытворных ад iх: нiводзiн, нiводны, цiвун, Лявон, Ларывон, Радзiвон, Тадэвуш, Матэвуш, Навум.

Заўвага. Калi пачатковае о пераходзiць у а, то в не пiшацца: возера – азёры, вобласць – абласны.

Лiтара в не пiшацца:

а) перад пачатковымi о, у ў iншамоўных словах, а таксама ў iмёнах, прозвiшчах i геаграфiчных назвах: опiум, ордэр, урна, унiя, Орша, Ульяна. Але: Вольга, Вогненная зямля;

б) перад у прыставачным i перад у, якое ўзнiкла з в: удзел, удвух, участак, унук (внук), учора (вчера). Але: вупраж, вусцішна, вузгалоўе, вусцілка.




ПРАВАПIС СПАЛУЧЭННЯЎ ЗЫЧНЫХ


У беларускай мове ў спалучэннях здн, рдн, стн, стл, рдц, згн, скн зычныя д, т, г, к выпалi, у вынiку чаго гэтыя спалучэннi спрасцiлiся, што i адлюстроўваецца на пiсьме: позна, праязны, сэрца, посны, мiласэрны, сонца, шаснаццаць, бразнуць, аванпосны, кампосны, кантрасны, фарпосны, баласны. Але: віскнуць, націскны. Запомніце: кантэкстуальны.
Напiсанне спалучэнняў зычных у некаторых запазычаных словах трэба запомнiць: ландшафт, пэндзаль, бухгалтар, асфальт, вакзал, дыспетчар, скрупулёзны, матч i iнш.
Спалучэнне дт на канцы слоў iншамоўнага паходжання на пiсьме перадаецца лiтарай т: Шмiт, Кранштат.
Спалучэнне каранёвага д з суфiксальным с на пiсьмеперадаецца нязменна: канадскi,суседскi.
Каранёвыя т, ц, ч, к у спалучэннi з суфiксальным с перадаюцца на пiсьме праз ц: Брэст – брэсцкi, шавец – шавецкi, ткач – ткацкi, мастак – мастацкi, а с i ш – праз с: Адэса – адэскi, таварыш – таварыскi.

Каранёвыя ж, ш, з, г, х з суфiксальным с перадаюцца на пiсьме праз с: прыгожы – прыгоства, харошы – хараство, князь – княства, птах – птаства, многа – мноства.


У прыметнiках, утвораных ад геаграфiчных назваў i назваў нацыянальнасцей, зычныя г, к (у неславянскіх назвах), х, з, ж, ш перад суфiксам –ск- на пiсьме захоўваюцца: гамбургскi, казахскi, узбекскi, хельсінкскі, касабланкск, французскi, парыжскi, добрушскi. Пры гэтым г, х могуць чаргавацца з ж, ш: Рыга -- рыжскi,чэх – чэшскi. Запомніце: турэцкi, калмыцкi, славацкi.
Спалучэнне каранёвага цк з суфiксальным ч перадаецца на пiсьме лiтарамi чч: Слуцк –Случчына, нямецкi – Нямеччына, а ск – праз шч: Віцебск – Віцебшчына. Спалучэнні дч, тч перадаюцца нязменна: Брэст – Брэстчына, Навагрудак – Навагрудчына.
Калi прыстаўка заканчваецца на с, а корань пачынаецца з ч або ш, то спалучэнне сч, сшч на пiсьме перадаецца нязменна: расчынiць(акно), расчапiць(вагоны), расчасаць, расшчодрыцца, расшчапiць(палена).

Але: шчасце, пяшчота, ушчуваць, ушчэнт, нiшчымны, ашчадны, рошчына.

ПРАВАПIС МЯККАГА ЗНАКА I АПОСТРАФА


Змякчальны мяккi знак пiшацца пасля з, с, ц, дз, л, н у канцы слова (соль), або ў сярэдзiне пасля мяккага зычнага перад наступным цвёрдым (пiсьмо, дзьмухавец), памiж двума мяккiмi зычнымi, калi пры змяненнi слова другi зычны становiцца цвёрдым: дзьме –дзьмуць, цьмяны –цьма.

Мяккi знак таксама пiшацца:

а) у лiчэбнiках пяцьдзесят, шэсцьдзесят, пяцьсот, шэсцьсот, дзевяцьсот, мiльён, мiльярд;

б) у слове ледзьве i постфіксе –сьцi: дзесьцi ,якiсьцi;

в) у назоўнiках творнага склону множнага лiку перад канчаткам –мi: людзьмi, слязьмi;

г) пасля лiтары н перад суфiксам –чык-, калi слова без суфiкса заканчваецца на –нь: каменьчык, струменьчык;

д) пасля мяккага н перад суфiксам –к-: вiшанька, песенька;

е) пасля мяккага н у прыметнiках, утвораных ад назваў месяцаў i слова восень перад суфiксам –ск-: студзеньскi, восеньскi, Чэрвеньскі раён, Ліпеньская школа;



Увага: у кітайскіх назвах перад суфiксам –ск- мяккі знак не пішацца: цянь-шанскі, кунь-лунскі.

ё) у суфiксах -эньк-, -еньк-, -аньк-: маленькi, даражэнькi, харошанькi;

ж) у дзеясловах загаднага ладу першай асобы множнага лiку перад канчаткам –ма i другой асобы множнага лiку перад постфіксам –це, а таксама перад постфiксам –ся: станьма, станьце, агледзься.

Раздзяляльны мяккi знак пiшацца пасля з, с, ц, дз, л, н у сярэдзiне слова перад галоснымi е, ё, ю, я, i: дасье, парцье, налью.

Але: булён, нюанс, дзяк, дыякан.
Апостраф пiшацца перад галоснымi е, ё, ю, я, i

а) пасля прыставак на зычны: аб’ява, iн’екцыя,аб’iнець;

б) у сярэдзiне слова пасля цвёрдых зычных, акрамя з, с, ц, дз, л, н: б’ю, п’ю, вераб’i;

в) у складаных словах пасля частак двух-, трох-, чатырох-: трох’ярусны.

Пасля ў апостраф не пiшацца: здароўе, салаўi.


УЖЫВАННЕ ВЯЛIКАЙ ЛIТАРЫ


З вялiкай лiтары пiшуцца ўласныя iмёны, iмёны па бацьку, прозвiшчы, псеўданiмы, мянушкi, назвы планет, сузор’яў, зорак, геаграфiчныя, адмiнiстрацыйна-тэрытарыяльныя i iнш. назвы: Антон Сяргеевiч Чарноў, Янка Купала, кошка Мурка, Сатурн, Вялiкая Мядзведзiца (сузор’е), Шалi, Вiцебск, Вiцебшчына, фабрыка «Спартак», Рэспублiка Беларусь.

Акрамя пералiчаных вышэй, з вялiкай лiтары пiшуцца назвы гiстарычных эпох (Рэфармацыя, Адраджэнне), прыналежныя прыметнiкi з суфiксам –ск-, калi яны ўваходзяць у склад назваў, адпаведных назвам са словамi iмя, памяцi: Коласаўская стыпендыя(стыпендыя iмя Якуба Коласа), прыналежныя прыметнiкi, утвораныя ад уласных iмёнаў з дапамогай суфiксаў –iн-, -ын-, -оў-, -ёў-, -еў-, -аў-: Антонаў сын, Наташына палiто, Мурчыны кацяняты. Але навуковыя і тэхнічныя тэрміны пішуцца з малой літары: берталетава соль, вольтава дуга.

З вялiкай лiтары пiшацца першае слова (або два першыя словы) у назвах свят, падзей, знамянальных дат: Першае мая (1 Мая), Дзень Незалежнасцi, Вялiкая Айчынная вайна, Люблiнская унiя, а таксама ў назвах арганiзацый i ўстаноў: Мiнiстэрства ўнутраных спраў, Гомельскi дзяржаўны ўнiверсiтэт.

1   2   3   4   5   6


База данных защищена авторским правом ©shkola.of.by 2016
звярнуцца да адміністрацыі

    Галоўная старонка